Indona Kan Ti Tâwp Thei Em?
Chhan tam tak avângin mite chu an indo va. Politics leh sum leh pai lama dinhmun ṭha zâwk an neih theih nân te leh, hmun leh ram lâk an tum vâng te a ni ṭhîn. Hnam leh sakhaw buaina chi hrang hrang avângte pawhin an indo bawk a ni. Indona ti tâwpa remna siam tûrin mite’n engtin nge hma an lâk? Chûng an hma lâknate chu a hlawhtlin kan beisei thei em?
Drazen_/E+ via Getty Images
SUM LEH PAI DINHMUN DAWM KANNA
Thiltum: Mite dinhmun ṭha zâwk neihtîr. Chu chuan indona awmtîrtu ber zînga pakhat sum leh pai lama intluktlân lohna chu a ti bo, a nih loh leh a ti tlêm thei a ni.
Harsatna: Sawrkârte chuan sum leh pai an hman dânah inthlâk danglamna an siam a ngai dâwn a. Kum 2022 khân, ram hrang hrangah mite’n dinhmun ṭha zâwk an neih theih nân (U.S.) dollar tlûklehdingâwn 34.1 vêl hman a ni a. Mahse, chu chu chumi kum vêka râlthuam tih changtlun nâna sum hman zât zaa 0.4 chauh a ni.
“Sum leh pai a tam zâwk chu indona awm lo tûr leh remna siam nân ni lovin, indona nghawng tuarte ṭanpui nâna hman a ni.”—António Guterres-a, secretary-general of the United Nations.
Bible sawi dân chuan: Khawvêl sawrkârte leh pâwl hrang hrangte chuan mi retheite chu ṭanpui thei mah se, retheihna chu an nuai bo thei tak tak ngai lo vang.—Deuteronomy 15:11; Matthaia 26:11.
INREMSIAMNA
Thiltum: Sawihona ṭha leh inremsiamna hmanga buaina thleng lo tûra dan, a nih loh leh chinfel.
Harsatna: Pâwl hrang hrangte chuan mahni lama a ṭûl anga insiamrem an duh lo pawh a ni thei a. Chu bâkah, remna thuthlung an siamte pawh awlsam taka bawhchhiat a ni ṭhîn.
“Inremsiamnate chu a hlawhtling reng lo va. Inremsiamna ṭhenkhat phei chuan buaina chu a ti sosâng zâwk thei a ni.”—Raymond F. Smith-a, American Diplomacy.
Bible sawi dân chuan: Mite chuan ‘remna an zawng’ tûr a ni a. (Sâm 34:14) Mahse, tûn laia mi tam tak chu “thianghlim lo te, . . . huaikawmbâwl te, . . . vervêk te” an ni. (2 Timothea 3:1-4) Chûng miziate chuan sawrkâr hruaitu ṭhate pawh buaina chingfel thei lovin a siam a ni.
RALTHUAM TIH TLEM
Thiltum: A bîkin, nuclear, chemical hlauhawm tak tak hmang leh natna ṭha lo tak tak thlen thei râlthuamte tih tlêm, a nih loh leh tih bo.
Harsatna: Mite chuan thuneihna hloh emaw, hneh awlsam tak nih emaw an hlauh avângin an râlthuam tih tlêm chu an duh lo ṭhîn a. Dik tak chuan, râlthuamte tih bo chu indona thlen chhan chinfelna a ni lo.
“Sawrkâr tam tak chuan ram hrang hranga buaina leh innghirnghona te chingfela, khawvêl him zâwk leh ṭha zâwk siam tûra ruahmannate pawh tiamin, kum 1991 hnu lama râlthuamte ti tlêm tûra an thutiamte chu an hlen lo a ni.”—“Securing Our Common Future: An Agenda for Disarmament.”
Bible sawi dân chuan: Mite chuan an râlthuamte chu kalsanin, an “khandaihte chu leilehna hmâwr zumahte an chher” tûr a ni a. (Isaia 2:4) Mahse, nunrâwnna chu mihring thinlunga inṭan a nih avângin, indona ti tâwp tûr chuan chu aia tam tih a ngai a ni.—Matthaia 15:19.
RAM HRANG HRANG THAWHHONA
Thiltum: Ram hrang hrangte chuan an hmêlmate laka inhumtawn tûra inremsiamna neih an tum a. Chutianga an tih chuan, an hmêlmate beih ngam ni lo tûrah an inngai a ni.
Harsatna: Ram hrang hrang thawhhona chuan remna a awmtîr ngei ang tia sawi theih a ni lo. Sawrkârte chu an intiamkam angin an awm reng lo va; an hmêlmate an beih dân tûr leh beih hun tûr chungchângah pawh an inthurual reng lo a ni.
“League of Nations leh United Nations chuan ram hrang hrangte thawkho thei tûrin nasa takin ṭan la mah se, indona thleng lo tûrin an dang thei chuang lo.”—“Encyclopedia Britannica.”
Bible sawi dân chuan: Thawhhona chu a ṭhat zâwk châng a awm ngei mai. (Thuhriltu 4:12) Mahse, remna leh himna tluantling thlen tûrin mihring inkaihhruaina pâwlte chu kan rinchhan thei lo. “Mihring zînga miliante chu ring duh suh u, tu mah an chhandam thei si lo. An thi a, leiah an kîr ta a, chumi ni chuan an thiltum zawng zawng pawh a ral nghâl ṭhîn.”—Sâm 146:3, 4, C.L. Re-edited.
Remna tluantling awm tûrin hma lâkna nasa tak awm mah se, indonate chu kan la tuar reng a ni.