Go Senolwa ga Masaitsiweng a Bapalami ba Dipitse

KE MANG yo o ka senolang masaitsiweng a bapalami ba dipitse ba Tshenolo? Mo Bibeleng, go Daniele 2:47, Jehofa Modimo o bidiwa “Mosenodi oa tse di sa itsiweñ.” Ereka jaana e le ene yo o tlhotlheleditseng Bibela, go akareletsa le ponatshegelo ka ga bapalami ba dipitse, o ka neelana ka dikarabo tse re di tlhokang. Ka gone, ka go batlisisa boikitsiso mo Lefokong la gagwe le le senotsweng, re kgona go bipolola tlhaloso ya dipitse tse di mebala le bapalami ba tsone.​—Amose 3:7; 2 Timotheo 3:16; 2 Petere 1:21.

Ditemana tse tharo tsa ntlha tsa Tshenolo, 1:1-3 di neelana ka sekopololo seo se re thusang go senola masaitsiweng. Di bontsha gore tatelano eno ya diponatshegelo e ne e le e e amanang le ditiragalo tsa mo isagweng, ke gore, isagwe e e neng e le kwa pele ga ngwaga wa 96 C.E. fa moaposetoloi Johane a ne a bona dilo tsotlhe tseno a bo a di kwala. Seno se dumalana le tlhaloso ya gagwe go Tshenolō 1:10 ya gore dilo tse di bonweng mo diponatshegelong di ne di tshwanetse go diragala fela morago ga fa ‘letsatsi la Morena’ le se na go simologa.​—Bapisa 1 Bakorintha 1:8; 5:5.

Re gopotse ka seno, re tla tlhatlhoba dipitse le bapalami ba tsone. Mo tshimologong fela, go a tlhokega thata go nna le kutlwisiso e e nepagetseng ya pitse e tshweu le mopalami wa yone. Mme bokao jwa bapalami ba bangwe ba dipitse bo tla tshwanela sentle.

Diphuthololo Di A Tlhatlhobiwa

Mo setlhogong se se fetileng, go ne ga elwatlhoko gore phuthololo e nngwe ya pitse e tshweu le mopalami wa yone e ne e le ya gore di ne di emela ‘e ka ne e le phenyo ya efangele kana mmuso o mogolo.’ Mme lefatshe ga le a sokololelwa mo efangeleng (mafoko a a molemo) kaga Keresete le mo maikaelelong a Modimo a a mo amang. Mme ruri, mmuso o mogolo ga o a bona phenyo. Go na le moo, o ile wa thubagana, wa kgaogana, mo lekgolong leno la dingwaga.

Gotweng ka phuthololo ya gore pitse e tshweu e emela phenyo ya efangele le boitsheko jwa tumelo mo lekgolong la ntlha la dingwaga? Seno se tlhokomologa lebaka la gore ponatshegelo e ne e le ya dilo tse di tla tlang mo isagweng. Mme ereka Johane a ne a kwala ponatshegelo jaaka legolegwa le le tswaletsweng mo setlhakeng sa Patamaosa ka ngwaga wa 96 wa Motlha wa Rona o o Tlwaelegileng, e ne e ka se emele sepe se se amanang le lekgolo la ntlha la dingwaga.

Tlhaloso e nngwe e ne e le ya gore pitse e tshweu e bolela ka tiro go na le sebele sa ga Keresete le gore Bogosi jwa gagwe ‘bo mo gare’ ga rona, ke gore, mo dipelong tsa rona. Mme tiro ya ga Jesu Keresete le Bokeresete ga di a ka tsa simologa nako nngwe e e neng e santse e le kwa pele ga go kwalwa ga Tshenolo. Go na le moo, tiro eno e ne e setse e bonetse thata gareng ga Bakeresete ba lekgolo la ntlha la dingwaga pele ga fa Johane a kwala.

Gape, fa Jesu a ne a re “bogosi yoa Modimo bo mo teñ ga lona [mo gare ga lona, NW],” o ne a bua le Bafarisai ba bodumedi ba ba boitimokanyo fa a ne a araba potso e ba neng ba e boditse. Jesu o ne a sa bue le balatedi ba gagwe ba ba ikanyegang le go ba bolelela gore Bogosi e ne e le sengwe ‘se se mo gare ga bone’ ka tlhaloganyo ya gore bo mo dipelong tsa bone. Go na le moo, o ne a bolelela Bafarisai ba ba sa dumeleng gore ene, ebong Jesu, jaaka moemedi wa Bogosi jwa Modimo jwa isagwe, o ne a le gone gareng ga bone mo pakeng eo.​—Luke 17:21; bona gape The Jerusalem Bible le The New English Bible.

Gotweng kaga mogopolo wa gore mopalami wa pitse e tshweu ke Moganetsa Keresete? Ga go na gope mo Bibela e reng Moganetsa Keresete o tla tlhagelela ka mokgwa o go neng go ka bolelwa ka ene ga twe “a cwa a henya, a ba a cwèlèla pele go henya,” jaaka go ne ga buiwa ka mopalami wa pitse e tshweu. (Tshenolō 6:2) Go phepafetse gore lefa e le mang yo o pagameng pitse e tshweu o tla tswelela a ntse a e pagame go ya phenyong. Phenyo ya gagwe ga e ne e palelwa. Baba botlhe ba gagwe ba tla senngwa.

Ditshedimosetso tsa Bibela di Thusa Go Mo Kgetholola

Kgethololo e e tlhamaletseng ya mopalami wa pitse e tshweu e neelwa ke “mosenodi oa tse di sa itsiweñ” moragonyana mo tatelanong ya diponatshegelo tse di tshwanang. Go Tshenolō 19:11-16, go bonwa gape pitse e tshweu, mme ka nako eno e le ka kgethololo e e phepafetseng ya mopalami.

Lebaka la go bo pitse e tshweu e bonwa gabedi mo diponatshegelong tseno tsa boperofeti le supa gore ke pitse e le nngwefela le gore go tshwantshediwa ditiro tse di farologaneng tsa mopalami. Mo ponong ya morago, mopalami o buiwa ka leina. O bidiwa “Boikañō le Boamarure,” “Lehoko ya Modimo,” le “Kgosi ea dikgosi, le Morèna oa barèna?

Mareo ao ga a tlogele pelaelo epe ya gore mopalami wa pitse e tshweu ke mang. Ga se ope o sele fa e se Morena Jesu Keresete ka boene! (Bapisa Tshenolō 17:14.) Mme e le ka nako efe mo botshelong jwa gagwe? E tshwanetse ya nna nako nngwe morago ga bokhutlo jwa lekgolo la ntlha la dingwaga, fa ponatshegelo ya Tshenolō e ne e neelwa. Elatlhoko, gape, gore jaanong o neelwa serwalo sa Bogosi. Jalo he, ka nako nngwe e e mo isagweng Jesu Keresete o ne a tshwanetse go simolola tiro nngwe e e kgethegileng jaaka Kgosi, kana Mmusi. Mme mo boemong joo, o tshwantshediwa gape jaaka motlhabani yo o tshwereng bora “a henya, a ba a cwèlèla pele go henya.”

Se sengwe se se bontshang gore seno se ne se tla nna selo sa isagwe ke lebaka leno: Ka nako ya ponatshegelo ya Tshenolo, go ne go setse go fetile dingwaga tse di ka fetang 60 fa e sale Jesu a digela botshelo jwa gagwe jwa selefatshe, a tsosiwa mo baswing, le go tlhatlogela kwa legodimong. Fa a sena go boela kwa legodimong, Jesu o ne a bolelelwa gore a lete kafa letsogong le legolo la Modimo go fitlhela nako nngwe mo isagweng fa baba ba gagwe ba ne ba tla dirwa “sebeèō sa dinaō tsa gagwè.”​—Bahebera 10:12, 13.

Go Palama Go A Simologa

Jalo go palama pitse e tshweu go ne go tshwanetse go simologa ka nako nngwe mo isagweng fa Jesu Keresete a ne a tla bo a tlhomilwe mo setulong sa bogosi jaaka Kgosi ya selegodimo ya Bogosi jwa Modimo. Ka nako eo Modimo o ne a tla mo romela ka taolo e e reng: “A go busè wèna mo gare ga baba ba gago.” (Pesalema 110:2) Mme seno se diragala leng?

Go rwesiwa ga ga Jesu Keresete serwalo jaaka Kgosi ya selegodimo go tlhalosiwa go Pesalema 45:3-7. Go tswa foo go Bahebera 1:8, 9 moaposetoloi Paulo o tsopola mo pesalemeng eno a bo a dirisetsa temana 6 le 7 go Morwa Modimo, Jesu Keresete. Boikitsiso jo bo tlhatlhamisitsweng sentle le bosupi jwa Dikwalo jo bo ntshitsweng ke Basupi ba ga Jehofa bo bontsha gore go rwesiwa serwalo moo ga ga Jesu Keresete mo legodimong go ne ga diragala kwa bowelong jwa Metlha ya Baditšhaba, “metlha e e beilweng ya merafe,” ka ngwaga wa 1914.​—Luke 21:24, NW.a

Ka gone, phuthololo epe eo e ka bayang go palama ga bapalami ba dipitse pele ga ngwaga wa 1914 e ka seka ya nna e e nepagetseng. Gape, ereka jaana mopalami wa pitse e tshweu a ne a eteletse pele, dipitse tse dingwe le bapalami ba ba mo setseng morago di tla emela ditiragalo tseo di neng di tla diragala mmogo le, kana nako nngwe morago, ga a sena go simolola go palama. Ka gone, go palama ga bapalami bano ba bane ba dipitse, go tshwanetse ga diragala go tloga le morago ga tshimologo ya ‘motlha wa bokhutlo’ ka 1914. E nnile go tloga ka nako eo ‘metlha ya bofelo’ e ileng ya bonala ka yone.​—Daniele 12:4; 2 Timotheo 3:1-5, 13.

Dipitse tse Dingwe le Bapalami

Pitse ya bobedi e “khonou,” kana e “khibidu.” (Tshenolō 6:3, 4) Mopalami wa yone “a nèwa gore a tlosè kagishō mo lehatshiñ, le gore batho ba bolaanè.” O ne a newa “chaka e tona.” Seno se ne sa itshupa e le boammaaruri fa 1914 e bona go simologa ga ntwa e e maswe-maswe e e kileng ya nna gone mo ditiragalong tsa motho, ntwa ya ntlha ya kgolokwe. Bogologolo fela ka nako eo e ne ya bidiwa Ntwa e Kgolo. Dingwaga tse 21 fela moragonyana Ntwa ya Lefatshe II ya simologa, mme e ne ya nna le tshenyo e kgolo thata go feta Ntwa ya Lefatshe I. Fa e sale go ile ga nna le dintwa tse di sa kgaotseng. Ka kakaretso, fa e sale ka 1914, dintwa di ile tsa gapa matshelo a batho ba le dimilione di le lekgolo.

Pitse ya boraro ke e ntsho, mme mopalami wa yone o tshotse selekanyo sa pego ka seatla. (Tshenolō 6:5, 6) Go utlwala mokgosi wa lentswe le le reng go tla tlhoka tuelo ya letsatsi lotlhe go reka seelwanyana (1,1 L) sa mabele kana dielwanyana di le tharo tsa mabele a e seng a sepe ebong barele. Seno kafa tshwanelong se tlhalosa ditlhaelo tsa dijo ka selekanyo se segolo go feta le e leng pele. Seno se ne sa itshupa se ntse jalo fa e sale ka 1914. Go tloga fela kwa tshimologong ya Ntwa ya Lefatshe I, ditlhotlhwa tsa dijo di ile tsa ya magoletsa. Dimilione di ile tsa bolawa ke tlala. Fa e sale ka nako eo, ditlhaelo tsa dijo di ile tsa tswelela pele kwantle ga go kgaotsa. Go hopholediwa gore gone jaanong batho ba ka tshwara dimilione di le 450 ba mo tlaleng go ya ntlheng ya mmopamo, mme ba ba ka tshwarang bilione a le mongwe ba tlhaelelwa ke dilo. Nako le nako sebopego se se ntseng jaana se se sa itumediseng se ile sa gakadiwa ke mauba le dintsho tse dintsintsi jaaka go begilwe go tswa Ethiopia mo dingwageng tsa bosheng jaana.

Fa e le kaga pitse ya bone, re elatlhoko gore e “tshètlha,” ebile e lebega e lwala. Mopalami wa yone o bidiwa “losho.” (Tshenolō 6:7, 8) E tshwantsha sentle-ntle palo e kgolo ya dintsho fa e sale ka 1914 tse di tlang ka dilo tse e seng tsa tlholego, jaaka tlhaelo ya dijo le mauba, dintwa le thubakanyo, dikgogodi le malwetsi. Botlhoko jwa leroborobo jo bo neng iwa tlhagoga mo lefatsheng ka bophara kwa bokhutlong jwa Ntwa ya Lefatshe I bo ne jwa bolaya batho ba ka feta dimilione tse 20. Jaanong bolwetsi jwa pelo, kankere, le malwetsi a mangwe a le mantsi a ntse a gapa dimilione ka dintsho tsa tshoganyetso.

Ditiragalo tseo di ileng tsa tshwantshediwa ke dipitse tseno le bapalami ba tsone di tlhokomelwa gape mo polelelong-pele e e tshwanang e Jesu a neng a e neela kaga motlha wa rona. O ne a re kwa ‘bofelong jwa tsamaiso eno ya dilo,’ e re tshelang mo go yone jaanong, go tla nna le ntwa ya kgolokwe jaaka fa ‘morafe o tsogologela morafe le bogosi bo tsogologela bogosi.’ O ne a bolelela-pele kaga ‘go ntsifala ga boikepo’ le mo “maheloñ mañwe le mañwe go nne mebopamō, le dikgogodi tsa bolwetse.”​—Mathaio 24:3-12; Luke 21:10, 11.

A Go Ne Go Na le Pitse ya Botlhano?

Tshenolō 6:8 e balega jaana: “Me ka leba, me bōnañ, ga bo go leñ pitse e le tshètlha; me eo o e pagameñ, leina ya gagwè, ga twe, Losho; me Bobipō a bo a na naè a mo setse moragō.” Mo motheong wa seno, bangwe ba ile ba akantsha gore ereka jaana bapalami ba ntlha ba bane ba umakiwa jaaka ba ba palameng dipitse, a wa botlhano le ene o ka ne a ne a sa palama pitse?

Bibela ga e bue jalo. Go ya ka mokwalo wa Segerika lefoko “pitse” ga le bonale mo go Tshenolō 6:8 malebana le Bobipo. Jalo he, dithanolo di le dintsi tsa Bibela ga di akaretse lefoko “pitse” fa di lebisitse go sebopego seno sa botlhano. Jalo go lekanetse go tlhokomela gore Bobipo, lebitla le le tlwaelegileng la setho, bo ne bo setse morago dipitse tse tharo tsa pele le bapalami ba tsone, bo phutha babolaiwa botlhe ba tsone.

Ponatshegelo E Go Ama Jang?

Go tshela mo nakong ya fa ponatshegelo eno ya bapalami ba dipitse tse nne ba Tshenolo e bona tiragatso ya yone e e gakgamatsang tota ruri ke boitemogelo jo bo itumedisang. Mme gape ke nako ya tlhonamo e kgolo, eo e tlhokang boitlhatlhobo. Ke ka ntlha yang fa go ntse jalo? Ka go bo motho mongwe le mongwe yo o mo lefatsheng o amiwa ke bapalami bano ba tshwantshetso. Ee, wena le baratiwa ba gago le kopanyelediwa lotlhe. Jang?

Potso eno e tsosa karolo nngwe e e masisi kaga kgang eo e tla arabiwang mo tokololong e e latelang ya Tora ya Tebelo: “Kafa go Palama ga Bone Go Go Amang ka Gone.” O seka wa fosa ke karabo eno e e kgatlhisang.

[Ntlha e e kwa tlase]

[Setshwantso mo go tsebe 5]

1914​—“Kgosi ea dikgosi” a palama pitse ya gagwe e tshweu

[Setshwantso mo go tsebe 7]

Fa e sale ka 1914, Bobipo bo ile jwa atlhamologa thata morago ga bapalami ba dipitse ba Ntwa, Leuba, le Kgogodi ya bolwetsi