Papa A Nine, Kaifweang In Sang Ma Enenu Nukemwa Lun Sou Lom
“A sie met fwin tia liaung met sral, . . . el lafwekin lalalfongi.”—1 TIMOTE 5:8.
1, 2. (a) Efu ku sie me akkeye in liye sou nukemwa ke elos tukeni wi ke meeting nukemwa? (b) Mea kutu ma upa su sou puspus elos sun ke pal elos akola in tuku nu ke meeting nukemwa ke pal fwal?
KOM fwin liye met nukemwa ke congregation lun met Kristian meet liki meeting el mutamwauk, kom ku in liye tulik puspus su nasnas a nukomang nuknuk fwal su muta misla sisken papa a nine kiyelos. Ya tia me insemwomwo in liye oiyen lungse su akkalemyeyuk sin sou puspus inge, ke lungse lalos nu sin Jeova a nu sin sie sin sie? Tusruktu, arulanu fusrasr kut in mulkunla kaifweang yok lun sie sou in tuku nu ke meeting ke pal fwal.
2 Ke pal puspus, papa a nine elos kafofo ke len fon se, a ke eku nukemwa su oasr meeting, sie sou el arlana kofofo. Oasr mongo su enenu in akola, orekma in loom, homework su enenu in aksafyeyukla. Oasr orekma yok lun papa a nine, in liye la met nukemwa elos nasnas, elos kiteyuki, a akola tari ke pal fwal. Paye, nu sin tulik puspus saap ma upa puspus ku in sikyuk su tia nunkeyuk mu ku in sikyuk ke pal san. Ke sie me pupulyuk, tulik se ma matu emeet miselik turasis lal ke pal se el sritel. Tulik srisrik se emeet el okwela mongo nel. Tulik elos mutamwauk in akukuin. (Soakas 22:15) Mea fwokin ma upa puspus inge? Fwinne papa a nine elos orala plan mwo, saap tia sikyuk oana ma elos oakiya tari. Tusruktu, sou inge elos sa tuku nu ke Kingdom Hall pal nukemwa meet liki meeting mutamwauk. Sie me akkeye pa inge in liyelos we ke wik nukemwa, yea nukemwa, a ke tulik elos kapek elos kulansap nu sin Jeova!
3. Kut etu fuka la Jeova el aksaokye na paye sou puspus?
3 Fwinne orekma lom in oana sie papa ku nine ke kutupal upa, el oru komwos in totola, lela komwos in lalalfongi la Jeova el aksaokye na paye kaifweang lomwos. Jeova el oakiye akwuk mwo nu ke sou. Kas lal akkalemye la sou nu kemwa “e kin” elos nu sin Jeova. (Efesus 3:14, 15) Ke komwos papa a nine kaifweang in akpayeye kunokon lomwos nu ke akwuk lun sou ke inkanek sumwos, komwos akfulatye Leum su Fulatlanu in kosrao a fwalu. (1 Korint 10:31) Ya ma inge tia sie kunokon yok? Ke ma inge, arulanu fwal kut in tuni kunokon su Jeova el sang nu sin papa a nine. Ke me lutlut inge, kut fwa tuni kunokon inge in weang me sang su eneneyuk nu ke sou. Lela kut in kalweni inkanek tolu su God el lungse papa a nine in kaifweang in oru nu ke ma enenu lun sou ke loom, nuknuk a mongo.
Sang Ma Enenu lun Sou ke Loom, Nuknuk a Mongo
4. Ke sou, oasr akwuk puspus Jeova el orala in sang karungin me enenu lun tulik nukemwa?
4 Met sap Poul el simusla: “A sie met fwin tia liaung met sral, a yokna kalos su muta in loom sel sifwana, el lafwekin lalalfongi a koluk liki met su tia lalalfongi.” (1 Timote 5:8) Ke pal se Poul el sramsramkin ke “sie met,” su oasr ke nunak lal? Pal nukemwa papa el pa sifwen sou. God el sang pa kunokon yok nu sin mutan payuk in oru oana me kasru nu sin mokul tumal. (Genesis 2:18) Ke pal se Baibel orekla mutan payuk el kasru mokul tumalos pal nu kemwa in sang ma enenu lun sou. (Soakas 31:13, 14, 16) Misenge, oasr papa ku nine puspus su wangin mutan kiyelos ku mokul tumalos su mukena karungin tulik natulos.a Pus sin papa ku nine Kristian su wangin mokul ku mutan kiyelos elos oru orekma mwo in sang kasru met in loom selos. Aok, arulanu mwo nu sin sie sou in oasr papa a nine kemwana, a papa tuma el oru orekma in kol sou lal.
5, 6. (a) Mea kutu nu ke ma upa elos sun sin met su srike in sang ma enenu lun ikwe nu selos sifwana? (b) In sruokye kain in nunak fuka ke orekma fwa kasru met Kristian su sang me kasru in muteng ku mongfusesr?
5 In 1 Timote 5:8, kain in orekma in kasru fuka oasr ke nunak lal Poul? Sapta se inge el akkalemye la Poul el sramsramkin ke sumwos su eneneyuk nu sin sou ke nuknuk, mongo a loom. Fwin fwalu misenge, oasr me lain puspus su sie sifwen sou el ku in eis ke me enenu lun ikwe su sou enenu. Ma upa puspus lun moul arulanu pengpeng fwin fwalu nufon, oana ke sie met el kafofo ke orekma, pisen met su wangin orekma lalos yokyokelik, a molin ma nu kemwa yokyokelik pa. Mea ku in kasru papa ku nine in aksumwosye kain in ma upa inge?
6 Sie met su sang kasru el enenu in esam la el oru kunokon su tuku sin Jeova. Kas lal Poul su tuku ke ngun el akkalemye la sie met su akos masap inge tusruktu srunga in oru oinge el srikeyuk nu sin met su “lafwekin lalalfongi.” Sie met Kristian el enenu in oru ke ku lal kemwa in fwasr liki kain in oiya inge ye mutun God lal. Tusruktu, sie me asor, pus sin met fwin fwalu misenge elos “tia lungse met in sou lalos sifwana.” (2 Timote 3:1, 3) Paye, papa puspus elos srunga in akpayeye ku oru kunokon lalos, elos som liki sou lalos a tia sang kasru nu ke kunokon lalos. Mokul payuk su met Kristian wangin yurolos kain in nunak inge, su tia nunku yok in sang ma enenu lun sou lalos sifwana. Tia oana sie nu sin met su welulos ke niyen orekma, met Kristian su oasr kunokon in sang ma enenu lun sou elos nunku yok fwinne ke orekma su nunkeyuk mu tia arlanu yok sripe, elos oru ke inkanek in akinsemwomwoye Jeova, ke sripen ma inge ku in sang ma enenu nu sin met su el lungse.
7. Efu ku arulanu fwal nu sin papa a nine in sifwilpa nunku ke me srikasrak lal Jisus?
7 Sifwen sou puspus elos ouyepa koneak la sie me kasru in sifwil nunku me srikasrak mwo lal Jisus. Esam la, kas palu lun Baibel sramsramkinyuk nu sel Jisus oana “Papa Ma Patpat lasr.” (Isaia 9:6, 7) Oana “Adam se tok,” Jisus el aolla ke inkanek sumwos “met se meet Adam” oana papa nu sin met nukemwa su akkalemye lalalfongi. (1 Korint 15:45) Tia oana Adam, su ekla met rapku, sie papa su nunku yok kel sifwana a tia nunku ke ma enenu lun kutu met, Jisus el sie papa su arulanu mwo. Baibel el fwak kel: “Ke ma inge kut etu lungse, meyen el filiye moul lal kasr.” (1 Jon 3:16) Aok, Jisus el lungse in sang moul lal sifwana ke met puspus. Tusruktu, el ouyepa suk meet ma enenu lun kutu met len nu kemwa fwinne ke inkanek srisrik. Papa a nine komwos ku in eis me insemwomwo nu sumwos sifwana a sou lomwos fwin komwos etawi oiya se su lungse in kisekin moul inge.
8, 9. (a) Mea papa a nine elos ku in lotela ke mwon ke inkanek el sang kasru nu sin mwon natul ke lungse? (b) Fuka papa a nine Kristian puspus akkalemye oiya lun sifwana leumi?
8 Papa a nine nu kemwa ku in eis lutlut yok ke lungse paye ma tuku ke kas lal Jisus nu sin met lun God su ekla koluk: “Fuka pal puspus Nga lungse in esani tulik nutum, oana mwon el esani torokrok natu ye paul!” (Mattu 23:37) Arulanu kalem la Jisus el akkalemye la mwon mutan el karunganang ku sang me loeyuk nu sin torokrok natul ke paul. Paye la, papa a nine elos lotela ma puspus ke oiyen karunginyuk lun mwon mutan, su akola in filiye moul lal ke me sensen in karunganang torokrok nukemwa natul fwin oasr me sensen. Tusruktu, orekma su mwon mokul a mwon mutan elos oru len nu kemwa arulanu mwo in liyeyuk. Elos tia tui in sokot a sokma in suk mongo. Fwinne elos totola tari, elos sang mongo nen mwon srisrik natul su oalngelik, okomye ma inge a elos suk ma yok liki pal nu kemwa. Pus sin ma orekla lun Jeova elos “arulana lalmetmet” ke inkanek su elos karunganang ma enenu nu kemwa lun tulik natulos.—Soakas 30:24.
9 Ke inkanek oapana inge, papa a nine Kristian puspus fwin fwalu nufon elos akkalemye oiyen lafwekin lalos sifwana. Saap kom lungse me sensen ku me akkoluk in orek nu sum sifwana liki na in orek kutena me akkoluk nu sin tulik nutum. Ouyepa, kom insemwomwo in kisekin moul lom len nukemwa in sang ma enenu lalos sifwana. Pus sumwos sa tukakek in oru orekma puspus su arulanu aktotoye ku me akasorye met. Kom orekma upa in orala mongo yuyu nu sin sou lom. Kom kaifweang na paye in oru tulik nutum nukemwa in oasr nuknuk nasnas, an in muta mwomwo, a eis sie lutlut mwo. A kom tafwela orekma inge len nukemwa, yea nukemwa. Arulanu kalem la in sifwana karungin a mongfusesr me akinsemwomwoye Jeova! (Hibru 13:16) Ke pal senpana, kom esam la oasr inkanek yok puspus in sang ma enenu lun sou lom sifwana.
Sang Ma Enenu lun Sou ke Orekma in Alu nu sin Jeova
10, 11. Mea ma enenu yok emeet lun met, a mea papa a nine Kristian elos enenu in oru meet in nekla me enenu inge lun tulik natulos?
10 In sang ma enenu lun ngun el yok sripe liki in sang ma enenu lun ikwe. Jisus el fwak: “Metu fwa tia moul ke bred mukena, a ke kas nu kemwa su tuku liki oalin Jeova.” (Mattu 4:4; 5:3) Papa a nine mea kom enenu in oru in sang ma enenu ke ma lun ngun?
11 Ke me lutlut se inge, saap wangin me sramsram lun Ma Simusla orekmakinyuk pal nukemwa in yok liki ma Duteronomi 6:5-7 akkalemye. Nunak munas ikasla Baibel nutum an a ridi fus inge nukemwa. Loang akmwoye nu ka la oasr ma sapkinyuk meet nu sin papa a nine in akyokye futoto lalos nu sin God, in musaiyuk lungse nu sin Jeova a filiye kas lal ke insiyelos. Aok, kom enenu in sie met lutlut mwomwo ke Kas lun God, ridi Baibel pal nukemwa, a sifwilpa nunku ke ma inge tu kom in akyokye kalem paye ke ma inge a lungse inkanek nukemwa lun Jeova, akwuk nukemwa lal, a masap nukemwa lal. Ke fwoko lun ma inge, insiyom fwa nenela ke ma paye lun Baibel su fwa mokle kom in pulakin insemwomwo, akfulatye, a lungse nu sin Jeova. Oasr ma mwomwo puspus kom ku in luti nu sin tulik nutum.—Luk 6:45.
12. Fuka papa a nine elos ku in etawi me srikasrak lun Jisus ke inkanek in luti ma paye lun Baibel nu sin tulik natulos?
12 Papa a nine su fukoko ke ma lun ngun elos akola in orekmakin me kai su koneayukyak in, Duteronomi 6:7, in “filiye” kas puspus lun Jeova nu sin tulik natulos pal nukemwa. In “filiye” el kalmekin in luti a sang kasru ke inkanek lun sifwilpa kalweni. Jeova el etu la kut nukemwa—yok na tulik—enenu in sifwil kalweni ma elos lotela. Ke ma inge, Jisus el orekmakin sifwil kalweni ke orekma lun forfor lal. Ke sie me pupulyuk, ke pal se el luti met tuma lutlut lal in pusisel a tia insefulat a suk in alein, el koneak inkanek puspus in sifwil kalweni akwuk inge. El luti ke inkanek in akkeye nunak in sang topuk, ke inkanek lun pupulyuk, a in aketeye. (Mattu 18:1-4; 20:25-27; Jon 13:12-15) Tusruktu ke ma paye, Jisus el tia mongsa. Ke inkanek oinge, papa a nine enenu in suk inkanek puspus in luti me lutlut paye nu sin tulik natulos, a in sifwilpa kalweni me luti ke ma paye ke masap nukemwa lun Jeova nu sin tulik natulos elos in kalem ka a orekmakin ma inge.
13, 14. Mea kutu ma sikyuk su papa a nine ku in luti ke ma paye lun Baibel nu sin tulik natulos, a in orekmakin kain in me lutllut fuka?
13 Pal in lutlut lun sou pa sie inkanek mwo emeet ke me luti inge. Paye, la lutlut pal nu kemwa, el me musaiyuk, wikin lutlut lun sou ke engan paye pa sie oiya su yok sripe ke ma lun ngun nu sin sou. Sou Kristian nukemwa fwin fwalu elos engunkin lutlut inge, a orekmakin mwo me rid ke inkanek lun u lun Jeova a akfwalye me lutlut fwal nu ke me enenu lun tulik. Buk inge su pangpang Learn From the Great Teacher pa sie me insemwomwo yok nu ke ma inge, oapana buk inge Questions Young People Ask—Answers That Work.b Tusruktu, lutlut lun sou el tia inkanek sefwanna orek in sang luti tulik.
14 Oana ma Duteronomi 6:7 el akkalemye, oasr ma puspus sikyuk su papa a nine ku in aketeye ke ma lun ngun nu sin tulik natulos. Fwinne tukeni fwufwasryesr, tukeni oru orekma, ku tukeni oru me akengun, kom ku in koneak pal mwo in sang nu sin tulik nutum ma enenu lun ngun. Aok, kom tia enenu in oru pal nu kemwa me “sramsram” mukena nu sin tulik nutum ke ma paye lun Baibel. A, srike in oru me sramsram lun sou ke sie me akkeye, su sramsramkinyuk ke ma lun ngun pal nukemwa. Ke sie me pupulyuk, magasin inge su pangpang Awake! oasr me lutlut ke kain in sifwe puspus. Me lutlut puspus inge saap ku in orekmakinyuk ke me sramsram ke kosro puspus su Jeova el orala, yen puspus fwin fwalu su arulanu kato, a kain in ma usrnguk puspus ke fasin lun met a ke inkanek puspus lun moul. Me sramsram inge ku in mokle tulik fwusr in rid yok ke me rid su met kulansap oaru a lalmetmet elos orala.—Mattu 24:45-47.
15. Fuka papa a nine elos ku in kasru tulik natulos in nunku la orekma in luti lun met Kristian el sie me insemwomwo a me akenganlana?
15 Sramsram su oru in akkeye tulik nutum fwa ku in kasre kom in akfwalye siepa ma enenu lun ngun. Tulik Kristian puspus elos enenu in lotela mwo in sramsram nu sin kutu met ke lalalfongi lalos ke inkanek mwo. Ke pal se komwos srumon kutu me lutlut yok su sang me kasru mwo su tuku ke Tauer In San a Awake!, saap komwos ku in suk pal mwomwo in akkalemye me lutlut oinge ke pal in orekma lun forfor. Ke sie me pupulyuk, kom ku in siyuk: “Ya tia mwo fwin kain in met puspus elos etu ma inge kel Jeova? Ke inkanek fuka kut ku in kasru sie met in akkalemye lungse lal nu ke sifwen me sramsram inge?” Ke ma inge, fwin oasr kain in sramsram inge orek nu sin tulik natum ku in kasru tulik fwusr inge in akyokye lungse lalos in sramsram nu sin kutu met ke ma elos lotela. Tok, ke pal se tulik nutumwos elos wi komwos ke orekma lun forfor, elos ku in liye me srikasrak mwo in orekmakin ke me sramsram puspus inge ke pal in orekma. Elos ku in lotela pa la orekma lun forfor el sie orekma su arlana mwo a me insemwomwo, su oswela me insemwomwo a engun lulap.—Orekma 20:35.
16. Mea tulik elos ku in lotela ke loang lalos nu ke pre lun papa a nine kiyelos?
16 Papa a nine elos sang pa ma enenu lun ngun nu sin tulik natulos ke pal se elos pre. Jisus el luti met tuma lutlut lal ke oiyen inkanek lun pre, a el pre welulos ke pal puspus. (Luk 11:1-13) Nunku ke lupan ma elos ku in lotela ke asrouki ku ke wi lalos nu sin Wen nutin Jeova ke inkanek lun pre! Ke inkanek oinge, tulik nutum el ku in lutlutkin ma puspus ke pre lom. Ke me pupulyuk, saap elos lotela la Jeova el lungse kut in sramsram nu sel ke inse paye, a in siyuk sel ke kutena ma upa su kut sun. Aok, pre lom ku in kasru tulik nutum in lotela ma saok ke ma paye lun ngun: Ma paye su elos lotela pa ku in akfutotoyelos nu sin Papa Tumalos in kosrao.—1 Piter 5:7.
Sang Me Kasru nu ke Oiyen Pulakin
17, 18. (a) Mea Baibel el akkalemye ke yok sripeiya in akkalemye lungse nu sin tulik? (b) Fuka papa puspus elos enenu in etawi Jeova in akkalemye lungse nu sin tulik natulos?
17 Paye, la oasr ma enenu yok ke oiyen pulakin lun tulik. Kas lun God el akkalemye nu sin papa a nine ke yok sripeiya in akfwalye ma enenu inge. Ke sie me pupulyuk, nu sin mutan fwusr elos sapkinyuk “in lungse tulik natulos.” Ke nine fwusr elos oru ma inge elos akkalemye la oasr nunak mwo lalos. (Taitus 2:4) Paye, sie nunak mwo in akkalemye lungse nu sin sie tulik. Ma inge luti nu sin tulik in lungse a in kol nu ke me insemwomwo ma patpat. Ke inkanek saye, efwa oasr me asor yok fwin wangin akkalemyeyen lungse nu sin sie tulik. Ma inge ku in orala me akkeok upa a ku in kalmekin la kut tia etawi Jeova, su akkalemye nu sesr lungse yok fwinne kut met sesumwos.—Sam 103:8-14.
18 Jeova el akkalemye lungse lal meet nu sin tulik natul fwin fwalu. Oana 1 Jon 4:19 el fwak, “el lungsel kut meet.” Komwos papa tuma yok enenu nu sumwos in etawi me srikasrak lun Jeova, su oru in akkalemye meet akwuk nu ke me kapur lun lungse nu sin tulik nutumwos. Baibel el kaifwe papa nukemwa in fwasr liki orekma in aktoasrye tulik natulos, “tu elos in tia tasak.” (Kolosse 3:21) Fwinne ma na srisrik ku in aktoasrye tulik elos in nunku mu wangin lungse akkalemyeyuk nu selos ku elos tia aksaokyeyuk sin papa ku nine kiyelos. Papa puspus su alolo in akkalemye oiya lalos elos enenu in esam me srikasrak lun Jeova. Jeova el sramsram in kosrao me in akkalemye ke insemwomwo lal a lungse lal nu sin Wen nutal. (Mattu 3:17; 17:5) Sie me akkeye mwomwo pa inge nu sel Jisus! Ke inkanek sepana inge, tulik elos eis me akkeye a me akengan sin papa a nine kiyelos su akkalemye kas paye ke lungse a me insemwomwo.
19. Efu ku me kai el yok sripe, a oiya mwomwo fuka papa a nine Kristian elos kaifweang in orala?
19 Aok, pulakinyen lungse lun papa a nine nu sin tulik natulos el yok sripa liki in kaskas mukena. Lungse el akkalemyeyuk yok ke orekma. Sang ma enenu lun ikwe a ma enenu lun ngun ku in sie me akul lun lungse su papa a nine elos akkalemye, yokna ke pal se papa a nine elos oru oinge ke inkanek su akkalemye lungse su me akkeye yok se meet. Oayepa, me kai el sie me akul yok nu ke lungse lun papa a nine. Paye, “Jeova el kaelos su el lungse.” (Met Hibru 12:6) Ke inkanek saye, pilesru in sang me kai el akkalemye srunga lun papa a nine! (Soakas 13:24) Jeova el sang kai pal nukemwa ke ‘inkanek sumwos.’ (Jeremaia 46:28) Tia fusrasr nu sin papa a nine in orekmakin inkanek sumwos inge in sang kai. Tusruktu, arulanu mwo kom fwin kaifweang in orekmakin inkanek sumwos in sang me kai. Kas in kai mwomwo ku in kasru sie tulik in kapkapek ke moul insemwomwo. (Soakas 22:6) Ya tia pa inge ma kais sie papa a nine Kristian elos lungse nu sin tulik natulos?
20. Fuka papa a nine elos ku in sang nu sin tulik natulos pal mwomwo in “sulela moul”?
20 Fwin papa a nine komwos oru orekma yok sripe su Jeova el sapkin nu sumwos, in sang ma enenu lun tulik nutumwos ke mano, ke ngun, a ke ma enenu lun nunak, e fwa oasr me insemwomwo yok tuku ka. Ke inkanek inge komwos sang nu sin tulik nutumwos pal mwomwo emeet in “sulela moul” a tokin ma inge elos fwa “ku in moul.” (Duteronomi 30:19) Tulik nukemwa su sulela in kulansap nu sin Jeova a fwasr ke inkanek lun moul nu ke elos matou elos orala me insemwomwo yok nu sin papa a nine kiyelos. (Sam 127:3-5) Kain in me insemwomwo inge fwa on ma patpat! Tusruktu, fuka met fwusr elos sang kaksak nu sin Jeova ke pal inge? Me lutlut toko fwa aketeye sifwe inge.
[Footnotes]
a Ke me lutlut inge, met su karungin me enenu fwa sramsramkinyuk oana kunokon lun mokul. Tusruktu, akwuk mwo inge el fwal pa nu sin mutan Kristian su sang me enenu lun sou.
b Ma Orekla sin Met Lo Lun Jeova.
Kom E Topuk Fuka?
Mea papa a nine elos ku in oru in sang me enenu lun tulik natulos ke
• nuknuk, mongo a loom?
• oiyen alu nu sin Jeova?
• insie a nunak?
young? (b) How are many Christian parents showing a self-sacrificing spirit?
[Picture on page 18]
Mwon puspus elos orekma pal nukemwa in kite tarokrok natulos
[Picture on page 20]
Papa a nine elos enenu in akkeye meet oiyen ngun lalos sifwana
[Pictures on page 20, 21]
Papa a nine elos ku in koneak pal mwo puspus in luti tulik natulos ke God paye su orala ma nukemwa
[Picture on page 22]
Tulik elos eis ku a oiyen pulaik ke insemwomwo lun papa a nine