Fuka Kom Ku In Oru Sulela ke Lalmetmet?

“TU MET lalmetmet fwa long, a yokelik etu ka,” pa inge ma Solomon el fwak, togusra lun an Israel in pal meeta. Pus inmaslosr kutupal oru sulela lalfon ke sripen kut pilesru in long kas in kai lun kutu met.​—Soakas 1:5.

Tok, kas se inge lal Solomon simusyukla in Baibel, wikin “tolu tausen soakas” su el orala. (1 Togusra 4:32) Ya kut ku in eis ma lane su tuku ke lutlut in etu a in eis kas lalmetmet inge? Aok. Ma inge ku in kasre kut “in etu lalmetmet a lutlut, in akilen kas in etauk, in eis lutlut in oru lalmetmet, in sumwosmwos a nununku sumwos a mwo.” (Soakas 1:2, 3) Lela kut in sramsramkin me kasru limekosr su tuku ke Baibel su ku in kasre kut in oru sulela mwo.

Nunku ke Fwokin Ma Inge Su Ku In On Na ke Lusen Pal Loes

Kutu sulela el oswela fwako su arulanu yok sripe. Ke ma inge, kaifweung in tuni ke pal sa mea ma inge nu kemwa. Lela kom in tia loang nu ke me insemwomwo su ku in tuku ke lusen kitin pal na su ku in akkunye motum in tia liye ma upa su ku in sikyuk ke lusen pal loeloes. “Sie met lalmetmet liye ma koluk, a sifwanu mwukla, a met nukin alukela, a keok ka,” pa inge kas in sensen lun Soakas 22:3.

Saap arulanu yok sripe in simusla ke pepu fwako su ku in sikyuk ke lusen kitin pal na a fwako su ku in sikyuk a on ke lusen pal loeloes. Saap fwako ke lusen pal na futoto ke sulela lom ke sie kain in orekma pa, salary mwo a ma inge arulanu akinsemwomwoye kom. Tusruktu, ya fwako lal ke lusen pal loeloes pa wangin fwinsrak na paye lun orekma se inge su kom sulela ke pal fwasru? Ke saflaiye, ya ma inge el siyuk sum in som nu ke an saye, su loes liki kamwuk lom a sou lom? Ya ma inge ku in oru kom in muta ke sie an koluk ku ke saflaiye oru kom in pulakin asor yok? Loang akmwoye ke ma mwo a ma koluk su ku in sikyuk, tokin ma inge kom ku in oru sulela ke ma yok emeet.

Nikmet Silaklak

Sulela su orekla ke inkanek silaklak pal nu kemwa kol nu ke ma koluk. Soakas 21:5 el sang kas in sensen: “Nunuk lun met alken kol na nu ke ma pus, a met e nu kemwa su sa, sa nu ke enenu mukena.” Ke sie me pupulyuk, mokul fwusr a mutan fwusr su pangpang teenagers elos enenu in tia silaklak ke sulela lalos in payuk. Meyen elos fwin oru ou inge, saap elos e fwa pulakin ma paye lun kas lal William Congreve, sie English playwright ke century ak18, su fwak: “Met su silaklak in payuk elos auliyuk ke ma elos oru ke lusen pal loes.”

Aok, orekmakinyen pal yok a tia silaklak tia kalmekin la kom pilesru pal. Kutu sulela arulanu yok sripe paenang lalmetmet lun sie met moklel in oru sulela ke pal na sa. Patla in oru sulela ku in kol nu ke me mol yok nu sesr sifwanu ku nu sin kutu met. Patla in akkalemye sulela ku in oru sulela​—sie inkanek lalfon.

Akola In Loang Nu Ke Kai lun Kutu Met

Ke sripen wangin luma a ma sikyuk su oanu sie na paye, paenang met luo elos tia ku in oru sulela siefwunnu pal nu kemwa elos sun ma upa su apkurun in oanu sie. Fwinne ou inge, sie inkanek lalmetmet kut fwin porongo ke inkanek lun kutu met ke pal elos aksumwosye ma upa lalos su apkurun in oanu sie ke ma upa lasr. Ke pal inge siyuk selos ke ma elos nunku ke sulela su elos oru. Ke sie me pupulyuk, ke pal se kom sulela sie kain in orekma, siyuk kusensiyuk nu selos su wi tari ke kain in orekma inge a lela el an aketeye nu sum ma mwo a ma koluk su ku in tuku ke kain in orekma inge. Me insemwomwo fuka tuku ke sulela lalos, a kain in me sensen fuka ku ma koluk fuka tuku ka?

“Yen wangin pepu we, nunuk meeta aklosrongtenyeyuk,” sie kain kas in sensen pa inge nu sesr, “a ke oasr met papu puspis elos oakiyuki.” (Soakas 15:22) Paye, ke pal se kut suk kasru a lutlut ke experience lun kutu met, kut enenu in oru ou inge wikin lalmetmet in akilen la kut pa enenu in oru sulela safla a kut wis me toasr lasr sifwanu.​—Galetia 6:4, 5.

Loang Akmwoye ke Sie Ella Su Yok Akpa

Ella lasr ku in kasre kut in oru sulela puspis fwal nu ke akmwuk a inkanek puspis su kut lungse in moul. Nu sin met Kristian, kalmen ma inge pa el enenu in sang akpa nu ke ella lal tu in fwal nu ke akmwuk a nunuk lun God. (Rom 2:14, 15) Kas lun God el akkalemye nu sesr: “Kom fwakulak inkanek lom nu kemwa, a el fwa akkalemye inkanek lom.” (Soakas 3:6) Paye, ke kutu ma sikyuk, saap met luo​—su kemwanu oasr ella mwo—​elos ku in nunku ma luo a ke ma inge elos ku in oru sulela su tia oanu sie.

Tusruktu, sie ella su yok akpa, el fwasr liki kain in sukosok in oru sulela ke kain in orekma su Kas lun God el selngawi. Ke sie me pupulyuk, sie ella su tia eis akpa ke ma sap lun Baibel el ku in lela mokul se a mutan se in srike fwin elos fwal nu sin sie sin sie meet liki elos payuk ke inkanek in tukeni muta meet liki elos alu. Saap elos nunku la, elos oru sie sulela lalmetmet, a fwak la ma inge ku in kasrelos in tia silaklak in payuk ke inkanek lalfon. Saap ella lalos tia akkolukyelos. Tusruktu, kutena met su wi akesrui ke nunuk lun God ke akmwuk in orala fwako a payuk elos sulela in tia oru kain in akmwuk inge su tia on nu tok a akmwuk lun kosro.​—1 Korint 6:18; 7:1, 2; Hibru 13:4.

Mea Sulela Lom El Oru Nu Sin Kutu Met

Pal nu kemwa, sulela lom el orekma nu sin kutu met. Ke ma inge, lela kom in tia oru kutena sulela koluk​—ku lalfon—​su ku in filiye nu ke me sensen futoto lom nu sin kamwuk lom a sou lom, ku yok liki nu kemwa futoto lom nu sin God. Soakas 10:1 el fwak: “Sie mwen lalmetmet el akinsemwomwoye papa tumal, a sie mwen lalfon me toasr nu sin nine kiel.”

Ke inkanek saye, kom enenu in akilen la kutupal kom enenu in oru sulela inmaslon met kamwuk. Ke sie me pupulyuk, saap kom enenu in oru sulela in sisla ma kom lalalfongi meet ke alu su kom etu tari ke pal inge la ma inge el lain me luti lun Baibel. Ku saap kom akola in oru sulela yok in ekulla inkanek in moul lom tu in fwal nu ke ma sap lun God su ke pal inge kom eis a lalalfongi. Saap, sulela lom inge tia ku in akinsemwomwoye kamwuk lom ku sou lom, tusruktu, kutena sulela su akinsemwomwoye God, sulela lalmetmet pa inge.

Oru Sulela Yok Emeet ke Lalmetmet

Apkurun met nu kemwa elos tia etu la, ke len inge metu elos enenu in oru sulela inmaslon moul a mise. Kain in sulela senpanu inge sun met Israel in pal meeta su muta ke masrol lun Fwal Mwolela in yiu 1473 B.C.E. Oanu met tutafpo lun God, Moses el fwak nu selos: “Nga filiye tari ye mutom moul a mise, me insemwomwo a me selnga; ke ma inge sulela moul, tu kom fwa ku in moul, kom a fute lom, in lungse Jeova God lom, in akos pusral, a in fulyung nu sel; tu el moul lom, a lusen len lom, tu kom fwa ku in muta in fwal se su Jeova el fulak ka nu sin papa tumom, nu sel Ebream, nu sel Isaak, a nu sel Jekob, in sang nu selos.”​—Duteronomi 30:19, 20.

Kas palu lun Baibel a oaoa lal ke pal akkalemye la kut moul misinge ke “pal in ma upa su tia fwusesr in muteng” a “fasin lun fwal se inge wanginla.” (2 Timote 3:1; 1 Korint 7:31) Ekla lulap su akkalemyeyuk ke kas palu e fwa safla nu ke kunanela lun akmwuk koluk lun met, su fwalu sasu sumwosmwos lun God el ayaola.

Kut oasr tari ke masrol lun fwalu sasu se inge. Ya kom akola in ilyuk in engunkin moul ma patpat fwin fwalu ye koko lun Togusrai lun God? Ku kom e fwa wanginla liki fwalu ke pal se akmwuk lun Setan kunausyukla? (Sam 37:9-11; Soakas 2:21, 22) Sulela ke inkanek su kom enenu in fwasr toko fwa ma lom, paye sie kain in sulela pa inge inmaslon moul a mise. Ya kom akola in eis kasru tu kom in ku in oru sulela sumwos, sie kain in sulela ke inkanek lalmetmet?

Wikin sulela in suk moul lasr pa lutlut meet ke ma God el siyuk sesr. Apkurun alu nu kemwa elos kofla in akkalemye me enenu inge ke inkanek sumwos. Pal nu kemwa met kol lalos elos keapella met in lalalfongi ke ma sito a oru ma puspis su tia akinsemwomwoye God. Elos tia aketeye nu selos me enenu in oru sulela in alu nu sin God in “ngun a paye.” (Jon 4:24) Ke ma inge, met puspis misinge elos tia alu nu sin God in ngun a paye. Tusruktu, loang nu ke ma Jisus el fwak: “El su tia wi yu el lain yu, a el su tia wi yu esani el siselik.”​—Mattu 12:30.

Met Lo lun Jeova elos insemwomwo in kasru kutu met in eis etauk mwomwo ke kas lun God. Elos oru lutlut ke Baibel nu sin kais sie met ku kais sie u ke an a pal su elos mwesas. Elos nu kemwa su lungse in akmwesasyelos sifwanu ke lutlut inge ku in osun nu sin Met Lo lun Jeova in an selos ku simusla nu sin met su orala a kitakut Tauer In San.

Paye, saap kutu met elos etu tari kutu nu ke ma God el siyuk. Saap elos lalalfongi tari ke kas paye a sumwosmwos lun Baibel. Tusruktu, kutu selos srakna alollo in oru sulela in mwolela moul lalos nu sin God. Efu? Saap oasr sripe puspis efu elos oru ou inge.

Ya elos tia etu ma saok su tuku ke mwolela lalos nu sin God? Jisus el akkalemye: “Tia met e nu kemwa su fwak nu sik ‘Leum, Leum,’ fwa ilyuk nu in togusrai in kosrao, a el na su oru ma lungse lun Papa tumuk su in kosrao.” (Mattu 7:21) Etauk mukena ke Baibel tia fwal; enenu in oasr orekma. Congregation lun met Kristian in pal meeta elos sang me srikasrak ke ma se inge. Kut ku in rid kutu nu ke ma inge ke century se meet: “A ke elos lalalfongel Filip ke el fwakak kas mwo ke togusrai lun God a en Jisus Kraist, elos baptaisla, met mokul a mutan.” (Orekma 2:41; 8:12) Ke ma inge, fwin sie met el srukye Kas lun God ke insiel, lalalfongi ma el fwak, a moulkin moul fwal nu ke akmwuk lun God, na mea ku in kutongyel in tia eis Baptais in sang akul nu ke mwolela lal? (Orekma 8:34-38) Paye, in eis insemwomwo lun God, sie met el enenu in eis step se inge ke sulela lal sifwanu wikin insemwomwo nu kemwa.​—2 Korint 9:7.

Saap kutu met elos fwak la arulanu srik etauk lalos paenang elos kofla in mwolela moul lalos nu sin God. Tusruktu, met nu kemwa su tufwanu mutamwauk ke inkanek sasu lun moul tia arulanu yok etauk lalos. Ya oasr kutena met usrnguk ke orekma su ku in fwak la ma el etu ke mutamweyen orekma lal oanu sie ke ma el etu ke pal inge? Me enenu nu sin met in oru sulela in kulansap nu sin God pa etauk ke me lutlut yok lun Baibel a ma sap, toeni nu ke ma inge sie kena mwo in moul fwal nu ke me enenu inge.

Ya oasr kutu met su alollo in oru sulela ke sripen elos sangeng in tia moul fwal nu ke sulela lalos? Nunuk alollo lun kutena met fwin elos ku in oru ku tia kunokon lalos tia ma sasu se. Saap sie met su sulela in payuk a orala sou lal el ku in pulakin la el luman sufwal, tusruktu ke pal se elos sroang nu ke kunokon inge ma inge ku in ekla sie me purakak nu sel in oru ma nu kemwa ke ku lal tu el an ku in akpayeye kunokon lal inge. In oupanu, sie met fwusr su oasr driver’s license sasu lal saap el sangeng ke accident ke inkanek​—yokna el fwin etu sie pise su akkalemye la met fwusr puspis elos fwusesr in sun accident ke sitosa liki na met matu. Aok, kain in etauk inge arulanu yok sripe, meyen ma inge ku in kasrel el an tia liksreni in kasrusr ke sitosa a in arulanu taran. Alollo in tia eis sie driver’s license pa tia topuk nu ke ma inge!

Sulela Moul!

Baibel el akkalemye la akmwuk lun politic, me kasrup, a akmwuk lun alu fwin fwalu nu fon a elos nu kemwa su akkeye ma inge e fwa wanginla liki fwalu. Aok, kais sie met su sulela moul ke lalmetmet a moul fwal nu ke me enenu elos fwa muta. Oanu u sasu lun fwalu sasu, elos fwa wi akesrui ke orekma in orala fwalu nu fon sie paredais, fwal nu ke ma God el sulela in oru ke mutamwauk me. Ye koko lun God, ya kom akola in wi akesrui ke orekma mwomwo se inge?

Fwin aok, kom enenu in sulela in lutlut ke Kas lun God. Kom enenu in sulela in lutlut ke ma God el siyuk su ku in akinsemwomwoyel. Kaifweung in sun me enenu inge. Yok liki nu kemwa, sulela in akpayeye ma kom sulela in oru nu ke safla. Ke kas futoto, sulela moul!

[Pictures on page 4]

Nikmet silaklak ke sulela su arulanu yok sripe

[Picture on page 5]

Akola in long kas in kai lun kutu met ke pal se kom sulela sie orekma

[Pictures on page 7]

Elos nu kemwa su sulela in kulansap nu sin God ke pal inge elos fwa wi akesrui ke orekma in orala fwalu se inge sie paredais