Ke Pal Se Ma Jisus El Tuku Ke Mwolanu Lal In Togusrai

“Oasr kutu selos su tu inge . . . su fwa tia pulakin mise, nu ke pal elos liye Mwen nutin met tuku in togusrai lal.”​—MATTU 16:28.

TIA pat toko tukun Pentecost 32 C.E., met tulo sin met sap lal Kraist elos liye sie arurumu su elos tia ku in mulkunla. Fwal nu ke sie record su etuku ke ngun lun God, “Jisus el esal Piter, a Jemes, a Jon met lel, oelul a wiselosyuk nu fwin eol fulat muku. A el ekla ye mutalos.”​—Mattu 17:​1, 2.

² Arurumu se inge ke ekla lal sikyuk ke sie pal su arulanu yok sripe. Jisus el fwakak tari nu sin met tumal lutlut lal la el enenu in sun keok a mise fwin an Jerusalem, tusruktu elos konaok la arulanu upa selos in kalem ke kas lal. (Mattu 16:​21-23) Arurumu se inge akkeye lalalfongi lun met tumal lutlut tulo lal Jisus tu elos in akola ke mise lal su apkurun in tuku a ke orekma yok ke lusen yiu puspis su e fwa tuku wikin me srifwe su e fwa tuku nu ke congregation lun met Kristian. Ya oasr ma kut ku in lotela ke arurumu se inge? Aok, meyen kalmen arurumu se inge sikyuk na paye ke len lasr.

³ Len onkosr meet liki arurumu ke ekla lal, Jisus el fwak nu sin met tumal lutlut lal: “Tu Mwen nutin met fwa tuku in mwolanu lun Papa tumal wi lipufon lal, a na el fwa sang nu sin met e nu kemwa fwal nu ke orekma lalos.” Kas se inge akpayeye ke “saflaiyen akmwuk se inge.” Jisus el tafwela in fwak: “Payenu Nga fwak nu sumwos, oasr kutu selos su tu inge, su fwa tia pulakin mise, nu ke pal elos liye Mwen nutin met tuku in togusrai lal.” (Mattu 16:27, 28; 24:3; 25:31-​34, 41; Daniel 12:4) Arurumu se inge ke sikme lal sikyuk in akpeyeye kas safla lal inge.

⁴ Mea met tumal lutlut tulo elos liye na paye? Me sramsram toko pa aketeye lal Luk ke ma sikyuk inge: “A ke el [Jisus] pre, luman mutal ekla, a nuknuk lal fwosrfwosrla a saromromla. A liye! luo met kaskas nu sel, su Moses a Elaija. Su sikme in mwolanu, a kaskas ke mise lal su el e fwa mise ka in Jerusalem.” Na, “sie pukunyeng tuku, a sunelosi [met sap], a elos sangeng ke elos ilyuk nu in pukunyeng sa. A sie pusra tuku in pukunyengu me, a fwak: ‘El inge Mwen nutik, Met sulosola luk. Komwos longol.’ ”​—Luk 9:​29-​31, 34, 35.

Lalalfongi Akkeyeyuk

⁵ Met sap Piter el akilen tari Jisus oanu “Kraist, Mwen nutin God moul.” (Mattu 16:16) Pusren Jeova su tuku kosrao me akpayeye ma inge, a arurumu ke sikme lal Jisus pa sie pitse ke tuku lal Kraist in ku a mwolanu lun Togusrai, in oru nununku nu sin metu. Yiu 30 kutu somla tukun arurumu se inge ke sikme lal Kraist, Piter el simusla: “Tu kut tia etawi sramsram mwesral tia paye, ke kut fwakak nu sumwos ku a tuku lun Leum lasr Jisus Kraist, tu kut met lo su liye mwal lal. Tu el eis sin God Papa akfulatye a mwolanu, ke pusra se tuku nu sel sin mwal lun mwolanu: ‘El inge Mwen kulu nutik, Nga insemwomwo kel.’ A pusra se inge kut sifwanu long tuku in kosrao me, ke kut oelul fwin eol mutal.”​—2 Piter 1:​16-​18; 1 Piter 4:​17.

⁶ Ke len inge, lalalfongi lasr akkeyeyuk pa ke ma met sap inge liye. Paye, luma a ma sikyuk arulanu ekla mutamwauk 32 C.E. Tukun yiu se, Jisus el mise a sifwil moulyuk a muta lepo leyut sin Papa tumal. (Orekma 2:​29-36) Ke len in Pentekost ke yiu se inge, “Israel sasu lun God” isusla, a orekma lun forfor yok mutamwauk, mutamwauk fwin an Jerusalem a tok fwasrelik nu fwin fwalu nu fon. (Galetia 6:​16; Orekma 1:8) Tia pat toko lalalfongi lun met tumal lutlut lal Jisus srifweyuk. Elos srukilye met sap a uniltal na upa meyen elos srunga in tui ke luti. Tia pat toko elos unilye Stephen. Na, Jemes sie sin met sap su liye arurumu ke sikme lal Jisus elos ouyepa unilye. (Orekma 5:​17-​40; 6:8–​7:​60; 12:​1, 2) Tusruktu, Piter a Jon elos moul in kulansap nu sin Jeova ke oaru ke lusen yiu puspis toko. Paye, ke saflaiyen century se meet C.E., Jon el simusla kutupa arurumu ke mwolanu lal Jisus in kosrao.​—Fwakyuk 1:​12-​20; 14:14; 19:11-​16.

⁷ Ke mutamweyen “len lun Leum” in 1914, pus ke arurumu lal Jon akpayeye tari. (Fwakyuk 1:​10) Na fuka tuku lal Jisus ke ‘mwolanu lun Papa tumal,’ oanu arurumu ke sikme lal el pitse? arurumu se inge mutamwauk in akpayeye ke isusla lun Togusrai lun God in kosrao ke 1914. Ke pal se ma Jisus, oanu niesran saromrom, su sikme in kosrao a fwalu oanu sie Togusra sasu su mutamwauk in muta ke tron, pa inge, oanu mutamweyen len sasu. (2 Piter 1:​19; Fwakyuk 11:15; 22:16) Ya Jisus el oru nununku lal ke pal inge nu sin kutu met fwal nu ke orekma lalos? Aok, Oasr me akpayeye yok la tia pat toko, sifwil moulyuk in kosrao lun met akmusrala Kristian mutamwauk.​—2 Timote 4:8; Fwakyuk 14:13.

⁸ Kitin pal lula, Jisus el tuku in “mwolanu lal, a lipufon nu kemwa wilul” tu lan ku in nununku met nu kemwa. (Mattu 25:31) Ke pal ingo, el akkalemyel sifwanu ke mwolanu sakuruk lal a el sang nu sin “kais sie met” nununku lal fwal nu ke orekma lalos. Elos nu kemwa su luman sip elos fwa usrui moul ma patpat ke sie Togusrai su akola nu selos, a elos su luman goat elos fwa som nu ke “mise ma patpat.” Fuka sie safla mwolanu pa inge ke akpayeye lun arurumu ke sikme lal Kraist!​—Mattu 25:34, 41, 46; Mark 8:​38; 2 Tessalonika 1:​6-​10.

Met Wilul Kraist Su Eis Mwolanu

⁹ Jisus el tia mukena ke arurumu ke sikme lal. Moses a Elaija eltal wilul. (Mattu 17:​2, 3) Ya elos wilul na paye in ikwe? Mo, meyen mokul luo inge elos mise tari a mutol ye foko sano sifwil moulyuk. (Ekklisiastis 9:​5, 10; Hibru 11:35) Ya elos fwa sikme in wilul Kraist ke mwolanu lal in kosrao? Mo, meyen Moses a Elaija elos moul meet liki fwinsrak in moul in kosrao ikakla nu sin metu. Elos fwa ipen “sifwil moulyuk lun . . . met sumwosmwos” fwin fwalu. (Orekma 24:15) Ke ma inge sikme lalos ke arurumu oasr kalme. Mea?

¹⁰ Ke kutu contexts, oasr ma Moses a Elaija elos aoliyen. Oanu met iumwe ke mwoleaung lun Ma Sap, Moses el aoliyen Jisus, Met iumwe ke mwoleung sasu. (Duteronomi 18:18; Galetia 3:​19; Hibru 8:6) Elaija el aoliyen Jon Baptist, el su met fwasr meet lun Messaia. (Mattu 17:11-⁠13) Sayen ma inge, ke context lun Fwakyuk sapter 11, Moses a Elaija elos aoliyen met lula akmusrala ke len safla. Efu kut etu ma inge?

¹¹ Ikasla in Fwakyuk 11:​1-6. In fus  3 kut ku in rid: “A Nga fwa sang nu sin met lo luo luk, a elos fwa palye in len sie tausen luofoko a ongoul, nukomang nuknuk mwasengseng.” Kas palu se inge akpayeye nu sin met lula akmusrala Kristian ke lusen pal in Meun Lulap I. a Efu met lo luo? Meyen met lula akmusrala elos oru orekma lalos, ke ma lun ngun, oanu orekma lal Moses a Elaija. Fus 5 a 6 el tafwela in fwak: “A kutena met fwin lungse kunauseltalla [met lo luo], a e fwa tuku liki oalultal, a kangla met lokwalok laltal; a kutena met fwin lungse kunauseltalla, el fwa anwuki ou inge. Oasr yuroltal ku in kaliye kosrao, tu in tia af in len lun palye laltal, a oasr ku yuroltal fwin kof in ekulla nu ke sra, a in uniye fwalu ke me lokwalok nu kemwa oanu eltal lungse.” Ke ma inge, akismakinye kut ke menmen su Elaija a Moses elos oru.​—Oekyuk 16:31-​34; 1 Togusra 17:1; 2 Togusra 1:​9-​12.

¹² Fwin ou inge, Moses a Elaija elos aoliyen su ke context lun arurumu ke sikme lal Jisus? Luk el fwak la elos sikme wilul Jisus in “mwolanu.” (Luk 9:31) Arulanu kalem, elos inge aoliyen met Kristian su akmusrala sin ngun mutal oanu “met usru yurin Kraist” a oasr fwinsrak in eis “mwolanu yurol Kraist.” (Luk 9:​31) Met akmusrala su sifwil moulyuk tari elos fwa wilul Kraist ke pal se ma el tuku in mwolanu lun Papa tumal in “sang nu sin met e nu kemwa fwal nu ke orekma lalos.”​—Mattu 16:27.

Met Lo Oanu Moses a Elaija

¹³ Oasr pa kutu ma su kut ku in akilen a akkalemye la Moses a Elaija elos aoliyen na paye met akmusrala su wi usru yurin Kraist. Moses a Elaija elos kemwanu oru orekma oanu met sramsram lun Jeova ke lusen yiu puspis. Elos kemwanu sun mulat lun met kol lun an’u. A ke pal in enenu lalos, elos kemwanu kasreyuk sin sou ngie. Elos kemwanu pulaik in orek palye nu sin togusra a tu lain met palu kikiap. Moses a Elaija elos kemwanu liye ku lun Jeova su el akkalemye fwin Eol Sinai (ouyepa pangpang Horeb). Elos kemwanu sang kunokon nu sin met su aolultal ke liyen kutulap lun Jordan. A ke pal lal Moses (Josua el wilul) a Elaija (Elisha el wilul) menmen puspis ku in liyeyuk, sayen menmen su sikyuk ke lusen moul lal Jisus fwin fwalu.b

¹⁴ Ya ma inge nu kemwa tia akismakinye kut ke Israel lun God? Aok, paye na paye. Jisus el fwak nu sin met tumal lutlut oaru lal: “Ke ma inge komwos som, a oru met in mutanfwal nu kemwa tu elos in met tumuk lutlut, baptaiselosla in en Papa, a Mwen, a ngun mutal, luti nu selos in liaung ma nu kemwa Nga sapkin nu sumwos. A, liye! Nga wi komwos pal e nu kemwa, nu ke saflaiyen fwalu.” (Mattu 28:19, 20) In akos nu ke kas inge, met Kristian akmusrala elos kulansap oanu met kaskas lun Jeova mutamwauk Pentecost 33 C.E. nu ke pal inge. Oanu Moses a Elaija, elos sun mulat lun met kol lun an’u a elos orek lo nu selos. Jisus el fwak nu sin met sap 12: “Aok elos fwa wiskomwosyung nu ye mutun leum a togusra keik, tu in me fwakak nu selos a nu sin met Pegan.” (Mattu 10:18) Kas lal inge akpayeye pal puspis ke lusen me sramsram nu fon ke congregation lun met Kristian.​—Orekma 25:​6, 11, 12, 24-​27; 26:3.

¹⁵ Sayen ma inge, met Kristian akmusrala elos tia sangeng oanu Moses a Elaija ke pal se ma elos tu ke ma paye lain ma kikiap ke alu. Esam ke pal se ma Poul el selngawi met palu kikiap lun met Ju pangpang Bar-Jesus a el tukakin ke ku tusruktu ke inkanek kulang ma kikiap ke god lun met Athenians. (Orekma 13:​6-​12; 17:16, 22-​31) Ouyepa, esam, la ke ke len lasr met lula akmusrala elos pulaik in tukakin Kristendom a kain in orek lo lalos orek lokwalok nu sel.​—Fwakyuk 8:​7-​12.c

¹⁶ Ke pal se ma Moses el kaengla liki mulat lal Fero, el konaok nien molela in loom sin met su tia met Ju pangpang, Reuel, ku Jethro. Tukun kutu pal, Moses el eis kai saok sel Reuel ke akmwuk in kol ke sie u, a tulik nutul pangpang Hobab el kol ke fwafwasyesr lun met Israel ke yen mesis.d (Exodus 2:​15-​22; 18:​5-​27; Oekyuk 10:29) Ya Israel lun God elos eis kasru sin kutu met su tia wi ipen met akmusrala ke Israel lun God? Aok, elos kasreyuk sin “u lulap” lun “sip ngie,” su sikyuk ke lusen len safla. (Fwakyuk 7:9; Jon 10:16; Isaia 61:5) In sramsram nu ke oiye mwo, kasru ke sripen lungse su “sip” inge elos sang nu sin met akmusrala wielos, Jisus el sramsram kelos ke kas pupulyuk: “Tu Nga musrensral, a komwos kite yu; Nga mula, a komwos se ma nimuk; Nga metsa, a komwos suliyuyuk; Nga koflofol, a komwos nukumyuyung. Nga mas; a komwos tuku liye yu; Nga muta in prison, a komwos tuku nu yurok. . . . Payenu Nga fwak nu sumwos, meyen komwos oru ma inge nu sin met srik liki nu kemwa sin ma lik, komwos oru nu sik.”​—Mattu 25:35-​40.

¹⁷ Sayen ma inge, Israel lun God elos pulakin sie experience oanu Elaija el pula fwin Eol Horeb.e Oanu Elaija ke pal se ma el kaengla liki Kasra Jezebel, met akmusrala lula su sangeng elos nunku meet la orekma lalos sun safla ke saflaiyen Meun Lulap I. Na, oanu Elaija, elos osun nu sin Jeova, su oru nununku ke u nu kemwa su fwakak la elos pa “loom sin God.” (1 Piter 4:​17; Malakai 3:​1-3) Konoiyukyuk sin God la Kristendom el arulanu sufwal, tusruktu met lula akmusrala akilenyuk oanu “met kulansap oaru a lalmetmet” a etukyung nu selos ma lal Jisus nu kemwa fwin fwalu. (Mattu 24:45-​47) In Horeb, Elaija el long “sie pusra srik a fwusesr,” kas lun Jeova pa inge, su sang nu sel orekma yok su el enenu in oru. Ke lusen pal in misla, yiu puspis tukun meun, met kulansap oaru elos long sie kas su tuku ke sra puspis lun Baibel. Elos akilen pa la oasr orekma lalos su elos enenu in oru.​—1 Togusra 19:​4, 9-​18; Fwakyuk 11:​7-​13.

¹⁸ Ke saflaiye, ya ku sakuruk lun Jeova akkalemyeyuk ke inkanek lun Israel lun God? Tukun mise lal Jisus, met sap nu kemwa elos orala menmen puspis, tusruktu ma inge nu kemwa wanginla tok. (1 Korint 13:​8-​13) Ke len inge, kut tia liye menmen ke mutasr. Tusruktu ke inkanek saye, Jisus el fwak nu sin met tumal lutlut lal: “Payenu, payenu, Nga fwak nu sumwos, el su lalalfongi yu, orekma su Nga oru el fwa ouyepa oru; a orekma yok liki ma inge el fwa oru.” (Jon 14:12) Oasr akpayeye se meet ke ma se inge ke pal se ma met tumal lutlut lal Jisus elos luti ke peng mwo ke an nu kemwa ye koko lun Rom ke century se meet. (Rom 10:18) Orekma su yok liki meet orekla ke len inge ke pal se ma met lula akmusrala elos akyokye orekma in luti ke peng mwo “fwin fwalu nu fon tu in ma lo nu sin mutanfwal nu kemwa.” (Mattu 24:14) Mea fwokin ma inge? Century ak20 inge el liye orekma yok emeet ke me sramsram lun fwalu ke orekeni lun pise yok lun met mwolela tari, a met kulansap oaru lun Jeova. (Fwakyuk 5:​9, 10; 7:​9, 10) Fuka sie me akpayeye yok pa inge ke ku lun Jeova!​—Isaia 60:22.

Ma Wiel Jisus’ Elos Tuku in Mwolanu

¹⁹ Ke pal se ma met lula ke met akmusrala wiel Jisus elos aksafyela orekma lalos fwin fwalu, elos inge eis mwolanu wilul. (Rom 2:​6, 7; 1 Korint 15:53; 1 Tessalonika 4:​14, 17) Ke sripe se inge elos ekla togusra a met tol su moul ma patpat ke Togusrai in kosrao. Elos wilul Kraist ke pal se ma “el Leum fwelos ke sikal mwusra, a oanu alu lun met potter elos musalsalla.” (Fwakyuk 2:​27; 20:​4-6; Sam 110:​2, 5, 6) Ke elos wilul Jisus, elos fwa muta in tron a oru nununku ke “sruf siengoul luo lun Israel.” (Mattu 19:28) Ma orekla su keok arulanu sano pal inge, meyen pa inge ipen “sikme lun tulik nutin God.”​—Rom 8:​19-​21; 2 Tessalonika 1:​6-8.

²⁰ Poul el sramsram ke fwakyuk lal Jisus ke lusen pal in “ongoiye lulap” ke pal se ma el simusla: “Ke el fwa tuku tu lan mwolanu in met mwo lal, a tu lan me lut in elos nu kemwa su lalalfongi in len sa.” (Mattu 24:21; 2 Tessalonika 1:​10) Fuka sie fwinsrak mwolanu pa inge nu sel Piter, Jemes a Jon, a met akmusrala Kristian nu kemwa! Arurumu ke sikme lal Kraist akkeye lalalfongi lal Piter. Paye na paye, in ridi ma inge ku in akkeye pa lalalfongi lasr a musaiyuk fwinsrak lasr la kitin pal lula Jisus el “sang nu sin met fwal nu ke orekma lal.” Met Kristian akmusrala oaru su srakna moul ke len inge elos liye la lalalfongi lalos in wilul Kraist in mwolanu lal akkeyeyuk. Akkeyeyuk pa lalalfongi lun sip ngie meyen elos etu la el molelosla ke saflaiyen akmwuk koluk se inge a el wiselosla nu ke fwalu sasu mwolanu. (Fwakyuk 7:​14) Fuka sie me akkeye na paye tu kut in tu ku nu ke safla! A arurumu se inge ku in luti kut yok, oanu ma kut ku in liye ke me lutlut toko.

[Footnotes]

Ya Kom Esam?

◻ Su sikme wilul Jisus ke arurumu in sikme lal?

◻ Fuka lalalfongi lun met sap nu kemwa akkeyeyuk ke inkanek lun arurumu?

◻ Ke pal se ma Moses a Elaija elos sikme ke “mwolanu” lal Jisus ke arurumu, elos inge aoliyen su?

◻ Mea ma oanu sie inmaslon Israel lun God a Moses a Elaija?

[Study Questions]

1, 2. Mea sikyuk tia pat tukun Pentecost 32 C.E., a mea sripen ma sikyuk inge?

3, 4. (a) Mea Jisus el fwak len onkosr meet liki arurumu ke sikme lal? (b) Aketeye mea ma sikyuk ke pal in arurumu ke sikme lal.

5. Mea arurumu ke sikme lal inge el oru nu sin met sap Piter?

6. Mea ma sikyuk puspis tukun arurumu ke sikme lal?

7. (a) Nge arurumu ke sikme lal mutamwauk in akpayeye? (b) Nge Jisus el oru nununku lal fwal nu ke orekma lalos?

8. Mea ma sikyuk puspis su akkalemye mutamweyen akpayeye lun arurumu ke sikme lal?

9. Ya kut ku in lalalfongi la Moses a Elaija elos wilul Kraist ke pal in akpayeye lun arurumu ke sikme lal? Aketeye.

10, 11. Elaija a Moses elos aoliyen su ke kain in luma puspis?

12. Ke context lun arurumu ke sikme lal, Moses a Elaija elos aoliyen su?

13. Luma puspis fuka akkalemye la Moses a Elaija elos aoliyen na paye met akmusrala wiel Jisus su akola in wilul ke mwolanu?

14. Fuka met akmusrala elos kulansap oanu met kaskas lun Jeova, oanu Moses a Elijah?

15, 16. Mea ma oanu sie inmaslon met akmusrala a Moses a Elaija fwin ke orekma ke (a) pulaik lalos in fwakak ma paye? (b) eis kasru sin met su tia wi Israel?

17. Fuka met akmusrala elos pulakin sie ma sikyuk oanu Elaija el pula fwin Eol Horeb?

18. Fuka me akpayeye sakuruk ke ku lun Jeova orekmakinyuk ke inkanek lun Israel lun God.?

19. Nge met akmusrala wiel Jisus elos liyeyuk in mwolanu lal?

20. (a) Ke fwinsrak fuka lalalfongi lal Piter akkeyeyuk ke inkanek lun arurumu? (b) Fuka arurumu ke sikme lal Jisus akkeyeyuk met Kristian ke len lasr?

[Picture on page 10]

Arurumu ke sikme lal akkeye lalalfongi lun met Kristian in pal meeta a pal lasr