VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • g93 8/8 api 11-13
  • Te patoi ra anei te “Faufaa Apî” i te mau ati Iuda?

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Te patoi ra anei te “Faufaa Apî” i te mau ati Iuda?
  • A ara mai na! 1993
  • Upoo parau iti
  • Papai tei tuea
  • O vai tei faahapahia no te poheraa o Iesu?
  • Te hopoia a te hoê nunaa
  • No te aha te au ore i te ati ati Iuda i roto i te amuiraa faaroo kerisetiano?
  • Aita anei e faufaa faahou to te Faufaa Tahito?
    A ara mai na! 1988
  • E nehenehe anei e faaore i te amahamaharaa?
    A ara mai na! 1991
  • Te hoê anotau apî anei no te mau ati Iuda e te mau kerisetiano?
    A ara mai na! 1991
  • “Ua tae i te hora”
    Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 2000
Ite hau atu â
A ara mai na! 1993
g93 8/8 api 11-13

Ia au i te Bibilia . . .

Te patoi ra anei te “Faufaa Apî” i te mau ati Iuda?

TEIE ta te hoê taata Marite tuatapapa evanelia i parau i te hoê taime: “Ua harahia te ekalesia i roto i te roaraa o to ˈna aamu e e tia hoi ia ˈna ia pahono atu i te mahana Haavaraa, no te hamani-ino-raa i te mau ati Iuda i itehia i nia i te nunaa ati iuda.”

No te aha hoi te parau no te hamani-ino-raa i te mau ati iuda i ite-rahi-hia ˈi i roto i te roaraa o te aamu, e tae roa mai i to tatou nei senekele e 20? Te faahapa nei vetahi i te mau Papairaa Heleni Kerisetiano, o te parauhia te Faufaa Apî. Ei hiˈoraa, teie ta Krister Stendahl, taata tahito roa ˈˈe i te Fare haapiiraa no Harvard e tuatapapa i te parau no nia i te Atua, i parau: “Ua riro . . . taua mau parau a te Faufaa Apî oia hoi te faautuaraa ‘na te Atua’ no te riri i tupu i nia i te mau ati Iuda, ei ohipa matau-maitai-hia e te farii-atoa-hia e te taatoaraa.” Inaha, e tia hoi te reira ia fariihia e te taatoaraa, e ere anei?

O vai tei faahapahia no te poheraa o Iesu?

Te hoê o te mau irava faahiti-pinepine-hia o te “Faufaa Apî” ei irava e faahapa i te mau ati Iuda, o te Mataio ïa 27:15-25. I reira, te parauhia ra e ua ani atu te hoê nahoa rahi ati iuda ia Ponotio Pilato te tavana roma, e haapohe ia Iesu,ma te tuô e: “Ei nia ia matou to ˈna toto e ei nia i to matou tamarii.” Te haapii ra anei te “Faufaa Apî” i ǒ nei e o te taatoaraa o te mau ati o te senekele matamua te tumu no te poheraa o Iesu e e riro te mau ati Iuda e a muri noa ˈtu ei feia i taparahi i te Mesia?

Na mua roa ˈˈe, eaha te huru o te rahiraa o te mau ati Iuda i nia ia Iesu i te roaraa o ta ˈna taviniraa? Te faaite ra te “Faufaa Apî” e ua tui te roo o Iesu i roto i te mau nahoa taata ati Iuda, i Galilea iho â râ, i reira to ˈna faatupuraa i te tuhaa rahi o ta ˈna taviniraa. (Ioane 7:31; 8:30; 10:42; 11:45) E pae noa mahana na mua ˈˈe oia e tapaeahia ˈi e e haapohehia ˈi, ua farii maitai te hoê nahoa ati Iuda ia ˈna i Ierusalema ei Mesia.—Mataio 21:6-11.

O vai hoi tei hinaaro e haapohe ia Iesu? Te faaite ra te “Faufaa Apî” e aita te feia tahuˈa rahi e e rave rahi mau Pharisea e mau Sadukea i farii maitai ia Iesu, no te mea ua faaite tahaa roa ˈtu oia i to ratou huru haavarevare. (Mataio 21:33-46; 23:1-36)a O te Tahuˈa Rahi ra o Kaiapha te hoê o te feia patoi rahi roa ˈˈe ia Iesu. Eita e ore ua ere-rahi-hia o ˈna i te moni ia Iesu i tiahi i te feia taui moni mai roto atu i te hiero. (Mareko 11:15-18) Hau atu, te riaria ra o Kaiapha e ia aratai te roo o Iesu i te mau nahoa ati Iuda i to Roma ia ohipa mai e inaha, erehia ˈtu ai oia i to ˈna iho mana. (Ioane 11:45-53) Hau atu, ua opua te feia tahuˈa rahi e te tahi atu mau aratai haapaoraa e haapohe ia Iesu e e tuu atu ia ˈna i mua i te haavaraa roma no te haapohe ia ˈna. (Mataio 27:1, 2; Mareko 15:1; Luka 22:66–23:1) Mea huru ê mau â ia manaˈo e aratai tia te roo o Iesu i pihai iho te mau nahoa ati Iuda, i to ˈna iho pohe!

Noa ˈtu te roo o Iesu, nafea hoi te hoê nahoa ati Iuda e nehenehe e titau e ia haapohehia oia? I te mea hoi e e mau taata no Galilea te rahiraa o te taata i turu ia Iesu, e nehenehe ïa e parauhia e te nahoa rahi taata i hinaaro e haapohe ia Iesu e taata ïa no Iudea. E mau taata farii maitai, haehaa, e te puai te mau taata no Galilea, area te mau ati Iuda ra e mau taata faateitei ïa, e feia moni, e tei haere i te mau haapiiraa teitei, i Ierusalema iho â râ. Mea tano atura hoi ia Mataio i parau e na “te feia tahuˈa rahi e te mau taata paari” i turai i te mau nahoa rahi taata. (Mataio 27:20) Eaha hoi parau haavare ta ratou i nehenehe e parau atu i te nahoa rahi taata e na reira ˈtu ai ratou? O te haavare anei ta ratou i tuu atu a hamani-ino-hia ˈi o Iesu e tei faaroo-faahou-hia i te taime o Iesu e haapohehia ˈi, oia hoi ia Iesu i parau e e haamou roa o ˈna i te hiero?—Mareko 14:57, 58; 15:29.b

Te hopoia a te hoê nunaa

Mai te peu e e ere teie nahoa ati Iuda i te taatoaraa o te nunaa ati Iuda, no te aha ïa te aposetolo Petero, ia faahiti oia i te parau no te hoê nahoa rahi ati Iuda i putuputu e 52 mahana i muri aˈe i Ierusalema, no te Oroa o te mau Hebedoma i parau ai e: “[Ua tuu] ihora outou [ia Iesu i nia i te hoê pou haamauiuiraa], e taparahi pohe roa ˈtura i te rima o te haapao ore ra”? (Ohipa 2:22, 23) Ma te papu maitai, ua ite o Petero e tuhaa ta te rahiraa o ratou i roto i te mau ohipa i aratai i te poheraa o Iesu. No reira, eaha ïa ta Petero e hinaaro ra e parau?

Ia au i te mau Papai, e topa te utua o te taata i taparahihia eiaha noa i nia i te taata taparahi, i nia atoa râ i te taatoraa o te mau taata i ore e faaora ia ˈna. (Deuteronomi 21:1-9) Ei hiˈoraa, ua haavahia te taatoaraa o te puhapa o Beniamina i te hoê taime i te ohipa taparahi taata i te mea e aita ratou i faautua i te hoê pûpû feia taparahi taata i roto ia ratou. Noa ˈtu â ïa e aita ta te rahiraa o te puhapa e parau i roto i te ohipa taparahi taata i tupu, na roto râ i te farii-noa-raa ratou i taua ohipa taparahiraa taata ra, ua faaore noa ˈtu ratou i te reira e inaha e hopoia atoa ˈtura hoi ta ratou i roto i taua ohipa ra. (Mau Tavana 20:8-48) Hau atu, te parauhia ra e “ia faaea muhu ore noa tatou, mai te huru ra ïa e te farii atura tatou.”

Ua farii atoa hoi te nunaa ati Iuda o te senekele matamua i te ohipa taparahi taata a to ratou mau aratai. Na roto i te farii-noa-raa i te mau ohipa taparahi taata a te feia tahuˈa rahi ra e a te mau Pharisea, e hopoia atoa ˈtura ïa ta te taatoaraa o te nunaa i roto i taua ohipa ra. Eita e ore no reira o Petero i titau ai i te mau ati Iuda e faaroo ra ia ˈna e tatarahapa.c

Eaha ihora hoi te mau faahopearaa i te oreraa o Iesu e fariihia ei Mesia? Te parau ra Iesu i te oire no Ierusalema e: “E teie nei, to outou utuafare e tuuhia ˈi i te ano.” (Mataio 23:37, 38) Oia mau, ua tatara mai te Atua i ta ˈna parururaa, e ua haamou aˈera hoi te mau nuu roma ia Ierusalema e to ˈna hiero. Mai te fetii o te hoê taata e ite i te mau faahopearaa ia haamâuˈa oia i ta ˈna mau faufaa atoa, ua ite-atoa-hia te parau no te ereraahia i te parururaa a te Atua eiaha noa i roto i te mau taata i tuô e ia haapohehia o Iesu, i roto atoa râ i to ratou mau fetii. I roto i taua auraa ra ïa te toto o Iesu e vai ai i nia ia ratou e i nia i ta ratou mau tamarii.—Mataio 27:25.

Aita râ e mea i roto i te “Faufaa Apî” e haapapu ra e e hopoia taa ê ta te mau ui ati Iuda no a muri aˈe i roto i te parau no te poheraa o Iesu. Taa ê atu, no to ˈna here i to ˈna tupuna ia Aberahama, ua faaite mai te Atua i te hoê manaˈo taa ê no te mau ati Iuda, ma te pûpû mai ia ratou i te ravea matamua roa no te riro mai ei kerisetiano. (Ohipa 3:25, 26; 13:46; Roma 1:16; 11:28) E a parare atoa ˈtu ai teie ravea i nia i te mau taata e ere i te ati Iuda, ua faaea aˈera te Atua i te hiˈo mai i te hoê taata ia au i to ˈna nunaa. Te na ô ra o Petero e: “Ua ite mau atura vau e ore te Atua e haapao i te huru o te taata. O tei mǎtaˈu ra ia ˈna, e o tei rave i te parau-tia i te mau fenua atoa ra, o te itehia mai ïa e ana.” (Ohipa 10:34, 35) Ua papai te aposetolo Paulo i muri aˈe e: “Aita roa hoi e huru ê i te ati Iuda e te Heleni.” (Roma 10:12) Hoê â atura ïa tiaraa to te mau ati Iuda e to te mau taata e ere i te ati Iuda i mua i te aro o te Atua, e e parau mau â te reira i teie nei mahana.—A faaau e te Ezekiela 18:20.

No te aha te au ore i te ati ati Iuda i roto i te amuiraa faaroo kerisetiano?

E nehenehe atoa râ hoi e hiˈohia e e ere te “Faufaa Apî” i te hoê buka e ore e farii i te mau ati Iuda. Inaha, te vauvau ra te “Faufaa Apî” i te mau haapiiraa a te taata i ora na e i pohe ei ati Iuda e tei haapii i ta ˈna mau pǐpǐ ati Iuda e faatura i te mau manaˈo a te Ture a Mose. (Mataio 5:17-19) Teie râ, mai te peu e eita te “Faufaa Apî” e faahapahia, no te aha ïa e ite-tamau-hia ˈi i te parau no te au ore i te mau ati Iuda i roto i te amuiraa faaroo kerisetiano?

Eita atoa te kerisetianoraa iho e tia ia faahapahia. Mai te mau kerisetiano haavare o te tau o Iuda i “ruri ê i te aroha mau o to tatou Atua ei taiataraa,” ua faariro te mau taata i faahua kerisetiano ia ratou i roto i te roaraa o te aamu, i te iˈoa o te Mesia ei ohipa faufaa ore. (Iuda 4) No reira, te tumu o te au ore i roto i te amuiraa faaroo kerisetiano, o te mau manaˈo miimii ïa o te mau taata i faahua kerisetiano ia ratou.

Ma te faahiahia mau, ua faaite atea mai o Iesu iho e i te parau mau, te mau taata e parau e ua rave ratou i te mau huru ohipa atoa i to ˈna ra iˈoa, e “feia rave parau ino” ïa ratou—e ere hoi i te mau hoa no ˈna! (Mataio 7:21-23) Ua tamata te rahiraa o ratou i te faaohipa i te “Faufaa Apî” ei faatiamâraa i to ratou mau manaˈo ino e to ratou mau manaˈo miimii, e nehenehe râ hoi te mau taata manaˈo maitai e taa i taua huru manaˈo faufaa ore ra.

E tia i te mau kerisetiano haavare ia pahono i te Atua no to ratou huru au ore i te mau ati Iuda. Mai te mau moni haavare e ore e nehenehe e parau e aita e moni mau, aita roa ˈtu te vairaa mai te mau taata e faahua kerisetiano ra ia ratou e faaiti ra i te parau no te vairaa mai i te mau kerisetiano mau, te mau taata i itehia no to ratou here, eiaha râ no to ratou mau manaˈo paetahi. No te aha hoi e ore ai e haamatau atu i taua mau huru taata nei i te Piha o te Basileia fatata roa ˈˈe ia outou?

[Nota i raro i te api]

a Te faatia ra te taata ati Iuda ra, tuatapapa aamu atoa hoi o te senekele matamua o Joseph ben Matthias (Flavius Josèphe) e i taua tau ra, na te mau tia no Roma e haamau na i te feia tahuˈa rahi i Iseraela e e iriti atoa na i to ratou tiaraa hoê taime i te matahiti. I roto i taua huru tupuraa ra, ua riro maira hoi te autahuˈaraa ei ohipa imiraa moni e huti na i te feia ino roa ˈˈe o te totaiete. E itehia i roto i te mau parau a te The Babylonian Talmud i te parau no te mau haerea morare tia ore o vetahi o te feia tahuˈa rahi. (Pesaḥim 57a) Te ite-atoa-hia ra i roto i te Talmud i te huru haavarevare o te mau Pharisea. (Soṭah 22b)

b Ua parau atu Iesu i to ˈna mau enemi e: “A vavahi na i teie nei hiero, e ua rui toru anaˈe, ua tia faahou ïa ia ˈu.” (Ioane 2:19-22) Mai ta Ioane râ hoi e haapapu ra, te hinaaro ra o Iesu e faahiti i te parau eiaha no te hiero i Ierusalema, no “te hiero râ o to ˈna tino.” No reira te faaau ra ïa o Iesu i to ˈna poheraa e to ˈna tia-faahou-raa i te haamouraa e te patu-faahou-raa o te hoê fare.—A faaau e te Mataio 16:21.

c Ua ite-atoa-hia teie huru ohipa i teie nei tau. E ere te mau nazis no Helemani anaˈe tei faatupu i te mau ohipa hamani-ino-raa. Tera râ, ua farii te totaiete taata Helemani e e hopoia ta ratou i reira e ua maiti ratou e tauturu i te feia i roohia i te hamani-ino-raa a te mau Nazis.

[Parau iti faaôhia i te api 13]

Na te feia e faahua kerisetiano nei e faatupu nei i te manaˈo au ore i roto i te amuiraa faaroo kerisetiano

[Hohoˈa i te api 11]

Aita aˈenei o Iesu e aita atoa ta ˈna mau pǐpǐ i turu aˈenei i te parau no te au ore i te mau ati Iuda

    Papai reo Tahiti (1985-2026)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono