Ngani ja Ucimwene Na. 37
Maloŵe kwa Ŵandu Wosope
Mbesi Ja Dini Jawunami Jiŵandicile!
▪ Ana dini jawunami jili cici?
▪ Ana mbesi jakwe jiciŵa jatuli?
▪ Ana jicim’ŵandika catuli?
Maloŵe kwa Ŵandu Wosope
Ana dini jawunami jili cici? Ana mkusakola canasa pamkuyiwona yakusakala yakutendekwa mlina lya dini? Ana mkusayiwona kuŵa yakusakala yindu cisawu ngondo, yitendo yakuwulasya yakwimucila boma, soni mteto wa yipupu yakusatenda ŵandu ŵakusati akusatumicila Mlungu? Ligongo cici dini jikuwoneka kuŵa jakutandikasya yakusawusya yejinji?
Ngaŵa kuti dini syosope sikusatandikasya yakusawusyayi, nambo jili dini jawunami jajikusatandikasya. Mundu jwakucimbicika, soni jwakumanyika mnope, Yesu Klistu, ŵalosisye kuti dini jawunami jikusatendekasya ŵandu kutenda yindu yakusakala. Yili mpela mwayikusaŵela kuti ‘citela cangalumbana cikusasogola yisogosi yangalumbana.’ (Matayo 7:15-17) Ana cili cisogosi catuli cajikusasogola dini jawunami?
Dini Jawunami . . .
◼ DINI JAWUNAMI JIKUSAJINJILILA MU NGONDO, SONI MU NDALE: Magasini gakolanjikwa kuti Asiaweek gakuti; “ku Asia, soni m’yilambo yine, acimlongola ŵakusaka kola ulamusi wekulungwa akulamulila mwakusakala nganisyo sya ŵandu ŵa dini, pakusaka kuti yakusaka yakombolecele.” Ligongo lya yeleyi magasiniga gakukalamusya kuti: “Ŵandu mcilamboci komboleka kusokonecela nganisyo.” Mlongola jwakupikanika jwa dini ku United States ŵaŵecete kuti: “Mkusosekwa kuwulaga ŵandu ŵa yitendo yakwimucila boma yakuwulasya, kuti alece kuwulaga ŵandu.” Pambesi pakwe ŵaŵecete kuti: “Mkusosekwa kwawulaga wosope mu lina lya Ambuje.” Mwakulekangana ni maloŵega, Baibulo jikuti: “Naga jwine akuŵeceta kuti, ‘Ngusinanonyela Mlungu,’ nambo [acim’ŵengaga] mjakwe, ali jwa unami.” (1 Yohane 4:20) Yesu ŵayikene pakuŵeceta kuti, “mwanonyeleje amagongo ŵenu.” (Matayo 5:44) Ana sipali dini silingwa simkusimanya kuti ŵandu ŵakwe akusakamucisya ngondo?
◼ DINI JAWUNAMI JIKUSAJIGANYA YIJIGANYO YAWUNAMI: Dini syejinji sikusajiganya kuti mundu pati awile umi ngawukusawa yimpepe ni cilu. Pakamulicisya masengo cijiganyo celeci, sine mwa dini syelesi sikusawuwona kuŵa upile wawo kwalamula mbiya ŵandu ŵawo kuti ŵapopelele acalongo ajawo ŵaŵawile. Baibulo jikusajiganya yakulekangana ni yeleyi. Jikusati: “Umi wakulemwawo ni wawuciwa.” (Ezekieli 18:4) “Ŵawumi akusamanyilila kuti caciwa; nambo pakwamba ya ŵawe, pangalikose cakusacimanyilila.” (Mlaliki 9:5) Yesu ŵajigenye kuti ŵandu ŵawe cacijimuka. Naga mundu pati awile umi ngawukusawa, nikuti kwimuka ku ŵawe mpaka kuŵe kwangasosekwa. (Yohane 11:11-25) Ana dini jenu jikusajiganya kuti mundu pati awile umi ngawukusawa?
◼ DINI JAWUNAMI JIKUSALECELELA CILYELYE: M’yilambo yejinji dini sikusakunda acalume pane acakongwe ŵayitendo yagonana acalumepe pane acakongwepe kuŵa acakulungwa ŵa dini, soni sikusalimbikasya maboma kuti gajiticisye maulombela ga acakongwepe pane acalumepe. Atamose macalici gagakusati yitendo yacilyelye yili yakulemweceka, galecelele acimlongola ŵa dini ŵakutenda cilyelye ni ŵanace. Nambo ana Baibulo jikusajiganya cici? Jikuŵeceta mwangasisa kuti: “Mkasimnyenjekwa, pakuŵa atamose ŵa cilyelye, ŵakujilambila mitembe, ŵa cikululu, ŵakulisakasya ni acalume acimjawo. . . ngasajinjila kose mu ucimwene wa Mlungu.” (1 Akoli. 6:9, 10) Ana mkusimanyilila dini syasikusalecelela cilyelye?
Ana m’bujo muno cicitendekwa cici ku dini syasikusogola yisogosi yangalumbana? Yesu ŵakalamwisye kuti: “Citela cilicose cangasogola yisogosi yambone, akusacikata ni kuciponya pamoto.” (Matayo 7:19) Yisyene, dini jawunami cacijikata ni kujijonanga! Nambo ana yicitendekwa catuli, soni lyuwaci? Sagamisi syakulocesya syasikusimanikwa m’buku ja m’Baibulo ja Ciunukuko, caputala 17 ni 18, sikusala mwayiciŵela yeleyi.
Ana Mbesi ja Dini Jawunami Jiciŵa Jatuli?
Wanicisyani kuti jwamkongwe jwa cilyelye akwesile pa mgongo wa cilombo cakogoya. Cilomboci cikwete mitwe msano ni jiŵili, kwisa misengo likumi. (Ciunukuko 17:1-4) Ana jwamkongwe jwa cilyelye akwimila cici? Akwete ulamusi pa “acayimwene wosope pa cilambo.” Awete nguwo ja mlangali, akukamulicisya masengo ubani, soni ali jwakusicila mnope. Ligongo lya masenga gakwe gawunami, ‘ŵangosyo syosope anyenjekwe.’ (Ciunukuko 17:18; 18:12, 13, 23) Baibulo jikusatukamucisya kumanyilila kuti jwamkongwe jwacilyelyeju ali likuga lya dini lya pacilambo cosope. Ngakwimila dini jimpepe, nambo dini syosope syasikusasogola yisogosi yangalumbana.
Cilombo cakwesile jwamkongwe jwacilyelyeju cikwimila maulamusi gandale ga pacilamboci. (Ciunukuko 17:10-13) Dini jawunami jikwesile pamgongo wa cilombo candaleci, kulingalinga kucilamulila yitendo yakwe, soni kucilongola m’kajende kakwe.
Mwacangakaŵa cindu cakusimonjesya mnope cicitendekwe. “Misengo likumi jimwajiweni jila ni cilombo cila, [tiyicim’ŵenga] jwamkongwe jwa cilyelyejo, tacimsumula yosope yakwete ni kumleka makonope, tacilya mnowu wakwe ni kumjonanga ni moto.” (Ciunukuko 17:16) Mwakusisimucila, soni mwakutesya canasa, ŵakulamulila ŵandale cacijimucila dini jawunami, ni kujijonanga! Ana cici cacicitendekasya yeleyi? Buku ja m’Baibulo ja Ciunukuko jikusala kuti: “Mlungu ŵaŵisile ayi ku mtima kwawo kuti atende yakusaka yakwe.” (Ciunukuko 17:17, NW) Mlungu cacijimba magambo dini jawunami ligongo lya yindu yosope yakusakala yajitesile mu lina lya Mlungu. Mwakuya cilungamo, cacipeleka cilango pakamulicisya masengo ŵandale ŵali najo pawuganja jwamkongwejo.
Ana mkusosekwa kutenda cici naga ngamkusaka kuti yim’wonecele yayiciwonecela dini jawunami? Ndumetume jwa Mlungu akuti, “kopokani mwa jwalakwe, ŵandu ŵangu.” (Ciunukuko 18:4, NW) Ajino ni ndaŵi jakutila kutyoka mu dini jawunami! Nambo ana mpaka mtilile kwaceni? Mkatilila kwa ŵangakulupilila kuti Mlungu apali, pakuŵa nombe nawosoni cacisimana ni yakusakala. (2 Atesalonika 1:6-9) Kwakutilila kwambone kuli ku dini jakuwona. Ana mpaka mjimanyilile catuli dini jakuwona?
Kujimanyilila Dini Jakuwona
Ana dini jakuwona jikusosekwa kusogola cisogosi cambone catuli?—Matayo 7:17.
Dini Jakuwona . . .
◼ MU DINI JAKUWONA CIPALI CINONYELO : Ŵakulambila ŵasyesyene “nganaŵa ŵa cilambo capasi,” ŵangali lusagu ligongo lyakulekangana mtundu pane ndamo, soni ‘akusanonyelana.’ (Yohane 13:35; 17:16; Masengo 10:34, 35) Mmalo mwakuwulagana, akusaŵa ŵakulinganicika kuwilana.—1 Yohane 3:16.
◼ DINI JAKUWONA JIKUSAKULUPILILA MALOŴE GA MLUNGU: Mmalo mwakwiganya ‘misyungu,’ soni “[tumalamusi] twakupanganya ŵandu msape, ni mpela kuti gali malamusi ga Mlungu kwene,” dini jakuwona jikusajiganya kutyocela m’Maloŵe ga Mlungu, Baibulo. (Matayo 15:6-9) Ana ligongo cici? Ligongo “yosope yayili mmalemba yapelekwe ni Mlungu, yili ya cikamucisyo pakwiganya usyesyene, pakwamuka, pakolosya.”—2 Timoteo 3:16.
◼ DINI JAKUWONA JIKUSALIMBIKASYA MAŴASA, SONI JIKUSAKUYA NDAMO SYAMBONE: Dini jakuwona jikusajiganya acalume “kwanonyela aciŵamkwawo, mpela mwele ŵanganyawo acimsyene akusayinonyelaga yiilu yawo.” Jikusakamucisya acakongwe ‘kwacimbicisya aciŵamkwawo,’ soni jikusajiganya ŵanace kuŵa ‘ŵakupikanila acinangolo ŵawo.’ (Aef. 5:28, 33; 6:1) Soni ŵakusaŵa ŵakulongolela akusaŵajilwa kuŵa ŵa ndamo syambone.—1 Timoteo 3:1-10.
Ana jipali dini jilijose jajikusatenda yindu yeleyi? Buku jakolanjikwa kuti Holocaust Politics, jijakopwece mu 2001, jikuti: “Ŵandu ŵajinji akatendeje yindu yasikutenda ni kulalicila Mboni sya Yehofa, kwawulaga Ayuda kuŵakutesile ŵa cipani ca Nazi ngamkanikutendekwa, soni kuwulaga kwine kulikose kwakumasya mtundu ngamkanikuŵa mkutendekwasoni pacilambo capasi.”
M’yilambo 235, Mboni sya Yehofa ngasikusagamba kulalicilape ndamo syambone sya m’Baibulo. Akusakola ndamo syambonesi. Tukumlimbikasya kwaŵenda ŵa Mboni sya Yehofa kuti amkamucisye kulijiganya yakusaka Mlungu kuti mtendeje kuti mumlambile mwakuŵajilwa. Ajino jili ndaŵi jambone kutenda yeleyi. Mkacelewa. Mbesi ja dini jawunami jiŵandicile!—Zefaniya 2:2, 3.
□ Naga kuli kwakomboleka andumicisye kabuku kakuti Ana Mlungu Akisasosaga Cici Kwetuwe?
□ Andumicisye mundu kuti anjiganyeje Baibulo kwalulele.
[Maloŵe gagombelecesya pa peji 3]
Dini jawunami jikwete ulamusi pa “acayimwene wosope pacilambo”
[Maloŵe gagombelecesya pa peji 3]
“Kopokani mwa jwalakwe, ŵandu ŵangu”