Usighale hakuhi na Yehova ukalolya akalasi k’embere

1-2. (a) Wamabiyisogha erilolya akalasi k’embere, ni ky’omughaso erilola embere erikola omwatsi wahi? (b) Ebinywa by’Ekigiriki ebiri omo Abanya Filipi 3:16 bikasonda eribugha bitiki?

ABAGHOMBE ba Yehova balebe babiriyisogha erilolya akalasi k’embere babibugha akasabirwe n’eleta. Banganalengekania bati akalasi ako kanganasyabawatikya erisyabana omubiiri owakendisyaleka ibakolera Yehova yo kutsibu. Wamabya iwabiriyisogha erilolya akalasi k’embere, niki kyo kyangakuwatikya eriminya nga unemwendisyasighala mutaleghula oko Yehova? (Yak. 4:8a) Ahate eritika-tika, wabirilola oko myatsi milebe ekalasi eyalenga oko bwikirirya bwaghu. Neryo wamabya ‘iwabirilola embere omo lulengo lwahi, isiwalekera aho.’ Ekyo ni bugha ambu ulole embere erikolera Yehova omo butaleghula ngoko unemukola lino.​—Soma Abanya Filipi 3:16.

² Ebinywa by’Ekigiriki ebiri omo Abanya Filipi 3:16 bikaleka omundu inialengekania oko basuda abanemulola embere mo milondo. Wamabiyisogha erilolya akalasi k’embere, ni ky’omughaso erilola embere erikolera Yehova butumbya kandi butsira erisuba enyuma. Omo mwatsi ono, tukendikania oko syokanuni ini esikendikuwatikya. Esyokanuni esi si sihya-sihya okw’iwe, wabirikolesyasyo kera. Kandi kikendikusaba erilola embere erikolesyasyo ukalolya akalasi k’embere, nibya n’enyuma sy’eribugha akalasi.

ULOLE EMBERE ERIWATYA OBWIRA BWAGHU NA YEHOVA

3. Ukalolya akalasi k’embere, niki kyo kyangahikira eprograme yaghu y’obuli kiro?

³ Ekyangakuhikira. Erilolya akalasi k’embere kyanganaleka iwabya n’ebingyi by’erikola obuli kiro. Oko kwenene wanzire iwabya ukatoka akalasi, aliwe ekyo kyanganaleka iwatsuka erilangira omubiiri wa Yehova nga si w’omughaso munene. Nibya wanganatsuka eritendibya ukatsomana emihindano, eritulira, eriyighisya eBiblia, n’erisaba.​—Erib. 2:4.

4. Niki kyo kyangakuwatikya eribya “n’ebingyi by’erikola omo mubiiri w’Omukama”? (1 Abanya Korinto 15:58)

⁴ Soma 1 Abanya Korinto 15:58. Ngoko ekinga kikasighala ikinayisingyikire ikinemughenda, naghu wanganasighala ighunayisingyikire bunya-kirimu wamabibya “n’ebingyi by’erikola omo mubiiri w’Omukama.” Endambi eyo ukalabya omo myatsi y’obunya-kirimu ni y’omughaso. Aliwe ebikakukuna erikola emyatsi eyo nabyo ni by’omughaso munene. Uminye ngoko erikolera Yehova w’omwatsi w’omughaso munene omo ngebe yaghu, butsira erilolya akalasi k’embere. (Mat. 22:37) Mwali wetu mumbesa ye Samantha akabugha ati: “Munayisogha niti akalasi kamabileka inatakolera Yehova yo ndeke ingendilw’inalekako.”

5. Niki kyo kyangakuwatikya eribya n’ebingyi by’erikola omo mubiiri wa Yehova?

⁵ Ekyo wangatsuka wakola imo walolya akalasi k’embere. Uyiteghereraye Yehova ng’anemwendilola embere eribya w’erimbere omo ngebe yaghu. Uyibulaye uti: ‘Nangakolaki nitoke erisyabya ngahika oko mihindano, eribya ngatulira, n’eribya ngayighisya eBiblia?’ (Yos. 1:8; Mat. 28:19, 20; Ebr. 10:25) Kandi wanganatasyayibulya uti: Omo myaka eyalaba inine ekalasi, munakolaki nitoke eribya ngakola emyatsi eyi? Wamalengekania uti mughutakola emyatsi yo ndeke, ni mbinduka syahi esyo wangatasyakola lino? Uyisoghe eribya n’ebingyi by’erikola omo mubiiri wa Yehova nomo unemulolya akalasi k’embere. Uyitsinge oko kalasi kaghu, aliwe ekyo isikyatsandaya obwira bwaghu na Yehova.a​—Mat. 6:24.

6. Ni mabulyo wahi agho wangayibulya erilebya Yehova ng’akine w’erimbere omo ngebe yaghu? (Ulebaye n’epitsa.)

⁶ Wabitsuka akalasi, obuli mwisi ubye ukayihiriraho akatambi k’erilengekania Yehova ng’akine w’omughaso omo ngebe yaghu. Uyiteghereraye emyatsi eno nga siyiriyakuhikira: Eritendihika oko mihindano yosi, eribya ukatselewa kuyo, eribya ukalengekania oko myatsi y’akalasi ighune omo mihindano, kutse erihindana oko zoom omo mwanya w’erihindana kibiri-biri. Kandi wanganatasyayibulya amabulyo ano: Lino, nikinasaba n’erisoma eBiblia ngoko nabya ngakola kera? Ninemutulira kundi nisabirwe erikola nitya? Kutse nganalw’inalua omo mubiiri w’eritulira? Wamabisubirya uti inga oko righuma ry’oko mabulyo aya, iwalw’iwakola esyombinduka. Isiwalighira akalasi kaghu kakimya omwanya w’erimbere omo ngebe yaghu.

UTEGHAYE OBUTOKI BWAGHU BW’ERILENGEKANIA

7. Erilolya akalasi k’embere kyanganatula kiti oko nzira yaghu y’erilengekania?

⁷ Ekyangakuhikira. Akalasi ako ukasoma kanganaleka iwakwama “efilozofia y’ekihugho, n’amalengekania matya-matya,” erihirako n’amalengekania awakabugha ati, sihali oMungu, n’amalengekania owakabugha ati omundu mwatabumbwa. (Kol. 2:8) Kandi ekyo kyanganaleka iwabya ukayiketera obutoki bwaghu. Mughala wetu oyukine mulwana akabugha ati: “Mubatatukangirirya eribya n’obutoki lisa; mubatukangirirya n’enzira y’erilengekaniamo, kangyi-kangyi eyatabya ikahambana n’amalengekania wa Yehova. Ng’eky’erileberyako, ibakatukangiriraya bati twanganabya n’engebe eyuwene kutsibu twamabikolesya obutoki bwetu. Ekyo mukyaleka inatsuka erilengekania niti eribya n’obutseme sinilaghire oko Yehova. Mukyanikalako eriyiketera Yehova omo buli mwatsi.”

8. Busanaki ni ky’omughaso eriteya obutoki bwaghu bw’erilengekania? (Emisyo 5:1, 2)

⁸ Soma Emisyo 5:1, 2. EBiblia ikabugha yiti: ‘Uteghaye obutoki bwaghu bw’erilengekania.’ Tukateghaya ekindu kilebe omughulu hali omundu mulebe oyukasonda eritsandyakyo, kutse oyukasonda eritwiba ky’oko. Ko bine bitya n’oko butoki bwaghu bw’erilengekania. (1 Pet. 5:8) Ekirimu ky’ekihugho kyanganatsyandya obwikirirya bwaghu oko bilebirye emighendere, engebe nga yatsuka yiti, kutse nibya eribyaho ry’oMungu. Abaghalima n’abandi bandu banganaleka iwatsuka erilengekania uti amalengekania wabo oko myatsi eyo wo wuwene kutsibu. Aliwe oko kwenene obo ni “bukiru oko oMungu.”​—1 Kor. 3:18-20.

9. Wangakolaki utoke eriteya obutoki bwaghu bw’erilengekania?

⁹ Ekyo wangatsuka wakola imo walolya akalasi k’embere. Utsuke waligha ebyo eBiblia ikabugha ngoko ni kwenene imo walolya akalasi k’embere. Ekyo kikendikuwatikya eriteya obutoki bwaghu bw’erilengekania. Uyibulaye amabulyo ano: ‘Busanaki nikirirye oMungu? Ngaminya niti ngoko eBiblia ni Kinywa kiwe? Niki kyo kikaleka inikirirya ngoko esyokanuni sy’eBiblia esilebirye ekibuya n’ekibi syuwene kulenga ebyo abandu bakabugha?’ Kandi ulengekanaye oko maligho agho walabamo emyaka eyalaba ighukine mukolo. Muwanatsuka eriyibulya oMungu ng’aneho kutse nga yo wanahangyika ebindu byosi omughulu abandu babya bakabugha bati bikirirye eriyibutukira ry’ebindu? Ikikanakukalako eribugha uti, iyehe oko myatsi mibi eyo abakolo balikyenyu babya bakakola? Wamabisubirya uti, inga, oko righuma ry’oko mabulyo aya, iwukendikolaki lino utoke erikirirya kundu ngoko ebyo eBiblia ikabugha ni by’ekwenene kandi ngoko ni by’omughaso mughulu wosi? Uyisoghe kundu eriteya obutoki bwaghu bw’erilengekania ukalolya akalasi k’embere.​—2 Tim. 2:16-18.b

10. Wangalola wuti embere eriteya obutoki bwaghu bw’erilengekania?

¹⁰ Ukalolya akalasi k’embere, ubye ukayibulya amabulyo ano ukayitsopolya: ‘Nanabiritsuka erikola emyatsi mibi eyo abanitimbireko bakakola? Nganalw’inaminya ngoko ebyo bakanikangiriraya oko kalasi ni malengekania w’ekihugho? Ninalighire ndeke-ndeke ngoko Obwami bw’oMungu busa bo bukendibughaho amaligho w’abandu?’ Eritoka eriteya obutoki bwaghu bw’erilengekania, ulole embere eribya ukasoma Ekinywa ky’oMungu. Erisoma eBiblia n’erilengekania buli oko ebyo ukasoma bikendikuwatikya erikirirya kundu ngoko wabiribana ekwenene.​—1 Tim. 4:15.

UKOLESAYE ENDAMBI YAGHU N’AMENGE

11. Ukalolya akalasi k’embere, busanaki kyanganakukalako erikolesya endambi yaghu yo ndeke?

¹¹ Ekyangakuhikira. Erilolya akalasi k’embere kyanganakulira endambi nene kutsibu. Ekyo kyanganabya kutsibu-tsibu omughulu ukateghekanaya amasindano kutse omughulu uwite emibiiri y’eribugha omo ndambi eyo babirikuhiriraho. Utitakolesya endambi yaghu yo ndeke, iwanganahangya-hangya kutsibu, kutse iwayowa ighuluhire kutsibu omo bwenge. Nomo nina ky’omughaso eriyighisya eby’akalasi, kandi ni ky’omughaso n’erisugha omubiri waghu.

12. Ni myatsi yahi yo litolere iwakola utoke erikolesya ndeke endambi yaghu? (Abanya Efeso 5:15, 16)

¹² Soma Abanya Efeso 5:15, 16. Busana n’eribya n’ebingyi by’erikola, kyanganakukalako “erikolesya endambi yaghu yo ndeke.” Ng’eky’erileberyako, nomo kinatolere iwayighisya eby’akalasi, ni ky’omughaso erisondekania endambi y’eribya ukalabya haghuma n’ekihanda kyaghu, n’abaghala n’abali betu omo ndeko. (Esy. 133:1; Misyo 18:1) Obunya-kirimu bwaghu bo utolere iwasulubirira kutsibu. (Mat. 6:33) Kandi wanganabya ighusabirwe erikola oko mibiiri y’eka, kutse ighunawite omubiiri ogho ukakola. Eritomeka okw’ekyo, litolere iwabya ukasugha omubiri waghu omw’ibya ukaluhuka ndeke n’erikalya-kalya omubiri. (Omug. 4:6; 1 Tim. 4:8) Ebyosi ebi bikasaba erikolesya endambi yaghu yo ndeke.

13. Niki kyo wangakola utoke erikolesya ndeke endambi yaghu?

¹³ Ekyo wangatsuka wakola imo walolya akalasi k’embere. EBiblia yikabugha yiti emipango y’omundu ikaleka iniatoka. (Misyo 21:5) Busana n’ekyo, ni ky’omughaso eribya n’eprograme eyuwene embere sy’erilolya akalasi k’embere. Erikuwatikya erikola ekyo, yibulaye amabulyo ano: Omo myaka eyalaba omughulu nabya ngasoma, inganasunga endambi y’erikola emyatsi yosi y’omughaso? Wamabilangira uti kyabya kitolere iwakola ndeke omo biro ebyalaba, ni mbinduka syahi esyo utolere iwakola lino? Ulebaye ndeke-ndeke eprograme yaghu nga yinemwendikuwatikya erikola emyatsi yosi y’omughaso.c

14. Ni mabulyo wahi agho utolere eriyibulya nga unemukolesya endambi yaghu yo ndeke?

¹⁴ Ukalolya akalasi k’embere, ulebaye nga unemukolesya endambi yaghu yo ndeke omw’iyibulya amabulyo ano: ‘Eprograme yaghe ikananiwatikaya eriluhuka ndeke n’erikola amazoezi? Ikanamba akatambi k’erilabya haghuma n’abaghala n’abali betu? Nganabugha oko ndambi emibiiri yaghe eyilebirye eby’akalasi eyo ngakolera eka? Byamabya iko bite bitya, ini busana ni wite bingyi by’erikola, kutse kundi ngabugha niti ngendikolabyo bolo? Abandi bandu n’abatunga baghe banalangire ngoko nitolere inakola esyombinduka?’ Wamabilangira ighutolere erikola embinduka omo programe yaghu kutse nga utolere erisikyayo, ukolekyo butsira lindi-lindi. Kutse wanganakania n’abandi bandu abakakolesaya endambi yabo yo ndeke.​—Misyo. 11:14.

UBYE “UKATAMBA N’AB’AMENGE”

15. Ukalolya akalase k’embere, ni myatsi yahi eyangakuhikira?

¹⁵ Ekyangakuhikira. Ukalolya akalasi k’embere, abakolo balikyenyu banganakubwira bati, ubye ukalabya nabo endambi akalasi kabihwa. Wanganaligha ekyo. Ekyo kyanganabya kusangwa muwite olubwa lughuma, mukanza ebindu bighumerera, kandi mukabya imune haghuma oko kalasi. Wanganatsuka erilengekania uti, mukakola emyatsi mighumerera n’abakolo balikyenyu kulenga nibya n’abaghala n’abali benyu omo ndeko. Nomo bine bitya, litolere iwalebya ndeke! Nomo mune omo kalasi kaghuma n’abakolo balikyenyu, simusosene kundi iwe wanzire eritsemesya Yehova, aliwe ibo iyehe. Omughulu ukalabaya endambi nene nabo, ekyo kyanganaleka iwatsuka erilengekania ngabo. (1 Kor. 15:33) Ye Michael, oyo walolaya akalasi k’embere omo myaka ini busana n’erigha ebilebirye omuliro w’ekura mwahikirwa n’ekyo. Akabugha ati: “Ingalabaya hakuhi esyosaha 40 oko buli yenga haghuma n’abakolo balikyetu abatabya basikirye abandu b’olubuto olute ng’olwabo, ababya bakahulikirira esyonyimbo esitatolere oko Bakristo, kandi ababya bakakolesya ebinywa ebituwene. Ebyo babya bakakola ebyo mubyatsuka eritsandya amalengekania waghe.”

16. “Eritamba n’ab’amenge” ni bugha ambuki? (Emisyo 13:20)

¹⁶ Soma Emisyo 13:20. EBiblia yikatukunga oko bitsibu ebyangaluira omo bira babi. Oko lundi luhande ikatubwira yiti: “Oyukatamba n’abandu b’amenge akendibya mundu w’amenge.” Esomo yilangirikire ndeke: Amalengekania wetu anganatsuka erihambana n’ow’abandu abo tukasiba nabo. Anganuwana kutse iniatsanda. Okw’ekyo ubye mwira w’abandu abanzire Yehova ng’awe n’abanzire iwatsema kundu.​—Esy. 101:6, 7; 119:63.

17. Niki kyo kyangakuwatikya eriyihighula oko bira abatuwene?

¹⁷ Ekyo wangakola embere sy’erilolya akalasi k’embere. Uyisoghe nga ukendibya ukalabya endambi nyingahi n’abakolo balikyenyu. Omwimiri wa Yehova oyukahulawa mo Trenton akabugha ati: “Ngakolera ndeke abakolo balikyetu. Aliwe akalasi kakabya kabihwa, sinirilabaya nabo endambi. Ngabalangira mo bakolo balikyetu, aliwe siniri n’obwira bwa hakuhi nabo.” Naghu wangayisogha ghuti? Erikuwatikya erisubirya oko ribulyo eryo, uyibulaye uti: Munayisogha eribya ngalabya endambi nyingahi n’abakolo balikyetu omughulu nabya inikinasoma? Wamabilangira uti kyabya kitolere iwakola ndeke omo biro ebyalaba, ni mbinduka syahi esyo utolere erikola lino? Uyisoghe kundu eribya “ukatamba n’ab’amenge” n’eriyihighula oko bira abatanzire Yehova.d

18. Ni mabulyo wahi agho utolere eriyibulya? (Ulebaye n’epitsa.)

¹⁸ Ukalolya akalasi k’embere, ubye ukayibulya kangyi-kangyi amabulyo ano: ‘Ninemulw’inawatya obwira n’abakolo balikyetu ? Nanabiritsuka eribugha, erikola, n’erilengekania ngabo? Yehova ali n’amalengekania wahi oko bwira obo niri nabo n’abakolo balikyetu?’ (Esy. 1:1) Wamabilangira ihamabya esyombinduka esyo utolere iwakola, ukolesyo luba. Urondaye abira baghu omo bandu abakakolera Yehova, n’abamwanzire ngoko umwanzire. Isiwayikakiraya eritulira abakolo balikyenyu. N’iwe utolere eribawatikya eriminya ekwenene.

UBYE IGHUNAYITEGHEKIRE

19. Wangayiteghekania wuti bunya-kirimu utoke erisyakinda amalengwako awanganasyakuhikira ukalolya akalasi k’embere? Teka eky’erileberyako.

¹⁹ Omundu w’amenge oyo wanzire erilenderera omo musitu, akatsuka ayiteghekania ndeke oko lughendo olo. Ng’eky’erileberyako, litolere inialebya ng’anakalire. Anganateghekania esyongyimba esyangamuteya oko mbeho n’oko kihuhania, kandi akabya inianasi eyo akaya. Nomo bine bitya, akabya isiasi ebyosi ebikendimuhikira omo lughendo olo. Emyatsi eyi yanganamuwatikya erihika eyo akaya. Twanganasosekania ebi n’ebyangakuwatikya ukalolya akalasi k’embere. Ulole embere eribya n’obwira obunokire na Yehova, “wambale ebindu by’amalwa by’oMungu.” Ekikaleka iwalolya akalasi k’embere ngambe isikyabya iry’erisondya eribana esyofranga nene, kutse eriminyikala, aliwe ngambe ikyabya iry’eritsemesya Yehova omo byosi ebyo ukakola.​—Efe. 6:11-13; 1 Kor. 9:26, 27; 10:31.

20. Wangabya ukalebya ghuti ‘nga unemukola erikwamana n’obwikirirya bwaghu’?

²⁰ EBiblia yikatuhana yiti: “Mubye mukalebya nga munemukola erikwamana n’obwikirirya bwenyu. Mubye mukalebya nga muli bandu abali bati.” (2 Kor. 13:5) Wanganabya ukakola ekyo ighunemulolya akalasi k’embere. Ghuti? Omw’ibya ukalebya kangyi-kangyi nga unemukola ndeke emyatsi eyikwamire eno: Unemusikya eprograme yaghu y’obunya-kirimu? Unemuteya obwenge bwaghu oko awakahulawa mo menge w’ekihugho kino? Unemukolesya endambi yaghu yo ndeke? Unemuyikasa eribya mwira w’abaghala n’abali betu, n’eriyihighula oko bira abatuwene? Ayo ni mabulyo agho Omwimiri wa Yehova anganayibulya ehosi-hosi eyo angabya: ekalasi, kutse oko mubiiri. Uyisoghe erisighala ighunasikire bunya-kirimu omo mibere yosi-yosi eyangakuhikira. Wikiriraye ngoko Yehova akenditsumula eriyikasa ryaghu.​—Misyo 3:5, 6.