Kapkapek a Isus Fwako In Ngun Ke Elos Matou
“Elos su eoki in loom sin Jeova . . . fwa ouyepa isus fwako ke elos matou.”—SAM 92:13, 14.
1, 2. (a) Fuka oiyen matou el akkalemyeyuk pal nukewa? (b) Mea ma Simusla el mwulela ke fwako koluk su tuku ke ma koluk lal Adam?
OIYEN matou—ke kom long kas inge mea kom nunku ka? Kolo su arosrosak? Mutamwauk in selongkasla? Munasla a rarrar lun niye a pao? Ku kutupa oiya ke “len koluk” su akkalemyeyuk kalem in Ekklisiastis 12:1-7? Fwin oinge, arlanu yok sripe in esam la ma akkalemyeyuk in Ekklisiastis sapta 12 el akkalemye ke oiyen met matou, la tia ma Met Orekutla, Jeova God, el orala akwuk ke mutamwauk, a ke fwako koluk nu ke monin metu ke sripen ma koluk lal Adam.—Rom 5:12.
2 Oiyen matu sifwana el tia tuku ke sripen selngawi, meyen in moul pal nukewa eneneyuk in oasr yea puspus somla. Aok, kapkapek a matou el oiya na mwomwo lun ma moul nukewa. Ma upa nukewa ke lusen yea tausan onkosr lun ma koluk a sesumwos su kut liye yen nukewa fwa tia pat wanginla in oana ma ke pal somla, a met akos nukewa elos fwa engankin moul oana ke akwuk mwomwo ke mutamwauk, su wangin me keok nu ke mano a nunak su tuku ke oiyen matou a mise. (Genesis 1:28; Fwakyuk 21:4, 5) In pal san, “met su muta we fwa tia fwak: ‘Nga mas.’” (Isaia 33:24) Met matou elos fwa folokla nu ke “len in fwusr” lalos, a ikwelos fwa “mwo liki ikwen sie tulik.” (Job 33:25) Tusruktu, ke pal inge, met nukewa elos enenu in kafweang in muteng ke oiyen sesumwos su elos usrui sel Adam. Ne oinge, met kulansap nukewa lun Jeova elos akinsemwomwoyeyuk ke inkanek yok ke lusen yea nukewa ke elos matou.
3. Ke inkanek puspus fuka met Kristian elos “fwa isus fwako ke elos matou”?
3 Kas lun God el akkalemye nu sesr la “elos su eoki in loom sin Jeova . . . fwa ouyepa isus fwako ke elos matou.” (Sam 92:13, 14) Ke kas in pupulyuk, met sim lun sam el akkalemye ma paye inge la met kulansap oaru nukewa lun God elos ku in tafwela in kapkapek, yokyokelik ke orekma in kulansap lalos nu sin God, fwinne manolos munasla ke sripen elos matou. In pal lun Baibel a ke pal inge oasr me srikasrak puspus sang me akpayeye ka la paye ma inge.
“Oasr Pal Nukewa in Temple”
4. Ke inkanek fuka mutan palu Anna su matou tari el akkalemye lungse yok lal nu sin God, a fuka el akinsemwomwoyeyuk?
4 Lela kut in nunku ke mutan palu inge Anna in century se meet. Ke pal se el yea 84 matwe, “pal nukewa el oasr in temple a el alu nu sin God wi lalo a pre fong a len.” El sie mutan su papa tumal el tia sie met Livai, el tuku “ke sruf lal Aser,” paenang Anna el tia ku in muta in temple pal nukewa. Nunku ke kafweang yok su Anna el oru in oasr in temple len nukewa mutamwauk ke orekma in kisekin me kise furrur ke lututang nu ke pal in kisekin me kise furrur nu ke eku! Tusruktu, ke sripen lungse yok lal nu sin God, Anna el akinsemwomwoyeyuk ke inkanek yok. El oasr we ke pal se Josef a Mari elos us awowo natulos su Jisus nu in temple in akkalemye nu sin Jeova in fwal nu ke Masap. Ke pal se el liyel Jisus, Anna el mutamwauk in “sang kulo nu sin God, a kaskas kel nu selos nu kemwa su sano molela in Jerusalem.”—Luk 2:22-24, 36-38; Oekyuk 18:6, 7.
5, 6. Ke inkanek puspus fuka met matou puspus ke pal inge elos akkalemye pa oana ke oiyel Anna?
5 Pus sin met lili inmasrlosr su matou tari elos oana Anna su wi pal nukewa ke meeting nukewa, ke orekma lalos in pre ke kapkapek lun alu paye, a ke kena yok lalos in sulkakin peng mwo. Oasr sie brother su yea 80 la el wi meeting nukewa lun met Kristian pal nukewa wi mutan kiyel el fwak: “Kut akkeye tari sie oiya in wi pal nukewa ke meeting nukewa. Kut srunga in oasr ke kutu an saye. Ke an se su met lun God elos oasr we, kut lungse in oasr pa we. Pa inge an su kut pulakin misla a insemwomwo.” Sie me srikasrak na mwomwo pa inge nu sesr nukewa!—Hibru 10:24, 25.
6 “Fwin oasr kutena ma su weang pa nu ke alu paye a fwin Nga ku in wi ka, Nga lungse in oru oinge.” Pa inge kas lal Jean, sie mutan Kristian katinmas su matwel oasr ke yea 80. “Paye la, oasr pal Nga asor,” el fwak pa, “tusruktu Nga tia lungse met nukewa su wi yu in asor ke sripen Nga pulakin asor?” El insemwomwo in srumon la el engan ke el muteta nu in an puspus saye in engankin asrouki mwomwo nu sin met puspus su alu nu sin God. Ke sie fwufwasryesr lal, el fwak nu sin met su welul fwufwasryesr, “Nga srungela in liye kutupa loom kato a mwo puspus; Nga lungse in wi ke orekma in luti peng mwo!” Fwinne el nukin ke kas su kaskaskinyuk we, Jean el purakak nunak lun met puspus ke peng mwo lun Baibel. In wekunang, ke lusen yea puspus, el wi tari pa ke sie congregation su enenu me kasru, fwinne el enenu in lutlutkin kas sasu a el fwufwasryesr ke lusen ao se in som nu ke meeting a ao se in folok.
Karungin Nunak Lalos in Orekmakin Mwo
7. Ke lusen yea puspus ke el matou tari, fuka Moses el akkalemye lungse lal in akkeye fototo lal nu sin God?
7 Lalmetmet a etauk lun moul ku in pulakinyuk ke yea puspus somla. (Job 12:12) Tusruktu, kapkapek ke ma lun ngun, tia ku in sikyak nu sin sie met fwinne el matou fwin el tia kafweang yok ka. Ke ma inge, sie met kulansap oaru lun God fwa kafweang in “yokelik in etauk” ke lusen yea puspus alukela, a el fwa tia fungfung mukena nu ke etauk su oasr yurol tari in pal somla. (Soakas 9:9) Ke pal se oasr masap su Jeova el sapkin nu sel, Moses el yea 80 matwe. (Exodus 7:7) Fwin srikeyuk nu ke lusen moul lun met in len lal, in sun matwe se lal inge el upa suke sikyak, meyen el simusla: “Len in yea lasr itngoul yea a fwin ku oalngoul yea.” (Sam 90:10) Ne oinge Moses el tia nunku mu el arlanu matou in lotela kutena ma. Tokin yea puspus in kulansap nu sin God, engankin pal mwomwo puspus ke orekma in kulansap lal, a in akpayeye kunokon yok sripe puspus lal, Moses el fwak nu sin Jeova: “Luti nu sik inge inkanek lom, tu nga fwa ku in ete kom.” (Exodus 33:13) Moses el lungse pal nukewa in akkeye fototo lal nu sin Jeova.
8. Fuka Daniel el karungin nunak lal in ku in orekmakin mwo nu ke inkanek lun lutlut ke el yea 90 matwe, a mea fwokin ma inge?
8 Met palu Daniel, su saap sun tari yea 90 matwe, el srakna ku in lutlutkin a tuni ma simusla mutal. Ma el lotela ke lutlut lal ke “buk puspus”—saap buk puspus inge pa Livitikus, Isaia, Jeremaia, Hosia, a Emos—sang me akkeye nu sel in suk Jeova ke inkanek lun pre su tuku ke insiel. (Daniel 9:1, 2) Pre lal inge topukyuk ke pal se el eis etauk yok ke tuku lun Messaia a ke pal fwasru mwomwo lun alu paye.—Daniel 9:20-27.
9, 10. Mea kutu met elos oru in karungin nunak lalos nu ke orekma mwo?
9 In oana Moses a Daniel, kut ku in kafweang in karungin nunak lasr in orekmakin mwo fwin kut loang akmwoye nu ke ma puspus lun ngun ke pal kut oru ma inge. Oasr met matou puspus su oru ma inge. Oasr sie mokul matou su pangpang Worth, sie met Kristian elder su oasr ke yea 80 kutu, el kafweang in eis etauk ke pal fwal su tuku ke mongo in ngun su orekla sin “met kulansap oaru a lalmetmet.” (Mattu 24:45) El fwak, “Nga arlanu aksaokye ma paye, a Nga insemwomwo in liye ke inkanek mwo su ma paye el arlanu kalem.” (Soakas 4:18) Oayepa, Fred, su orekmakin tari pal su pus liki yea 60 ke orekma in luti peng mwo pal nukewa, el koneak la sie me akkeye ke ma lun ngun pa in mutamwauk in sramsramkin ma puspus ke Baibel yurin met lili puspus. “Nga sifwilpa nunku yok ke ma rid tari ke Baibel,” el fwak. “Kom fwin ku in suk inkanek puspus in orekmakin akwuk mwo a me lutlut yok sripe lun Baibel ke moul lom a fwin kom ku in akfwalye ma kom lotela nu ke ‘me srikasrak lun kas sumwos,’ ma inge me kasru mwomwo in eis etauk yok lom ka. Kom ku in liye la fuka kais sie ip ka el saromromelik nu ke an fwal la.”—2 Timote 1:13.
10 Fwin sie met el matou tia kalme la ma inge fwa tulokinilya in eis etauk ke ma puspus su sasu a upa. Met puspus su alukela tari yea 60, 70, a yea 80 elos lotela ke inkanek mwo in sim a rid ku elos lotela in kaskaskin kas sasu. Kutu sin Met Lo lun Jeova elos oru ma inge meyen elos lungse in sulkakin peng mwo nu sin metsa puspus su tuku ke mutanfwal puspus. (Mark 13:10) Harry a mutan kiyel su matwelos alukela tari yea 65 kutu ke pal se elos oru sulela lalos in sang kasru nu ke territory su oasr met puspus kaskaskin kas Portuguese. “Paye la,” Harry el fwak, “kutena orekma nu ke moul el upa in oru ke kut matou tari.” Ne oinge, ke kafweang yok a lungse yok in lutlutkin kas sasu, elos ku in lutlutkin Baibel nu sin met puspus ke kas Portuguese. Ke lusen yea puspus la na misenge, Harry el eis kunokon mwomwo in oru sie me sramsram ke toeni lulap lun district ke kas Portuguese su kas sasu lal.
11. Efu kut nunku a sramsramkin ma met matou puspus elos akpayeye tari?
11 Aok, tia met nukewa engankin mano fukoko ku oasr pal mwomwo lalos in eis a oru kain in orekma upa puspus. Ke ma inge efu ku kut ku in nunku ke kutu met matou su akpayeye orekma mwo lalos? In sramsramkin ma inge tia kalme pa met nukewa elos sapkinyuk in kafweang in sun ku akpayeye ma puspus oana met matou inge elos oru. A, kut in nunku kelos fwal nu ke ma Poul el simusla nu sin met Kristian Hibru nukewa in oru nu sin met elder oaru nukewa ke congregation: “Komwos etawi lalalfongi lalos, ke komwos liye sripen moul lalos.” (Hibru 13:7) Kut fwin nunku yok ke me srikasrak nu ke oiyen moniyuk inge, kut ku in eis me akkeye mwomwo in etawi lulalfongi fukoko su akkeye met matou nukewa inge in oru orekma in kulansap lalos nu sin God. Harry, su ke pal inge el yea 87, el akuteye la mea akkeyel, el fwak, “Nga lungse in orekmakin pal lula luk ke inkanek lalmetmet a in oru ma puspus ke orekma in kulansap nu sin Jeova.” Fred, su akkalemyeyuk tari ke me lutlut inge, el koneak me insemwomwo yok ke el oru kunokon lal in an Bethel. El fwak, “Kom enenu in suk ke inkanek mwo in kulansapu Jeova a in oru ma inge pal nukewa.”
Srakna Oasr Lungse Yok Fwinne Oasr Ma Ekla ke Oiya Puspus
12, 13. Fuka Barzillai el akkalemye lungse yok lal nu sin God fwinne oasr ma puspus ekla ke moul lal?
12 In muteng ke ma ekla ke mano el arlanu upa. Ne oinge, srakna ku in akkalemyeyuk lungse yok nu sin God fwinne oasr ma upa puspus. Mokul matou se inge su pangpang Barzillai el sie met Gilead su orala sie me srikasrak mwomwo nu ke me enenu inge. Ke el yea 80 matwe, el akkalemye kulang yok nu sel Devid a nu sin met meun puspus lal, el sang mongo nelos a an su elos ku in muta a motul we ke lusen pal ke orekma in lain lal Absalom. Ke pal se Devid el folokla nu in an Jerusalem, Barzillai el wi u se inge nu ke Infwal Jordan. Devid el fwak nu sel Barzillai la el ku in wi ke u lun met su fwa orekma ke court lun togusra. Oiya fuka Barzillai el akkalemye nu ka? “Yea oalngoul matwek misenge. . . . Ya nga met kulansap lom ku in pulakin ma nga kang ku ma nga nim, ku ya nga ku in sifwil long pusren met on ku mutan on? . . . A liye, Kimham met kulansap lom. Lela lan wi togusra leum luk, a oru nu sel oana mwo ye mutom.”—2 Samuel 17:27-29; 19:31-40.
13 Fwinne oasr ma ekla lulap su sikyak ke moul lal, Barzillai el oru ma nukewa su el ku in oru in sang kasru togusra se su Jeova el srusrngiye. El akilen la munasla pulakin lal ke ema a ke long, ne oinge el tia asor ku toasr ka. A, el akkalemye oiya mwomwo ke el fwak la Kimham ela fwa eis me insemwomwo inge, Barzillai el akkalemye ke kain in oiya mwomwo paye lal ke insiyel. In oana Barzillai, oasr met matou puspus ke pal inge elos akkalemye la elos tia nukanten a elos akkalemye pa kulang. Elos kasru alu paye ke ku lalos kewa, elos etu la “ke kise oinge God el insemwomwo ka.” Sie me insemwomwo yok fwin oasr met matou oaru puspus oinge inmasrlosr!—Hibru 13:16.
14. Fuka ma Devid el simusla ke oiyen matou el sang kalme yok nu ke kas su simusyukla in Sam 37:23-25?
14 Fwinne luma a ma sikyak ke moul lal Devid el ekyek pal nukewa ke lusen yea puspus, el lulalfongi pal nukewa la karungin lun Jeova nu sin met kulansap oaru nukewa lal tia ekyek. Ke pal safla nu ke moul lal, Devid el simusla on soko su eteyuk ke pal inge oana Sam 37. Srike nunku ka la Devid el arlanu insemwomwo in nunku yok ke ma se, a el sritelkin me sritel arp natul a onkin kas nukewa inge: “Jeova el oakiye fwafwasryesr lun sie met, a El engun ke inkanek lal. El fwinne ikuri, el fwa tia sisyukla nu tok, tu Jeova el karunganulang ke paul. Nga fwusr meet, a inge nga matu; tusruktu nga sumwena liye met sumwosmwos sisyukla, ku fute lal ngus ma nelos.” (Sam 37:23-25) Jeova el liye la fwal in simusyukla kas inge ke matwel Devid in sam inge. Sie pulakin mwomwo yok pa inge su toeni nu ke kas mwomwo inge su tuku ke insiyel!
15. Fuka met sap Jon el akkalemye me srikasrak mwomwo ke oiyen oaru fwinne luma a ma sikyak nu ke moul lal ekyek a el matou tari?
15 Met sap Jon el sie pa me srikasrak mwomwo nu ke oiyen oaru fwinne luma a ma sikyak ke moul lal el ekla a el matou tari. Tokin el kulansap nu sin God ke lusen pal su apkurun nu ke yea 70, Jon el sruu utukla nu ke sie tuka lun an Patmos oana met sruo ke sripen el kaskaskin “ke kas lun God a ma lo lun Jisus.” (Fwakyuk 1:9) Tusruktu, orekma lal tia aksafyeyukla. Aok, ma simusla puspus in Baibel su simusyukla sel Jon simla ke lusen yea puspus ke saflaiyen moul lal. Ke pal se el oasr fwin an Patmos, oasr aruruma mwolanu puspus itukyang nu sel ke me Fwakyuk, su el arlanu karunganang in simusla ma inge. (Fwakyuk 1:1, 2) Motkeyuk mu el sukosokla liki sruo ke pal in kolyuk lal Emperor Nerva lun an Rom. Tokin ma inge, in yea 98 C.E., saap ke pal se el yea 90 ku 100 matwe, Jon el simusla buk inge Jon Gospel a Jon se meet, akluo, a aktolu.
Sie Me Srikasrak ke Muteng su Tia Ku in Mulkinyukla
16. Fuka met puspus su mas a tia ku in sramsram mwo elos ku in akkalemye lungse yok lalos nu sin Jeova?
16 Oiyen munasla el ku in sikyak ke kain luma puspus a oasr kutu oiya su tia arlanu upa tusruktu kutu upa na paye. Ke sie me pupulyuk, kutu met elos sekapasla ke ku lalos in sramsram. Tusruktu, elos srakna aksaokye me esmakin mwomwo nu ke lungse a kulang lun God. Fwinne arlanu upa nu selos in akkalemye ma elos lungse in fwak ke oalulos, tusruktu ke insielos elos fwak nu sin Jeova: “O fuka nga lungse ma sap Lom! Nga nunku ka in len na fon.” (Sam 119:97) Paye la Jeova el etu met nukewa su “nunku ke el,” a el aksaokye oiya mwomwo lun met nukewa inge su tia oana sie nu ke oiya lun met puspus lun fwalu, su tia nunku ke inkanek puspus lal. (Malakai 3:16; Sam 10:4) Sie me akkeye yok na paye pa inge nu sesr in etu la Jeova el insemwomwo ke orekma lasr in nunku kel ke insiesr!—1 Kronikel 28:9; Sam 19:14.
17. Mea met puspus lun Jeova su kulansap nu sel ke lusen yea puspus elos eis su arulanu mwo a wangin ma oana?
17 Tia enenu in mwulkunla ma paye inge la nu selos nukewa su oaru in kulansap nu sin Jeova ke lusen yea puspus elos akkalemye mongfusesr yok su fwa tia mwulkinyukla. Jisus el fwak: “Ke mongfusesr lomwos komwos fwa sang moul lomwos.” (Luk 21:19) Mongfusesr el yok sripe nu ke moul ma patpat. Komwos nukewa su “oru ma lungse lun God” a akpayeye oaru lomwos ke inkanek in moul lomwos ku in ngetla nu ke pal fwasru in eis akpayeyen “mwuleang.”—Hibru 10:36.
18. (a) Mea Jeova el insemwomwokin in liye ke met matou puspus? (b) Mea fwa akuteyuki ke me lutlut toku?
18 Jeova el aksaokye orekma in kulansap lom ke ngunum kewa fwinne kom oru ma yok ku ma srisrik ka. Fwinne oasr ma ekla lulap ke ‘oiya ku monin sie met’ ke el matou tari, tusruktu ‘oiyen insie’ ku in aksasuyeyuk len nu kemwa. (2 Korint 4:16) Wangin alolo ka la Jeova el aksaokye ma kom akpayeye ku orala in pal somla, tusruktu arlanu kalem pa la el aksaokye pa ma kom oru ke pal inge nu ke inel. (Hibru 6:10) Ke me lutlut toko, kut fwa akuteye fwako mwomwo puspus lun oiyen oaru inge su oasr pal nukewa.
Kom E Topuk Fuka?
• Me srikasrak mwo fuka Anna el akkalemye nu sin met lili matou puspus ke pal inge?
• Efu ku matwe el tia sie me kutong nu ke ma puspus su sie met el ku in oru ku akpayeye?
• Fuka met matou ku in tafwela a kafweang in akkalemye lungse yok nu sin God?
• Fuka Jeova el liye orekma in kulansap su orek nu sel sin met matou puspus?
[Picture on page 13]
Daniel su matou tari el akilen ke “buk puspus” ke lusen pal in sru lun met Juda
[Pictures on page 15]
Met matou puspus elos akkalemye me srikasrak mwomwo nu ke orekma in wi ke meeting nukewa, moniyuk in sulkakin peng mwo, a lungse yok lalos in lutlut