Kas Palu Puspus Lun Baibel​—Sramsramkin Yok Kel Jisus Kraist

“Orekma in sang ma lo kel Jisus el kasru ku akkeye orekma in palye.”​—FWAKYUK 19:10, New World Translation.

1, 2. (a) Mutamwauk in yea 29 C.E., sulela fuka sun met Israel? (b) Mea fwa aketeyuki ke me lutlut inge?

IN YEA 29 C.E. met Israel elos insemwomwo in sramsramkin Messaia su mwoleyukla tari. Orekma in luti lal Jon Baptais el akyokye insemwomwo lalos ke ma su fwa sikyuk. (Luk 3:15) Jon el fwak la tia el pa Kraist. A, akkalemye kel Jisus lun Nazaret, el fwak: “A Nga nu liye a orekma lo tu el inge Mwen nutin God.” (Jon 1:20, 34) Tia pat tok, un met puspus elos ukwel Jisus in long ke me luti lal a elan akkeyelosla.

² Ke malem puspus tok, Jeova el sang me akpayeye puspus ke Mwen natul. Nu selos su lutlut tari ke Ma Simusla a nu selos su liye orekma puspus lun Jisus oasr engun yok lalos in lalalfongi kel. Tusruktu, met kulansap nu kemwa lun God su mwoleyukla sel elos tia akkalemye lalalfongi lalos. Met pu na akilen la Jisus pa Kraist, Mwen nutin God. (Jon 6:60-69) Mea kom fwa oru kom fwin muta in pal sa? Ya kom fwa engankin yok in esal Jisus oana Messaia a ekla met tuma lutlut oaru lal? Nunku ke me akpayeye puspus kel Jisus su el sifwana oru ke pal se metu elos fwak mu el kunausla akwuk lun Sabat, a tuni me akpayeye puspus su el sang tok in akkeye lalalfongi lun met tuma lutlut oaru puspus lal.

Jisus El Sifwana Sang Me Akpayeye

3. Mea sikyuk paenang Jisus el sang me akpayeye kel sifwana?

³ Pal in Kofwen Alukela orek in yea 31 C.E. Jisus el muta in an Jerusalem. El tufwana akkeyela sie mokul su pulakin mas lal ke lusen yea 38. Tusruktu, met Ju puspus elos kalyai Jisus ke sripen el oru ma inge ke len Sabat. Elos oayepa fwak mu el kaskaskou a elos suk inkanek in unilye meyen el pangon God mu el pa Papa tumal. (Jon 5:1-9, 16-18) Me top su Jisus el fwakak kel sifwana oasr ke sripe yok tolu su ku in kasru met Ju su oasr inse paye lalos in lalalfongi la su Jisus na paye.

4, 5. Mea nien sun ku akwuk lun orekma in forfor lal Jon, a ke inkanek mwo fuka Jon el aksafyela ma inge?

⁴ Ma se meet, Jisus el fwakak me akpayeye ke ma lo lun sie met luti meet lukel, su pangpang Jon Baptais, su fwak: “Komwos sapla nu sel Jon, a el orek ma lo nu ke ma paye. El sie lam su fururrur a saromromla, a komwos lungsumwos in engan kutu pal in kalem lal.”​—Jon 5:33, 35.

⁵ Jon Baptais el “sie lam fururrur a saromromla” meyen meet liki Herod el fililye in niyen prison, el akpayeye tari ma kunel su tuku sin God me in akola inkanek lun Messaia. Jon el fwak: “Ke sripe se inge Nga tuku in baptais, tu [Messaia] in fwakulak nu sin met Israel. . . . Nga liye ngun oatui in kosrao me oanu sie mwulioa, a on fwel. A Nga tia etal, a el su supeyume in baptais ke kof, el fwak nu sik, ‘El su kom liye ngun oatui, a on fwel, el inge el su baptais ke ngun mutal.’ A Nga nu liye, a orekma lo tu El inge Mwen nutin God.”a (Jon 1:26-37) Jon el akkalemye sumwos la Jisus pa Mwen nutin God​—Messaia se su mwoleyukla. Ma lo lal Jon arulanu kalem paenang tokin mise lal Jon, ke malem oalkosr kutu tok, met Ju su paye insielos elos fwak: “A ma nu kemwa Jon el fwak ke met se inge ma paye.”​—Jon 10:41, 42.

6. Efu ku orekma lal Jisus enenu in oru met puspus in lalalfongi la oasr yurol kasru lun God?

⁶ Tokin ma inge, Jisus el orekmakin siepa me top in sang akpayeye la el pa Messaia. El fwakak ke orekma mwo puspus lal sifwana in oana me akpayeye nu ke me kasru lun God. “A oasr ma lo keik yok liki ma lo lal Jon,” el fwak, “tu orekma su Papa el ase nu sik in aksafyela, orekma su Nga oru, orek ma lo keik tu Papa el supeyume.” (Jon 5:36) Fwinne met lokwalok puspus lun Jisus elos tia ku in lafwekin me akpayeye inge, in wekunang pa ke mwenmwen puspus lal. “Mea kut a oru, tu met se inge el oru me akul puspus?” kutu sin met elos siyuk tok. (Jon 11:47) Tusruktu, kutu sin met, elos lalalfongi a fwak: “Ke Kraist el fwa tuku, ya el fwa oru me akul pus liki ma met se inge el oru?” (Jon 7:31) Met puspus su longol Jisus oasr pal mwo lalos in akilen oiya mwo puspus lun Papa su liyeyuk in Mwen.​—Jon 14:9.

7. Fuka Ma Simusla in kas Hibru ku Testament Matou el sang ma lo kel Jisus?

⁷ Ma se safla, Jisus el kasru nunak lun met puspus nu ke ma lo ku me akpayeye su tia ku in lainyuk ku pilesreyuk. “Ma Simusla . . . ma inge orek ma lo keik,” el fwak, a el tafwela: “Tu komwos fwin lalalfongel Moses, komwos fwa lalalfongi yu, tu el simusla keik.” (Jon 5:39, 46) Paye la, Moses el sie sin met lo puspus meet liki pal lun met Kristian su simusla kel Kraist. Wekunang ma simusla puspus lalos ke kas palu su pisen ma inge oasr ke foko nu ke foko puspus a ma simusla ke sruf ku genealogies, su ma inge nu kemwa sang me kasru nu ke akilenyeyen Messaia. (Luk 3:23-38; 24:44-46; Orekma 10:43) A fuka Masap lal Moses? “Oinge Masap sie met liaung lasr in kol kut nu sin Kraist,” met sap Poul el simusla. (Galetia 3:24) Aok, “orekma in sang ma lo kel Jisus el sang kasru ku akkeye orekma in palye.”​—Fwakyuk 19:10, NW.

8. Efu ku met Ju puspus elos tia filiye lalalfongi lalos ke Messaia?

⁸ Ya me akpayeye inge nu kemwa​—ke ma lo lal Jon, akkalemye orekma sakuruk puspus lal Jisus sifwana a oiya mwo puspus lal su akkalemye ke oiya mwo lun God, a me akpayeye su oasr pal nu kemwa ke ma Simusla​—oru kom in lalalfongi la Jisus pa Messaia. Kutena met su oasr lungse paye lal nu sin God a ke Kas lal el sa in liye ku etu ma inge, a akkalemye lalalfongi nu sin Jisus oana Messaia su mwoleyukla. Tusruktu, kain in lungse inge wangin yurin met Israel. Nu sin met lokwalok lal nu kemwa, Jisus el fwak: “A Nga ete komwos tu lungse lun God tia on in komwos sifwana.” (Jon 5:42) “Elos eis mwolena sie sin sie,” a tia “suk mwolena sin God sefwanna me.” Tia me lut ke elos tia insese nu sin Jisus, su oana Papa tumal ke el srunga kain in nunak inge!​—Jon 5:43, 44; Orekma 12:21-23.

Lalalfongi lun Kutu Met Tuma Lutlut Akkeyeyuk ke sie Arurumu

9, 10. (a) Efu ku pal in akkalemye me akul nu sin met tuma lutlut puspus lal Jisus yok me kasru ka nu selos? (b) Mwolela yok sripe fuka Jisus el fwak nu sin met tuma lutlut puspus lal?

⁹ Yea se kutu somla mutamwauk ke pal se Jisus el sang me akpayeye la el pa Messaia. Kofwen Alukela in yea 32 C.E. akfulatyeyuk tari. Met puspus su lalalfongi elos tui in fwasr tokol, saap ke sripen me kalyai, lungse ke ma puspus, ku nunkela lun moul. Kutu met elos fosek ku toasrla ke sripen Jisus el tia akos kaifwe lun met puspus su lungse in oralla sie togusra. Ke pal se kas in lain siyukyuk sin met kol puspus ke alu lun met Ju orek nu sel, el srunga in sang sie me akul lung me su ku in sang akkalemye mwolena nu sel sifwana. (Mattu 12:38, 39) Kutu met saap elos fosek ke pal se Jisus el srunga in oru ma inge. Sayen ma inge, Jisus el mutamwauk tari in akkalemye nu sin met tuma lutlut lal ke kutu ma upa nu selos in kalem ka​—“el enenu in som nu Jerusalem a keok ke ma puspus ke met matu a met tol fulat a met sim, a elos fwa unilye.”​—Mattu 16:21-23.

¹⁰ Ke lusen sie pal su oasr ke malem yuh ku sengoul, pal lal tuku “tu el fwa som liki fwal se inge nu sin Papa.” (Jon 13:1) Ke sripen el nunku yok ke met tumal lutlut oaru puspus lal, Jisus el mwolela ka la el fwa akkalemye nu selos ke ma su el tia akkalemye nu sin met Ju puspus su wangin lalalfongi yuru​—sie me akul pa ke akul in kosrao me. “Payena Nga fwak nu sumwos,” Jisus el fwak, “oasr kutu selos su tu inge, su fwa tia pulakin mise, nu ke pal elos liye Mwen nutin met tuku in togusrai lal.” (Mattu 16:28) Kalem la, Jisus el tia fwak mu kutu sin met tuma lutlut lal fwa moul nu ke pal se oakiyuki Togusrai lun Messaia in yea 1914. Jisus el akola in nunak lal in akkalemye nu sin met tuma lutlut tolu su futoto emeet nu sel ke sie arurumu sakuruk ke mwolena lun ku ke Togusrai lal. Arurumu se inge pangpang transfiguration ku ekla nu ke ma mwolena.

11. Aketeye arurumu ke ekla lun Kraist.

¹¹ Len onkosr toka, Jisus el wisel Piter, Jemes, a Jon nu ke fwin eol fulat soko​—saap in sie an tupasrpasr lun Eol Hermon. In an se inge, Jisus el “ekla ye mutalos, a mutal saromromla oana fwatu, a nuknuk lal fwosfwos oana kalem.” Met palu Moses a met palu Elaija elos sikyuk pa, a elos kaskas nu sel Jisus. Ma sakuruk se su sikyuk inge saap sikyuk ke fong, paenang ma inge arulanu kalem. Aok, ma inge sikyuk na paye paenang Piter el fwak la el fwa orala loom nuknuk tolu​—sie sel Jisus, sie sel Moses, a sie sel Elaija. Ke Piter el srakna kaskas, sie pukunyeng saromrom sunelosi a oasr pusra se in pukunyeng me, su fwak: “Pa inge Mwen kulu nutik, a Nga insemwomwo kel, komwos longol.”​—Mattu 17:1-6.

12, 13. Me akkeye fuka tuku ke arurumu in ekla lun Jisus pulakinyuk sin met tuma lutlut puspus lal, a efu?

¹² Paye, Piter el tufwana sang ma lo paye ka la Jisus pa “Kraist, Mwen nutin God Moul.” (Mattu 16:16) Tusruktu nunku kom fwin long God el sifwana sang ma lo, sang me akpayeye ke me akul a ke kunokon lun Mwen akmusrala natul! Arurumu ke ekla lun Jisus el me akkeye nu ke lalalfongi lal Piter, Jemes, a Jon! Ke sripen lalalfongi lalos akkeyeyuk ke inkanek yok, oinge elos akola mwo nu ke ma se su e fwa sikyuk nu selos tok a ke kunokon yok sripe su elos fwa oru nu ke congregation ke pal fwasru.

¹³ Arurumu se inge on ke nunak lun met tuma lutlut puspus inge pal nu kemwa. Pus liki yea tolngoul tok, Piter el simusla: “[Jisus] El eis sin God Papa akfulatye a mwolanu, ke pusra se tuku nu sel ke mwal lun mwolanu: ‘El inge Mwen kulo nutik, Nga insemwomwo kel.’ Aok, pusra se inge kut sifwana long tuku in kosrao me ke kut oelul fwin eol mutal.” (2 Piter 1:17, 18) Jon el nunku yok pa ke ma sikyuk inge. Pus liki yea 60 tokin ma inge sikyuk, el sramsram ke ma sikyuk inge ke kas inge: “Kut liye mwolanu lal, mwolanu oanu el sefwanna isusla nutin Papa.” (Jon 1:14) Tusruktu, arurumu se inge el tia arurumu safla se su etukyung nu sin met tuma lutlut lun Jisus.

Kutupa Me Akkalemye Nu Sin Met Oaru Puspus Lun God

14, 15. Ke inkanek fuka lumeyuk mu met sap Jon el oasr ke pal se Jisus el tuku tari?

¹⁴ Tokin sifwil moulyuk lal, Jisus el sikyuk nu sin met tuma lutlut puspus lal ke sie an sisken Mwea lun Galili. In an se inge el fwak nu sel Piter: “Nga fwin lungsik tu lan mutana nu ke pal Nga tuku, mea sripe nu sum?” (Jon 21:1, 20-22, 24) Ya kas inge akkalemye la met sap Jon e fwa moul loes liki met sap nu kemwa? Aok, paye, meyen el oaru in lalalfongi a oru kulansap ke siepa lusen pal su oasr ke yea 70. Tusruktu, kas lal Jisus akkalemye ke ma yok sripe su yok liki na in nunku ke lusen moul lal Jon.

¹⁵ Kas se inge “nu ke pal Nga tuku” akesmakinye kut la Jisus el kalmekin nu ke pal se “Mwen nutin met tuku in togusrai lal.” (Mattu 16:28) Su kalmekin oana Jon el mutana nu ke pal Jisus el tuku, kalmekin la oasr pa sie arurumu etukyung nu sel Jon ke tuku lun Jisus oana sie Met Kol nu ke Togusrai. Apkurun nu ke saflaiyen moul lal Jon, ke el muta fwin tuka lun an Patmos oana sie met prison, el eis me Fwakak se inge ke inkanek lun arurumu su fwa sikyuk ke lusen “len lun Leum.” Jon el arulanu nunku yok ke arurumu puspus inge paenang ke pal se Jisus el fwak: “Aok; Nga sa in tuku,” Jon el fwak: “Amen! Fwasru, Leum Jisus.”​—Fwakyuk 1:1, 10; 22:20.

16. Efu ku arulanu yok sripe kut in akkeye lalalfongi lasr?

¹⁶ Met puspus su oaru a paye insielos ke century se meet elos eis Jisus oana Messaia a filiye lalalfongi lalos nu sel. Ke sripen wangin lalalfongi lun met puspus su raunelosla, paenang orekma su elos enenu in oru, a me srife su fwa sikyuk, nu sin met su ekla met lalalfongi enenu in akkeyeyuk. Jisus el sang me akpayeye puspus la el pa Messaia a sang arurumu ke kas palu in akkeye met tuma lutlut oaru nu kemwa lal. Misenge, kut oasr tari ke saflaiyen “len lun Leum.” Tia pat, Kraist el fwa kunausla akwuk koluk nu kemwa lal Setan a el fwa molela met kulansap nu kemwa lun God. Kut enenu pa in akkeye lalalfongi lasr ke kut orekmakin inkanek nu kemwa su Jeova el wise nu sesr in akkeye kut ke ma lun ngun.

Molela Liki Losr a Me Keok

17, 18. Mea tia oana sie ke ma sikyuk in century se meet inmasrlon met tuma lutlut lal Jisus a nu selos su lain akwuk lun God, a mea sikyuk nu sin kais sie u?

¹⁷ Tokin mise lal Jisus, met tuma lutlut puspus elos pulaik in akos ma sap in sang ma lo kel “in Jerusalem a in fwal Juda nu fon a in Samaria, a nu ke yen loesilanu fwalu.” (Orekma 1:8) Fwinne oasr me kalyai upa puspus, congregation lun met Kristian su tufwana oakiyuki el akinsemwomwoyeyuk sin Jeova ke ma mwomwo lun ngun a ke met tuma lutlut sasu puspus.​—Orekma 2:47; 4:1-31; 8:1-8.

¹⁸ Ke kutupa oiya, fwinsrak nu ke orekma in lain lun met puspus ke peng mwo el upala liki meet. “Inkanek lun met koluk oanu losr,” Soakas 4:19 el fwak. “Elos tia etu ma elos tukulkul ka.” “Losr” yokelik in yea 66 C.E. ke pal se solse lun an Rom elos raunela a srike in kunausla an Jerusalem. Tok elos som liki an Jerusalem ke kitin pal su sripe ka tia kalem, oinge solse lun an Rom elos sifwil folokla in yea 70 C.E., ke pal inge elos kunausla siti sa. Josephus sie met sim lun me sramsram lun met Ju in pal meeta el fwak la, oasr met Ju su pus liki million se elos mise. Tusruktu, met Kristian oaru a paye elos kaengla. Efu? Meyen ke pal se met Rom elos som liki siti sa ke kitin pal, elos akos masap lun Jisus in kaengla.​—Luk 21:20-22.

19, 20. (a) Efu ku met kulansap lun God elos tia enenu in sangeng ke saflaiyen akwuk inge futotoeni? (b) Etauk yok sripe fuka Jeova el sang nu sin met kulansap nu kemwa lal ke lusen yea puspus meet liki yea 1914?

¹⁹ Oiya a ma sikyuk ke pal lasr fwa oapana. Me keok lulap su apkurun in tuku fwa aksafyela akwuk koluk nu kemwa lal Setan. Tusruktu met kulansap lun God tia enenu in sangeng, ke sripen Jisus el fwa mwolela: “Liye! Nga wi komwos pal e nu kemwa, nu ke saflaiyen akwuk lun ma puspus.” (Mattu 28:20, NW) In akkeye lalalfongi lun met tuma lutlut lal in pal sa a in akoelosla nu ke ma fwa sikyuk ke pal fwasru, Jisus el akkalemye nu selos ke sie arurumu ke ma mwolena lal in kosrao kel Messaia sie Togusra. Fuka ke pal inge? In yea 1914 arurumu se inge akpayeyuk. A fuka mwolanu lun me kasru inge akkeye lalalfongi lun met nu kemwa lun God! Pa inge sie mwolela mwomwo nu ke pal fwasru, a met kulansap nu kemwa lun Jeova elos eis etauk yok ke Togusrai lun Messaia. Inmasrlon oiya koluk su yokyokelik fwin fwalu misenge, akilenyuk pa “inkanek lun met sumwosmwos oanu kalem lun lenelik, su saromromelik nu ke len sumwosna.”​—Soakas 4:18.

²⁰ Fwinne meet liki yea 1914, sie u srisrik lun met Kristian akmusrala elos mutamwauk in lotela ma yok sripe ke sifwil tuku lun Leum. Ke sie me pupulyuk, elos lotela la tuku lun Kraist fwa tia liyeyuk ke mutasr, oana ma akkalemyeyuk sin lipufon luo in yea 33 C.E. nu sin met tuma lutlut puspus ke pal se Jisus el somwak nu in kosrao. Tokin sie pukunyeng eisel Jisus liki mutun met tuma lutlut puspus, lipufon luo elos fwak: “Jisus se inge su utukyuk el liki komwos nu in kosrao el a fwa tuku oinge in oiye sana, oana komwos liyel som nu in kosrao.”​—Orekma 1:9-11.

21. Mea fwa aketeyuki ke me lutlut toku?

²¹ Som lal Jisus nu in kosrao liyeyuk sin met tuma lutlut oaru lal mukena. In oana ke arurumu ke ekla lal, ma inge tia liyeyuk sin met nu kemwa; met puspus fwin fwalu wangin etauk lalos ke ma sikyuk tari. Oiya inge fwa oapana ke sifwil foloku lun Kraist in oru kolyuk lal ke Togusrai. (Jon 14:19) Met kulansap akmusrala lal mukena pa akilen la el oasr tari oana Togusra. Ke me lutlut toku, kut fwa liye la fuka etauk inge fwa sang kasru yok nu selos, su kol ke orekma in oreni million puspus sin met su fwa ekla met usru fwin fwalu ye kolyuk lun Kraist.​—Fwakyuk 7:9, 14.

[Footnote]

Ya Kom Esam?

• Ke pal se met puspus elos fwak mu Jisus el kunausla Sabat a el kaskaskou, me akpayeye fuka el sang in akkalemye la el pa Messaia?

• Fuka met tuma lutlut lal Jisus in pal meeta elos akinsemwomwoyeyuk ke arurumu ke ekla lal?

• Mea kalmen kas lal Jisus ke el fwak mu Jon el oasr ke el tuku tari?

• In yea 1914, mwolela fuka akpayeyuk?

[Pictures on page 6]

Jisus el sang me akpayeye puspus la el pa Messaia

[Picture on page 8]

Arurumu ke ekla lun Jisus el sie me akkeye nu ke lalalfongi

[Picture on page 9]

Jon el oasr ke ‘tuku’ lun Jisus