Twomba Kwĩthĩrwa na Kũgwĩrua Kinya Ũkũrũne

1-2. Nĩatĩa Jehova onaga atumĩkĩri baawe barĩa bakũri? (Zaburi 92:12-14; Tega kinya mbica karatacine ka mbere.)

ANTŨ nthĩgũrũne nĩbethagĩrwa na mwonere mwanya mwanya jwegie ũkũrũ. Ngerekano, thũgaanĩria ũntũ bũbũ: Rĩ, nũkũriikana rĩrĩa woonere kĩongo gĩaku kĩrĩ na rũbuĩ rwa mbere? Kwombĩka nĩwagererie kũrũkũũra kenda muntũ kinya ũrĩkũ atĩkarwone. Ĩndĩ nĩwaciũkĩĩrwe atĩ gũkũũra rũbuĩ rũu gũtĩngĩrigĩĩria ingĩ itĩkaume. Ngerekano ĩu nĩgũtũtethia kwona ũrĩa antũ babaingĩ batĩendeete ũkũrũ.

² Amwe nou, Baaba weetũ wa ĩgũrũ nonaga atumĩkĩri baawe barĩa bakũri na njĩra ya mwanya. (Nju. 16:31) Abangʼuanithanagia na mĩtĩ ĩmĩthongi. (Thoma Zaburi 92:12-14.) Kũu nĩkwonania atĩa? Mĩtĩ ĩmĩkũrũ nĩthagĩrwa ĩthongi tontũ bwa mabũra jayo jamaingĩ na maũa. Ngerekano, naarĩa Japan kũrĩ na mũthemba jwa mĩtĩ ĩkaraga mĩaka ĩmiingĩ mono. Ĩmwe ya mĩtĩ ĩu nĩkarĩte nkũrũki ya mĩaka ngiri na nĩ ĩmĩthongi mono. O ta mĩtĩ ĩu, atumĩkĩri ba Jehova barĩa bakũri nĩ ba gĩtũmi mono methone jaawe. Jehova atĩtegagĩĩra ũkũrũ bwao akĩ. Nonaga na akagwĩrĩrua nkuma ciao inthongi ta kũmĩĩria na wĩtĩkĩkua bwao bwa mĩaka ĩmiingĩ bakĩmũtumĩkagĩra.

3. Ejana ngerekano ya kwonania ũrĩa Jehova atumĩrĩte antũ baakũrũ kũũjũria mworoto jwawe.

³ Kinya rĩrĩa muntũ akũra Jehova no amwonaga arĩ wa gĩtũmi.a Kaingĩ, Jehova naatumagĩra antũ baakũrũ kũũjũria mworoto jwawe. Ngerekano, Sara naarĩ ũmũkũrũ rĩrĩa Jehova aamenyithanĩrie atĩ arĩngĩaa ngʼina wa mũgongo jũmũnene na kĩũjũjũ wa Mesiya. (Kia. 17:15-19) Musa kinyawe naarĩ ũmũkũrũ rĩrĩa Jehova aamũtũmĩre arita Aisiraeli Misiri. (Kum. 7:6, 7) Na kinya mũtũmwa Johana naarĩ agũkũra Jehova akĩmũtongeeria kwaandĩka mauku jatano ja Bibiria.

4. Kũringana na Njuno 15:15, nĩmbi biũmba gũtethia antũ baakũrũ kũmĩĩria mĩthangĩko ĩrĩa bagũkũrũkĩĩra? (Tega kinya mbica.)

⁴ Antũ baakũrũ nĩbakũrũkagĩĩra mathĩĩna jamaingĩ o ũrĩa mĩaka ĩgwĩta. Mwarĩ wa baaba ũmwe aaugĩre ũjũ, “Ũkũrũ tĩ bwa iguaa.” Ĩndĩ antũ baakũrũ bethĩrwa na kũgwĩruab bakomĩĩria mathĩĩna jarĩa jejanagia na ũkũrũ. (Thoma Njuno 15:15.) Kĩthomone gĩkĩ, tũkaarĩĩria mantũ jarĩa antũ baakũrũ bomba kũthithia nĩkenda beeta na mbere kwĩthĩrwa na kũgwĩrua. Kinya tũkaarĩĩria ũrĩa bangĩ kĩũthũranone bomba kũbatethia. Mbere, gatwarĩĩrie nĩkĩ muntũ omba kwaga kũgwĩrua ũkũrũne.

GĨTŨMI MUNTŨ OMBA KWAGA KŨGWĨRUA ŨKŨRŨNE

5. Nĩmbi biũmba gũtũma antũ baakũrũ baunĩka nkoro?

⁵ Nĩmbi biũmba gũtũma uunĩka nkoro? Mbuga nĩ tontũ ũtĩkũũmba kũthithia mantũ jarĩa waathithagia. No wambie kwirirĩĩria rĩrĩa waarĩ ũmwĩthĩ na ũrĩna inya. (Mut. 7:10) Ngerekano, mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Ruby ariuga: “Kaingĩ rĩrĩa ngwĩkĩra nguũ nĩndemagwa gũtambũrũkia marũngo tontũ bwa kwigua mũrimo. Magiita jamwe nĩndemagwa kinya gũũkĩĩria magũrũ mbĩkĩra soksi. Njara ciakwa nikujaga ĩgandi tontũ bwa mpio, na kwou nkaremwa kũthithia kinya tũgũgĩ tũniini.” Harold, ũrĩa waatumĩkaga Betheli ariuga: “Rĩmwe nĩnthũũraga tontũ ntĩkũũmba kũthithia mantũ jarĩa ndaagwĩragĩrua. Nĩndaarĩ na inya mono ndĩ ũmwĩthĩ. Nĩndendeete gũceetha mono. Rĩrĩa twacethaga, bangĩ baaugaga, ‘Nenkera Harold mũbira tontũ akaingĩria.’ Ĩndĩ nandĩ ntĩkwona teka mpũmba kinya kũgera mũbira jũu.”

6. (a) Nĩmbi bingĩ biũmba gũtũma antũ baakũrũ baunĩka nkoro? (b) Nĩmbi biũmba gũtethia muntũ ũmũkũrũ kũmenya kethĩra atige gwĩtithia ngarĩ? (Tega ngacĩtine ĩjĩ gĩcuncĩ kĩrĩ na kĩongo “Rĩ, Ntige Gwĩtithia Ngarĩ?”)

⁶ Womba kuunĩka nkoro tontũ nandĩ ũrĩrĩgĩĩra antũ bangĩ bagũtethia kinya mantũne jarĩa ũramenyeretie kwithithĩria. No gũkarĩke ũu mono mono rĩrĩa wabatara muntũ wa gũkũmenyeera kana weeta gũkara na ũmwe wa aana baaku. Kinya womba kuunĩka nkoro nkũrũki tontũ ũtĩkũũmba gwĩtithia ngarĩ kana gwĩta gũntũ wenka tontũ ũtĩna inya kana ũtĩkwona bwega. Bũu bwomba gũtũma ũkaigua bũbũũĩ mono! Birĩa biũmba gũgũtethia nĩ kũriikana atĩ ũrĩ wa gĩtũmi mono kĩrĩ Jehova na kĩrĩ antũ bangĩ wĩthĩrwe nũkũũmba kwimenyeera, ũrĩkara wenka, kana ũtĩkũũmba gwĩtithia ngarĩ. Na no twĩthĩrwe na mma atĩ Jehova nagũciũkĩrwa nĩ ũrĩa tũkwigua. Jehova naijĩ ũrĩa tũmwendeete na ũrĩa twendeete ataana na aarĩ ba baaba, na bũu nĩbu bũrĩ ũntũ bwa gĩtũmi kĩrĩ we.—1 Sam. 16:7.

7. Nĩmbi biũmba gũgũtethia ũkeja kwĩthĩrwa ũkĩonaga teka mũthiro jũtĩkinya ũrĩ mwoyo?

⁷ Mbuga kinya nwigagua bũbũũĩ ũkĩonaga teka mũthiro jũtĩkinya ũrĩ mwoyo. Rĩrĩa waigua ũu, nĩmbi biũmba gũgũtethia? Iriikanie atĩ Jehova arĩ na gĩtũmi atĩrathiria nthĩgũrũ ĩjĩ nthũũku. (Isa. 30:18) Nĩkĩ akarĩte atĩrajũkia ĩtagaaria rĩu? Nĩ tontũ weteeri bwawe nĩbweete antũ babaingĩ kaanya ga kũmũmenya na ga kũmũtumĩkĩra. (2 Pet. 3:9) Kwou rĩrĩa waunĩka nkoro, thũgaanĩria ũrĩa antũ babaingĩ bakagunĩka kuumania na weteeri bwa Jehova mbere mũthiro jũkinya. Rĩ, to kwĩthĩrwe bamwe nĩ antũ ba nja yaaku?

8. Nĩ mantũ ta jarĩkũ barĩa akũrũ bomba kũthithia rĩrĩa bajĩtue kana bakwigua ũrũrũ?

⁸ Rĩrĩa twajĩtue kana tũkwigua ũrũrũ, twomba kũthithia kana tũkauga mantũ jarĩa jomba gũtũma twirira nyumene, ĩtĩkũmakania ũkũrũ bwetũ. (Mut. 7:7; Jak. 3:2) Ngerekano, rĩrĩa Ayubu aathangĩkaga, naarĩrie biugo ‘bitathũgaanĩrĩtue bwega.’ (Ayu. 6:1-3) Nkũrũki, antũ baakũrũ no barie kana bakathithia mantũ ja kwigithia bũbũũĩ tontũ bwa mbajua kana ndawa irĩa bagũtumĩra. Amwe nou, tĩ bwega gũtumĩra ũkũrũ kana mbajua ta kigwatio gĩa kwaria bũbũũĩ kana gĩa kwĩrĩgĩĩra bangĩ batũthithĩria mantũ jeetũ rĩonthe. Na tũkeeja gũciũkĩrwa atĩ tũkwarĩria muntũ bũbũũĩ, nĩbwega tũmũrombe ũrekeri ntũti.—Mat. 5:23, 24.

ŨRĨA ŨŨMBA KWĨTHĨRWA NA KŨGWĨRUA

9. Nĩkĩ ũbuĩrĩte gwĩtĩkĩĩria ũtethio bwa bangĩ? (Tega kinya mbica.)

⁹ Ĩtĩkĩĩria ũtethio bwa bangĩ. (Gal. 6:2) Mwambĩĩrione, no wone bũrĩ bũbũũmũ gwĩtĩkĩĩria ũtethio bwa bangĩ. Mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Gretl ariuga: “Rĩmwe nĩbwĩthagĩrwa bũrĩ bũbũũmũ gwĩtĩkĩĩria ũtethio bwa bangĩ tontũ mbonaga teka nkũbainyĩĩria. Nĩnjũkĩtie ĩgiita kũgarũra mwonere jwakwa na gwĩtĩkĩĩria bantethia.” Riikana atĩ bangĩ bakagwĩrua wetĩkĩĩria bagũtethia. (Atum. 20:35) Na wona ũrĩa bangĩ bakwendeete na ũrĩa bakũmakagĩra, bũu bũgatũma kinya gwe ũgwĩrua.

10. Nĩkĩ ũbuĩrĩte kũriikana gũcokia nkaatho? (Tega kinya mbica.)

¹⁰ Onania nkaatho. (Akol. 3:15; 1 Athe. 5:18) Rĩrĩa bangĩ batũthithĩria mantũ jameega, nĩtwigagua bwega ĩndĩ twomba kũũrĩrua kũbacokeria nkaatho. Ĩndĩ twabacokeria nkaatho na twabonia nĩ tũkũgwĩrĩrua jarĩa batũthithĩria, bakaigua bendi na barĩ ba gĩtũmi. Leah, ũrĩa ũmenyagĩĩra antũ baakũrũ Betheli ariuga: “Ũmwe wa aarĩ ba baaba barĩa menyagĩĩra nampandĩkagĩra tũbarũga twa gũncokeria nkaatho. Atĩmpandĩkagĩra biugo bibiingĩ ĩndĩ, nĩbindingithagia nkoro. Nĩmpendeete kũthoma jarĩa ampandĩkĩrĩte, na nĩngwĩragua kwona arĩ na nkaatho tontũ bwa ũtethio bwakwa.”

11. Nĩatĩa ũũmba gũtethia bangĩ? (Tega kinya mbica.)

¹¹ Iritanĩrie gũtethia bangĩ. Rĩrĩa watumĩra inya na kaanya gaaku gũtethia bangĩ, ũtĩthũgaanagĩria mathĩĩna jaaku mono. Njuno ĩmwe ya Afrika ĩngˈuanithanagia antũ baakũrũ na mauku jarĩ na mooritani ja ũũme. Ĩndĩ antũ bakarega kũjathoma batĩũmba kũmenya jarĩa jarĩku. Tontũ buĩ bũrĩ “mauku jarĩ mwoyo” tumĩreni kaanya kũritana antũ babeethĩ mantũ ja ũũme jarĩa bũrĩ najo na jarĩa bũcionerete. Boorie biũria na ũbathikĩĩre. Beere ũrĩa Jehova agũtethetie ũtũũrone bwaku na ũrĩa kinya bo bakethĩrwa na kũgwĩrua bamwathĩkĩra. Kamma wababoreria na wabekĩra inya, ũkethĩrwa na kũgwĩrua.—Zb. 71:18.

12. Kũringana na Isaya 46:4, nĩatĩa Jehova eranĩte akathithĩria antũ baakũrũ? (Tega kinya mbica.)

¹² Romba Jehova akwee inya. Kinya kethĩra no ũnoge kĩmwĩrĩ na kĩmathũganio, riikana atĩ Jehova ‘atĩgirĩkaga kana anoga.’ (Isa. 40:28) Nĩatĩa Jehova atumagĩra inya yaawe ĩnyiingĩ? Njĩra ĩmwe nĩ gwĩkĩra antũ baakũrũ inya. (Isa. 40:29-31) Kamma, neranĩte akabatethia. (Thoma Isaya 46:4.) Na Jehova nojũragia mawĩrane jaawe rĩonthe. (Jos. 23:14; Isa. 55:10, 11) Wamũromba agagũtethia, na bũu bũgakũrikithĩria nakwendeete na bũtũme wĩthĩrwe na kũgwĩrua.

13. Kũringana na 2 Akorintho 4:16-18, nĩmbi tũbuĩrĩte kũriikana? (Tega kinya mbica.)

¹³ Riikana jarĩa ũgũkũrũkĩĩra tĩ ja gũtũũra. Twariikana atĩ mantũ jamoomũ jatĩtũũra, bũkethĩrwa bũrĩ bũbũũthũ kũũmĩĩria. Na Bibiria nĩtũrikithagĩria atĩ ũkũrũ na mbajua nĩ bia kagiita gaakai. (Ayu. 33:25; Isa. 33:24) Kwou, kũmenya atĩ ĩgiita rĩĩjĩte rĩkethĩrwa rĩthongi nkũrũki ya nandĩ, gũgagũtethia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua. (Thoma 2 Akorintho 4:16-18.) Ĩndĩ rĩ, nĩatĩa bangĩ bomba gũtethia?

ŨRĨA BANGĨ BOMBA GŨTETHIA

14. Nĩkĩ tũbuĩrĩte kũriũngĩra na kwaranĩria na barĩa akũrũ?

¹⁴ Menyeria kũriũngĩra na kwaranĩria na barĩa akũrũ. (Ahi. 13:16) Rĩmwe antũ baakũrũ no baigue batiganĩrĩtue. Mũtaana wa baaba Camille ũrĩa ũkũrũkagĩĩra ũntũ ta bũu ariuga: “Nkaraga nyomba kuuma rũkĩĩrĩ mwanka ũgoro. Bũu nĩbũtũmaga noga mono. Rĩmwe mbigagua ta ngatũnyi ĩnkũrũ ĩingĩri. Nĩnthũraga na nkaigua bũthũũku.” Rĩrĩa twariũngĩra antũ baakũrũ, twĩthagĩrwa tũkĩbarikithagĩria atĩ nĩba gĩtũmi na nĩtũbendeete. Mbuga kwĩrĩo wabangĩte kwaranĩria kana kũriũngĩra muntũ ũmũkũrũ wa kĩũthũrano kĩenu ĩndĩ ũtoombĩre kũthithia ũu. Nĩ mma twinthe tũrĩ na mantũ jamaingĩ ũtũũrone bwetũ. Kwou, nĩmbi biũmba gũtũtethia ‘kũthuura [mantũ] jarĩa meegaʼ nkũrũki, bũmwe bwajo bũrĩ kũriũngĩra antũ baakũrũ? (Afl. 1:10) No waandĩke mariĩtwa jaao na ũtue nĩrĩ ũkabariũngĩra kana ũkaaranĩria nabo. Bangania ntukũ yongwa ĩrĩa ũkathithia ũu nĩkenda ũtĩkorĩrue.

15. Nĩ mantũ jarĩkũ antũ babeethĩ na barĩa akũrũ bomba kũthithia barĩ amwe?

¹⁵ Kethĩra ũrĩ muntũ ũmwĩthĩ, no wĩthĩrwe ũtĩkũmenya nĩmbi ũũmba kwarĩĩria kana kũthithia bũrĩ na antũ baakũrũ. Ĩndĩ menya ũkĩra kũthithia ũu. Tuma ũcoore nabo. (Nju. 17:17) Aranĩria nabo mbere na nyuma ya mĩcemanio. No ũboorie nĩ Ĩandĩko rĩrĩkũ bendeete mono kana nĩ mũceetho jũrĩkũ baagwĩragĩrua barĩ aana. Kinya no ũbagwate ũgeni bwone JW Broadcasting^® bũrĩ amwe. No ũbagwatie kũthithia mantũ jarĩa batĩkũũmba. Ngerekano, no ũbatethie gwĩkĩra into thimũne ciao kana mauku jarĩa jaumĩrĩte rua. Mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Carol ariuga: “Gwata ũgeni antũ baakũrũ rĩrĩa ũkũthithia mantũ jarĩa wendeete. Kinya kethĩra ndĩ ũmũkũrũ, no mpendeete kũgwĩrĩrua ũtũũro. Nĩ mpendeete gwĩta thokoone, kũrĩa mũkaweene, na kũriũnga gũntũ gũkũthongi.” Mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Maira ariuga: “Ndĩna mũcoore wa mĩaka 90. Antigĩĩte na mĩaka 57. Ĩndĩ kaingĩ ntĩriikanaga nĩ ũmũkũrũ rĩrĩa tũkũtheka na tũkwona cinema tũrĩ amwe. Na rĩrĩa twakũrũkĩĩra mantũ jamoomũ, nĩtũrombanaga ũtaaro.”

16. Nĩkĩ bũrĩ ũntũ bũbwega gwĩtania na barĩa akũrũ kwona ndagitarĩ?

¹⁶ Baikie kwona ndagitarĩ. O amwe na kũbaikia cibitarĩ, no ũbakarie nĩkenda ũtigĩĩra bagũtungatĩrwa bwega nĩ ndagitarĩ na bakwewa ũtethio bũrĩa bakũbatara. (Isa. 1:17) No ũbatethie na njĩra ya kũthikĩĩra jarĩa ndagitarĩ akũbeera. Mwarĩ wa baaba ũmũkũrũ ũgwĩtwa Ruth ariuga: “Kaingĩ rĩrĩa mbĩtaga cibitarĩ ninka, ndagitarĩ atĩĩtĩkagia jarĩa nkũmwĩra. Ndagitarĩ bomba kũmbĩĩra: ‘Ũgwe ũtĩajĩtue, gokũthũgaania ũu.’ Ĩndĩ rĩrĩa ndetania na muntũ ũngĩ, ndagitarĩ nantungatagĩra na njĩra ĩnjega nkũrũki. Nĩngũcokeria ataana na aarĩ ba baaba nkaatho barĩa betanagia naani kwona ndagitarĩ.”

17. Nĩ njĩra irĩkũ tũũmba gũtumĩra rĩrĩa tũgũtũmĩĩria na barĩa akũrũ?

¹⁷ Tũmĩĩria amwe nabo. Antũ bamwe baakũrũ bomba kwĩthĩrwa batĩna inya ya gũtũmĩĩria nyomba kwa nyomba. Rĩ, to wĩtanie na mwarĩ wa baaba ũmũkũrũ gũtũmĩĩria na kagarĩ? No ũmũretere gĩtĩ nĩkenda omba gũkara nthĩ akuĩ na kagarĩ. Kinya, no ũgwate ũgeni mũtaana wa baaba ũmũkũrũ rĩrĩa bũkũthoma na mũritwa waaku, kana bũkabangania kũthomera kwa mũtaana wa baaba ũu. Akũrũ no babanganie mĩcemanio ya ũtungatĩri ĩthithĩrue kwa barĩa akũrũ nĩkenda bomba kũgunĩka. Jehova nagwĩragua kwona tũgĩciũmia kwonia ataana na aarĩ ba baaba baakũrũ wendo na gĩtĩĩo.—Nju. 3:27; Aro. 12:10.

18. Nĩmbi tũkaarĩĩria kĩthomone kĩu kĩngĩ?

¹⁸ Tũkũriikanua atĩ Jehova nendeete na nonaga barĩa akũrũ barĩ ba gĩtũmi. Na kinya tuĩ nĩu tũbonaga! Antũ baakũrũ, kinya kethĩra nĩbũgũkũrũkĩĩra mantũ jamoomũ, Jehova akabũtethia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua. (Zb. 37:25) Nĩ ũntũ bwa gwĩkĩra inya kũmenya atĩ ĩgiita rĩĩjĩte bũkethĩrwa na kũgwĩrua nkũrũki! Ĩndĩ bamwe beetũ nĩbakũmenyeera muntũ wa nja, mwana, kana mũcore wajĩtue. Nĩmbi biũmba kũbatethia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua? Tũkaarĩĩria ũntũ bũu kĩthomone kĩu kĩthingatĩte.