Jeova El Akmwoye Met Lal Ke Inkanek Lun Kalem
“Tukakek, O mutan, tolak, tu kalem lom summu, a mwolanu lun Jeova takak nu fwom.”—ISAIA 60:1.
1, 2. (a) Luma fuka ku in liyeyuk nu sin met nu kemwa? (b) Su sropon losr lun fwalu nu fon?
“AOK, kut enenu na paye moul nasnas a lalmetmet su oasr yurol Isaia ku Poul!” Pa inge President lun U.S pangpang Harry Truman el fwak ke yiu 1940 kutu somla. Efu el fwak ou inge? Meyen el pulakin la oasr enenu lun fwalu ke sie met kol mwo su moulkin moul nasnas in pal lal. Metu el tufwanu sasla ke sie pal in ma upa ke century ak20, pa inge meun lulap akluo. Fwinne wanginla meun, tusruktu fwalu nu fon tia muta in misla. Ma koluk yokyokelik. Paye, yiu 57 tokin saflaiyen meun lulap akluo, fwalu nu fon srakna muta in losr. Fwin President Truman el srakna moul misenge, wangin alollo la el srakna ku in liye me enenu ke sie met kol mwo su moulkin moul nasnas su oanu Isaia ku met sap Poul.
2 Fwinne President Truman el etu ku tia, met sap Poul el sramsramkin tari meet ke losr su arulanu akkolukye metu, el sang kas in sensen nu ke ma inge ke ma el simusla. Ke sie me pupulyuk, el sang kas in sensen nu sin met lili wiel in lalalfongi: “Tu asrouki lasr, tia lain ikwe a sra, a lain togusrai, lain met ku, lain leum in losr lun fwal se inge, lain un ngun koluk lun yen engyengu.” (Efesus 6:12) Ke kas lal inge Poul el akkalemye la el tia etu mukena losr in ngun su afwunye fwalu nu fon, a el ouyepa etu sropon ma inge—un demon su akkalemyeyuk oanu “leum lun fwal se inge.” Ke sripen ngun koluk inge su arulanu ku pa sropon losr lun fwalu paenang mea kut enenu in oru in sisla ma inge?
3. Fwinne mutanfwal nu kemwa elos muta in losr, tusruktu mea Isaia el palye ke met oaru puspis?
3 Isaia el ouyepa sramsram ke losr su akkeokye metu. (Isaia 8:22; 59:9) Tusruktu, ke pal se el sramsram nu ke len lasr, ke kasru lun ngun mutal el palye la fwinne ke pal in losr inge, Jeova el akkalemye nunuk lun met nu kemwa su lungse kalem. Aok, fwinne Poul a Isaia elos tia muta yurosr ke pal inge, tusruktu oasr yurosr ma simusla lalos su etuku ke ngun lun God in kol kut. Kut fwin lungse in etu me insemwomwo inge nu sin met nu kemwa su lungse Jeova, lela kut in loang akmwoye nu ke kas palu lal Isaia su ku in konoiyukyuk in Isaia sapter 60 lun buk nutul.
Sie Mutan ke Kas Palu El Tolak Kalem Lal
4, 5. (a) Mea Jeova el sapkin nu sin mutan el an oru, a kain in mwolela fuka el oru? (b) Kain in me sramsram mwolanu fuka ku in liyeyuk in Isaia sapter 60?
4 Ip se meet lun Isaia sapter 60 el sramsram ke sie mutan su muta ke sie an koluk—in losr, a el oan ke fok. Ke pal se su el tia nunku, kalem tolak nu in losr, a Jeova el pang: “Tukakek, O mutan, tolak, tu kalem lom summu, a mwolanu lun Jeova takak nu fwom.” (Isaia 60:1) Pal lun mutan in tukakek a in tolak kalem lun God a mwolanu lal tuku tari. Efu? Kut ku in liye topuk ke kusensiyuk inge ke fus se toko: “Tu liye! losr a fwa afwunye fwalu, a losr matoltol mutanfwalu; a Jeova El efwa takak nu fwom, a mwolanu lal fwa liyeyuk fwom.” (Isaia 60:2) Mutan inge el fwin akos pusren Jeova, el ku in lalalfongi ke me insemwomwo puspis su fwa tuku nu sel. Jeova el fwak: “A mutanfwalu fwa tuku nu ke kalem lom, a togusra nu ke saromrom lun sikyuk lom.”—Isaia 60:3.
5 Kas mwomwo ke fus tolu inge oasr ke kas in mutamwauk a ke summary ku lutlut futoto lun sapter 60 nu fon. El sramsram ke experience lun mutan inge ke kas palu a el aketeye fuka kut ku in muta na ke kalem lun Jeova fwinne fwalu nu fon muta in losr. Ke ma inge, mea kalmen akul puspis ke fus tolu inge ke kas in mutamwauk?
6. Mutan se inge in Isaia sapter 60 el lumeyuk nu sin su, a su aoliyen ma inge fwin fwalu?
6 Mutan in Isaia 60:1-3 el lumeyuk nu ke Zion, U lun Jeova in kosrao su tia ku in liyeyuk. Ma lula sin “Israel lun God” elos aoliyen Zion ke len inge, congregation lun met Kristian akmusrala fwin fwalu nu fon, su oasr fwinsrak in welul Kraist in kol in kosrao. (Galetia 6:16) Pisen met ke mutanfwal in ngun inge oasr ke 144,000, a akpayeye lun kas palu lun Isaia sapter 60 in len lasr aketeye yok ke met inge su srakna moul ke lusen pal in “len safla.” (2 Timote 3:1; Fwakyuk 14:1) Kas palu inge el sramasram pa ke met su asrouki nu sin met Kristian akmusrala, “u lulap” lun “sip ngie.”—Fwakyuk 7:9; Jon 10:16.
7. Mea luman Zion in yiu 1918, a fuka ma inge akkalemyeyuk meet ke kas palu?
7 Ya oasr sie pal “Israel lun God” inge su aoliyen sie mutan ke kas palu el muta in losr? Aok, ma inge sikyuk ke yiu 80 kutu somla. Ke lusen meun lulap se meet, met akmusrala Kristian elos arulanu kaifweung in sang ma lo. Tusruktu in 1918, ke yiu safla lun meun, orekma in luti lalos sun safla. Joseph F. Rutherford, su kurungin orekma in luti fwin fwalu nu fon, a kutupa met Kristian pengpeng elos eis sentence na loeloes ke prison ke sripen kas kikiap lun met lokwalok lalos. In buk lun Fwakyuk, met akmusrala Kristian fwin fwalu in pal ingo akkalemyeyuk oanu monin met mise su oan ke “inkanek lun siti lulap se inge, su pangpang, fwal nu ke kas in ngun, Sodom a Ijipt.” (Fwakyuk 11:8) Sie pal in losr na paye pa inge lun Zion, su tulik akmusrala nutul nu kemwa fwin fwalu elos aoliyen!
8. Kain in ekla sakuruk fuka sikyuk in yiu 1919, a mea sikyuk ke sripe se inge?
8 Tusruktu, yiu 1919 akkalemye sie ekla lulap. Jeova el tolak kalem lal nu Zion! Ma lula sin Israel lun God elos tukakak in tolak kalem lun God, elos sifwil sulkakin peng mwo ke pulaik. (Mattu 5:14-16) Kulo nu ke moniyuk lun met Kristian inge su sifwil oakiyuki, meyen ma inge purakak kutu met in tuku nu ke kalem lun Jeova. Ke mutamwauk, met nu kemwa su tuku meet pa met akmusrala su esani nu ke Israel lun God. Isaia 60:3, el pangnolos togusra, meyen elos akola in welul Kraist in kol oanu togusra ke Togusrai lun God in kosrao. (Fwakyuk 20:6) Tok kutu, sie u lulap lun sip ngie elos mutamwauk in tuku ke kalem lun Jeova. Pa inge “mutanfwalu” su sramsramkinyuk nu ke kas palu inge.
Tulik Nutin Mutan Elos Tuku Nu in Loom Sel!
9, 10. (a) Kain in ma sakuruk fuka mutan se inge el liye, a ma inge el lumeyuk nu ke mea? (b) Sripe fuka oru Zion in engun?
9 Ke pal inge, Jeova el mutamwauk in aketeye mwo, me lutlut su akkalemyeyuk in Isaia 60:1-3. Oasr ma el sapkin nu sin mutan. Porongo ma el fwak: “Ngetuk mutom ngetla a liye!” Mutan se inge el akos, a el arulanu insemwomwo na paye ke ma el liye! Tulik nutul nu kemwa elos tuku nu in loom sel. Ma simusla el fwak: “Elos nu kemwa sifwanu tukeni nu sie; elos tuku nu yurom. Mwen nutum fwa tuku yen loesla me, a an nutum fwa tabukyukyak in paulos.” (Isaia 60:4) Orekma in sulkakin Togusrai su mutamwauk ke 1919, purakak met sasu puspis in sroang nu ke orekma lun Jeova. Elos ekla pa “mwen” a “an” nutin Zion, met akmusrala lun Israel lun God. Ke ma inge, Jeova el akmwoye Zion ke pal se el purakak ma lula sin 144,000 in tuku nu ke kalem.
10 Ya kom nunku ke insemwomwo lun Zion meyen tulik nutul nu kemwa elos muta nu yurol? Aok, Jeova el sang kutupa sripe paenang Zion el enenu in engun. Kut ku in rid: “Na kom fwa liye a tolak ka, a insiom fwa rarrar a yokyokelik, tu ma yok lun mwea fwa forla nu sum; me kasrup lun mutanfwalu fwa tuku nu yurom.” (Isaia 60:5) In fwal nu ke kas palu inge, mutamwauk ke 1930 kutu, met puspis sin met Kristian su oasr fwinsrak in moul ma patpat fwin fwalu elos tuku nu Zion. Elos illa liki “mwea” su lumeyuk nu sin met su tia lungse God a elos aoliyen me kasrup nu kemwa lun mutanfwalu. Elos inge pa “ma saok lun mutanfwal nu kemwa.” (Haggeai 2:7; Isaia 57:20) Nunku pa, meyen “ma saok” inge tia kulansapu Jeova fwal nu ke inkanek a lungse lun kais sie selos sifwanu. A, elos akmwoye Zion ke pal se elos tuku in alu a asrouki nu sin met lili akmusrala wielos, elos ekla “u siefwunnu” ye koko lun “met seperd siefwunnu.”—Jon 10:16.
Met Kuka, Met Seperd, a Met Business Elos Tuku nu Zion
11, 12. Aketeye u lulap puspis su tuku nu ke Zion.
11 Kapkapek yok ke pisen met su kaksakin Jeova sikyuk ke sripen kas palu ke tukeni nu sie inge. Ma inge akkalemyeyuk ke kas palu inge. Srike in nunku la kom tu sisken mutan inge ke kas palu fwin Eol Zion. Kom ngetla nu kutulap, a mea kom liye? “Kamel puspis fwa afwinkomi, kamel fwusr lun Median a Ifa. Elos nu kemwa Siba me—fwa tuku. Elos fwa wise Gold a frangku. A fwakak kaksak lun Jeova.” (Isaia 60:6) Un met kuka elos kol ke met fwafwasyesr puspis ke Kamel ke sie inkanek kolla nu an Jerusalem. Aok, Kamel puspis inge oanu sronot su afwunla an nu kemwa! Oasr me sang saok su met kuka inge nu kemwa elos wis, “gold a frangku.” A met kuka inge elos tuku nu ke kalem lun God in kaksakunul ye mutun met nu kemwa, ‘in fwakak kaksak lun Jeova.’
12 Tia met kuka mukena pa tuku. Met seperd puspis elos ouyepa tuku nu Zion. Kas palu inge el tafwela in fwak: “Un kosro nu kemwa in Kidar—fwa tukeni nu sie nu yurom. Sip mokul lun Nebaiot—fwa orekma nu sum.” (Isaia 60:7a) Sruf puspis lun met seperd elos tuku nu ke siti mutal in kisekin ma mwo emeet ke sip nutulos nu sin Jeova. Elos kisekin moul lalos in kulansap nu Zion! Mea pulakin lun Jeova nu sin met saye inge nu kemwa su tuku nu yurol? God el sifwanu top: “Elos fwa utyuk me insemwomwo nu sik fwin loang luk, a Nga fwa akmwoye loom in mwolanu luk.” (Isaia 60:7b) Jeova el insemwomwo in eis me kise a orekma lun met saye inge nu kemwa. Tuku lalos akmwoye tempel.
13, 14. Mea ma inge su elos liye su tuku roto me?
13 Inge srike in ngetuk mutom a liye yen engyengu fwin an Roto. Mea kom ku in liye? In yen loeslanu, oanu oasr pukunyeng fwasrfwasr afwunye mwea. Jeova el siyuk kusensiyuk su oasr ke nunuk lom: “Su elos inge su sokla oanu sie pukunyeng, a oanu mwule nu ke windo lalos?” (Isaia 60:8) Jeova el sang topuk ke kusensiyuk lal sifwanu: “Paye tuka fwa sane yu, a oakbelung lun Tarsis meet, in wise mwen nutom yen loesla me, silfer lalos a gold lalos oelulos, nu ke en Jeova God lom, a nu sel su mutal in Israel, tu el akoaskuye kom.”—Isaia 60:9.
14 Ya kom ku in liye ma sikyuk inge in oanu arurumu se? Pukunyeng fwasrfwasr inge el tuku a elos oanu tun puspis in an Roto. El oanu un mwon puspis su soksok fwin nua in mwea. Tusruktu, ke pal se elos futotoeni, kom ku in liye la elos inge pa oak puspis laknelik nesu in srukye engyeng. Oak puspis kalla nu Jerusalem paenang elos oanu un mwule puspis. Elos tuku ke molsron loeslanu me, un oak puspis inge arulanu kasrusr mui ke fwafwasyesr lalos, wisla met lalalfongi nu Jerusalem in alu nu sin Jeova.
U lun Jeova Kapkapek
15. (a) Kain in kapkapek fuka kas lun Isaia 60:4-9 el palye? (b) Met Kristian paye elos akkalemye kain in ngun fuka?
15 Sie kain in pitse na mwomwo pa inge ke kas palu sapter 4 nu ke 9 el akkalemye ke kapkapaek yok fwin fwalu nu fon mutamwauk 1919! Efu Jeova el akinsemwomwoye Zion ke kapkapek inge? Meyen mutamwauk 1919, Israel lun God el akos a kaifweung in tolak kalem lun Jeova. Ya kom tia akilen la, fwal nu ke fus 7, ma inge nu kemwa su tufwanu tuku elos “utyuk nu fwin loang lun God”? Sie loang pa an in orek kise, a kas palu inge akismakinye kut la wikin kulansap nu sin Jeova pa in orek kise. Met sap Poul el simusla: “Nga kaifwe nu sum . . . in sang monumwos me kise moul, mutal, me akinsemwomwoye God, pa inge orekma fwal nu ke ngun lomwos.” (Rom 12:1) Fwal nu ke kas lal Poul inge, met Kristian paye elos tia insemwomwo mukena in wi ke meeting ku toeni pal se ke wik se. A, elos kisekin pal lalos, ku lalos, a ma lalos in akkeye alu nasnas. Ya kain in met inge su alu nu sin God ke insielos kemwa tia akmwoye loom sin Jeova? Kas palu lal Isaia el fwak la pa inge ma sikyuk na paye. A kut ku in lalalfongi la kain in met inge nu kemwa su alu ke moniyuk, elos arulanu kato ye mutun Jeova.
16. Su sang kasru ke orekma in sifwil musa in pal meeta, a su oru ou inge in len lasr?
16 Met sasu inge su tufwanu tuku lungse in sroang nu ke orekma. Kas palu el fwak: “A metsa fwa musai pot lom, a togusra lalos fwa orekma nu sum.” (Isaia 60:10) Ke akpayeye se meet lun kas palu inge ke pal se met Israel elos foloko nu Jerusalem, tokin elos muta in srou in an Babulon, togusra puspis a kutupa met su tuku ke mutanfwal puspis elos kasru na paye in sifwil musaiyuk tempel a siti lun Jerusalem. (Ezra 3:7; Niemaia 3:26) In akpayeye ma inge in len lasr, u lulap el kasru met akmusrala lula in musaiyuk alu paye. Elos sang kasru in musaiyuk congregation puspis lun met Kristian, ma inge arulanu akkeye “pot” lun siti lun u lun Jeova. Elos ouyepa akesrui ke orekma in musa na paye—ke construction lun Kingdom Hall, Assembly Hall, a imwen muta puspis pangpang Bethel. Ma inge nu kemwa, akkalemye kasru lalos nu sin met lili wielos su akmusrala in kurunganag ma enenu nu kemwa ke kapkapek lun u lun God!
17. Mea sie inkanek su Jeova el orekmakin in akmwoye met lal?
17 Sie me akkeye na paye kas safla in Isaia 60:10! Jeova el fwak: “Tu in mulat luk Nga uni kom, a in oi luk Nga pakomutom.” Aok, in yiu 1918/19, Jeova el sang kai nu sin met lal. Tusruktu, ma inge somla tari. Pa inge pal lun Jeova in akkalemye pakoten lal nu sin met kulansap akmusrala lal a nu sin sip ngie su asrouki lal. Me akpayeye ke ma el oru inge pa kapkapek sakuruk su el oru in akinsemwomwoyelos, el oanu ‘akmwoyelos’.
18, 19. (a) Kain in mwolela fuka Jeova el oru nu sin met sasu su tuku nu ke u lal? (b) Mea fus puspis lula ke Isaia sapter 60 lungse in akkalemye nu sesr?
18 Kais sie yiu, foko foko tausen sin “metsa” elos tuku in asrouki nu ke u lun Jeova, a inkanek se srakna ikakla nu selos nu kemwa su lungse in fwasr tokolos. Jeova el fwak ke Zion: “Mutunpot lom pa fwa ikakla pal e nu kemwa; elos fwa tia kaliye ke len ku fong, tu metu fwa ku in wise nu yurum me kasrup lun mutanfwalu, a kolmu togusra lalos.” (Isaia 60:11) Kutu sin met lokwalok elos srike in kaliye “mutunpot” inge, tusruktu kut etu la elos fwa tia kutangla. Jeova el fwak tari la mutunpot inge fwa ikakla pal e nu kemwa. Kapkapek el tafwela.
19 Oasr pa kutu inkanek su Jeova el orekmakin in akinsemwomwoye met lal, a in akmwoyelos, ke len safla inge. Ma lula ke Isaia sapter 60 el akkalemye mea ma inge nu kemwa.
Ya Kom Ku In Aketeye?
• Su “mutan” lun God, a su aoliyen mutun se inge fwin fwalu?
• Nge tulik nutin Zion elos oan, a nge a fuka elos “tukakak”?
• Orekmakinyen kain in akul puspis, fuka Jeova el palye kapkapek ke met luti lun Togusrai in len lasr?
• Ke inkanek puspis fuka Jeova el oru kalem lal in tolak nu sin met lal?
[Picture on page 20]
Sapkinyuk sin “mutan” lun Jeova in tukakek
[Picture on page 22]
Oak puspis elos oanu mwule ke yen engyengu