“Tulik Srisrik, Komwos In Akos Papa Tumomwos A Nine Kiomwos”

“Tulik srisrik, komwos in akos papa tumomwos a nine kiomwos in Leum, tu ma inge sumwos.”​—EFESUS 6:1.

1. Fuka oiyen akosten el karungin kom?

SAAP kut moul ke pal inge meyen kut akos, tusruktu met puspus saye elos mise meyen elos tia akos. In akos mea? Ke sie me pupulyuk, ke me sensen su tuku ke manosr su “orekla ke inkanek su arlanu sakuruk a mwolanu.” (Sam 139:14, NW) Mutasr liye pukunyeng sroalsroal, a insresr long pusra yok lun pulal. Tokin ma inge, oasr kalem su sarmelik su tuku ke sarom ku pulal yen engyengu oru aunsifwesr in tuyuk ku oru kut in arulana sangeng. Nu sin met nukewa su lutiyuk ke me sensen su ku in sikyuk, kain in akul puspus inge el me akul nu ke me sensen in sulaklak suk nien molela liki paka su fwa tuku wikin sarom a kusen af upa oana eot lulap su ma inge me sensen yok nu ke moul.

2. Efu ku tulik elos enenu kas in sensen puspus, a efu ku elos enenu in akos papa a nine kiyelos?

² Komwos met fwusr enenu kas in sensen puspus nu ke me sensen nukewa su ku in sikyuk, a papa a nine kiyomwos pa oasr yuru kunokon inge in akkalemye kas in sensen inge. Saap kom esam oasr sapkinya nu sum: “Nikmet kal stove san. Arulana fol.” “Nikmet som apkuran nu in kofa. Saap kom a putatla ku walomla.” “Ngetla nu ke leyen lese a leyen leyut meet liki kom fwasr alukela ku sasla ke soko inkanek.” Sie me asor, oasr tulik puspus elos sun keok ku me akngal ku elos mise ke sripen seakos lalos. In akos papa a nine kiyom pa mwo a “sumwosmwos”​—sumwos a fwal. Ma inge ouyepa inkanek lalmetmet. (Soakas 8:33) Siepa fus ke Baibel el fwak la ma inge “me akinsemwomwoye” Leum lasr Jisus Kraist. Aok, God el sapkin kom in akos papa a nine kiyom.​—Kolosse 3:20; 1 Korint 8:6.

Me Insemwomwo Ma Patpat su Tuku ke Oiyen Akosten

3. Mea se inge “moul paye” su pus in masrlosr fwinsrakkin, a mea tulik elos enenu in oru in eis ma inge?

³ Akosten su kom akkalemye nu sin papa a nine kiyom el ku in karungin “moul lom ke pal inge,” tusruktu akosten el fwa kasre kom pa in engunkin moul “su e fwa tuku,” pangpang “moul paye.” (1 Timote 4:8; 6:19) Nu sin met puspus in masrlosr, kalmeyen moul paye pa moul ma patpat fwin fwalu ke fwal sasu ku akwuk sasu lun God, su el mwulela ka nu sin met nukewa su paye in orekmakin a akos masap lal. Sie sin masap su arulana yok sripe inge el akkalemye: “‘Akfulatye papa tumom a nine kiom’; ma inge ma sap se meet oasr mwuleung ka: ‘Tu a fwa mwo nu sum, a tu in loes moul lom fwin fwalu.’” Kom fwin akos papa a nine kiyom, kom fwa insemwomwo. Pal fwasru lom fwa me engan a insemwomwo a wangin me sensen ka, a kom fwa wi engunkin moul ma patpat ke sie paredais fwin fwalu!​—Efesus 6:2, 3, NW.

4. Fuka tulik elos ku in akfulatye God a eis me insemwomwo?

⁴ Ke kom akfulatye papa a nine kiyom ke sripen kom akkalemye akosten lom nu selos, kom ouyepa akfulatye God meyen el pa sapkin nu sum in aksolos. Ke pal sanpana, kom fwa eis me insemwomwo. “Nga, Jeova God lom, su luti nu sum ma kom fwa insemwomwo ka,” Baibel el fwak. (Isaia 48:17; 1 Jon 5:3) Fuka tu in akosten el me insemwomwo nu sum? Ma inge oru papa a nine kiyom in insemwomwo, a elos ouyepa fwa akkalemye engun lalos ke inkanek puspus su fwa oru moul lom in insemwomwo na paye. (Soakas 23:22-25) Tusruktu ma yok sripe emeet, ke akosten lom el oru Papa tumom in kosrao in engun, a el e fwa akinsemwomwoye kom ke inkanek mwomwo puspus! Lela kut in liye la fuka Jeova el akinsemwomwoye a karungin Jisus, su fwak kel sifwana: “Nga oru pal e nukewa ma in akinsemwomwoyel.”​—Jon 8:29.

Jisus​—Sie Met Orekma Su Alken

5. Sripe puspus fuka fwal in lulalfongiyuk la Jisus el sie met orekma mwomwo?

⁵ Jisus pa tulik se meet nutin nine kiyel, Mary. Josef, papa tumal fwin fwalu, el sie met kamtuh. Jisus el ekla pa sie met kamtuh, kalem la el lotela orekma inge sel Josef. (Mattu 13:55; Mark 6:3; Luk 1:26-31) Kain in met kamtuh fuka se kom nunku mu pa Jisus? Ke pal se el oasr in kosrao, meet liki nine kiyel su virgin el tufwana putete kel ke inkanek lun mwenmwen, oana sie met lalmetmet a usrnguk, el akuteye: “Nga oasr yurol [God], oana sie met orekma usrnguk, a nga kulu yurol len nu kemwa.” God el insemwomwo kel Jisus, su in kosrao el pa sie met orekma mwomwo. Ya kom nunku mu ke el oana sie met fwusr fwin fwalu el kafweang yok pa in ekla sie met orekma sumat, sie met kamtuh mwomwo?​—Soakas 8:30; Kolosse 1:15, 16.

6. (a) Efu ku kom nunku mu Jisus ke el srakna tulik srisrik el oru orekma in loomu? (b) Ke inkanek fuka tulik elos ku in etawi Jisus?

⁶ Wangin alolo ka la, ke pal se Jisus el sie tulik srisrik, kutu pal el sritalkin me srital puspus, oana ma Baibel el fwak la tulik elos oru in pal meeta. (Zekaraia 8:5; Mattu 11:16, 17) Tusruktu, kom ku in etu na paye ka la in oana sie tulik su matu emeet ke sie sou lulap su sekasrup, oasr orekma yok lal in oru a in wekunang pa nu ke orekma in eis akpa sel Josef in ekla sie met kamtuh. Tok, Jisus el ekla sie met fwakak ku met luti a sang moul lal sifwana nu ke orekma in luti ke inkanek yok su el enenu in kisekin ke me akinsemwomwoyel sifwana. (Luk 9:58; Jon 5:17) Ya kom ku in liye ke inkanek su kom ku in etawi Jisus ka? Ya papa a nine kiyom elos siyuk sum in aknasnasye infwokil lom ku in oru kutu orekma saye? Ya elos akkeye kom in wi ke orekma in kulansap a alu nu sin God ke inkanek in wi meeting nukewa lun met Kristian a in akkalemye lulalfongi lom nu sin met puspus saye? Mea kom nunku ke oiya su akkalemyeyuk sel Jisus ke pal se el srakna fwusr nu ke kain in masap ku me siyuk oinge?

Sie Tulik Lutlut Mwo a Met Luti Mwomwo

7. (a) Su Jisus el ku in wi fwufwasryesr nu ke Kofwen Alukela? (b) Jisus el oasr oya ke met puspus saye elos mutamwauk in oru fwufwasryesr lalos in folok nu yen selos, a efu ku el oasr we?

⁷ Mokul nukewa ke sie sou lun met Israel elos sapkinyuk in som alu nu sin Jeova in tempel ke pal in kofwa tolu lun met Ju. (Duteronomi 16:16) Ke Jisus el yea 12 matwe, sou lal nufon elos som ke in fwufwasryesr lalos nu Jerusalem nu ke Kofwen Alukela. Wikin ma inge oasr pa tulik mokul a mutan saye natul Josef a Mary. Tusruktu, oasr pa met puspus su wi sou lal Jisus ke fwufwasryesr se inge oana Salome, su saap ma wiyel Mary, wekunang mokul tumal in el pa Zebedee a tulik mokul natulos su pangpang Jemes a Jon, su tok ekla met tuma lutlut.a (Mattu 4:20, 21; 13:54-56; 27:56; Mark 15:40; Jon 19:25) Ke pal in folok lalos ke fwufwasryesr, Josef a Mary saap elos nunku mu Jisus el wi sou lalos, paenang ke mutamwauk elos tia etu la el wangin. Tokin len tolu, ke Mary a Josef elos konalak Jisus, el oasr in tempel, el “muta in masrlon met luti, in longolos, a in siyuk selos.”​—Luk 2:44-46.

8. Mea Jisus el oru in tempel, a efu ku metu elos lut?

⁸ Ke inkanek fuka Jisus el siyuk “kusensiyuk” nu sin met luti puspus? Kusensiyuk lal saap el tia kain in kusensiyuk in akfwalye kena lal in etu ke ma el lungse in etu ku in sang koneak mukena etauk su eneneyuk. Kas Greek su orekmakinyuk nu ka ku in lumeyuk nu ke kain in kusensiyuk inge su orekmakinyuk ke loom in nununku a ku pa in orekmakinyuk sin party se ma lainyuk saye. Aok, fwinne el oana sie met fwusr, Jisus el sie tulik lutlut mwomwo lun Baibel su aklutye met luti puspus lun alu su eis lutlut fulat lalos! “A elos nu kemwa su longol elos lut ke lalmetmet lal a topuk lal,” Baibel el fwak.​—Luk 2:47.

9. Fuka kom ku in fwasr tokin me srikasrak lal Jisus in lutlut Baibel?

⁹ Efu ku Jisus ke pal in fwusr lal el aklutye met luti puspus su oasr tari lutlut yok lalos ke elos long ke etauk lal ke Baibel? Aok, el eis ma lane yok ke sripen papa a nine kiyel su oasr sangeng lalos sin God su sang kasru nu sel mutamwauk ke el tulik srisrik me in eis me luti lun God. (Exodus 12:24-27; Duteronomi 6:6-9; Mattu 1:18-20) Kut ku in lulalfongi la Josef el usal Jisus su srakna fwusr nu in imwen lolngok in long ma Simusla su ridiyuk a akuteyuki. Ya kom akinsemwomwoyeyuk pa ke sripen oasr papa a nine kiyom su lutlut Baibel nu sum a us kom nu ke meeting nukewa lun met Kristian? Ya kom aksaokye kafweang lalos, oana Jisus el aksaokye papa a nine kiyel? Ya kom akkalemye nu sin met puspus saye ma kom lotela, oana Jisus el oru?

Jisus el Lungse in Akos a Pusisel

10. (a) Efu ku papa a nine kiyel Jisus elos etu an se su fwal in sukok el we? (b) Me srikasrak mwo fuka Jisus el oakiye ku akkalemye nu sin tulik nukewa?

¹⁰ Mea nunak lom nu ke pulakin lal Mary a Josef ke pal se elos konalak Jisus in temple tokin len tolu? Wangin alolo ka la, wanginla me fosrnga lalos a elos engan a insemwomwo. Tusruktu, Jisus, el akkalemye la el lut ke papa a nine kiyel elos nukin la el oasr oya. Elos etu ke isusla lal Jisus la ma inge sikyak ke inkanek lun mwenmwen. In wekunang, fwinne elos tia etu ma nukewa ka, elos etu kutu ma ke kunokon lal ke pal fwasru la el fwa oana Met Molela a Met Kol ke Togusrai lun God. (Mattu 1:21; Luk 1:32-35; 2:11) Ke ma inge, Jisus el siyuk selos: “Efu komtal ku suk yu? Ya komtal tia etu tu fwal nu sik in muta in loom sin Papa tumuk?” Tusruktu, el akkalemye akos lal, a Jisus el wi papa a nine kiyel som a folokla nu in loom selos in an Nasaret. Baibel el akkalemye: “El aksoltal.” Oayepa, “nine kiel el liaung kas inge nu kemwa insiel.”​—Luk 2:48-51.

11. Me lutlut fuka ke oiyen akosten kom ku in lotela kel Jisus?

¹¹ Ya fusrasr nu sum in etawi Jisus, a kom akos papa a nine kiyom pal nukewa? Ku kom pulakin mu elos tia kalem ke akwuk lun fwalu ke pal inge a kom pula pa mu etauk lom yok liki etauk lalos? Paye, saap oasr etauk yok lom ke kutu ma​—saap in orekmakin cell phones, computer, ku kutupa ma su orekmakinyuk sin met ke pal inge. Tusruktu, nunku kel Jisus, su aklutye met luti puspus su oasr experience yok lalos ke “lalmetmet lal a topuk lal.” Saap kom fwa insese ka la fwin srikeyuk kom nu sel, srikla etauk lom. Ne oinge, Jisus el pusisel nu sin papa a nine kiyel. Tia kalme pa el insese pal nukewa nu ke sulela su elos oru. Tusruktu, “el tafwela in pusisel nu selos”​—yea nukewa ke lusen pal se el tulik fwusr. Me lutlut fuka kom nunku mu kom ku in lotela ke me srikasrak inge?​—Duteronomi 5:16, 29.

Akosten​—Sie Ma Upa

12. Fuka oiyen akosten ku in molela moul lom?

¹² Tia fusrasr in akos pal nukewa, in oana ke sie me pupulyuk ke sie ma su sikyak ke kutu yea somla ke pal se tulik mutan fwusr luo elos kasrusr in sasla nu ke six lane highway ku inkanek soko su arlena srulap liki na in orekmakin overpass walkway ku sos fulat soko. “Fwasru Jon,” elos kaifwe tulik mokul se inge in welulos sasla ke inkanek srulap soko inge, tusruktu Jon el akola tari in som in orekmakin sos fulat soko a. “Kom e wi kut, paye?” Ke pal se el pulakin nunak luo nu ka fwin el wi ku tia, sie sin tulik mutan inge el fwak kas in akangonyel, “Kom sie met sangengtot!” Jon, el fwinne tia sangengtot, el fwak, “Nga enenu in long a akos ma nine kiyuk el fwak.” Ke pal se el oasr tari ke sos fulat sokoa, oasr sie pusra yok el long ke tire in sitosa ke met su ituk sitosa el sang break na upa nu ke sitosa a ke el ngeti nu ten el liyeak tulik mutan luo inge ke fwakfwuki eltal ke sitosa sokoa. Sie sin tulik mutan inge el mise, a monun sie musalla na paye a la niyel enenu in utiyukla. Nine kiyen tulik mutan luo inge, su fwak nu selos in orekmakin sos fulat soko, tok el fwak nu sin nine kiyel Jon la, “Nga fwinsrak tu elos in akos pa oana mwen nutum.”​—Efesus 6:1.

13. (a) Efu ku kom enenu in akos papa a nine kiyom? (b) Nga e fwal nu sin sie tulik in tia oru ma papa a nine kiyel sapkin nu sel in oru?

¹³ Efu ku God el fwak: “Tulik srisrik, komwos in akos papa tumomwos a nine kiomwos”? Ke komwos akos papa a nine kiyomwos, ke ma inge komwos akos God. Sayen ma inge, oasr etauk lun papa a nine kiyomwos yok liki etauk lomwos. Ke sie me pupulyuk, yea limekosr meet liki accident se inge sikyak su akkalemyeyuk tari, oasr mutan kawuk lun nine kiyel Jon su oasr tulik mokul se natul su mise pa ke el srike in sasla ke highway soko pana inge! Paye, tia fusrasr pal nukewa in akos papa a nine kiyomwos, tusruktu God el fwak komwos enenu in oru. Ke luma saye, fwin papa a nine kiyom​—ku kutupa met—​elos fwak nu sum in kaskas kikiap, pusrapasr, ku in oru kutena ma su tia me akinsemwomwoye God, kom enenu in “akos God yok liki metu.” Pasis tokin Baibel el akkalemye la “akos papa a nine kiyomwos,” el akkalemye pa, “in Leum.” Oinge oasr me enenu yok nu sum in akos papa a nine kiyom in ma nukewa su fwal nu ke masap lun God.​—Orekma 5:29.

14. Efu ku fusrasr nu sin sie met sumwosmwos in akos, tusruktu efu ku el enenu in lutlutkin ma inge?

¹⁴ Ya kom nunku mu kom fwin sie met sumwosmwos​—kalme pa, “nasnas, srela liki met koluk,” in oana Jisus—​fwa fusrasr nu sum pal nukewa in akos papa a nine kiyom? (Hibru 7:26) Kom fwin sie met sumwosmwos, kom fwa tia akkalemye oiya su lungse in oru ma koluk, oana kom pula ke pal inge. (Genesis 8:21; Sam 51:5) Tusruktu, fwinne Jisus, el enenu pa in lotela ke me lutlut ke oiyen akosten. Baibel el akkalemye: “El [Jisus] fwinne Mwen natul, el lutlut in akos ke ma el keok ka.” (Hibru 5:8) Fuka me keok kasrel Jisus in lotela oiyen akosten, in oana sie me lutlut su el tia enenu in lutlut ka in kosrao?

15, 16. Fuka Jisus el lotela ke oiyen akosten?

¹⁵ Ye kolyuk lun Jeova, Josef a Mary elos loangella Jisus liki me sensen ke pal se el tulik srisrik. (Mattu 2:7-23) Tusruktu, ke saflaiye God el eisla me kasru nukewa ke inkanek lun mwenmwen lukel Jisus. Me keok ke nunak a mano su Jisus el pula el arlena upa paenang Baibel el akkalemye la el “kise ke pre a kaifwe ke tung ma lulap a sroninmet.” (Hibru 5:7) Ma inge sikyak nge?

¹⁶ Ma inge sikyak ke pal se Jisus el apkurun na in mise ke pal se Setan el oru inkanek nukewa in kunausla oiyen oaru Lal. Kalem la Jisus el pulakin keok upa ke nunak ke el nunku ke oiyen mise lal in oana sie met koluk su ku in sang me akkoluk upa nu ke e mwomwo lun Papa tumal paenang ke “el tafwela in pre [in imae lun Getsemane] fiyol ekla oana tul in sra su putatla nu in foko.” Tokin ke kutu ao, inkanek in mise lal ke sak soko el arlena ngal paenang Jisus el akkalemye ke “tung ma lulap a sroninmet.” (Luk 22:42-44; Mark 15:34) Ne ou inge “el lutlut in akos ke ma el keok ka” a ke ma inge el oru insien Papa tumal in engan. Ke pal inge su el oasr in kosrao, Jisus el etu ke pulakinyen me keok lasr ke kut kafweang pal nukewa in akkalemye inkanek in akosten.​—Soakas 27:11; Hibru 2:18; 4:15.

Lotela ke Me Lutlut ke Oiyen Akosten

17. Nunak fuka kut enenu in akkalemye ke kut eis me kai?

¹⁷ Ke pal se papa a nine kiyom elos sang me kai nu sum, ma inge akkalemye la elos lungse ma mwomwo emeet nu sum, a elos lungse kom. “Piye mwen se su papa tumal tia kael?” Baibel el siyuk. Ya tia sie me asor fwin papa a nine kiyom wangin lungse yok lalos nu sum ke sripen elos tia orekmakin pal a tia kafweang in aksumwosye kom? Ke luma oinge, meyen Jeova el lungse kom paenang el aksumwosye kom. “Kai nu kemwa in pal in kai tia oana ma in akinsemwomwoye, a me akasorye; a tok, kai oswe fwako mutal in elos su kaiyuk tari, aok, fwako lun sumwosmwos.”​—Hibru 12:7-11.

18. (a) Sie me kai kulang el me akpayeye nu ke mea? (b) Ke inkanek yok sripe puspus fuka kom ku in liye ke met elos kasreyuk ke me kai oinge?

¹⁸ Oasr sie togusra in an Israel, su Jisus el akkalemye ke lalmetmet yok lal, el sramsramkin ke ma enenu nu ke sie me aksumwos lun papa a nine ke inkanek lun lungse. “El su srukyena me sringsring lal srunga mwen natul,” Solomon el simusla, “a el su lungse mwen natul, el oaru in kael.” Solomon el fwak la sie met su eis me aksumwos ke inkanek kulang ku in moliyukla liki mise. (Soakas 13:24; 23:13, 14; Mattu 12:42) Oasr sie mutan Kristian el esamak ke pal se el tulik srisrik fwin el akkalemye oiya koluk ke pal in meeting lun met Kristian, papa tumal el fwak nu sel la el fwa sang kai nu sel ke elos folokla nu in loom selos. Ke pal inge el esamek papa tumal ke orekma lal in sang me kai kulang su sang kasru nu ke moul lal in akkalemye oiya mwo nu ke sie inkanek mwo.

19. Efu ku arlena yok sripe kom in akos papa a nine kiyom?

¹⁹ Fwin oasr papa a nine kiyom su lungse kom na paye in orekmakin pal a kafweang in sang me kai nu sum ke inkanek kulang a mwo, kom enenu in sang kulo ka. Aksolos, fwinne Leum lasr Jisus Kraist el akos papa a nine kiyel, Josef a Mary. Tusruktu, aksolos yokna ke sripen Papa tumom in kosrao, Jeova God, el fwak in oru oinge. Ke ma inge kom ku in akinsemwomwoye kom sifwana, a “tu a fwa mwo nu sum, a tu in loes moul lom fwin fwalu.”​—Efesus 6:2, 3.

[Footnote]

Kom E Topuk Fuka?

• Mea ma lane puspus su tulik elos ku in eis ke elos akos papa a nine kiyelos?

• Oana sie tulik, fuka Jisus el akkalemye me srikasrak in akos papa a nine kiyel?

• Fuka Jisus el lotela in akos?

[Picture on page 28]

Jisus su yea sengoul luo matwel oasr tari etauk yok lal ke Ma Simusla

[Picture on page 31]

Fuka Jisus el lotela in akos ke sripen me keok lal?