Ana Dini Syaunami Sichisimana ni Yamti Uli?—Yajikusasala Baibulo
Ana ngakusasangalala ni yagakusatenda madini? Atamose kuti madini gakusigakamuchisya ŵandu ŵane, nambope dinisi siŵele sili mkutandikasya yakusawusya. Buku jine jakusala yangondo soni ya dini jatite, “Ngondo sine syakogoya siŵele sili mkutendekwa ligongo lyakulekangana kwa yikulupi ya dini.” Achimlongola ŵa dini aŵele ali mkukamulichisya masengo dini pakusaka kwawusya pasogolo yandale ngaŵaga kumlambila Mlungu. Nambosoni dini sine siŵele sili mkusisa ngasa syakugonana soni magambo gakwayana ni kwiŵa mbiya gakusakola achimlongola ŵa dini.
Naga ngakusasangalala ni yakusatenda ŵa dini, mpaka asangalale kumanyilila mwakusapikanila Mlungu panganiji. Baibulo jikusasala kuti Mlungu akusaŵengana ni madini gejinji ligongo lya yindu yagaŵele gali mkutenda. Nambosoni jikusasala ya yakulochesya yayikusasala yindu yachachitenda jwalakwe. Pakamulichisya masengo maloŵe gakuwanichisya, Baibulo jikusasala kuti pachangakaŵapa Mlungu chatende yindu yanganiyitendekweje chitandilile pachilambopa pakugajonanga madini gaunami.
Ana Baibulo jikusasala kuti dini jichisimana ni yamti uli kusogoloku?
Yakulochesya: Buku ja M’Baibulo ja Chiwunukuko jikusasala ya lihule lyakusalikolanga kuti Babulo Jwamkulungwa. Lihuleli lyatemi pachilombo chechejewu. Nambo kaneko, chilombo chila chalijimuchile lihule lila ni kuliwulaga.—Chiwunukuko 17:3, 5, 16.
Yayikugopolela: Lihule kapena kuti Babulo Jwamkulungwa, jukwimila dini syosope syaunami syele Mlungu ngakusasijitichisya.a Chilombo chechejewu chikwimila bungwe ja United Nations (UN).b Yalikutenda lihule pakutama penani pa chilombo chechejewu, yikwamba kulosya kuti dini jaunami jiŵele jili mkwasalila yakutenda ŵandale soni kwalamulila. Kuwulajidwa kwa lihule kukulosya kuti bungwe ja UN nambosoni maboma gachijimuchila madini gosope gaunami pachilambopa ni kugajonanga. Kwelekutu kuchiŵa konanjidwa kwakogoya.
Ana dini jaunami jichijonanjidwa chamti uli?
Yakulochesya: “Misengo 10 jimwajiweni jila soni chilombocho, yichiŵengana ni lihulelyo. Yichilipapulanya lihulelyo . . . ni kulitinisya ni moto. Mlungu ŵaŵisile yeleyi m’mitima jawo [m’mitima ja ŵakulamulila ŵa yilambo] kuti jemanjaji atende yakusaka yakwe. Pakutenda yeleyi, Mlungu chachatendekasya kukwanilisya chakulinga chawo chimpepe, chakuti apeleche uchimwene wawo kwa chilombocho, kuti chilamulileje . . . milili jakwe jichimgwila lisiku limpepe. Jwalakwe chachisimana ni chiwa, kulila, soni sala, nambosoni moto uchimtinisya. Yeleyi yichitendekwa ligongo lyakuti Yehofac Mlungu, jwele akum’welusya jwalakwejo, ali jwamachili.”—Chiwunukuko 17:16, 17; 18:8.
Yayikugopolela: Mlungu chachiŵika nganisyo syakwe m’mitima ja ŵakulamulila ŵa pa chilambo. Jwalakwe chachatendekasya kuti apeleche “uchimwene wawo,” kapena machili gawo pa ndale, ku bungwe ja UN. Pambesi pakwe, bungwe ja UN pajichipochela machili gosope kutyochela ku maboma ga ŵandu jichijonanga dini syosope syaunami pachilambo chosope. Konanjidwaku kuchitendekwa mwachitema mnope mpela kuti kutendekwe “lisiku limpepe” mwamti ŵandu ŵajinji chachisimonga ni yeleyi ligongo lyakuti yichitendekwa mwangajembecheya.—Chiwunukuko 18:21.
Ligongo chichi dini syaunami sichijonanjidwa?
Yakulochesya: “Pakuŵa yakulemwa yakwe yitupile mnope mpaka kwika kwinani, soni Mlungu chachim’welusya ligongo lya yitendo yakwe yakusakala yatesile.”—Chiwunukuko 18:5.
Yayikugopolela: Kwa yaka yejinji, dini syaunami siŵele sili mkutenda yindu yangamchimbichisya Mlungu. Kwende tulole yine mwa “yakulemwa yakwe” yayichitendekasya kuti Mlungu ampe chilango:
Kwinjilila ya ndale. Yesu Klistu jwasalile ŵakumkuya ŵakwe kuti akajinjililaga ya ndale, mmalomwakwe akulupilileje Uchimwene wa Mlungu jajili boma jakwinani jajichilamulilaga mmalo mwa maboma ga ŵandu.d (Daniyele 2:44; Mateyu 6:9, 10; Yohane 6:15; 18:36) Nambo dini syaunami sikusatenda yindu yakutindana ni yeleyi. Ligongo lyakuti sikusajinjilila mnope yandale mmalo mwakuŵa ŵakulupichika kwa Mlungu, yakulochesya yayikusasimanikwa m’buku ja Chiwunukuko yikusasala kuti Babulo Jwamkulungwa akwete magambo ga “chikululu” mwamti yili yakupikanika kumkolanga kuti “lihule lyekulungwa.”—Chiwunukuko 17:1, 2; Yakobo 4:4.
Yachiwawa. Baibulo jikusasala kuti dini syaunami ni syasitendekasisye chiwa cha ŵandu ‘wosope ŵawulajidwe mwangali chanasa pachilambo chapasi.’ (Chiwunukuko 18:24) Dini syejinji silepele kwajiganya ŵandu ŵawo kuti atameje mwamtendele. Kupwatika pelepa, dinisi siŵele sili mkulimbikasya ngondo soni uchiswamba.
Kutunduka. Dini syaunami sikusatama umi ‘wakuliwunjichila chipanje mwangali sooni.’ (Chiwunukuko 17:4; 18:7) Dini syejinji siŵele sili mkukamulichisya masengo machili gawo nambosoni ŵandu ŵakusakamulana nawo ni chakulinga chakuti apate chipanje chejinji. Kutunduka kweleku kukusamsakalisya Mlungu.—Tito 1:7.
Unami. Dini syaunami sikusalimbikasya yitendo soni yijiganyo yakutindana ni yisyesyene ya m’Baibulo.e Ligongo lyakuti dini syaunamisi ni syasikusajiganya yindu yaunami soni kutenda yindu yayikusiyatendekasya ŵandu kuti akamchimbichisyaga Mlungu, yakulochesya yikusasala kuti jwalakwe ali “mama . . . jwa yindu yakunyalaya ya pachilambo chapasi.”—Chiwunukuko 17:5; 18:23.
Ana dini syosope sichijonanjidwa?
Iyayi. Buku ja Chiwunukuko jikusasala ya ŵandu ŵamitundu jakulekanganalekangana ŵakusakolanjidwa kuti “gulu jekulungwa ja ŵandu” (Chiwunukuko 7:9) Gulu jekulungwaji akujisala kuti ‘jiwete mikanjo jeswela’ yayikugopolela kuti jemanjaji aŵele ali kumtumichila Mlungu mwakulupichika mwakukuya yakusasaka jwalakwe. Ŵanduŵa akulupwiche mu “yakusawusya yekulungwa,” ndaŵi jeleji ni jakusajikolanga m’Baibulo kuti jili ndaŵi jele dini syaunami soni adani ŵa Mlungu chachajonanga. (Chiwunukuko 7:13, 14; 19:11, 19-21) Gulu jekulungwa ja ŵandu jajiwete mikanjo jeswelaji jili mu dini jisyesyene jajichitama mpaka kalakala.f
Gulu jekulungwa ja ŵandu ŵakusamlambila Mlungu mwakuwona jichikulupuka pandaŵi jele dini syaunami sichijonanjidwaga
Ana konanjidwa kwa dini jaunami kwana umbone wamti uli kwa wawojo?
Kumanyilila kuti Mlungu jwangasangalala ni yakusakala yagakusatenda madini mpaka kwatamiche mtima pasi. Myoyo, mpaka akole chembecheyo chakuti yindu yichiŵa chenene kusogoloku ligongo lyakumanyilila kuti pachangakaŵapa madini gosope gele gangamchimbichisya Mlungu soni gagakutendekasya kuti ŵandu alajeje gachijonanjidwa.
Akusosekwa kumanyilila kuti yili yakomboleka kumlambila Mlungu mulitala lyakusalijitichisya jwalakwe. Baibulo jikusasala kuti “ŵakutumichila ŵakuwona chachatindiŵalila Atati mwakulongoleledwa ni msimu soni mwakamulana ni yayili yisyesyene. Nditu, Atati akusaka ŵandu mpela ŵelewo kuti ŵatindiŵalileje.” (Yohane 4:23) Jwalakwe akwasalila jemanjaji kuti, “Mkopoche mwa jwalakwejo [Babulo Jwamkulungwa] ŵandu ŵangu, kuti mkagaŵana najo yakulemwa yakwe, soni kuti mkapochela nawo jine mwa milili jakwe.” (Chiwunukuko 18:4, 5) Yisyene, Mlungu akwaŵilanga ŵandu kuti amlambileje jwalakwe mwakuŵajilwa. (1 Timoteyo 2:3, 4) Jwalakwe akwasalila ŵandu ŵakusajitichisya kuŵilanga kwakwe kuti chachitama ni umi mpaka kalakala.—1 Yohane 2:17.
a Kuti amanyilile yindu mcheche yampaka yakamuchisye kummanyilila Babulo jwamkulungwa, aŵalanje ngani ja Chichewa jakuti “Kodi Babulo Wamkulu N’chiyani?”
b Kuti amanyilile yindu 6 yampaka yakamuchisye kuchimanyilila chilombo chelechi, aŵalanje ngani ja Chichewa jakuti “Kodi Chilombo Chofiira Kwambiri Chomwe Chimatchulidwa M’chaputala 17 cha Chivumbulutso Chimaimira Chiyani?”
c Lina lya Mlungu lili Yehofa. (Salimo 83:18) Alole ngani jakuti “Ana Yehofa Ali Ŵani?”
d Kuti amanyilile yejinji, alolele fidiyo jakuti Ana Uchimwene wa Mlungu Uli Chichi?
e Kuti alole yisyasyo, alole libokosi lyakuti “Ana Babulo Jwamkulungwa Jukusapwatikapo Dini Jilijose Jajikusalikolanga Kuti Jili ja ‘Chiklistu’?”
f Kuti amanyilile mwele Baibulo mpaka jijile pakwakamuchisya kumanyilila dini jisyesyene, aŵalanje ngani ja Chichewa jakuti “Kodi Ndingachidziwe Bwanji Chipembedzo Cholondola?”