Ubirikire abasyakulu b’endeko

1. Yehova abirikolaki erikangania ngoko esyombuli siwe ni sy’obughuli bunene?

YEHOVA akalangira esyombuli siwe mo sy’obughuli bunene. Mwaghulasyo omo musasi wa Yesu kandi abirihiraho abasyakulu b’endeko eriteyasyo. (Mib. 20:28) OMungu anzire esyombuli siwe isyakolerwa ndeke. Erilabira obusondoli bwa Kristo, abasyakulu bakatuleraya abaghala n’abali betu n’eriteyabo oko myatsi eyangatsandya obwira bwabo haghuma na Yehova.​—Isa. 32:1, 2.

2. Ni bahi abo Yehova atsomene kutsibu-tsibu? (Ezekieli 34:15, 16)

² Yehova atsomene kutsibu abaghombe biwe bosi, aliwe kutsibu-tsibu abakaghalawa bunya-kirimu. Erilabira abasyakulu b’endeko, akawatikaya abaghombe biwe abakaghalawa bunya-kirimu. (Soma Ezekieli 34:15, 16.) Aliwe, Yehova anzire itwasondekania obuwatikya omughulu tulwere bunya-kirimu. Omo mighulu eyiri ng’eyo, tukasaba oMungu y’obuwatikya, aliwe kutya, tukasaba obuwatikya oko “balisya n’abakangirirya” b’omo ndeko.​—Efe. 4:11, 12.

3. Itwe bosi twanganabana ndundi yahi twamabiyiteghererya omubiiri w’abasyakulu b’endeko?

³ Omo mwatsi ono tukendilangira ngoko oMungu akakolesaya abasyakulu b’endeko erituwatikya omughulu tulwere bunya-kirimu. Tukendisubirya oko mabulyo ano: Ni mughulu wahi ogho litolere itwasaba abasyakulu b’endeko b’obuwatikya? Busanaki tutolere erikola tutya? Nabo bakatuwatikaya bati? Nomo twanganabya isitulwere bunya-kirimu lino, ebisubiryo by’oko mabulyo ayo bikendituwatikya eritasyatsemera kutsibu endegheka y’oMungu eyo y’erihiraho abasyakulu b’endeko eyanganasyatuwatikya netu kiro kighuma.

NI MUGHULU WAHI OGHO LITOLERE ‘ITWABIRIKIRA ABASYAKULU’ B’ENDEKO?

4. Busanaki tukabugha tuti Yakobo 5:14-16, 19, 20 ikakanaya oko mundu oyulwere bunya-kirimu? (Ulebaye n’esyopitsa.)

⁴ Omwigha Yakobo mwakangania ngoko Yehova akakolesaya abasyakulu b’endeko erituwatikya. Mwahandika ati: “Omw’inywe mune oyulwere? Abirikire abasyakulu b’endeko.” (Soma Yakobo 5:14-16, 19, 20.) Hano, Yakobo akakanaya oko mundu oyulwere bunya-kirimu. Tukabugha tutya kundi ati omukoni oyo abirikire abasyakulu b’endeko butsira omunganga. Kandi amakangania ngoko omukoni oyo akalama omughulu amaghanyirwa amalolo wiwe. Omundu oyulwere bunya-kirimu n’oyulwere kinya-mubiri basosene omo syonzira silebe. Omughulu omundu alwere kinya-mubiri akayasungana n’omunganga, iniamukanirya ngoko anemuyowa n’erikwama obusondoli b’omunganga. Kutya, omughulu tulwere bunya-kirimu tutolere itwayasungana n’omusyakulu w’endeko, itwamukanirya omwatsi wetu, n’erikwama amahano wiwe awaseghemere eBiblia.

5. Twangaminya tuti ngoko twabiritsuka erilwala bunya-kirimu?

⁵ Omo Yakobo esura y’akatano, Yakobo akatuhiramo omuhwa w’erisaba abasyakulu b’endeko b’obuwatikya omughulu obwira bwetu haghuma na Yehova bwamatsuka erileghetsana. Ni ky’omughaso erikola tutya, obwira bwetu haghuma naye butebwatsanda kutsibu! Situtolere eriyiteba. Omundu anganalengekania ati anawatire bunya-kirimu, kwesi iko bite bitya. (Yak. 1:22) Abakristo balebe be Sardi mubakola ekosa eyo, neryo Yesu mwahanabo oko bunya-kirimu bwabo. (Erib. 3:1, 2) Enzira nguma eyangatuwatikya erilebya nga situlwere bunya-kirmu ry’erilebya nga tukinanzire ekwenene nga kera. (Erib. 2:4, 5) Twanganayibulya tuti: ‘Nikinanza erisoma eBiblia n’erilengekania kuyo? Nikinaya oko mihindano yosi y’endeko n’eriteghekaniayo? Nikine n’omuhwa omo mubiiri w’eritulira? Nikinakolesaya endambi yaghe yo ndeke n’eritendihwerya amalengekania waghe oko syofranga?’ Wamabisubirya uti iyehe nibya n’oko righuma ry’oko mabulyo ayo, aho obwira bwaghu haghuma na Yehova ibwabiritsuka erileghetsana. N’emyatsi yanganatsanda kutsibu wamatendikola ekyosi-kyosi. Twamabitaluka erikinda obulema bwetu itwibene kutse twamabya itwabirikolera oMungu y’erilolo erikalira, litolere itwasaba abasyakulu b’endeko b’obuwatikya.

6. Ababirikola erilolo erikalire litolere ibakolaki?

⁶ Ababirikola erilolo erikalire eryanganaleka ibalusibwa omo ndeko litolere ibayasungana n’abasyakulu b’endeko. (1 Kor. 5:11-13) Omundu oyo wabirikola erilolo erikalire syangatoka erisubya iyuwene obwira bwiwe haghuma na Yehova. Erighanyirwa na Yehova, litolere itwakola ‘ebikakanganaya ngoko twabiribindula emitima yetu.’ (Mib. 26:20) Emyatsi eyo yihiriremo eriyasungana n’abasyakulu b’endeko twamabya itwabirikola erilolo erikalire.

7. Ni bandi bandu bahi abo abasyakulu b’endeko bakawatikaya?

⁷ Abasyakulu sibaliwatikaya lisa abandu ababirikola erilolo erikalire, aliwe bakawatikaya n’abatawite akaghala. (Mib. 20:35) Ng’eky’erileberyako, wanganasagha uti siwangatoka erikinda esyongumbu nyibi silebe. Kyanganakukalako erikindasyo kutsibu-tsibu wamabya imuwabya ukakolesya esyodawa esikatamiraya, erilebya epornografia kutse erikola oburaghane embere wighe ekwenene. Sighusabirwe erikinda amalwa ayo ighuwene. Wanganakania n’omusyakulu w’endeko oyo ubeghereko n’erimubwira ebikakuhanga-hangaya, iniakendikuha amahano, n’erikuwatikya erikirirya ngoko wanganalola embere eritsemesya Yehova wamatendikola erikwamana n’esyongumbu nyibi esyo. (Omug. 4:12) Wamabya iwabiribunika mutima busana n’esyongumbu nyibi, abasyakulu b’endeko ibakendikwibukya ngoko ekyo kikakanganaya ngoko utsomene kutsibu obwira bwaghu haghuma na Yehova kandi ngoko sighuliyiketera akaghala kaghu.​—1 Kor. 10:12.

8. Nina buli kosa yo tusabirwe eribya tukayabwira abasyakulu b’endeko? Kanaya.

⁸ Si buli kosa yo usabirwe eribya ukayabwira abasyakulu b’endeko. Tubughe tuti mughukabwira omughala kutse mwali wetu mulebe yo mwatsi mughuma owalyamuhutalaya, kwa muhwa nibya mughukamukaramira. Omo mwanya w’eriyasungana n’abasyakulu, wanganakolesya erihano lya Yesu ery’erihiraho obuholo omo kati-kati kenyu. (Mat. 5:23, 24) Wanganakwesa-kwesa emyatsi eyilebirye obolo, erihanda omutima, n’eriyikakirya utoke eritasyakangania ndeke emibere eyo omo mughulu owakasa. Wamalangira ighukinalaghire oko buwatikya, si muhanda eriyasungana n’abasyakulu b’endeko. Omo baruha eyo omukwenda Paulo ahandikira Abanya Filipi, mwasaba omughala wabo mughuma oyutasibwe rina eriwatikya Evodi na Sentike erihiraho obuholo. Naghu omusyakulu mughuma w’omo ndeko yenyu anganakuwatikya.​—Flp. 4:2, 3.

BUSANAKI TUTOLERE ERIBIRIKIRA ABASYAKULU B’ENDEKO?

9. Busanaki situtolere erileka esisoni sikatukakirya eribirikira abasyakulu b’endeko? (Emisyo 28:13)

⁹ Kikasaba obwikirirya n’obutubaha eribirikira abasyakulu b’endeko omughulu twabirikola erilolo erikalire kutse omughulu omwatsi mulebe owatuwene abiritulema. Situtolere erileka esisoni sikatukakirya eribirikira abasyakulu b’endeko. Busanaki? Kundi omughulu tukabirikira abasyakulu b’endeko tukakanganaya ngoko twanzire eribya n’obwira obuwene haghuma na Yehova, kandi ngoko tuyiketere iye n’erimwowa. Tukakanganaya ngoko tulaghire oko buwatikya bwiwe omughulu twamatendera. (Esy. 94:18) Twamabighungama amalolo wetu embere sy’abasyakulu b’endeko n’erilekagho, oMungu iniakenditughanyira.​—Soma Emisyo 28:13.

10. Emyatsi yanganabya yiti twamabibisa amalolo wetu?

¹⁰ Omughulu tukabwira abasyakulu b’endeko b’amalolo wetu tukaghanyirawa, neryo itwayowa ndeke. Aliwe, twamabibisagho aho itukendighalwa kutsibu. Oko mughulu mulebe Omwami Daudi mwatabisula amalolo wiwe, ekyo mukyaleka iniaghalwa kutsibu kundi abya asi ngoko Yehova syakimulighire. (Esy. 32:3-5) Omundu oyulwere kutse oyulyahutala amatenditunzwa luba emyatsi yanganakala, ko byanganabya bitya n’oko mundu oyulwere bunya-kirimu amatendikola luba. Yehova anasi ekyo, kyo kikaleka iniatusaba ati twase “tulungule emyatsi yo haghuma” naye erilabira abasyakulu b’endeko abo abirihiraho tutoke eritasyabya n’obwira obuwene haghuma naye.​—Isa. 1:5, 6, 18.

11. Twanganahutalya abandi bo tuti twamabibisa amalolo wetu awakalire?

¹¹ Twamabibisa erilolo ryetu erikalire, ekyo kyanganaleka n’abandi ibaghalwa. Ekyo kyanganaleka endeko iyitabana ekirimu ky’oMungu, kutse ekyo kyanganatsandya obuholo bw’abaghala n’abali betu. (Efe. 4:30) Kutya, twamabiminya ngoko omundu mulebe omo ndeko abirikola erilolo erikalire tutolere itwamubwira tuti ayasungane n’abasyakulu b’endeko.a Twamatendibisula erilolo erikalire ry’omundu mulebe, aho netu itukendibyako lubanza. (Law. 5:1) Olwanzo lwetu oko Yehova lutolere ilwatukuna eriyasungana n’abasyakulu b’endeko n’eribwirabo ekwenene. Omw’ikola tutya tukabya itwamawatikya endeko erisighala iyinerire n’eriwatikya omundu oyulyakola erilolo eritasyabya n’obwira obuwene haghuma na Yehova.

ABASYAKULU B’ENDEKO BAKATUWATIKAYA BATI?

12. Abasyakulu b’endeko bakawatikaya bati abatawite akaghala?

¹² EBiblia ikasaba abasyakulu b’endeko eriwatikya abatawite akaghala. (1 Tes. 5:14) Wamabya iwabirikola omwatsi mulebe owabiritsandya obwira bwaghu haghuma na Yehova, abasyakulu b’endeko banganakubulya amabulyo batoke eriminya amalengekania waghu, na ngoko unemuyowa. (Misyo 20:5) Wanganabawatikya omw’ibwirabo emyatsi yosi, nomo kyanganakukalako erikola utya busana n’eyo wakulira, ngoko uli, kutse busana n’erikwira esisoni ebyo ulyakola. Isiwasagha uti ebinywa byaghu byanganalangirika nga ni binywa “bitya-bitya [kutse] emitububu.” (Yobu 6:3, ebinywa by’eyikwa) Abasyakulu b’endeko sibangalw’ibakutswera aho n’aho, aliwe bakenditsuka erikuhulikirira ndeke batoke eriminya ndeke omwatsi wosi embere sy’erikuha erihano. (Misyo 18:13) Banasi ngoko kikasaba endambi eritoka eriwatikya omundu, neryo ndambi silebe banganalangira ini ky’omughaso erikania naghu ngendo-ngendo imo batoka erikuwatikya.

13. Tukabana ndundi yahi omughulu abasyakulu b’endeko bakatuwatikaya erilabira emisabe n’eBiblia? (Ulebaye n’esyopitsa.)

¹³ Omughulu ukabirikira abasyakulu b’endeko isiwalengekanaya uti bakendileka iwatasyayowa muhanda kutsibu. Omo mwanya w’ekyo, bakakusabira. Emisabe yabo eyo yikendikuha “akaghala” kanene kulenga ngoko ulue ulengekenie. Kutya, obuwatikya bwabo buhiriremo ‘erikuhirako amaghuta omo rina rya Yehova.’ (Yak. 5:14-16) “Amaghuta” ayo akasosekanaya Ekinywa ky’oMungu. Abasyakulu b’endeko bakakolesaya ndeke eBiblia batoke erikutulerya n’erikukirania utoke eritasyabya n’obwira obuwene haghuma na Yehova. (Isa. 57:18) Amahano awakalua omo Biblia ayo anganakuwatikya utoke eriyisogha kundu erikola ekyuwene. Erilabira abasyakulu b’endeko wanganowa Yehova akakubwira ati: ‘Enzira y’eyi. Ulabe muyo.’​—Isa. 30:21.

14. Ngoko kiri omo Abanya Galatia 6:1, abasyakulu b’endeko bakawatikaya bati omundu omughulu “amabanika omo nzira eyituwene”? (Ulebaye n’esyopitsa.)

¹⁴ Soma Abanya Galatia 6:1, ebinywa by’eyikwa. Omughulu Omukristo “amabanika omo nzira eyituwene” akabya isyakikola ebyo Yehova anzire iniakola. Enzira eyituwene eyo yanganabya eriyisogha muhanda kutse erilolo erikalire. Olwanzo lo lukakuna abasyakulu ‘eriyikasa erisubya omundu oyo y’omo nzira omo bolo.’ Ekinywa kye Kigiriki ekikabindulawamo ‘erisubya omo nzira’ kyanganatasyakolesibwa oko munganga oyukasubaya erikuha eryabiribunika omo mwanya waryo ritoke erilama ndeke. Ngoko omunganga oyo wasi eritunza ndeke akayikasa isihabya obulumi bunene omughulu akayikasa erisubya erikuha omo mwanya waryo, abasyakulu b’endeko nabo bakayikasa isitwayowa muhanda omughulu bakatuwatikaya bunya-kirimu. Kandi eBiblia ikabwira abasyakulu b’endeko yiti ‘bayiteghaye.’ Ekyo ni bugha ambu, omughulu banemuwatikya omundu mulebe, batolere ibibuka ngoko nabo sibahika-hikene, kandi ngoko bakakola amakosa. Neryo sibatolere ibalengekania bati ibo batunganene kulenga omundu oyo banemuwatikya. Omo mwanya w’ekyo, litolere ibayihira omo mwanya wiwe.​—1 Pet. 3:8.

15. Omughulu tulaghire oko buwatikya litolere itwakolaki?

¹⁵ Twanganayiketera abasyakulu b’endeko, kundi sibangabisula emyatsi yetu eyo tukababwira, bakatuha amahano awakalua omo Biblia butsira omo bwenge bwabo, kandi bakalola embere erituwatikya eriheka omuheke wetu. (Misyo 11:13; Gal. 6:2) Abasyakulu b’endeko bali n’emibere mbiriri-mbiriri n’abaghuma ba kubo bakabya ibabirikolera oko myaka mingyi, aliwe omughulu tulaghire oko buwatikya twanganakania n’omusyakulu wosi-wosi w’endeko. Aliwe, ekyo si bugha ambu tutolere itwakania n’obuli musyakulu w’endeko tukasondekania oyukendituha erihano eryo twanzire eryowa. Twamabikola tutya itukendibya ng’abandu abanzire erikwama “emyatsi eyo banzire eryowa” omo mwanya w’“erihulikirira amakangirirya aghuwene” w’omo Kinywa ky’oMungu. (2 Tim. 4:3) Omughulu tukakaniraya omusyakulu mulebe y’olubanza lwetu, anganatubulya nga twanabiribwira abandi basyakulu b’endeko oko mwatsi oyo, n’amahano agho batuha. Kandi kundi ayasi lulengo anganasaba erihano oko ghundi musyakulu.​—Misyo 13:10.

EKYO TUTOLERE ITWAKOLA

16. Itwe bosi tutolere itwakolaki?

¹⁶ Nomo abasyakulu b’endeko bakatuteghaya ng’esyombuli sy’oMungu, sibaliyisogha omo mwanya wetu. Ekyo obuli mundu atolere iniakola ry’eribya n’engebe eyikakanganaya ngoko akamakirira oMungu. Obuli mundu akendisyatonda embere sy’oMungu busana n’ebyo akakola. (Rom. 14:12) Omo buwatikya bwiwe, twanganalola embere erisighala bataleghula okw’iye. Neryo omo mwanya w’eritubwira eky’erikola, abasyakulu b’endeko bakatuha obusondoli obuseghemere Ekinywa ky’oMungu. Amahano wabo awaseghemere eBiblia akatuwatikaya “erikolesya obwenge” bwetu tutoke eriyisogha n’amenge.​—Ebr. 5:14.

17. Tutolere itwayisoghaki?

¹⁷ Tuwite olusunzo lunene lw’eribya esyombuli sya Yehova! Yehova mwatuma “omulisya mubuya,” ye Yesu, erisyaliha embanulo busana netu tutoke erisyabana engebe y’erikota. (Yoh. 10:11) N’erilabira abasyakulu b’endeko, Yehova abiriberererya omulaghe wiwe ono: “Ngendisyabaha abalisya abakakola ebyo mutima waghe anzire, kandi bakendisyabalisya erilabira ebyo basi n’omo menge.” (Yer. 3:15) Omughulu tulwere bunya-kirimu, situtolere eritika-tika eribikira abasyakulu b’endeko. Neryo kwesi, tuyisoghe eribya tukayasaba obuwatikya abasyakulu b’endeko abo Yehova abirituhiriraho.