ZIR TUR THUZIAK 20
HLA 7 Jehova, Kan Chakna
Thlamuan Tûr Chein Jehova Rinchhan Tlat Rawh
“Zahngaihnaa khat Pa leh thlamuanna zawng zawng Pathian chu fakin awm rawh se.”—2 KOR. 1:3, NWT.
A TUM BER
Jehova’n Juda sal tângte a thlamuan dân aṭanga kan zir theihte.
1. Juda sal tângte dinhmun chu hrilhfiah rawh.
BABULONA Juda sal tângte rilru awm dân tûr chu han mitthla teh. An ram tihchhiat a nih lai chu an hmu a. An sualna avâng leh an pi leh pute sualna avângin an in lum aṭanga ram danga hruaiin an awm a ni. (2 Chro. 36:15, 16, 20, 21) Babulona sal tângte chuan nun pângngaia nung tûrin zalenna eng emaw chen an nei ngei mai. (Jer. 29:4-7) Mahse, nun chu a awlsam lo va, an duhthusâm ang nun lah a ni hek lo. An dinhmun chu engtin nge an thlîr? Sal tâng rinawm pakhat chuan: “Babulon lui kamahte, chutah kan ṭhu a, a ni, kan ṭap ṭhîn, Zion kan ngaihtuahin,” tiin a sawi a. (Sâm 137:1) Lungngai taka awm sal tângte chuan thlamuanna an mamawh a ni; mahse, khawi aṭangin nge chu chu an hmuh theih ang?
2-3. (a) Jehova’n Juda sal tângte tân eng nge a tih? (b) He thuziakah hian eng nge kan sawiho vang?
2 Jehova chu “thlamuanna zawng zawng Pathian” a ni a. (2 Kor. 1:3, NWT) Pathian hmangaihna ngah tak a nih angin, amah hnaihtu zawng zawngte chu thlamuan a duh a ni. Sal tâng ṭhenkhatin a zilhna pawmin a hnênah an kîr leh ang tih a hria a. (Is. 59:20) Chuvângin, sala hruai an nih hma kum 100 aia tamah zâwlnei Isaia chu a hming chuanna lehkhabu ziak tûrin a thâwk khum a ni. Eng atân nge? Isaia chuan: “‘Thlamuan rawh u, ka mite hi thlamuan rawh u!’ in Pathianin a ti,” tiin a ziak a. (Is. 40:1) Ni e, Jehova chuan zâwlnei thuziakte hmangin Juda sal tângte mamawh thlamuanna chu a pe a ni.
3 Chûng Juda sal tângte ang bawkin, keini pawhin thlamuanna mamawh châng kan nei a. He thuziakah hian Jehova’n sal tângte a thlamuan dân kawng thum kan sawiho vang: (1) Inlamlêtte ngaihdam a tiam a, (2) a mite chu beiseina a pe a; tichuan, (3) an hlauhna a tihkiamsak a ni. Chûngte kan zir rualin, Jehova thlamuanna thute kan hlâwkpui theih dân chu chhinchhiah bawk ang che.
JEHOVA’N ZAHNGAIHNA NEI TAKIN MIN NGAIDAM
4. Engtin nge Pathian Jehova chuan zahngaihnaa khat a nihzia a lantîr? (Isaia 55:7)
4 Jehova chu “zahngaihnaa khat Pa” a ni a. (2 Kor. 1:3, NWT) Sal tâng inlamlêtte ngaihdam a tiam khân chu mizia chu a lantîr a. (Isaia 55:7 chhiar rawh.) Ani chuan: “Kumkhaw ngilneihnain ka khawngaih ang che,” tiin a sawi a ni. (Is. 54:8) Engtin nge Jehova’n zahngaihna a lantîr? Juda mite chuan an thil tihsual sawhkhâwk ṭha lo tak chu a hnam pum anga an tawrh la ngai dâwn mah se, ani chuan Babulonah kumkhuain an awm lo vang tih a tiam a ni. Hun tiam chin chauh salah an tâng ang. (Is. 40:2) Chûng thute chuan an zînga inlamlêtte chu a va thlamuan nasa dâwn tak êm!
5. Engvângin nge Jehova zahngaihna chu Juda sal tângte aia kan ngaihhlut lehzual ang?
5 Eng nge kan zir theih? Jehova chuan a mite chu ngaihdam pumhlûm a inhuam a. Chu chu, tûn laiah Juda sal tângte aiin ngaihhlut lehzual nachhan tûr kan nei a ni. Engvângin nge? Kan sualte ngaihdam a nih theih nâna Jehova thiltihte chu kan hria a. Isaia hrilh lâwk aṭanga kum za tam tak hnuah, ani chuan mi sual inlamlêt zawng zawngte tâna tlanna pe tûrin a Fapa duh tak chu leiah a rawn tîr a. Chu inthawina ṭanchhan chuan sualte chu “thai bo [ftn]”—tihbo vek a ni. (Tirh. 3:19, NWT; Is. 1:18; Eph. 1:7) A rawng kan bâwl Pathian chu zahngaihna ngah tak a va ni êm!
6. Engtin nge Jehova zahngaihna chungchâng ngaihtuah tlatna chu kan hlâwkpui theih? (Milem en bawk rawh.)
6 Mahni inthiam lohnain kan rilru a tibuai a nih chuan, Isaia 55:7-a Jehova thâwk khum thute chuan thlamuanna min pe thei a ni. Kan zînga ṭhenkhat chuan an inlamlêt tawh hnuah pawh tûn hmaa an thil tihsualte avângin inthiam lohna an la nei reng thei a. Kan thil tihsual sawhkhâwk kan la tuar reng a nih chuan chutiang chu a ni lehzual thei a ni. Mahse, kan sual kan puan a, kan insiam ṭhat tawh chuan Jehova’n min ngaidam tawh tih kan chiang thei a. Jehova’n min ngaihdam tawh chuan kan sualte chu a hre reng tawh lo. (Jeremia 31:34 nên khaikhin rawh.) Chuvângin, Jehova’n tûn hmaa kan sualnate a ngaihtuah tawh loh chuan, keini pawhin kan ngaihtuah tûr a ni lo. Jehova ngaih pawimawhte chu tûn hmaa kan thil tihsualte ni lovin, tûna kan thiltihte hi a ni a. (Ezek. 33:14-16) Rei lo te hnuah, zahngaihnaa khat kan Pa chuan kan thil tihsual rah ṭha lo zawng zawngte lakah min chhuah zalên hlen tawh ang.
Jehova ngaih pawimawh chu tûn hmaa kan thil tihsualte ni lovin, tûna kan thiltihte hi a ni (Paragraph 6-na en rawh)
7. Sual kan thup a nih chuan, engin nge ṭanpuina dîl tûra min chêttîr thei?
7 Sual pawi tak kan thup avânga kan chhia leh ṭha hriatnain min tibuai reng a nih chuan, eng nge kan tih ang? Bible chuan upate hnêna ṭanpuina dîl tûrin min fuih a ni. (Jak. 5:14, 15) Mahse, kan thil sual tihte hrilh chu harsa kan ti mai thei. Chutih rualin, kan inlamlêt a, Jehova leh min ṭanpui tûra a ruatte’n hmangaihna nei takin zahngaihna an lantîr ang tih kan hre reng a nih chuan, chûng mi rinawmte pan tûra chêttîrin kan awm ang. A chhia leh ṭha hriatna tihbuaia awm unau Arthur-a a Jehova zahngaihnain thlamuanna a pêk dân hi lo ngaihtuah ta ila. Ani chuan: “Kum khat chhûng vêl chu saruak lem leh thuziakte ka en ṭhîn a. Mahse, chhia leh ṭha hriatna chungchâng thusawi pakhat ka ngaihthlâk hnuah ka thil sual tih chu ka nupui leh kohhran upate hnênah ka hrilh a. Chumi hnu chuan rilru hahdamna eng emaw chen nei mah ila, rilru hrehawm takin ka la awm tho va. Upate chuan Jehova’n min hnâwl lo tih leh min hmangaih avângin min zilh tih min hriat nawntîr a. An thusawi ngilnei tak chuan ka rilru a khawihin, ka ngaihtuahna siam ṭha tûrin min ṭanpui a ni,” tiin a sawi. Tûnah chuan, Arthur-a chu regular pioneer leh kohhranho rawngbâwltu a ni tawh a ni. Kan inlamlêt a nih chuan Jehova’n kan chungah zahngaihna a lantîr ang tih hriat chu a va thlamuanthlâk tak êm!
JEHOVA’N BEISEINA MIN PE
8. (a) Jehova’n sal tângte chu eng beiseina nge a pêk? (b) Isaia 40:29-31-a sawi angin, beiseina chuan Juda inlamlêtte chungah eng nghawng nge a neih?
8 Mihring thlîrna aṭang chuan Juda sal tângte dinhmun chu beisei bo angin a lang a. Khawvêl Awptu Babulon mite chuan an salte chu an chhuah zalen ngai loh vâng a ni. (Is. 14:17) Mahse, Jehova chuan a mite chu chhuah zalen an nih tûr thu tiamin beiseina a pe a. Chu chu eng mahin a dâl thei lo vang. (Is. 44:26; 55:12) Jehova mithmuhah chuan Babulon chu vaivut ang lek a ni a. (Is. 40:15) Vaivut chu thlîin a chhêm chuan a lêng bo vek ṭhîn a ni. A nih leh, beiseina chuan sal tângte chungah eng nghawng nge a neih? Thlamuanna a pêk bâkah, nghawng dang pawh a nei a ni. Isaia chuan: “LALPA nghâktute erawh chuan an chakna chu an siam ṭha leh ang,” tiin a ziak a. (Isaia 40:29-31 chhiar rawh.) Ni e, beiseina chuan chakna thar a pe ang a, ‘mupuite angin thlain an thlâwk chho’ dâwn a ni.
9. Engin nge sal tângte chu Jehova thutiamte a thleng famkim ang tih rin nachhan tûr pe?
9 Jehova chuan sal tângte hnênah a thutiamte an rin theih nachhan a pe bawk a ni. Engtin nge? Hrilh lâwkna thleng famkim tawhte chungchâng hi han ngaihtuah teh. Anni chuan Assuria’n Israel hmâr lam lalram chu hnehin, mite chu salah a hruai tih an hria a. (Is. 8:4) Babulon mite chuan Jerusalem chu tichhiain, a chhûnga chêngte chu salah an hruai tih an hre bawk a. (Is. 39:5-7) Chu bâkah, Lal Zedekia mit chu kher chhuahsak niin, Babulona hruai a nih thu chu an hre bawk. (Jer. 39:7; Ezek. 12:12, 13) Jehova hrilh lâwk zawng zawngte chu a thleng famkim vek a ni. (Is. 42:9; 46:10) Chûngte chuan, Jehova’n chhuah zalen a tiamna chu a lo thleng famkim ngei ang tih an rinna chu a va tinghet lehzual dâwn tak êm!
10. Hêng ni hnuhnûngahte hian engin nge beiseina vawng reng tûra min ṭanpui thei?
10 Eng nge kan zir theih? Kan lungngaih hunah beiseina chuan min thlamuanin, min tichak thar leh thei a ni. Ni e, hun khirh taka kan nun bâkah, hmêlma thiltithei takte kan hmachhawn mêk a. Mahse, kan lunghnual tûr a ni lo. Jehova chuan remna leh himna neia chatuana nun beiseina ropui tak min pe a ni. Chu beiseina chu kan rilru leh thinlunga vawngin kan chian a ngai a. Chuti a nih loh chuan, kan beiseina chu tukverh bâl tak aṭanga hmun mawi tak thlîr ang maiin a fiah lo ṭan thei a ni. Engtin nge “tukverh chu tifaia” kan beiseina chu kan tihchian reng theih? Khawvêl thara nun a hlimawm dân tûr mitthla nân hun kan hmang ziah thei a. Kan beiseina chungchâng târ langtu thuziakte chu chhiarin, video-te enin, hlate kan ngaithla thei a ni. Chu bâkah, thutiam thleng famkim tûr kan nghahhlelh takte chungchângah ṭawngṭaiin Jehova kan be thei bawk a ni.
11. Engin nge natna khirh tak tuartu unaunu pakhat chu chakna nei thar leh tûra ṭanpui?
11 Beiseinain natna khirh tak tuartu unaunu Joy-i a thlamuan dân leh a tihchak dân hi han ngaihtuah teh. Ani chuan: “Ka rilru a ipik châng hian Jehova’n min hre thiam tih ka hriat avângin, a hnênah ka rilrua awm zawng zawng ka hrilh ṭhîn a. Ani chuan min chhâng lêtin ‘mihringte neih theih rual loh thiltihtheihna’ min pe ṭhîn a ni,” tiin a sawi. (2 Kor. 4:7, NWT) Unaunu Joy-i chuan “chumi khuaa awm chuan, ‘Ka dam lo ve,’” an tih tawh lohna tûr khawvêl thara awm angin a inmitthla ṭhîn a. (Is. 33:24) Keini pawh Jehova hnênah kan thinlung leihbuaa, kan beiseina kan ngaihtuah tlat a nih chuan chakna kan nei thar leh thei a ni.
12. Jehova thutiamte rin nachhan tûr eng nge kan neih? (Milem en bawk rawh.)
12 Sal tângte ang bawkin, Jehova chuan a thutiamte kan rin theih chhan tam tak min pe a. Kan hmuh theiha thleng famkim hrilh lâwknate hi han ngaihtuah teh. Entîr nân, ‘a ṭhena chak a, a ṭhena chhe awl’ khawvêl thuneitu chu kan hmu a. (Dan. 2:42, 43) ‘Hmun hrang hranga lîr nghîng’ chanchin kan hriat bâkah, “hnam zawng zawng” hnênah thu kan hril bawk a ni. (Mt. 24:7, 14, NWT) Chûng hrilh lâwknate leh hrilh lâwkna dang tam takte chuan thlamuanna min neihtîrtu Jehova thutiam la thleng famkim tûrte chunga kan rinna chu a tinghet a ni.
Tûn laia kan hmuh theiha thleng famkim mêk hrilh lâwknate chuan Jehova thutiamte rin nachhan tûr min pe (Paragraph 12-na en rawh)
JEHOVA CHUAN KAN HLAUHNA A TIKIAM
13. (a) Judate chuan chhuah zalen an nih dâwn hnaihah eng harsatnate nge an hmachhawn ang? (b) Isaia 41:10-13-a târ lan angin, engtin nge Jehova chuan Juda sal tângte chu a thlamuan?
13 Jehova chuan sal tângte chu beiseina ropui tak pein thlamuan mah se, chhuah zalen an nih hunah harsatnate an hmachhawn dâwn tih a hria a. Judate sal tânna tâwp dâwn hnaihah, lal chak tak pakhat chuan Babulon leh a chhehvêla hnamte a hneh tûr thu a hrilh lâwk a ni. (Is. 41:2-5) Judate chuan an hlauh a ngai em? Chûng thilte a thlen hma aṭangin Jehova chuan a mite chu: “Hlau suh u, kei in hnênah ka awm si a; mangang suh u, kei in Pathian ka ni si a,” tiin a lo thlamuan tawh a ni. (Isaia 41:10-13 chhiar rawh.) “Kei in Pathian ka ni si a,” tia a sawi awmzia chu eng nge ni? Judate chuan amah an be tûr a ni tih an hriat sa avângin, chutianga ti tûra a hriat nawntîrna a ni lo. Chu aiin, ani chu an lamah a la ṭang reng tih a hriat nawntîrna zâwk a ni.—Sâm 118:6.
14. Jehova chuan sal tângte hlauhna tikiam tûrin eng thil dang nge a tih?
14 Jehova chuan tiam chin nei lo, a thiltihtheihna leh finna chu hriat nawntîrin sal tângte hlauhna chu a tihkiamsak bawk a. Juda sal tângte chu vâna arsite thlîr tûrin a hrilh a ni. Arsite chu a siam mai ni lovin, an hmingte pawh a hre vek tih a hrilh a. (Is. 40:25-28) Chutiang a nih chuan, a chhiahhlawh mi mal tinte hming chu a va hre lehzual dâwn êm! Chu bâkah, Jehova chuan arsite siam tûra thiltihtheihna a nei a nih chuan, a mite ṭanpui tûrin thiltihtheihna a nei tih a chiang hle. Chuvângin, Juda sal tângte chuan mangana hlauh nachhan tûr an nei lo.
15. Engtin nge Pathianin Juda sal tângte chu thil lo thleng tûrte atân a buatsaih?
15 Jehova chuan thil lo thleng tûrte atân a mite chu a buatsaih bawk a. Isaia lehkhabu tîr lamah Pathian chuan: “In pindan chhûngahte lût ula, in kawngte chu inkhâr khum rawh u: lungnih lohna hi a kian hmâ loh chu mitkhapkâr lek biru rawh u,” tiin a mite chu a hrilh a ni. (Is. 26:20) He thuchah thlen famkimna hmasa zâwk chu Lal Kura’n Babulon a beih khân a ni thei a. Hmân lai Grik chanchin zir mi pakhat chuan Kura Babulona a luh khân, a “sipaite chu kawngkhâr pâwn lama an hmuh apiang that vek tûrin thu a pe” tih a sawi a ni. Babulona chêngte hlauh dân tûr chu han mitthla teh! Mahse, Juda sal tângte chu Pathian Jehova kaihhruaina an zawm avângin an dam khawchhuah a rinawm.
16. Engvângin nge kan nakin hun atân kan lungkham lutuk loh vang? (Milem en bawk rawh.)
16 Eng nge kan zir theih? Mihring chanchina hrehawm nasa ber chu kan hmachhawn thuai dâwn a. Chumi inṭan hunah chuan khawvêl mite chu an hrilhhaiin, an hlau hle dâwn a ni. Mahse, keini Pathian Jehova mite chuan ani chu kan Pathian a ni tih kan hriat avângin kan hlau lo vang. ‘Kan chhandamna chu a hnai tawh’ tih kan hriat avângin inrintâwkna nei takin kan ding ang a. (Lk. 21:28, NWT) Hnam insuih khâwmin min beih hunah pawh nghet takin kan ding bawk ang. Jehova chuan vântirhkohte hmanga min vênhim bâkah, nun chhanhimna tûr kaihhruainate min pe ang. Pathianin chûng kaihhruainate min pêk dân tûr chu kan la hre lo va. Mahse, chûngte chu kohhran kal tlanga kan dawn a rinawm a ni. Chutih hunah chuan, chûng kaihhruainate chu kan himna tûr “pindan” ang a ni ang. A nih leh, thil lo thleng tûrte atân engtin nge kan inbuatsaih theih? Kan unaute kan hnaih tlat a, inawpna pâwl aṭanga kan dawn kaihhruainate zawm kan inhuam a, Jehova’n inawpna pâwl chu a kaihruai tih kan rin ngheh tlat a ngai a ni.—Heb. 10:24, 25; 13:17.
Jehova’n min chhan chhuak tûrin thiltihtheihna leh chakna a nei tih kan hriat avângin, hrehawm nasa tak chhûnga kan chunga thleng tûrte chu kan hlauh a ngai lo (Paragraph 16-na en rawh)b
17. Engtin nge thlamuan tûr chein Jehova i rinchhan tlat theih?
17 Juda sal tângte chuan dinhmun harsa tak tâwk dâwn mah se, Jehova’n an mamawh thlamuanna a pe a. Kan tân pawh chutiang chuan a ti ang. Chuvângin, nakinah eng thil pawh lo thleng se, thlamuan tûr chein Jehova rinchhan chhunzawm zêl ang che. A zahngaihna ropui tak chu rinchhan la. I beiseina chu vawng nghet tlat ang che. Jehova chu i Pathian a nih avângin hlauh tûr eng mah i nei lo tih hre reng ang che.
HLA 3 Kan Chakna, Kan Beisei, Kan Rinchhan
a Hming ṭhenkhat chu thlâk a ni.
b MILEM HRILHFIAHNA: Unau tlêm tê chu an awm khâwm a. Khawi hmunah pawh awm mah se, Jehova chuan a mite chhanhim tûrin thiltihtheihna leh chakna a neih tih an ring nghet tlat a ni.