Ĩthĩrwa na Kũgwĩrua Rĩrĩa Ũkũmenyeera Mwendwa Waaku

1-2. Nĩatĩa Jehova aigagua bwegie barĩa bakũmenyeera eendwa baao? (Njuno 19:17) (Tega kinya mbica.)

Mũtaana wa baaba ũgwĩtwa Jin-yeol kuuma Korea ariuga “Nĩtwĩthĩrĩtwe ngũranone na mwekũrũ waakwa nkũrũki ya mĩaka 32. Ĩndĩ mĩaka 5 mĩthĩru, nĩmbĩthĩrĩtwe nkĩmũmenyeera. Nethĩrĩtwe na mũrimo jũmũthũũku mono na atĩũmbaga gwĩta. Amwe nou nĩmwendete mono na nĩngwĩragĩrua kũmũmenyeera. Nethagĩrwa na gĩtanda kĩa mwanya nja kĩa gũtumĩra. Ũtukũ, nĩmamaga rũteere rwawe tũgwatene njara.”

² Mbuga nũkũmenyeera mũciari, ũrĩa bũgũrene naawe, mwana, kana mũcoore waaku. Kamma, wendo nĩbu bũtũmaga ũmũmenyeera. Na rĩrĩa ũkũmũmenyeera, nwonagia wendo bwaku kĩrĩ Jehova. (1 Tim. 5:4, 8; Jak. 1:27) Ĩndĩ tĩ rĩonthe bwĩthagĩrwa bũrĩ bũbũũthũ kũmũmenyeera. Rĩmwe no wone ta wenka ũkũthangĩka. Kinya antũ no boone teka ũgwĩrĩtue ĩndĩ rĩrĩa ũrĩ wenka ũkethĩrwa ũkĩrĩraga. (Zb. 6:6) Rĩonthe Jehova naciũkagĩrwa nĩ jarĩa ũgũkũrũkĩĩra, kinya kethĩra bangĩ batĩgũciũkĩrwa. (Teganĩĩria Kuuma 3:7.) Methori na kwiritanĩria gwaku nĩ kwa gĩtũmi mono kĩrĩwe. (Zb. 56:8; 126:5) Nonaga jonthe jarĩa ũthithagia gũtethia mwendwa waaku. Ajonaga ta ĩrandũ ũkũmwaka na neranĩte agakũrea.—Thoma Njuno 19:17.

3. Kwombĩka nĩ mantũ jarĩkũ jamoomũ Iburahimu na Sara baakũrũkagĩĩra rĩrĩa baamenyagĩĩra Tera?

³ Bibiria nĩgweteete antũ babaingĩ barĩa baamenyagĩĩra eendwa baao. Thũgaanĩria ngerekano ya Iburahimu na Sara. Rĩrĩa baaumĩre Uru, Tera, Ĩthe waao, aarĩ na mĩaka akuĩ 200. Kinya kethĩra naakũri mono, bataamũtigĩre. Nĩbeetĩre Haran, rũgendo rwa kilomita 960. (Kia. 11:31, 32) Kinya kethĩra nĩbaamwendeete, no mwanka bwĩthĩrwe nĩbwaarĩ bũbũũmũ kũmũmenyeera, mono mono rĩrĩa baarĩ rũgendone. Kwombĩka baakamatagwa nĩ nkamĩĩra kana ntigiri, na no kwĩthĩrwe Tera naanogaga mono tontũ bwa ũkũrũ bwawe. Kwombĩka Iburahimu na Sara nĩbaanogaga mono magiita jamwe. Amwe nou, kamma Jehova naabaejaga inya ĩrĩa baabataraga. O ta ũrĩa aatetherie Iburahimu na Sara, kinya gwe agakũmenyeera na akwee inya ĩrĩa ũkũbatara.—Zb. 55:22.

4. Nĩmbi tũkaarĩĩria kĩthomone gĩkĩ?

⁴ Kũgwĩrua kũgagũtethia kũũmĩĩria rĩrĩa ũkũmenyeera mwendwa waaku. (Nju. 15:13) No wĩthĩrwe na kũgwĩrua kinya ũgĩkũrũkagĩĩra mantũ jamoomũ. (Jak. 1:2, 3) Nĩmbi biũmba gũgũtethia wĩthĩrwa na kũgwĩrua? Bũmwe nĩ kũromba Jehova agũtethie kwĩthĩrwa na mwonere jũmwega. Kĩthomone gĩkĩ, tũkoona mantũ jangĩ jarĩa jomba gũgũtethia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua. Kinya tũkaarĩĩria ũrĩa bangĩ bomba gũgũtethia. Mbere, gatwarĩĩrie nĩkĩ wĩthĩrwe na kũgwĩrua rĩrĩa ũkũmenyeera mwendwa waaku na birĩa biũmba gũtũma waaga kũgwĩrua.

BIRĨA BIŨMBA GŨTŨMA WAAGA KŨGWĨRUA

5. Nĩkĩ barĩa bakũmenyeera eendwa baao bakũbatara kwĩthĩrwa na kũgwĩrua?

⁵ Barĩa bakũmenyeera eendwa baao bakeeja kwaga kũgwĩrua, bomba kwigua bakĩnoga ntũti. (Nju. 24:10) Bũu no bũtũme bakaremwa kũboonia kĩao na kũbaa ũtethio bũrĩa bakũbatara. Nĩmbi biũmba gũtũma barĩa bakũmenyeera eendwa baao baaga kũgwĩrua?

6. Nĩkĩ bamwe barĩa bakũmenyeera bangĩ banogaga mono?

⁶ Bomba kũnoga mono. Mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Leah ariuga: “Kũmenyeera mwendwa waakwa nĩgũmpinyagĩria kinya mantũ jabui. Kaingĩ, mũthiene jwa ntukũ nĩmbigagua ntĩna inya. Magiita jamwe kinya nĩndemagwa gũcokia ntũmwa ya thimũ.” Bamwe batĩonaga kaanya ga kũmaama bwega kana ga kũnogoka. Mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Inés ariuga: “Ntĩthagĩrwa na ĩgiita rĩa kũngʼana rĩa kũmaama. Kaingĩ o nyuma ya mathaa jaĩrĩ nĩmbũkagĩĩra ũtukũ kũmenyeera ngʼina wa mũkũrũ waakwa. Mĩaka ĩmiingĩ nĩkũrũkĩte ũũni na mũkũrũ waakwa tũtaumagara twĩta gũntũ kũnogoka.” Bamwe kinya batĩũmba gũtumĩra kaanya amwe na acoore kana batumĩka twaanyene tũnna twa ũtungatĩri tontũ eendwa baao nĩbabataraga kũmenyeerwa rĩonthe. Kwou, bomba kwigua ĩoru na bainyĩrĩtue nĩ mantũ.

7. Nĩkĩ bamwe barĩa bamenyagĩĩra eendwa baao baigagua baunĩki nkoro kana barĩna ĩatia?

⁷ Bomba kunĩka nkoro kana kwigua barĩna ĩatia. Mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Jessica ariuga: “Kaingĩ mbigagua teka nkũbatara gũciũmia nkũrũkĩ kũmenyeera baaba waakwa. Na ndajũkia kaanya ga kũnogoka nĩmbigagua teka ngũcienda.” Bamwe nĩbaigagua barĩna ĩatia na batĩkũngʼanĩrwa nĩ jarĩa bakũthithia. Rĩmwe bomba kwigua teka batĩĩta na mbere kũmenyeera muntũ ũu. Rĩngĩ banogi bomba kuuga kana bakabathithĩria na njĩra ĩtĩ ya kĩao. (Jak. 3:2) Bamwe kinya bomba kunĩka nkoro boona muntũ ũrĩa bakũmenyeera agĩĩta na mbere kwinyĩĩrĩka nkũrũki. Mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Barbara ariuga: “Ũntũ bũbũũmũ bũrĩa nkũrũkagĩĩra nĩ kwona muntũ ũrĩa mpendete agĩĩta na mbere kwinyĩĩrĩka o ntukũ o ntukũ.”

8. Nĩatĩa bamwe baigagua rĩrĩa bacokerua nkaatho nĩ barĩa bakũmenyeera?

⁸ Bomba kwona teka bangĩ batĩna ncũne. Nĩkĩ? Babaingĩ batĩberaga nĩbwega tontũ bwa ngũgĩ na kwiritanĩria kwao. Biugo bikaai bia gũcokeria muntũ nkaatho no bimwĩkĩre inya mono. (1 Athe. 5:18) Mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Melissa ariuga: “Magiita jamwe, Nĩndĩraga mono tontũ bwa kuunĩka nkoro. Ĩndĩ rĩrĩa barĩa menyagĩĩra bambĩĩra ‘Nĩ bwega tontũ bwa jarĩa ũnthithagĩria,’ nĩngwĩragua! Biugo biu nĩbimbĩkagĩra inya na nkethĩrwa na wĩru nkũrũki bwa kũbamenyeera.” Mũtaana wa baaba Ahmadu nagũtaarĩĩria ũrĩa aigagua acokerua nkaatho. Barĩna mwekũrũ waawe nĩbamenyagĩĩra mwana wa mwarongʼina ũrĩa wajĩtue mono. Ariuga: “Mwarĩ ũjũ no aremwe gũciũkĩrwa buru nĩ ũrĩa twiritanagĩria tontũ bwawe, ĩndĩ nĩtũgwĩragua mono rĩrĩa atũcokeria nkaatho na atwĩra ‘Nĩmbwendete.’”

ŨRĨA ŨŨMBA KWĨTHĨRWA NA KŨGWĨRUA

9. Nĩatĩa ũrĩa ũkũmenyeera mwendwa waawe omba kwonania ũngʼanĩĩru?

⁹ Ĩthĩrwa na ũngʼanĩĩru. (Nju. 11:2) Tũtĩ ũũmbi bwa kũthithia mantũ jonthe. Kwou nĩ bwega kũmenya mĩanka yeetũ. Rĩrĩa waremwa gũkinyĩra jarĩa bangĩ bakwĩrĩgĩĩra wiingia menya wigua bũbũũĩ! Kũu nĩkwonania ũrĩna ũngʼanĩĩru. Rĩrĩa bangĩ bagũgũtethia ĩtĩkĩĩria na ũbacokerie nkaatho. Mũtaana wa baaba ũgwĩtwa Jay ariuga: “O ntukũ tũthithagia jarĩa tũkũũmba. Na rĩrĩa twangʼanĩrwa nĩ jarĩa twathithia nĩ twĩthagĩrwa na kũgwĩrua.”

10. Nĩkĩ bũrĩ ũntũ bwa gĩtũmi kwĩthĩrwa na ũmenyo rĩrĩa ũkũmenyeera mwendwa waaku? (Njuno 19:11)

¹⁰ Ĩthĩrwa na ũmenyo. (Thoma Njuno 19:11.) Wathithia ũu, ũkomba kũborera waatĩrua nĩ ũrĩa ũkũmenyeera. Muntũ ũrĩ na ũmenyo naciũmagia gũciũria nĩkĩ muntũ ũngĩ athithia na njĩra nna. Mbajua imwe ciomba gũtũma muntũ athithia mantũ na njĩra ĩtĩ ya wĩthĩre. (Mut. 7:7) Ngerekano, muntũ ũrĩa ũramenyeretie kwaria na kũthithia na njĩra ya kĩao, omba kũgarũka akaa wa mateta. Kinya omba kwambia kũnungʼuna mono kana kũthũũra ntũti. Kwou kethĩra nũkũmenyeera muntũ ũrĩna mbajua ĩndito, nĩ bwega ũthithie ũcũnkũũni bwegie mũrimo jũu. O ũrĩa ũkamenya jamaingĩ jegie mũrimo jũu, kwombĩka ũgaciũkĩrwa atĩkũthithia mantũ na ũgĩti, ĩndĩ nĩ tontũ bwa mbajua yaawe.—Nju. 14:29.

11. Nĩ mantũ jarĩkũ ja gĩtũmi barĩa bakũmenyeera eendwa baao babuĩrĩte kwĩthĩrwa na kaanya ga kũjathithia? (Zaburi 132:4, 5)

¹¹ Ĩthĩrwa na kaanya ka gũkuĩĩria Jehova nkũrũki. Magiita jamwe ũkabatara gũtigana na mantũ manna nĩkenda wiingia jarĩa jarĩ ja ‘gĩtũmi nkũrũki’. (Afl. 1:10) Bũmwe bwajo nĩ gwĩkĩra ũcoore bwaku amwe na Jehova inya. Mũnene Daudi neekĩre ũthathayia bwa Jehova mbere ũtũũrone bwawe. (Thoma Zaburi 132:4, 5.) Ũu nou, ntukũ cionthe ũbuĩrĩte kwĩthĩrwa na kaanya ga kũthoma gacuncĩ kanna ka Bibiria na kũromba. Mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Elisha ariuga: “Birĩa bitũmaga mbĩthĩrwa na kũgwĩrua nĩ kũromba na kũthũgaanĩria biugo bia kũboreria birĩa bĩrĩ kĩrĩ Zaburi. Maromba nĩjantethetie mono. Nĩndombaga Jehova jamaingĩ ndeene ya ntukũ antethia kũmarĩĩra.”

12. Nĩkĩ barĩa bakũmenyeera eendwa baao bakũbatara kũmenyeera ũgima bwao bwa mwĩrĩ?

¹² Ĩthĩrwa na kaanya ga kũmenyeera ũgima bwaku. No waage kaanya ga kũngʼana ga kũgũra na ga kũruga biakũrĩa birĩa biũmba gũtethia mwĩrĩ tontũ bwa kwingĩĩrwa nĩ mantũ. Nĩkenda wĩthĩrwa na ũgima bũbwega bwa mwĩrĩ na bwa mathũgaanio nĩ bwega kũmenyeria kũrĩa biakũrĩa bigũtethia mwĩrĩ na kũthithia mazoezi. Kwou nĩ bwega kwĩthĩrwa na kaanya ka mantũ jau kinya kethĩra ũrĩna mantũ jamaingĩ. (Aef. 5:15, 16) Nkũrũki, ciũmie kũmaama bwa kũngʼana. (Mut. 4:6) Ũcũnkũũni bwonanagia kũmaama nĩgũtethagia ũtombo bwagĩra nkũrũki. Ngacĩti ĩmwe ĩkĩarĩĩria mantũ jegie ũrigitani, yaugĩre kũmaama bwa kũngʼana nĩgũtethagia muntũ kũnyiia mĩthangĩko na kũmarĩĩra rĩrĩa agũkũrũkĩĩra mantũ jamoomũ. Nĩ bwega gũcwaa kinya kaanya ga kwigwĩria. (Mut. 8:15) Mwarĩ wa baaba ũmwe nagũtaarĩĩria birĩa bimũtethagia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua. Ariuga: “Rĩrĩa kwarĩte nĩmbĩtaga gwota riũa. Kinya nĩncwaga kaanya o mweri tũgeeta kwigwĩria amwe na mũcoore wakwa.”

13. Nĩkĩ nĩbwega kwĩthĩrwa na nkerũ? (Njuno 17:22)

¹³ Ĩthĩrwa na nkerũ. (Thoma Njuno 17:22; Mut. 3:1, 4) Ntheko nitethagia mathũgaanio na ũgima bwaku bwa mwĩrĩ. Rĩrĩa ũkũmenyeera mwendwa waaku, tĩ rĩonthe mantũ jetaga ũrĩa ũkũbangĩĩte. Ĩndĩ wethĩrwa na nkerũ kinya rĩrĩa mantũ jathũũki ũtigua winyirĩkĩte mono. Na rĩrĩa bwathithia mantũ jagũtũma bũtheka bũrĩ na muntũ ũrĩa ũkũmenyeera ũcoore bwenu nĩbũrikaga nkũrũki.

14. Nĩatĩa kwaranĩria na mũcoore kũũmba gũgũtethia?

¹⁴ Ĩĩra mũcoore waaku jarĩa ũgũkũrũkĩĩra. Kinya kethĩra ũgaciũmia, rĩmwe womba kwigua winyĩrĩkĩĩte. Rĩrĩa gwakarĩka ũu, no waranĩrie na mũcoore waaku ũrĩa ũtĩkũmeneeria kana akũthũũrĩĩra. (Nju. 17:17) Rĩrĩa akũthikĩĩra na agwĩkĩra inya, ũkethĩrwa na kũgwĩrua kaĩrĩ.—Nju. 12:25.

15. Nĩatĩa kwarĩĩria Paradiso kũũmba gũtũma wĩthĩrwa na kũgwĩrua?

¹⁵ Thũgaanĩria bũrĩ Paradiso. Riikana atĩ ũtĩtũũra kũmenyeera mwendwa waaku, tontũ kuuma kaumo jũu jũtaarĩ mworoto jwa Jehova. (2 Ako. 4:16-18) Ĩgiita rĩĩjĩte twinthe tũgatũũra o ũrĩa Jehova eendete. (1 Tim. 6:19) Kwarĩĩria jarĩa bũkathithia Paradiso kũgatũma bwĩthĩrwe na kũgwĩrua mono. (Isa. 33:24; 65:21) Mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Heather ariuga: “Kaingĩ nĩmbĩraga barĩa nkũmenyeera atĩ tũgatuma ngũu, tũũgĩe, na twĩtithie baisikiri tũrĩ amwe. Tũkaruga mĩgate na biakũrĩa bingĩ tontũ bwa eendwa beetũ barĩa bakariũkua. Nĩtũcokagĩria Jehova nkaatho tũrĩ amwe, tontũ bwa wĩrĩgĩĩro bũu.”

ŨRĨA BANGĨ BOMBA GŨGŨTETHIA

16. Nĩatĩa tũũmba gũtethia barĩa bakũmenyeera eendwa baao? (Tega kinya mbica.)

¹⁶ Batethie bethĩrwe na kaanya ga kũnogoka. Bamwe kĩũthũranone bomba kwiritĩra gũtumĩra kaanya na ũrĩa ũkũmenyeerwa. Bũu bũgatethia barĩa babamenyagĩĩra kwĩthĩrwa na kaanya ga kũthithia mantũ jangĩ. (Gal. 6:2) Atũmĩĩria bamwe nĩ bathithĩtie mũtaratara jwa o kiumia jwa kwingiia ũntũ bũu. Mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Natalya, ũrĩa ũmenyagĩĩra mũkũrũ waawe wonji magũrũ, ariuga: “Mũtaana wa baaba ũmwe wa kĩũthũrano gĩetũ nejaga rĩmwe kana jaĩrĩ o kiumia akethĩrwa amwe na mũkũrũ wakwa. Nĩbatũmagĩĩria, bakaaria, na bakoona cinema. Mũkũrũ waakwa nagwĩragĩrua twanya tũu mono, na nĩtũtũmaga mpũmba kũthithia mantũ jarĩa mpendete na nogoka.” Rĩmwe, no wiritĩre ũtukũ gũkara na ũrĩa ũkũmenyeerwa nĩkenda ũrĩa ũmũmenyagĩĩra oona kaanya ga kũmaama.

17. Ĩgiita rĩa mĩcemanio nĩatĩa tũũmba gũtethia barĩa bakũmenyeera eendwa baao?

¹⁷ Batethie bũrĩ mĩcemanione. Barĩa bakũmenyeera eendwa baao batĩgunĩkaga mono ĩgiita rĩa mĩcemanio, igomano bia gĩcigo na bia mũthiũrũko tontũ nĩbethagĩrwa bakĩbamenyagĩĩra. Bangĩ no bairitĩre gũkara amwe nabo mũcemanio junthe kana kĩrĩ tũmwe twa icuncĩ biaju. Kethĩra ũrĩa ũkũmenyeerwa atĩũmba kuuma nja, no wĩte kwawe bũkathikĩĩra mũcemanio gũkũrũkĩĩra thimũ kana kompiuta nĩkenda ũrĩa ũmũmenyagĩĩra eeta Nyomba ya Ũnene.

18. Nĩ ũntũ bũrĩkũ bũngĩ tũũmba kũthithĩria barĩa bakũmenyeera eendwa baao?

¹⁸ Bacokerie nkaatho na ũrombe amwe nabo. Akũrũ ba kĩũthũrano nĩbabuĩrĩte kũmenyeria gwĩkĩra inya barĩa bakũmenyeera eendwa baao. (Nju. 27:23) Twinthe nĩtũbuĩrĩte kũbacokeria nkaatho na kũbonia nĩtũbendeete. Kinya twomba kũromba Jehova eete na mbere kũbaa inya na kũbatethia bethĩrwe na kũgwĩrua.—2 Ako. 1:11.

19. Nĩ mantũ jarĩkũ twĩrĩgĩĩrĩte?

¹⁹ Ĩgiita rĩtĩ kũraaja Jehova akeeberia mantũ jonthe jarĩa jatũmaga tũthangĩka na twigua bũbũũĩ. Gũtĩĩthĩrwa na mbajua kana gĩkuũ kaĩrĩ. (Kug. 21:3, 4) Barĩa ‘ithua bakathũngathũngũtha ta nkũrũngũ.’ (Isa. 35:5, 6) Mathĩĩna ja ũkũrũ na ja kũmenyeera eendwa beetũ barĩa bajĩtue ‘jatĩcoka kũriikanwa kaĩrĩ.’ (Isa. 65:17) Kinya nandĩ, tũrĩ na mma Jehova atĩtũtiganĩria o tweteerete ojũria mawĩrane jau. Kethĩra tũgeeta na mbere kũmwĩrĩgĩĩra atwaa inya, agatũtethia ‘kũũmĩĩria twetereete na tũgwĩrĩtue.’—Akol. 1:11.