KĨTHOMO GĨA KWIRITANA KĨA 40
RWĨMBO NA. 111 Sababu za Kuwa na Shangwe
Jehova Nĩwe ‘Kũgwĩrua Gwetũ Gũkũnene’
‘ Ngakinya kĩrĩ Mũrungu o We kũgwĩrua gwakwa.’—ZB. 43:4.
JARĨA TŨKAIRITANA
Tũkaarĩĩria mantũ jarĩa jomba gũtũma twaga kũgwĩrua na ũrĩa tũũmba kũthithia nĩkenda tũcokia kũgwĩrua gwetũ.
1-2. (a) Nĩ mantũ jarĩkũ antũ babaingĩ bagũkũrũkĩĩra ntukũne cietũ? (b) Nĩmbi tũkaarĩĩria kĩthomone gĩkĩ?
ANTŨ BABAINGĨ ntukũne cietũ nĩbagũcwaa kũgwĩrua na njĩra mwanya mwanya. Amwe nou, batĩonete kũgwĩrua kwa mma. Babaingĩ nĩbaunĩki nkoro na batĩna wĩrĩgĩĩro. Kinya atumĩkĩri bamwe ba Jehova no bagwatwe nĩ ũntũ ta bũu. Tontũ tũrĩtũũra ‘ntukũne cia mũthia,’ nĩtũkwĩrĩgĩĩra gũkũrũkĩĩra mantũ jamoomũ jarĩa jomba gũtũma tũthangĩka kana twigua bũbũũĩ.—2 Tim. 3:1.
2 Kĩthomone gĩkĩ, tũkaarĩĩria mantũ jarĩa jomba gũtũma twaga kũgwĩrua na ũrĩa tũũmba kũgũcokia gũkeeja kũũra. Ĩndĩ mbere, gatũcũnkũũne nũũ ũũmba gũtũtethia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kwa mma.
KAUMO GA KŨGWĨRUA KWA MMA
3. Nĩatĩa into birĩa Jehova ombĩte bitũritanaga bũmwegie? (Tega kinya mbica.)
3 Rĩonthe Jehova nethagĩrwa na kũgwĩrua. Nendaga kinya tuĩ, twĩthĩrwa na kũgwĩrua. Nĩkĩo oombĩre into bibiingĩ ta nthĩgũrũ yeetũ ĩnthongi, rangi mwanya mwanya, nyomoo, na biakũria bia mĩthemba ĩmiingĩ birĩa tũgwĩragĩrua. Kamma Mũrungu natwendete na nendaga tũgwĩrĩrua ũtũũro!
Baby elephant: Image © Romi Gamit/Shutterstock; penguin chicks: Vladimir Seliverstov/500px via Getty Images; baby goats: Rita Kochmarjova/stock.adobe.com; two dolphins: georgeclerk/E+ via Getty Images
Rĩrĩa twona nyomoo igĩcetha nĩtũmenyaga atĩ Jehova nĩ Mũrungu wa kũgwĩrua (Tega gĩcuncĩ kĩa 3)
4. (a) Nĩkĩ Jehova ethĩrĩtwe na kũgwĩrua kinya kethĩra nonaga antũ bakĩthangĩka? (b) Nĩ kĩewa kĩrĩkũ Jehova atweete? (Zaburi 16:11)
4 Kinya kethĩra Jehova nĩ “Mũrungu wa kũgwĩrua,” nakwona mĩthangĩko na mantũ jamathũũku jarĩa jarĩ nthĩgũrũne. (1 Tim. 1:11, NWT) Amwe nou, atĩrekeeretie mantũ jau jatũma atiga kũgwĩrua. Mĩthangĩko yonthe nĩ ya kagiita gagakai na we wengwa nekĩĩte ntukũ ĩrĩa akamĩthiria. Na no omĩĩrĩtie o eteerete ntukũ ĩrĩa akathiria kĩeba na mĩthangĩko yonthe kenya na kenya. Ĩndĩ kinya ĩgiita rĩrĩ, Jehova nagũciũkĩrwa nĩ mantũ jarĩa tũgũkũrũkĩĩra na nakwenda gũtũtethia. Nĩatĩa athithagia ũu? Nĩ na njĩra ya gũtwaa kĩewa gĩa kũgwĩrua. (Thoma Zaburi 16:11.) Ga twone ũrĩa aaere Jesũ kĩewa kĩu.
5-6. Nĩkĩ Jesũ ethagĩrwa na kũgwĩrua?
5 Kĩrĩ into bionthe birĩa Jehova ombĩte, Jesũ nĩwe wĩthĩrĩtwe na kũgwĩrua nkũrũki. Nĩkĩ? Gatwone itũmi biĩrĩ. (1) ‘Nĩwe ũngʼuanene na Mũrungu ũrĩa ũtĩonekaga’ na nonanagia nkuma o ta cia Ĩthe na njĩra ĩnene. (Akol. 1:15; Tega study note “happy” kĩrĩ 1 Timotheo 6:15.) (2) Jesũ nakarĩte ĩgiita rĩriingĩ mono na Ĩthe, ũrĩa ũrĩ Kaumo ga kũgwĩrua.
6 Rĩonthe Jesũ nethagĩrwa na kũgwĩrua tontũ nathithagia jarĩa Ĩthe endaga athithia. (Nju. 8:30, 31; Joh. 8:29) Nĩkĩo Jehova amwendete mono na amwĩtĩkagĩra.—Mat. 3:17.
7. Nĩatĩa tũũmba kwona kũgwĩrua kwa mma?
7 Kinya tuĩ twomba kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kwa mma twathengeera Jehova, Kaumo ga kũgwĩrua. O ũrĩa tũgatumĩra kaanya gakaingĩ kwiritana bũmwegie na kwigerekania nawe, nou tũkethĩrwa na kũgwĩrua. Ũntũ bũngĩ bũgatũma twĩthĩrwa na kũgwĩrua nĩ kũthithia wendi bwa Mũrungu na kũmenya natwĩtĩkĩrĩte.a (Zb. 33:12) Amwe nou, magiita jamwe twomba kwigua tũtĩna kũgwĩrua na ũntũ bũu no bwĩte na mbere ĩgiita rĩraaja. Ĩndĩ rĩ, kũu nĩkwonania Mũrungu atĩtwĩtĩkĩrĩte? Arĩ tĩu! Batuĩ tũtĩbaboojũru na magiita jamwe no tũgwatwe nĩ kĩeba, ũrũrũ, na tũkaunĩka nkoro. Jehova naijĩ mantũ ta jau no jakarĩke. (Zb. 103:14) Gatwarĩĩrie mantũ jarĩa jomba gũtũma twaga kugwĩrua na ũrĩa tũũmba kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kaĩrĩ.
MANTŨ JARĨA JOMBA GŨTŨMA WAGA KŨGWĨRUA
8. Nĩatĩa kũũmba gũkarĩka rĩrĩa tũgũkũrũkĩĩra mathĩĩna?
8 Ũntũ bwa 1: Mathĩĩna ja ũtũũro. Rĩ, nũgũkũrũkĩĩra mathĩĩna tontũ bwa kũthangĩkua, mogwati ja wĩthĩre, ũkĩa, mbajua, kana ũkũrũ? Nĩ bũbũũthũ kwaga kũgwĩrua twakũrũkĩĩra mathĩĩna ta jau, mono mono rĩrĩa tũtĩna ũũmbi bwa kũjeberia kana bwa kũjarigĩĩria. Bibiria nĩtaarĩĩragia atĩ ‘kwithikĩĩra gwa nkoro nĩgũtũmaga ĩgirĩka.’ (Nju. 15:13) Babis, mũkũrũ wa kĩũthũrano ũrĩa aciari baawe na mũtano-ngʼina baakuĩre bathingatene, ariuga ũjũ: “Nĩndaigĩrue ntiganĩrĩtue na ntĩna wa gũntethia. Magiita jamwe nĩndathangĩkaga mono tontũ kinya kethĩra nĩndendaga gũtumĩra ĩgiita amwe na aciari bakwa na mũtanocia mbere bakua ntĩngĩũmba kũthithia ũu.” Kamma mathĩĩna ja ũtũũro jomba gũtũma twaga inya ya kĩmwĩrĩ na kĩmathũgaanio.
9. Nĩmbi biũmba gũtũtethia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kaĩrĩ? (Jeremia 29:4-7, 10)
9 Nĩmbi biũmba gũtũtethia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kaĩrĩ? Twomba kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kaĩrĩ kethĩra tũgatiga kũmakĩra jarĩa tũtĩũmba kũgarũra, na tũgwĩrĩrue jarĩa tũũmba kũthithia. Antũ babaingĩ baugaga tũtĩũmba kwĩthĩrwa na kũgwĩrua tũgĩkũrũkagĩĩra mathĩĩna. Ĩndĩ bũu tĩ mma. Ngerekano, Jehova neerĩre Ayahudi barĩa baarĩ ũtaene Babiloni beete na mbere gũciũmia nĩkenda bagwĩrĩrua ũtũũro. (Thoma Jeremia 29:4-7, 10.) Nĩmbi tũkwiritana kuumania nabo? Ciũmie gwĩtĩkĩĩria mantũ jarĩa ũgũkũrũkĩĩra na ũgwĩrĩrue mantũ jameega jarĩa ũrĩ najo. Riikana atĩ, Jehova agagũtethia na atĩgũtiganĩria. (Zb. 63:7; 146:5) Effie, ũrĩa mwĩrĩ jwawe jwonjere tontũ bwa mũtino ariuga: “Jehova, antũ ba nja yeetũ, na kinya ataana na aarĩ ba baaba nĩbaantetherie na barambigĩka na njĩra ĩnene. Nĩnkwenda kũboonia ndĩna nkaatho tontũ bwa jarĩa baanthithĩĩrie na jarĩa bakũnthithĩria nandĩ. Tontũ bũu, nĩnciũmagia mono nĩkenda mbĩthĩrwa na kũgwĩrua.”
10. Nĩmbi biũmba gũtũtethia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kinya rĩrĩa tũgũkũrũkĩĩra mathĩĩna?
10 Kinya rĩrĩa twethĩrwa na mathĩĩna ũtũũrone kana antũ ba nja cietũ bakũrũkĩĩra mantũ jamathũũku no twĩthĩrwe na kũgwĩrua.b (Zb. 126:5) Nĩkĩ? Tontũ kũgwĩrua gwetũ gũtiumanagia na mantũ jarĩa tũgũkũrũkĩĩra. Painia ũgwĩtwa Maria ariuga: “Kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kinya rĩrĩa ũgũkũrũkĩĩra mathĩĩna, tĩkwonania ũtĩkũjamakĩra. Mwanya nou, bũu bũrĩonania atĩ ũtĩũrĩrĩtue nĩ mawĩrane ja Jehova. Baaba weetũ agatũtethia gũtũũria kũgwĩrua gwetũ.” Riikana atĩ, mathĩĩna jarĩa tũgũkũrũkĩĩra nandĩ nĩ ja kagiita gaakai na jatĩtũũra gũtũthangĩkia. Ĩgiita rĩtĩ kũraaja Jehova akebia mathĩĩna jonthe jarĩa jatũmaga tũthangĩka na twaga kũgwĩrua.
11. Nĩatĩa ngerekano ya mũtũmwa Paũlũ ĩgũgwĩkĩra iya?
11 Rĩ, atũkeeja kwambia kũthũgaania atĩ tũrĩkũrũkĩĩra mathĩĩna tontũ tũtĩgwĩtĩkĩrĩka kĩrĩ Jehova? Rĩrĩa twaigua ũu, nĩ bwega kũthũgaanĩria atumĩkĩri ba Jehova ba karaaja barĩa baakũrũkĩrĩĩre mantũ jamoomũ mono. Thũgaanĩria ngerekano ya mũtũmwa Paũlũ. Aathuurĩrwe nĩ Jesũ nĩkenda atũmĩĩria nkuma ĩnjega ‘kĩrĩ antũ barĩa bataarĩ Ayahudi o na anene na aana ba Isiraeli.’ (Atum. 9:15) Bũu bwarĩ wendeeri bwa mwanya mono! Amwe nou, Paũlũ naakũrũkĩĩrĩre mantũ jamaingĩ jamoomũ ũtũũrone. (2 Ako. 11:23-27) Rĩ, mathĩĩna jarĩa Paũlũ aakũrũkagĩĩra ka joonanagia Jehova naamũtiganĩrĩtie? Arĩ tĩu! Mwanya nou, kũmĩĩria kwawe nĩkwonanĩrie atĩ naarĩ na itharimo bia Jehova. (Aro. 5:3-5) Nandĩ ũthũgaanĩria mantũ jarĩa ũgũkũrũkĩĩra. Kinya kethĩra nũgũkũrũkĩĩra mantũ jamoomũ no wĩtĩte na mbere gũtumĩkĩra Jehova ũrĩ mwĩtĩkĩkua. Bũu nĩbũkũrikithia atĩ kinya gwe nũgwĩtĩkĩrĩka kĩrĩ Jehova.
12. Nĩatĩa mawĩrĩgĩĩro jarĩa jatĩrakinyanĩra jomba gũtũma twaga kũgwĩrua?
12 Ũntũ bwa 2: Mawĩrĩgĩĩro jarĩa jatĩrakinyanĩra. (Nju. 13:12) Rĩrĩa tũgũtumĩkĩra Jehova, wendo na nkaatho cietũ kũmwerekera nĩbitũmaga tũciĩkĩra mĩoroto ya gĩkĩrundu. Amwe nou, tũkeeja gũciĩkĩra mĩoroto tũtĩũmba gũkinyĩra twomba kunĩka nkoro. (Nju. 17:22) Painia ũgwĩtwa Holly ariuga ũjũ: “Nĩndendete gwĩta cukuru ya Atũmĩĩria ba Ũnene (SKE), gũtumĩka nthĩ cia rwongo, kana gwĩta gũtetheeria kĩrĩ mwako jwa Ramampo. Ĩndĩ mantũ jakwa nĩjaagarũkĩre na ntĩngĩũmba gũkinyĩra mĩoroto ĩu. Nĩndaunĩkĩre nkoro mono. Muntũ naigagua bũbũũĩ mono rĩrĩa aremwa kwiingia mantũ jarĩa akwenda.” Na antũ babaingĩ nĩbakũrũkagĩĩra mantũ ta jau.
13. Kethĩra ũrĩna mantũ ja gũkũrigĩĩria gũtumĩka nkũrũki, nĩ mĩoroto ta ĩrĩkũ ũũmba gũciĩkĩra?
13 Nĩmbi biũmba gũtũtethia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kaĩrĩ? Riikana atĩ Jehova atĩĩrĩgagĩĩra tũthithia jarĩa tũtĩkũũmba. Kinya birĩa bitũmaga atwona tũrĩ ba gĩtũmi tĩ jarĩa akĩ tũkwiingia ũtungatĩrĩne. Endaga twĩthĩrwa na ũngʼanĩĩru na wĩtĩkĩkua. (Mik. 6:8; 1 Ako. 4:2) Kĩrĩa athingatagĩĩra mono nĩ nkuma cietũ na tĩ jarĩa tũkũthithia ũtungatĩrine. Kwou tũtĩbuĩrĩte kwĩrĩgĩĩra kũthithia mantũ nkũrũki ya ũrĩa tũkũũmba.c Kinya kethĩra ũtĩkũũmba kũthithia mantũ jarĩa ũrĩngĩenda ũtungatĩrine bwa Jehova, ciũmie kũthithia jarĩa ũkũũmba. Rĩ, no ũciũmie gwĩkĩra inya antũ babeethĩ kana barĩa akũrũ kĩũthũranone? Rĩ, to ũciĩkĩre mworoto jwa gwĩkĩra muntũ inya na njĩra kũmũriũngĩra, kũmũringĩra thimũ, kana kinya kũmwandĩkĩra ntũmwa? Waciũmia gũkinyĩra mĩoroto ĩrĩa ũkũũmba, Jehova agagũtethia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua! Riikana atĩ ĩgiita rĩtĩ kũraaja tũkethĩrwa na twanya tũtwiingĩ twa gũtumĩkĩra Jehova nkũrũki nthĩgũrũ ĩnjerũ! Holly, ũrĩa ũkũgweti au mbere arĩrĩkĩĩria kuuga: “Nĩndiriikanagia atĩ ‘ngatũũra kenya na kenya.’ Kwou, ngĩtethagua nĩ Jehova nkomba gũkinyĩra mĩoroto yakwa nthĩgũrũ ĩnjerũ.”
14. Nĩmbi bingĩ biũmba gũtũma twaga kũgwĩrua?
14 Ũntũ bwa 3: Kũthingatĩĩra mantũ ja kwigwĩria mono. Antũ bamwe batumagĩra ituo bia mwingĩ bia kwaranĩria intanetine bakĩgeria gũcwaa kũgwĩrua kwa mma. Kinya antũ bomba kwona teka bakethĩrwa na kũgwĩrua beka mbere mantũ ja kwigwĩria, kũgũra birĩa bendete, na kinya kũriũnga gũntũ mwanya mwanya. Tĩ bũthũũku kũgwĩrĩrua mantũ jau. Jehova aatũmbĩre ũrĩa tũũmba kũgwĩrĩrua into bithongi. Ĩndĩ antũ babaingĩ kinya nyuma ya kũthingatĩĩra mantũ jau, batĩonete kũgwĩrua. Painia ũgwĩtwa Eva ariuga, “Rĩrĩa wathingatĩĩra akĩ mantũ ja kwigwĩria ũtũũrone ũtĩũmba kũngʼanĩrwa.” Kũthingatĩĩra mantũ jau akĩ kũgatuuna nkoro na tũtĩĩthĩrwa na kũgwĩrua kwa mma.
15. Nĩmbi tũkwiritana kuumania na Mũnene Solomoni?
15 Twomba kwiritana kuumania na ngerekano ya Mũnene Solomoni yegie maumĩĩra jamathũũku ja kũthingatĩĩra mantũ ja kwigwĩria. Naagererie gũcwaa kũgwĩrua gũkũrũkĩĩra gũciingĩria mairĩrĩĩria jawe ta kũgwĩrĩrua irio bibithongi, mũsiki, na into bionthe bibiega birĩa mbeca irĩngiũmba kũgũra. Ĩndĩ rĩonthe aigagua atĩngʼanĩri. Aaugĩre: ‘Riitho narĩo rĩtĩngˈanagwa nĩ kwona, kana gũtũ kũũjũrwa nĩ kwigua.’ (Mut. 1:8; 2:1-11) Antũ bamwe bathũgaanagia bakethĩrwa na mbeca, no bethĩrwe na bionthe birĩa bakwenda na bakethĩrwa na kũgwĩrua. Ĩndĩ bũu nĩ ũrongo, mantũ jau jatĩũmba gũtũma twĩthĩrwa na kũgwĩrua kwa mma.
16. Nĩatĩa gũtethia bangĩ kũũmba gũtũma twĩthĩrwa na kũgwĩrua kaĩrĩ? (Tega kinya mbica.)
16 Nĩmbi biũmba gũtũtethia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kaĩrĩ? Jesũ aaritanĩre atĩ ‘Nĩkũtharimi kwejana nkũrũki ya kwewa.’ (Atum. 20:35) Mũkũrũ ũmwe wa kĩũthũrano ũgwĩtwa Alekos ariuga: “Nĩnciũmagia kũthithĩria antũ bangĩ mantũ kinya jamaniini. O ũrĩa nkwiritanĩria kũbatethia nou ntigaga kwithũgaanĩria na bũu bũgatũma mbĩthĩrwa na kũgwĩrua.” Nĩ mantũ jarĩkũ ũũmba kũthithia nĩkenda ũtethia bangĩ? Ũkeja kwona muntũ atĩna kũgwĩrua aranĩria nawe nĩkenda ũmwĩkĩra inya. No ũremwe kũmũthirĩria mathĩĩna jaawe, ĩndĩ no ũmũborerie rĩrĩa wamũthikĩĩra, wamwonia kĩao, na wamũriikania agerere Jehova mũrigo jwawe. (Zb. 55:22; 68:19) Kinya no ũmũriikanie atĩ Jehova atĩmũtiganĩrĩtie. (Zb. 37:28; Isa. 59:1) Kinya no ũmũtetheerie mantũne mwanya mwanya ta kũthuranĩra biakũria kana gwĩta kũriũnga bũrĩ amwe. Kinya no bũtũmĩĩrie bũrĩ amwe na bũu bũkamwĩkĩra inya. Ĩtĩkĩĩria Jehova agũtumĩre gwĩkĩra bangĩ inya. Nĩtwĩthagĩrwa na kũgwĩrua kwa mma rĩrĩa twatumĩra inya yeetũ gũtethia bangĩ!—Nju. 11:25.
Antũ a kũthũgaanĩria mobatu jaaku mono, thũgaanĩria ja bangĩ (Tega gĩcuncĩ kĩa 16)d
17. Nĩatĩa tũbuĩrĩte kũthithia nĩkenda twĩthĩrwa na kũgwĩrua kwa mma? (Zaburi 43:4)
17 Twomba kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kwa mma rĩrĩa tweta na mbere kũthengeera Baaba weetũ wa ĩgũrũ. Bibiria nĩtũrikithagĩria atĩ Jehova nĩwe ‘kũgwĩrua’ gwetũ gũkũnene. (Thoma Zaburi 43:4.) Kwou ĩtĩkũmakania nĩ mantũ jarĩkũ tũgũkũrũkĩĩra ũtũũrone twomba kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kwa mma, na tũtĩkũbatara kũmaka kana gũkĩra. Ga twĩte na mbere kwĩrĩgĩĩra Jehova, Kaumo ga kũgwĩrua gwetũ!—Zb. 144:15.
RWĨMBO NA. 155 “Shangwe Yetu ya Milele”
a Tega kathandũkũ “Ĩrĩgĩĩra Jehova nĩkenda wĩthĩrwa na kũgwĩrua.”
b Kenda wona ngerekano, tega Ripoti ya 5 ya Baraza Linaloongoza ya 2023, yegie Dennis na Irina Christensen kĩrĩ jw.org/sw
c Nĩkenda wona mantũ nkũrũki tega gĩcuncĩ kĩrĩa kĩrĩna kĩongo “Uwe na Matarajio Yenye Usawaziko, na Uwe Mwenye Shangwe” Mnara wa mlinzi Julai 15, 2008.
d Gũtaarĩĩria Mbica: Mwarĩ wa baaba agũrĩte into biawe bibiingĩ. Ĩndĩ arĩna kũgwĩrua nkũrũki nyuma ya kũgũrĩra mwarĩ wa baaba ũmũkũrũ ũrĩa ũkũbatara gwĩkĩrwa inya maũa.