Arurumu Ke Kas Palu Ke Togusrai Lun God Akpayeyuk

“Komwos oru mwo komwos fwin loang mwo nu ke [kas palu] oana kalem su koflauk in losr.”​—2 PITER 1:19, NW.

1. Fuka ma tia oana sie kut ku in liye fwin fwalu in pal inge?

ME KEOK puspus​—pa oiya yok su sikyuk in pal nu kemwa ke pal inge fwin fwalu. Mutamwauk ke ma koluk su sikyuk ke an u pangpang ecological disasters nu ke orekma koluk in aksangengye met, ma upa puspus lun met yokyokelik. Fwinne ke alu puspus lun fwalu elos tia ku in kasru. Aok, pal nu kemwa elos akkolukye ma puspus ke elos orekmakin srisri, srunga, a lungse ke mutanfwal ku nationalism su oru met puspus in srisrielik. Aok, in oana ke kas palu palye tari, “losr matoltol” afwunye “mutanfwalu.” (Isaia 60:2) Tusruktu, ke pal sepana inge, million puspus sin met elos filiye lalalfongi lalos nu ke pal fwasru. Efu? Meyen elos loang mwo nu ke kas in palu lun God “oana kalem su kofleak in losr.” Elos lela “kas” lun God, su ke pal inge oasr in Baibel, in kol fwalkelos.​—2 Piter 1:19.

2. In fwal nu ke kas palu lal Daniel ke “pal safla,” etauk in ngun etukyung nu sin su mukena?

² In sramsramkin “pal safla,” met palu Daniel el simusla: “Met puspus fwa kasrot kasrmu, a etauk fwa yokelik. Met puspus fwa aknasnasyelos a oralos in fwosrfwosr a fwa akmwoyeyuk. A met koluk fwa orek ma koluk, a wangin sie sin met koluk fwa etu; a elos su lalmetmet fwa etu.” (Daniel 12:4, 10) Etauk ke ma lun ngun fwa ma nu selos mukena su “kasrot kasrmu,” ku oru lutlut mwo ke Kas lun God, akos masap lal, a kaifweang in oru ma lungse lal.​—Mattu 13:11-15; 1 Jon 5:20.

3. Ke lusen yea 1870, ma paye fuka su arulanu yok sripe lutiyukla sin Met lutlut lun Baibel in pal ingo?

³ Ke mutamweyen yea 1870, meet liki mutamweyen “len safla,” Jeova el mutamwauk in akkalemye kutupa etauk ku kalem ke “ma lukma lun togusrai in kosrao.” (2 Timote 3:1-5; Mattu 13:11) In pal se inge oasr u lun met lutlut ke Baibel elos lotela a akilen​—la tuku lun Kraist el tia ku in liyeyuk—​sie etauk su tia oana sie nu ke ma met puspus elos nunku. Tokin el ekla togusra in kosrao, Jisus el fwa tuku in luma su tia ku in liyeyuk ke muta in kol nunak a oru karunginyuk lal fwin fwalu oana Togusra. Ke me akul puspus su liyeyuk inge fwa kasru met tuma lutlut in etu la oasr tari lal su tia ku in liyeyuk el mutamwauk tari.​—Mattu 24:3-14.

Pal se Mwolela Ke Arurumu Akpayeyuk

4. Fuka Jeova el akkeye lalalfongi lun met kulansap nu kemwa lal in pal inge?

⁴ Arurumu el sie luma in fwakak mwolena lun Kraist ke akwuk lun Togusrai. (Mattu 17:1-9) Arurumu sa el akkeye lalalfongi lal Piter, Jemes, a Jon ke pal se met puspus elos tui in fwasr tokol Jisus meyen el tia oru ma elos tupan ku fwinsrakkin nu sel in oru. Oapana, in len safla inge, Jeova el akkeye lalalfongi lun met kulansap lal ke pal inge in kasrelos in liye ku etu ke ma puspus su akpayeyuk ke arurumu sakuruk a kas palu puspus su kupasr nu ka. Inge lela kut in aketeye kutu ma paye lun ngun su me akkeye lalalfongi.

5. Su Niesran ku itu in lututeng sa, a nge a fuka el ‘tuyuk’?

⁵ In sramsram ke arurumu, met sap Piter el simusla: “A yurosr kas in palye su akpayeyuk tari; komwos oru mwo komwos fwin karunganang ma inge, oana kalem su koflauk in losr, nu ke lenelik, a niesran el sikyuk insiomwos.” (2 Piter 1:19) Niesran inge, ku “itu kalem ke lututeng” se inge, el pupulyuk nu sin Jisus Kraist su eis tari mwolena (Fwakyuk 22:16) El ‘tuyuk’ tari ke pal se Togusrai lun God el oakiyuki in kosrao in yea 1914, su ke pal inge oasr mutamweyen sie akwuk sasu. (Fwakyuk 11:15) Ke arurumu, Moses a Elaija elos sikyuk siskel Jesus, elos sramsram nu sel. Elos petsaela su?

6, 7. Su petsaeyukla kel Moses a Elaija ke arurumu, a me aketeye yok sripe fuka Ma Simusla el akkalemye kelos su petsaeyuk?

⁶ Ke sripen Moses a Elaija elos wi Kraist in mwolela lal, met lo oaru luo inge elos petsaela met su e fwa wi Jisus ke togusrai lal. Etauk ke met kol su welul Jisus inge fwal nu ke arurumu kel Messaia su etukyung nu sin sie met palu Daniel. Ke Daniel el liye oasr “sie oana mwen nutin met” su etukyung nu sel “togusrai su on ma patpat” sin “Sie su muta Omeet me,” Jeova God. Tusruktu liye la mea Daniel el akkalemye tokin ma inge. El simusla: “A togusrai a mwal a pengpeng lun togusrai ye kosrao nu fon fwa etukyung nu sin met lun met mwo sran el su Fulat liki nu kemwa.” (Daniel 7:13, 14, 27) Aok, pus liki yea lumfoko meet liki arurumu ke ekla lun Jisus, God el akkalemye tari la “met mwo puspus” fwa welul Kraist in kol oana togusra.

⁷ Su met mwo puspus ke arurumu lal Daniel? Met sap Poul el sramsramkin met mwo puspus inge ke el fwak: “Ngun el sifwana orek ma lo nu ke ngunasr tu kut ma nutin God. A kut fwin ma natul, na kut met usru: met usru lun God, a met usru yurin Kraist, kut fwin keok yurol, tu kut oayepa mwolena yurol.” (Rom 8:16, 17) Met mwo puspus inge pa met tuma lutlut akmusrala in ngun nu kemwa lun Jisus. In Fwakyuk, Jisus el fwak: “El su kutangla Nga fwa sang nu sel tu lan muta yuruk fwin tron luk, oana Nga oayepa kutangla, a muta yurin Papa tumuk fwin tron Lal.” “Met puspus su akmoulyeyukla a “kutangla,” su piselos oasr ke 144,000, elos fwa welul Jisus in oru kolyuk lalos nu fwin fwalu nu fon.​—Fwakyuk 3:21; 5:9, 10; 14:1, 3, 4; 1 Korint 15:53.

8. Fuka met tuma lutlut akmusrala lal Jisus elos wi orekma su oana sie nu ke orekma lal Moses a Elaija, oasr fwako fuka?

⁸ Tusruktu, efu ku met Kristian akmusrala elos lumeyukla nu kel Moses a Elaija? Sripe u pa ke pal se met Kristian akmusrala inge elos srakna muta fwin fwalu elos oru orekma oana Moses a Elaija elos oru. Ke sie me pupulyuk, elos orekma oana Met Lo lun Jeova, fwinne ye me kalyai. (Isaia 43:10; Orekma 8:1-8; Fwayuk 11:2-12) In oana Moses a Elaija, elos akkalemye ke inkanek pulaik nu sin alu kikiap ke elos kaifwe met puspus in sang lungse lalos nu sin God mukena. (Exodus 32:19, 20; Duteronomi 4:22-24; 1 Togusra 18:18-40) Ya orekma lalos orala fwako? Aok! Sayen elos sang kasru in oreni met akmusrala nu kemwa, elos kasru million puspus sin “sip ngie” in akkalemye akos ke inkanek nu kemwa nu sin Kraist.​—Jon 10:16; Fwakyuk 7:4.

Kraist El Aksafyela Kutangla Lal

9. Fuka Fwakyuk 6:2 el akkalemye ma paye kel Jisus in pal inge?

⁹ Jisus el tia sie met su muta fwin ass soko mukena, a el sie Togusra mwolena ke pal inge. El akkalemyeyuk oana sie met su muta fwin soko ors​—oana sie me akul su orekmakinyuk in Baibel nu ke meun. (Soakas 21:31) “Liye! soko ors fwosrfwosr,” Fwakyuk 6:2 el fwak, “a el su muta fwe oasr sie pus yurol; a etukyung nu sel sie tefuro, a el fwasrot in kutangla a el fwa kutangla.” Sayen ma inge, oasr sramsram kel Jisus, su met sim lun sam Devid el simusla: “Jeova el fwa supala sikal ku lom liki Saion, fwakang: ‘Kom in leum in masrlon met lokwalok lom.’ ”​—Sam 110:2.

10. (a) Fuka orekma in kutangla lal Jisus oasr mutamwauk mwomwo ka? (b) Fuka kutangla se meet lal Jisus pulakinyuk fwin fwalu nufon?

¹⁰ Kutangla se meet lun Jisus orek nu sin met lokwalok kulana puspus lal​—su Setan a dimon nu kemwa. El luselosla liki an kosrao, a el siselosla nu fwalu. In etu la pal lalos futoto, ngun koluk nu kemwa inge elos akkalemye kasrkusrak upa lalos nu sin metu, paenang oasr me keok puspus. Me keok inge lumeyukla nu ke ma tolu su muta fwin ors tolkoe su oasr in Fwakyuk. (Fwakyuk 6:3-8; 12:7-12) In oana ke ma palyeyuk tari ke kas in palu lal Jisus ke “akul puspus ke oasr tari lal a ke saflaiyen akwuk koluk lun ma puspus,” muta fwin ors lalos inge kol nu ke meun, sral, a mas upa ku me lokwalok su kol nu ke mise. (Mattu 24:3, 7; Luk 21:7-11) In oana mwaiok lun sie mutan su putete, paye “mwaiok lun me asor” inge fwa yokyokelik nu ke pal se Jisus el ‘aksafyela kutangla lal’ ke el kunausla ma nu kemwa su liyeyuk ke u lal Setan.a​—Mattu 24:8, NW.

11. Fuka me sramsram ke congregation lun met Kristian sang me akpayeye nu ke ku mwolena lun Kraist?

¹¹ Ku mwolena lal Jisus liyeyuk pa ke el karunganang congregation lun met Kristian in oru kunokon lal in fwakelik peng mwo lun Togusrai fwin fwalu nufon. Fwinne oasr me lain su tuku sin Babulon Lulap​—su u lun alu kikiap nu kemwa—​a sin gufernment puspus su lain yok, elos tia ku in kutongye orekma in forfor luti su wangin ma oana ke me sramsram lun fwalu. (Fwakyuk 17:5, 6) Sie me akpayeye fukoko pa inge nu ke kolyuk lun Kraist!​—Sam 110:3.

12. Efu ku met puspus elos tia etu ke oasr tari lun Kraist su tia liyeyuk?

¹² Tusruktu, oasr me asor, meyen met puspus, wekunang million sin met su fwak mu elos met Kristian, elos tia akilen la oiya sakuruk puspus su sikyuk fwin fwalu akkalemye ke ma paye su tia liyeyuk. Elos isrun met su oru orek ma lo ke Togusrai lun God. (2 Piter 3:3, 4) Efu? Meyen Setan el akkunye nunak lalos. (2 Korint 4:3, 4) Ke ma paye, el mutamwauk tari in akkunye met puspus su fwak mu elos met Kristian ke oiya losr in ngun ke century puspus somla, oralos pa in tila lalalfongi ke fwinsrak saok nu ke Togusrai.

Wanginla Lalalfongi nu ke Fwinsrak lun Togusrai

13. Losr in ngun inmasrlon met su fwak mu elos met Kristian el kol nu mea?

¹³ Jisus el palye tari la met luti kikiap, in oana tau inmasrlon witu, fwa ilyuk nu ke congregation lun met Kristian a elos fwa amakin met puspus in fwasr tukolos. (Mattu 13:24-30, 36-43; Orekma 20:29-31; Jud 4) Tokin kutu pal, met puspus su fwak mu elos met Kristian elos mutamwauk in orekmakin akwuk puspus lun met pagan, ke oiya, a me luti puspus, a elos fwak mu me luti, orekma, a kofwo ku me akfulat inge ma lun met Kristian.” Nu ke sie me pupulyuk, ke mutamweyen Christmas in pal meeta orek ke akwuk lun alu nu sin god lun met pegan pangpang Mithra su god lun kalem a Saturn. Tusruktu mea mokle met puspus su fwak mu elos met Kristian in eis a oru me akfulat nu kemwa su tia ma nu sin met Kristian? Buk inge pangpang The New Encyclopædia Britannica (1974) el fwak: “Christmas, el sie kofwo su orek nu ke isusla lun Jisus Kraist, su akwuki in akkeye sie fwinsrak su akmunasye ke sifwil tuku lun Kraist.”

14. Fuka me luti lal Origen a Augustine su luti ke ma kikiap lain ma paye ke Togusrai?

¹⁴ Srike pa nunku ke ekla lun kalmeyen kas inge “togusrai.” Ke buk se inge pangpang The Kingdom of God in 20th-Century Interpretation el fwak: “Origen [sie met kol lun alu in century-aktolu] el markiye ke ekla lun orekmakinyen kas inge ‘togusrai’ sin met Kristian nu ke kalmeyen kolyuk lun God nu ke insie.” Nu ke mea Origen el orekmakin me luti lal? El tia orekmakin ma inge fwal nu ke ma Simusla, a ke nunak a liye lun fwalu su tia oana sie nu ke nunak lun Jisus a lun surs meeta.” Ke buk se pa orek pangpang De Civitate Dei (Siti lun God), Augustine lun Hippo (354-430 C.E.) el fwak mu surs pa Togusrai lun God. Kain in nunak inge tia fwal nu ke ma simusla su sang sripe yok nu sin surs puspus lun Kristendom in orekmakin ku lun politic. A elos orekmakin kain in ku inge ke lusen century puspus, su ke pal puspus oasr orekma sesumwos a sulallel ka.​—Fwakyuk 17:5, 18.

15. Fuka Galetia 6:7 el akpayeyuk tari nu ke alu puspus lun Kristendom?

¹⁵ Tusruktu, in pal inge, alu puspus elos eis kosrani ke ma elos taknelik tari. (Galetia 6:7) Met puspus wanginla lalalfongi lalos a oayepa wanginla met puspus su wi ke alu lalos. Kain in oiya inge arulanu kalem in an Europe. In fwal nu ke me rid su pangpang Christianity Today, “ke pal inge loom alu lulap puspus lun an Europe orekmakinyuk tia sifwil loom alu a oana museum, wanginla met alu sayen met muteta puspus.” Oiya sepana inge ku in liyeyuk ke kutupa an fwin fwalu. Mea ma inge akkalemye ke alu kikiap? Ya ma inge fwa wanginla ke sripen wangin kasru lun met ka? A mea alu paye fwa pula?

Akola nu ke Len Lulap lun God

16. Efu ku srunga upa su yokyokelik nu sin Babulon Lulap yok sripe?

¹⁶ In oana ke fwofwosr a apet fosrak nu lung ke sie volcano su wanginla tari ke kutu pal somla el ku in sang me sensen ke eruption su apkurun me, srunga a orekma sulallel el yokyokelik ke alu in an puspus fwin fwalu su pa inge sie me akul akkalemye la alu kikiap el apkurun in sun safla lal. Tia pat, Jeova el fwa mokle met kol lun politic fwin fwalu in akesrui in akkalemye a in kunausla mutan kosro in ngun pangpang Babulon Lulap. (Fwakyuk 17:15-17; 18:21) Ya met Kristian elos enenu in sangeng ke ma e fwa sikyuk inge a ke kutupa oiya ke “ongoiye lulap” su e fwa sikyuk tok? (Mattu 24:21) Mo! Oasr sripe mwo lalos in insemwomwo yok ke pal se God el kunausla ma koluk nu kemwa. (Fwakyuk 18:20; 19:1, 2) Nunku ke me srikasrak nu ke an Jerusalem a nu sin met Kristian su muta we ke century se meet.

17. Efu ku met kulansap oaru nu kemwa lun Jeova elos tu na ku ke lalalfongi fwinnne saflaiyen akwuk inge summu?

¹⁷ Ke pal se met solse lun an Rom elos raunela an Jerusalem in yea 66 C.E., met Kristian elos tia lut ku sangeng. Ke sripen elos met lutlut moniyuk ke Kas lun God, elos etu ‘tu sikela lal apkurun me.’ (Luk 21:20) Elos etu pa la God el fwa ikasla inkanek nu selos in kaengla nu ke an su wangin me sensen we. Ke pal se God el ikasla inkanek, met Kristian elos kaengla. (Daniel 9:26; Mattu 24:15-19; Luk 21:21) Oapana ke pal inge, elos su etu God a akos Mwen natul ku in tu ku wi lalalfongi ke saflaiyen akwuk inge tuku. (2 Tessalonika 1:6-9) Ke ma paye, fwin ongoiye lulap sikyuk, elos fwa insemwomwo ‘in ngetak a keyuk sifwelos, ke sripen elos etu tu molela lalos apkurun me.’​—Luk 21:28.

18. Mea fwokin orekma lal Gog in kunausla met kulansap nu kemwa lun Jeova?

¹⁸ Tokin kunanela lun Babulon Lulap, in oru kunokon lal oana Gog lun Magog, Setan el fwa oru orekma koluk safla lal in lain Met Lo oaru lun Jeova. U lal Gog su nunku mu fusrasr in kutangla fwa tuku “oana pukunyeng su apunla an u.” Sie me lut upa sanelos! (Ezikiel 38:14-16, 18-23) Met sap Jon el simusla: “Nga liye kosrao ikakla, a liye! soko ors fwosrfwosr. A el su muta fwe pangpang Oaru a Paye . . . A sie kutlas kosra tula liki oalul, tu lan uni mutanfwal ka.” “Togusra lun togusra puspus” inge su kutangla pal nu kemwa el fwa molela met oaru nu kemwa su alu nu sin Jeova a kunausla met lokwalok lalos nu kemwa. (Fwakyuk 19:11-21) Sie me aksaf mwolana pa inge ke akpayeyuk arurumu ke ekla lun Jisus!

19. Kutangla lal Jisus ke inkanek nu kemwa fwa kasru fuka met kulansap nu kemwa lal, a mea elos enenu in kaifweang in oru ingena?

¹⁹ Jisus el fwa “tuku tu lan mwolanu in met mwo lal a tu lan me lut in elos nu kemwa su lalalfongi in len sa.” (2 Tessalonika 1:10) Ya kom lungse in sie selos su ke pal sa fwa akkalemye sunak yok nu sin Mwen nutin God su kutangla? Akkeye lalalfongi lom pal nu kemwa a kom in akola, meyen in sie aur su kom tia nunku ka Mwen nutin met el fwa tuku.​—Mattu 24:43, 44.

Komwos in Sano a Efwal

20. (a) Fuka kom ku in akkalemye kulo lom nu ke me sang lun God ke inkanek lun “met kulansap oaru a lalmetmet”? (b) Kusensiyuk puspus fuka kut enenu in siyuk sesr sifwana?

²⁰ “Met kulansap oaru a lalmetmet” elos kaifwe pal nu kemwa nu sin met kulansap lun God in tia motul a in sano a efwal. (Mattu 24:45, 46; 1 Tessalonika 5:6) Ya kom akkalemye kulo ke me esmakin inge nu kemwa in pal fwal? Ya kom orekmakin ma inge in oakiye ma saok emeet ke moul lom? Efu ku kom tia siyuk sum sifwana: ‘Ya Nga akilen na paye ke me enenu yok lun ngun ke ma puspus su sikyuk fwin fwalu a ke ma paye su Mwen nutin God el oru ke kolyuk lal in kosrao? Ya Nga etu la el akola in oru nununku lun God in lain Babulon Lulap a nu ke akwuk nu kemwa lal Setan?’

21. Efu ku kutu met elos lela liye lalos in ngun in munasla ku okokla, a mea elos enenu in silaklak oru?

²¹ Kutu sin met su wi u lun met kulansap lun Jeova elos lela in tula nunak mwo lalos in ngun. Ya sripen ma inge pa srikla muteng ku mongfusresr lalos, oana kutu sin met tuma lutlut lal Jisus in pal meeta? Ya nunkela lun moul, lungse ke ma puspus lun fwalu, ku me kalyai akmunasyelos? (Mattu 13:3-8, 18-23; Luk 21:34-36) Saap kutu sin met inge elos liye la kutu me lutlut orekla a simusyukla sin “met kulansap oaru a lalmetmet” upa in kalem ka. Fwin sie sin ma inge sikyuk nu sum, kut kaifwe kom in akkeye kaifweang lom in lutlutkin Kas lun God a siyuk sin Jeova kom in sifwil engankin akwuk futoto a paye lom nu sel.​—2 Piter 3:11-15.

22. Fuka me aketeye ke arurumu ke ekla lal Jisus a kutupa kas palu su kupasr nu ka akkeye kom?

²² Oasr arurumu etukyung nu sin met tuma lutlut lun Jisus ke pal se elos enenu me akkeye. In pal inge, oasr yurosr ma mwo in akkeye kut liki in pal lalos​—akpayeyuk tari arurumu ke ekla lun Jisus a kutupa kas palu su kupasr nu ka. Ke kut nunku ke akpayeyen kas palu nu kemwa a ma nu kemwa su fwa sikyuk ka in pal fwasru, lela kut in akkalemye pa ke inse kemwa lasr kas lun met sap Jon ke el fwak: “Amen! Fwasru, Leum Jisus.”​—Fwakyuk 22:20.

[Footnote]

Ya Kom Esam?

• In yea 1870, u srisrik lun met lutlut Baibel elos lotela ma fuka ke sifwil tuku lun Kraist?

• Fuka arurumu ke ekla lun Kraist el akpayeyuk?

• Mea orekma in kutangla lal Jisus fwa oru fwin fwalu a nu ke congregation lun met Kristian?

• Mea kut enenu in oru tu kut fwa wi elos su fwa moulla ke pal se Jisus el aksafyela orekma in kutangla lal?

[Pictures on page 12, 13]

Ma akkalemyeyuk ke arurumu akpayeyuk tari

[Pictures on page 14]

Ya kom etu ma sikyuk tari ke pal se Jisus el mutamwauk orekma in kutangla lal?