Usikaye eriyisogha ry’abandi

1-2. Busanaki ndambi silebe eriyisogha ryetu rikanasighana n’eryabandi Bakristo?

ABANDU banabirikubughako muhanda busana n’eriyisogha eryo wakola? Wanabiribugha muhanda oko Mukristo mulikyenyu busana n’eriyisogha eryo akola? Abangyi b’okw’itwe banganasubirya bati inga.

² Mughulu mulebe eriyisogha ryetu ryanganasighana n’ery’Abakristo balikyetu. Ekyo sikyangatuswekya. Busanaki? Kundi situsosene. Obuli mughuma w’okw’itwe akalengekanaya omo nzira eyitasosene n’ey’oghundi. Tukalengekanaya omo nzira nyilebe busana n’eyo twakulira, emitsye y’ewetu, kutse busana n’ebyo twabirilolako omo ngebe. Aliwe, siritolere tukalighira eritendisosana eryo rikatsandya obughuma n’obuholo bw’endeko.​—Efe. 4:3.

3. Twangananza erikolaki twamabya isitulighirene n’eriyisogha ry’abaghala n’abali betu?

³ Omughulu Omukristo mulikyetu amayisogha omo nzira eyisighene n’eyetu, twanganalengekania tuti ritolere iniabindula amalengekania wiwe, kutse tuti ritolere itwabwira abandi ngoko abiriyisogha muhanda. Kwamuhwa, twanganakola ekyo kundi twanzire erimuwatikya. Twanzire abaghala n’abali betu kandi tukabasunzira ebibuya. (Misyo 17:17) Neryo sitwanzire bakayisogha omo nzira eyikendisyaleka ibayikubya b’omo, kutse omo nzira eyangatsandya obunya-kirimu bwabo.

4-5. Ritolere itwakolaki omughulu Omukristo mulikyetu amayisogha omo nzira eyitahambene n’amalengekania wetu?

⁴ Twanganakania na mughala wetu kutse mwali wetu twamabya isitulighirene n’eriyisogha riwe? Ndambi silebe kyanganatolera, n’esindi ndambi si kitolere. Ng’eky’erileberyako, twamabiminya ngoko anemulengekania oko mwatsi mulebe owakabuna emighambo y’oMungu, itukendimuwatikya eribindula malengekakania wiwe kundi tumwanzire. (Misyo 27:5, 6) Aliwe ritolere itwakolaki mughala wetu kutse mwali wetu amabiyisogha erikola mwatsi mulebe owatebuna omughambo w’oMungu, aliwe owasighene n’amalengekania wetu? Ekisubiryo ky’oko ribulyo eri kikabanika omo risako erimanire omwatsi ono. “Situlibugha muhanda oko abawite amalengekania awasighene n’awetu.”​—Rom. 14:1.

⁵ N’omo bine bitya, kyanganatukalako erisikya eriyisogha ryabo. Omo mwatsi ono tukendiminya nga ni busanaki ritolere itwasikya eriyisogha ry’abandi, kandi ngoko twangakola ekyo. Niki kyo kyangaleka itwabugha muhanda okw’iyisogha ry’omundu mulebe? Tukanaye oko by’erileberyako bilebe.

BUSANAKI TWANGANABUGHA MUHANDA OKW’IYISOGHA RY’ABANDI?

6-7. Kanaya oko eby’erileberyako ebikakanganaya ngoko twanganabugha muhanda oko bandi busana n’eriyisogha ryabo.

⁶ Ngoko tunalyabugha oho mbere, hakanayira itwalengekania tuti emyatsi yitolere iyakolwa omo nzira nyilebe busana n’eyo twakulira, kutse busana n’ebyo twabirilolako. Kandi itwanganabugha tuti abandi batolere erilengekania ngoko tukalengekanaya. Aliwe ebyo ko bite byangabya bitya. Tukanaye oko by’erileberyako bilebe. Eky’erimbere: Embere aminye ekwenene, mughala wetu mwakulibwa na baba oyukanywa obwabu bo kutsibu. Oko fete nyilebe, mughala wetu oyo amalangira Abakristo bakanywa obwabu. Syatatsemera ekyo. Neryo amabwirabo ati ekyo si kyuwene. Eky’akabiri: Mwali wetu mwalwala kutsibu, aliwe mwalama. Oho nyuma amowa ngoko mwali wetu mughuma mwakasungikamo obukoni bughumerera n’obo abya akwire. Mwali wetu oyo walama oyo, mwanza eriwatikya. Neryo amahatikana oghundi mwali wetu oyo ati naye akolesaye esyodawa esyo akolesaya. Kandi ati abye akalya akalyo kalebe kasa, kutse ati abye akakolesya edawa nyilebe, yibye y’ekiyira kutse ey’ekisungu. Eky’akasatu: Mughala wetu mulebe abya omo kisomo ky’amabehi. Lino syakyanzire erikola ekyosi-kyosi ekihambene n’ekisomo ekyo. Aliwe mwakowa ngoko Omukristo mulikyabo mwakingira omo kisomo eriyakwama ekisomo ky’endwa. Omwatsi oyo amamuhitania kutsibu.a

⁷ Tulebaye ebindi by’erileberyako. Eky’akani: Mughala wetu mwakula omughulu ogho abandu bangyi babya bakalengekania bati sikyuwene oko balume eriyisighako esyonderu, kutse bati abakali sibatolere eryambala esyopataro oko mihindano y’endeko, kutse oko mihindano minene-minene kutse omo mubiiri w’eritulira. Mughala wetu oyo anasi ngoko erikwamana n’obusondoli bw’ekyaghanda ekikasondola, si kibi oko balume eriyisighako esyonderu, n’abakali eryambala esyopataro omughulu bali omo mubiiri w’ekiteokrasi. Aliwe anemulola embere eribwira Abakristo ati sibatolere erikola batya! Eky’akatano: Omusyakulu w’endeko anasi Omukristo mulebe oyo walolaya akalasi k’embere, n’enyuma sy’aho amaleka erikolera Yehova. Neryo mughala wetu mulwana ow’omo ndeko eyo omusyakulu w’endeko oyo alimo, anzire inialolya akalasi k’embere. Omusyakulu oyo amasagha abiminya eriyisogha ry’omughala wetu mulwana oyo. Neryo omusyakulu oyo amabwira mughala wetu mulwana oyo n’ababuti biwe ati nga sibangabindula eriyisogha ryabo.

8. (a) Niki kyo kyangaleka omubuti iniatsuka eribugha muhanda okw’iyisogha ry’abandi babuti? (b) Eribugha muhanda oko baghala n’abali betu kyanganatsandya kiti endeko?

⁸ Tukanaye oko ky’erileberyako ekyangatula oko babuti. Eky’esita: Iwe mubuti unemukola kutsibu utoke erikulya abana baghu “erikwamana n’amakangirirya n’amahano wa Yehova.” (Efe. 6:4) Aliwe abandi babuti Bakristo bakalighira abana babo erikola emyatsi mingyi eyo iwe sighulilighira abana baghu erikola. Ng’eky’erileberyako, ababuti abo bakalighira abana babo erisuba eka wabo ibwabirira bakalua omo mulendero, bakabalighira eritsanga oko bitsange b’esyovideo ebitemo amalwa, kutse bakalighirabo eribya n’esyotelefone ibakine balere. Busana n’ebyo, omwana waghu anganalangira nga wabirimukalirya engebe. Neryo anganakubulya ati: “Busanaki iwe siwangabya ng’ababuti b’abira baghe?” Ekyo kyanganaleka iwatsuka eribugha muhanda oko bandi babuti. Oko kwenene, omughulu abandi Bakristo bakayisogha omo nzira eyisighene n’eyetu, twanganayowa muhanda n’eritsuka eribugha muhanda okw’iyisogha lyabo. Ng’eky’erileberyako, twanganatsuka eritika-tikira enzira yabo ey’erikolesya esyofranga, esyongendo esyo bakayako oko syokonze, n’eriyitsemesya. Aliwe siritolere tukalighira amalengekania wetu eribya w’omughaso munene kulenga obughuma bwetu omo ndeko.

9. Itwe bosi tukalandamiriraki, kandi tutolere itwayiteya okuki? (Ulebaye n’epitsa.)

⁹ Eriyisogha ry’obuli Mukristo ryanganasighana n’ery’oghundi. Okw’ekyo, si kyuwene eribugha uti, eriyisogha eri ryuwene, kutse erindi eri siryuwene. (Rom. 14:5) Omughulu eBiblia yikatubwira yiti “ritolere itwabya n’amalengekania maghuma,” ekyo ni bugha ambu ritolere itwakwama esyokanuni sya Yehova. Aliwe ekyo sikibughire kiti itwe bosi tukendilw’itwabya tukabya n’amalengekania maghumerera oko buli mwatsi. (2 Kor. 13:11) Twanganasosekania ekyo n’eriyisogha eryo tukakola omughulu tukaya handu halebe. Kangyi-kangyi hakabya ihane esyonzira nyingyi esikakolaya oko mwanya mughumerera oyo. Tukasombola enzira eyo twanzire kandi eyuwene okw’itwe. Omo nzira ngumerera eyo, Abakristo banganayisogha omo nzira esisighene oko mwatsi mulebe. Aliwe itwe bosi ekyo tukalandamirira kya kino: Eryanza eritsemesya Yehova. Okw’ekyo, siritolere tukayowa muhanda busana n’eriyisogha ry’abandi.​—Mat. 7:1; 1 Tes. 4:11.

BUSANAKI RITOLERE ITWASIKYA ERIYISOGHA RY’ABANDI?

10. Ngoko kiri omo Yakobo 4:12, situwite ehamuli y’erikolaki, kandi busanaki?

¹⁰ EBiblia ikatubwira ekikaleka ikyabya ky’omughaso erisikya eriyisogha ry’abandi. Situwite ehamuli y’eritswera abandi oko ebyo balyayisogha. (Soma Yakobo 4:12.) Yehova yuwite ehamuli y’erihiraho emighambo n’eritswera. Iye musa yutolere erihiraho esyokanuni n’emighambo ebyo twangakwama omo ngebe. Okw’ekyo, abaghala n’abali betu bakendisyatonda embere sya Yehova, butsira embere syetu. (Rom. 14:10) Situwite ehamuli y’eritswera abandi kutse eribugha muhanda okw’iyisogha ryabo ryamabya isirihambene n’amalengekania wetu.b

11. Twangasangira tuti oko bughuma bw’endeko? (Ulebaye n’epitsa.)

¹¹ Yehova anzire abaramya biwe ibabya omo bughuma, syanzire bakasosana. Yehova anzire eritendisosana. Ekyo kikalangirika ndeke-ndeke erilabira ebindu ebyo ahangyika. Ng’eky’erileberyako, ebiti ebiri oko muti mughama sibirisosana. Terilengekania n’oko bandu. Oko mamiliare w’abandu abali omo kihugho, sihali abandu babiri abasosene nende-ndeke, kutse abakalengekanaya omo nzira ngumerera. Ngoko Yehova atubumba, syabya anzire tukasosana. Syanzire tukalw’itwasosa ndeke-ndeke oghundi mundu ngoko ane. Aliwe anzire itwabya omo bughuma. Neryo tukayikasa erisighala omo buholo n’abandi omughulu bakalengekanaya omo nzira eyisighene n’eyetu. Tukalangira obughuma bw’endeko mo b’omughaso munene kulenga amalengekania wetu n’ebyo twanzire.​—Rom. 14:19.

NGOKO TWANGASIKYA AMALENGEKANIA W’ABANDI

12-13. Ritolere itwabya tukibukaki omughulu twamalengekania tuti omundu mulebe akasonda eribanika “omo nzira eyituwene?” (Abanya Galatia 6:1; ulebaye n’akasanduku “Omughulu sighutalighirana n’amalengekania w’abandi.”)

¹² Omughulu abandi bakayisogha oko myatsi milebe. Uyibulaye uti: ‘Omundu oyu anemusonda eribanika omo nzira eyituwene?’ Kutse akakola risa emyatsi omo nzira eyisighene n’eyo ingye niryendikolesya? Amabya iniakasonda eribanika omo nzira eyituwene, eyikaketa omughambo w’eBiblia, yibulaye uti: ‘Ninangye ninatolere erimuwatikya, kutse oghundi mundu ng’omusyakulu w’endeko anganakania naye?’ Wamabya iwanganatoka erikania naye, ukole ekyo omo bolo. (Soma Abanya Galatia 6:1.) Ngendo nyingyi, kikanabya omundu oyo isyalitakola ekibi. Aliwe akabya inyalyayisogha omo nzira eyisighene n’eyaghu. Byamabya bitya, isiwamutika-tikira kutse eribugha muhanda okw’iyisogha riwe. Usikaye obwiranda bwiwe bw’eriyisombolera, kandi isiwamutswera.​—Rom. 14:2-4.

¹³ Terilengekania oko ky’erileberyako kino: Tubughe tuti imwayaghula akalyo oko restora n’omwira waghu. Ighunemwendimuhatikana uti asombole akalyo ako iwe wamabisombola? Iyehe, kobite bitya. Ighukendisikya obwiranda bwiwe bw’erisombola; ni bugha ambu, erileka iniasombola akalyo ako iye anzire. Alinga amabisombola akalyo ako iwe utalyasombola, ekyo sikyangakuletera olubanza kundi siwe ukendiryako! Tubughe tuti mwamatasyayaghula akalyo oko restora n’omwira waghu oyo. Siwanganza amabikusombolera akalyo ako iye anzire. Omo nzira ngumerera eyo, twanganakangania ngoko tusikirye ebyo abandi bamayisogha, butsira eribahatikana erikwama amalengekania wetu.

14. Omughulu tukayisogha oko myatsi milebe, twangakolaki tutoke erisighala omo buholo n’abandi? (1 Abanya Korinto 8:12, 13)

¹⁴ Omughulu ukayisogha oko myatsi milebe. Wanganawatikya endeko erisighala omo bughuma omughulu ukayikasa eritendihitania abandi. (Soma 1 Abanya Korinto 8:12, 13.) Ndambi silebe wanganalangira eriyisogha eryo ukasonda erikola “irihamulirwe.” Aliwe ryamabya iryanganahitania abaghala n’abali betu “irinawite endundi?” c (1 Kor. 10:23, 24) Omo mwanya w’eriyibwira uti, nanganakola ekyo nianzire. Kyanganuwana iwalengekania abandi nabo nga bakendiyowa bati. (Rom. 15:1) Twamabikola tutya, itwamabugha tuti, ritolere abandi ibakwama eriyisogha ryetu. Twamabisikya eriyisogha ry’abandi, nabo ibakendisikya eriyisogha ryetu. Aliwe, mughulu wosi, ritolere itwabya tukabya itunibukire akanuni kano akakabanika omo Abanya Roma 12:18 akakabugha kati: “Kyamatokekana oko luhande lwenyu, mubye omo buholo n’abandu bosi.” Okw’ekyo tukakola ekyosi-kyosi ekyo twangatoka erisighala omo buholo n’abandi. Kandi twamabiminya ngoko omwatsi mulebe anganaleka ibahitana, twanganayihighula kugho.

15. Abasyakulu b’endeko bangasangira bati oko bughuma bw’endeko? (1 Abanya Korinto 4:6)

¹⁵ Abasyakulu b’endeko bakasikaya eriyisogha ry’abandi. Abasyakulu b’endeko bakasangira oko bughuma bw’endeko omw’itendihiraho emighambo yabo-yabo oko myatsi milebe, “n’omw’ikwama ebihandikire” omo Biblia. (Soma 1 Abanya Korinto 4:6.) Ekyo ni bugha ambu, sibalibugha emyatsi eyitahambene n’amahano awali omo bitsapo byetu n’amahano w’eBiblia. Kandi omughulu Omukristo mulikyetu akasaba obuwatikya, abasyakulu b’endeko sibalimubwira ekyo bakalengekanaya bati kyo kyuwene erikola. Omo mwanya w’ekyo, bakamuha amahano awaseghemere Ekinywa ky’oMungu.​—Isa. 48:17, 18.

16. Omusyakulu w’endeko angakangania ati ngoko asikirye eriyisogha ry’akatunga k’abasyakulu?

¹⁶ Kandi omusyakulu akakanganaya ngoko asikirye eriyisogha ry’akatunga k’abasyakulu. Embere sy’eriyisogha, akatunga k’abasyakulu kakasaba ekirimu kibuyirire, n’eriyiteghererya ebyo eBiblia yikabugha. (Efe. 5:17) Okw’ekyo, obuli musyakulu ritolere iniasikya eriyisogha ry’akatunga k’abasyakulu n’omo ryangabya isirihambene n’amalengekania wiwe. Kandi abasyakulu bakayikasa erikwama obusondoli obuli omo Biblia n’omo bitsapo byetu. Sibalisondekanaya bati obusondoli obo bulighirane n’amalengekania wabo. Ng’eky’erileberyako, omusyakulu syatolere erimya omulondo mulebe omo bitsapo byetu akasonda erikangania ngoko amalengekania wiwe gho mabuya.

17. Tukabana ndundi yahi omughulu tukasikaya eriyisogha ry’abandi?

¹⁷ Omo mwatsi ono, twamabilangira ngoko situsosene. Obuli mughuma w’okw’itwe awite amalengekania wiwe, n’ebyo akanza. Aliwe eritendisosana eryo ni mwatsi mubuya! Kundi tukasira omo biharo mbiriri-mbiriri, kandi tuwite emibere mbiriri-mbiriri, ekyo kikaleka endeko iyabyamo akabembere akuwene, kandi itwatsemera eribya muyo. Neryo omo mwanya w’erileka ebyo tukatsemera bitughabe, tukayikasa erihiraho obuholo. Tukayikasa eritendihitania abandi, tukasikaya eriyisogha ryabo. Twamabikola tutya Yehova inyakenditsumula eriyikasa ryetu. Kandi endeko yetu iyikendibyamo obutseme n’obughuma.​—Esy. 133:1; Mat. 5:9.