Luti Kom Sifwanu A Kutu Met Ke Oiyen Moul Nasnas Lun Met Kristian
“Ke ma inge, kom su luti siena met, ya kom tia sifwanu luti kom?”—ROM 2:21.
1, 2. Mea sripe puspis efu kom lungsse in lutlut Baibel?
OASR sripe puspis lom in lutlut ke Kas lun God. Saap kom lungse in etu me akpayeye puspis ka—ke kain in met puspis, an puspis, a kutupa ma puspis. Saap kom lungse in etu me lutlut paye, a tia me luti kikiap su tuku ke alu puspis, oanu me luti ke Trinity ku ke e in hell. (Jon 8:32) Saap kom lungse pa in akyokye etauk lom kel Jeova, in etawi el a in fwafwasyesr ke inkanek sumwos ye mutul.—1 Togusra 15:4, 5.
2 Siepa sripe saok efu kom enenu in lutlut ke Kas lun God pa ma inge ku in kasre kom in akola in luti kutu met—met su kom lungse, met asrouki lom, a fwinne kutu met su kom sonna etu. Kunokon na paye pa inge lun met Kristian paye. Jisus el sapkin nu sin met tuma lutlut lal: “Komwos som, oru met in mutanfwal nu kemwa in met tumuk lutlut, . . . luti nu selos in liaung ma nu kemwa Nga sapkin nu sumwos.”—Mattu 28:19, 20.
3, 4. Efu sie me sang mwolanu nu sum in luti oanu Jisus el sapkin?
3 Lutlut ke Baibel wikin sie nien in luti kutu met pa sie orekma mwo a ma inge sropon me insemwomwo su wangin safla. Orekma in luti el sie kain in orekma su eis akfulat sin kutu met. Encarta Encyclopedia el fwak: “Nu sin met Ju, met matu nu kemwa elos met luti su kol nu ke molela, kutupal elos sapkin nu sin tulik srisrik nu kemwa in akfulatye met luti lalos yok liki akfulat lalos nu sin papa a nine kielos.” Sie me akfulat na paye nu sin met Kristian nu kemwa elos fwin luti moul lalos sifwanu ke pal se elos lutlut Baibel, na tok elos ku in luti pa kutu met. “Met puspis su wi ke orekma in luti pus liki kutena met su wi ke kutena orekma. Apkurun nu ke 48 million met mokul a mutan fwin fwalu nu fon elos met luti.” (The World Book Encyclopedia) Sie met luti el eis kunokon in liaung nunuk lun met fwusr a ma inge ku in purakak nunuk lalos ke lusen yiu puspis toko. Fwokin orekma se inge arulanu yok kom fwin akos ma Jisus el sapkin nu sesr in oru in luti kutu met; me luti lom nu selos ku in oan yurolos ma patpat. Met sap Poul el akkalemye ma inge ke pal se el kaifwe nu sel Timote: “Kom in sifwanu taran kom a me luti lom. Kom in mutanu in ma inge, tu in oru ou inge kom fwa sifwanu molikomla a ouyepa elos su long kom.” (1 Timote 4:16) Aok, kapsreni nu ke orekma in luti lom pa molela.
5. Efu orekma in luti lun met Kristian arulanu yok sripe?
5 In luti kom sifwanu a kutu met sapkinyuk sin El su Fulat Liki Nu Kemwa in kosrao a fwalu. Ma inge orala orekma in luti lom in arulanu yok liki kutena orekma in luti su oasr mol, yok liki orekma in luti ke elementary, yok liki orekma in luti in kasru kutu met in usrnguk ke sie orekma, a yok liki orekma in luti ke ono. Toeni nu ke orekma in luti lun met Kristian pa in kasru tulik lutlut in etawi Mwen nutin God, Jisus Kraist, a elos in luti pa kutu met.—Jon 15:10.
Efu Kom Enenu In Luti Kom Sifwanu?
6, 7. (a) Efu kut enenu meet in luti kut sifwanu? (b) Ke inkanek puspis fuka met Ju ke century se meet elos tia ekla met luti?
6 Efu kut enenu in luti kut sifwanu meet? Meyen, kut tia ku in luti kutu met ke inkanek sumwos kut fwin tia luti kut sifwanu meet. Poul el akkalemye ma paye se inge ke sie me sramsram lal su arulanu yok sripe nu sin met Ju in pal meeta a ouyepa yok sripe nu sin met Kristian ke len inge. Poul el siyuk: “Ke ma inge, kom su luti siena met, ya kom tia sifwanu luti kom? Kom, su luti met in ‘Tia pusr,’ ya kom pusr? Kom su fwak met in ‘Tia kosro,’ ya kom kosro? Kom su srunga me srulela, ya kom pusr in tempel? Kom su konkun in ma sap, ya ke kom kunausla ma sap, kom pilesru God?”—Rom 2:21-23.
7 Ke pal se el orekmakin kusensiyuk inge su el sifwanu sang topuk nu ka, Poul el srukak ma koluk luo su Ma Sap Siengoul el sapkin nu selos in tia oru: Nik kom pusrapasr, a nik kom kosro. (Exodus 20:14, 15) Kutu sin meet Ju in len lun Poul elos arulanu insefulat meyen oasr yurolos Ma Sap lun God. Elos inge lutiyuk ke Ma Sap a akkeyeyuk in lalalfongi la elos pa kol met kun a kalem lun met puspis su muta in losr, a met luti lun awowo.’ (Rom 2:17-20) Tusruktu, kutu sin met elos oru ou inge oanu me na luma meyen elos pusrapasr a oru orekma lun kosro in lukma. Ma elos oru inge arulanu pilesru Ma Sap a El su orala Ma Sap inge su muta in kosrao. Kom ku in liye la elos tia fwal in luti kutu met, meyen elos tia luti moul lalos sifwanu.
8. Fuka kutu sin met Ju in pal lal Poul elos ‘pusrapasr ke tempel’?
8 Poul el sramsram ke pusrapasr ke tempel. Ya kutu sin met Ju elos oru na paye ou inge? Mea ma oasr ke nunuk lal Poul? Aok, ke sripen tia arulanu yok aketeye ke me sramsram inge paenang kut tia ku in fwak na paye fuka kutu sin met Ju elos ‘pusrapasr ke tempel.’ Meet liki Poul el sramsram ke ma se inge, met sim lun siti fwin an Efesus el fwak la met asrouki nu kemwa lal Poul elos tia met ‘pusrapasr ke tempel,’ kalmen ma inge pa oasr met pusrapasr na paye meet ke tempel inmaslon met Ju in pal meeta. (Orekma 19:29-37) Ya kutu selos orekmakin ku kukakin ma saok puspis su tuku ke tempel lun met pegan su met solse ku met meun ke alu pangpang zealots elos eisla in an saye? Fwal nu ke Ma Sap lun God, me srulela nu kemwa su orek ke gold a silver enenu in kunausyukla, a tia fwal in orekmakinyuk sin kutena met. (Duteronomi 7:25)a Ke ma inge, saap Poul el sramsram ke kutu met Ju su pilesru ma sap inge lun God ke pal se elos orekmakin mani su tuku ke ma saok puspis inge su elos eisla ke tempel lun met pegan.
9. Kain in orekma koluk fuka ke tempel fwin an Jerusalem ku in pupulyukin nu ke pusrapasr ke tempel?
9 Tusruktu, ke inkanek saye, Josephus el sramsram ke sie ma koluk su sikyuk fwin an Rom su orekla sin met Ju akosr, el su kol met akosr inge el sie met luti ke Ma Sap. Met akosr inge purakak mutan Rom se, sie met prosylyte, in sang nu selos gold a kutupa ma saok oanu sie me sang ke tempel fwin an Jerusalem. Tokin elos eisla ma inge sel, elos orekmakin ma inge in akkasrupyelos sifwanu—ma elos oru inge oanu pusrapasr ke tempel.b Kutu sin met Ju elos oanu orek pusrapasr ke tempel ke pal se elos kisekin me kise koluk a akkeye rapku ke pal se elos orek business ke tempel, orala tempel oanu “lufin met pusrapasr.”—Mattu 21:12, 13; Malakai 1:12-14; 3:8, 9.
Luti ke Oiyen Moul Nasnas lun Met Kristian
10. Ma Poul el lungse in akkalemye in Rom 2:21-23 efu kut tia enenu in pilesru?
10 Ke kutena orekma fokfok su met puspis elos oru ke century se meet su Poul el sromon, oanu pusrapasr, kosro, a pusrapasr ke tempel, lela kut in tia mulkunla ma yok ke me sramsram lal. El siyuk: “Ke ma inge, kom su luti siena met, ya kom tia sifwanu luti kom?” Kut fwin loang ka, kut ku in akilen la me srikasrak puspis su Poul el srukak pa ma ke oiyen moul nasnas. Met sap Poul el tia sramsram yok ke me luti lun Baibel ku ke me sramsram lun fwalu. Aok, orekma in luti ke moul lom sifwanu a in luti pa kutu met su Poul el srukak el sramsram ke oiyen moul nasnas lun met Kristian.
11. Efu kom enenu in loang akmwoye ke oiyen moul nasns lun met Kristian ke pal se kom lutlut ke Kas lun God?
11 Kut fwin lungse in orekmakin kas in kai su oasr in Rom 2:21-23 kut enenu in lutlut ke oiyen moul nasnas lun met Kristian su ku in liyeyuk ke Kas lun God, orekmakin ma kut lotela tari, a kasru kutu met in oru pa ou inge. Ke ma inge, ke kom lutlut ke Baibel, loang akmwoye ke akmwuk lun Jeova, meyen oiyen moul Kristian nu kemwa tuku ka. Nunku ke kas in kai a me lutlut su kom ku in koneak in Baibel. A moniyuk in orekmakin ma kom lotela tari. Aok, in oru ou inge enenu pulaik a kaifweung na paye. Arulanu fwusesr nu sin sie met sesumwos in orala excuse, a pilesru kutu akmwuk ke oiyen moul nasnas lun met Kristian ke kutu ma sikyuk. Saap kutu sin met Ju su Poul el sramsramkinyuk elos akkalemye kain in oiye inge a nunku in aksrikye ma koluk lalos a keapela kutu met. Aok, kas lal Poul akkalemye la, oiyen moul nasnas nu kemwa lun met Kristian tia enenu in pilesreyuk a in akfwalye nu ke me enenu lun sie met.
12. Fuka oiye sumwos a oiye sesumwos ku in sang mwolanu ku akfulat nu sin Jeova God, a efu arulanu yok sripe nu sesr in tia mulkunla ma inge ke nunuk lasr?
12 Met sap Poul el akkalemye sripe se yok emeet efu kom enenu in lutlut a orekmakin oiyen moul nasnas su kom koneak in Baibel. Oiye koluk lun met Ju akkolukye Jeova: “Kom su konkun in ma sap, ya ke kom kunausla Ma Sap, kom pilesru God? Tu ‘met pegan elos kaskaskuo ke en God.’ ” (Rom 2:23, 24) Ma inge arulanu paye pa in len lasr, kut fwin pilesru oiyen moul nasnas Kristian, kut pilesru Sropon Akmwuk inge. Aok, kut fwin srukye ku akmwuk lun God, ma inge sang mwolanu nu sel, a akfulatyel. (Isaia 52:5; Ezekiel 36:20) Etauk lom ke ma se inge ku in akkeye kaifweung lom ke pal se kom sun me srifwe ku sie luma su mokle kom in pilesru oiyen moul nasnas lun met Kristian meyen pa inge inkanek fwusesr emeet su kom ku in oru. Sayen ma inge, kas lal Poul luti kut pa ke ma saye. Sayen etu lom la orekma lom ku in akkolukye ku sang mwolanu nu sin God, ke pal se kom luti kutu met, ma inge ku in kasrelos in liye la inkanek lalos in orekmakin akmwuk lun met Kristian ke oiyen moul nasnas su elos lotela tari ku in akkolukye ku sang mwolanu nu sin Jeova. Aok, oiyen moul nasnas lun met Kristian akkeye inse misla a kurunganang ku lun mano. Ma inge ku in sang mwolanu pa nu sin El su akkeye a Sropon oiyen moul nasnas.—Sam 74:10; Jemes 3:17.
13. (a) Fuka Baibel el kasru kut ke oiyen moul nasnas? (b) Sang aketeye ke kas in kai su simusyukla in 1 Tessalonika 4:3-7.
13 Oiyen moul nasnas ku in mokle pa kutu met. Kom ku in liye ma inge ke me srikasrak puspis ke Kas lun God su akkalemye me insemwomwo su tuku ke orekmakinyen akmwuk lun God ke oiyen moul nasnas a ke ma upa su sikyuk ke sripen pilesru. (Genesis 39:1-9, 21; Josua 7:1-25) Kom ku in liye pa kas in kai ke oiyen moul nasnas oanu: “Tu pa inge ma lungse lun God keyumwos, tu komwos in mutal, a tu komwos in liyekomwosyung liki kosro; tu kais sie sumwos fwa ku in etu fukain liaung manol in mutal a sunak, tia in lung lun ikwe oanu met pegan su tia etu God; tu wangin sie met in oru ma sito, a akkolukye met lel in ma se inge, . . . tu God el tia pangon kut nu ke ma fokfok, a nu ke ma mutal.”—1 Tessalonika 4:3-7.
14. Mea kom ku in siyuk ke kas in kai su oasr in 1 Tessalonika 4:3-7?
14 Apkurun met nu kemwa ku in liye ke fus inge la orekma lun kosro el kunausla na paye oiyen moul nasnas lun sie met Kristian. Aok, kom ku in akyokye etauk lom ke fus inge. Kutu fus in Baibel ase nu sesr inkanek fuka in akyokye lutlut a nunuk lasr ke me lutlut se, ke ma inge etauk lasr ke fus inge yokyokelik. Ke sie me pupulyuk, saap kom ku in nunku ke ma Poul el aketeye la putatla lun sie met nu ke orekma lun kosro ku in orala met inge in “oru ma sito, a akkolukye met lel in ma se inge.” Mea ma inge su oasr yurin met lili wiesr su ku in akkolukyeyuk, a fuka kalem yok lasr ke ma se inge ku in kasru kom in srukye sie oiyen moul nasnas lun met Kristian? Fuka fwako mwo ke lutlut lom ke ma se inge akkeye kom in luti kutu met a kasrelos in akfulatye God?
Lutlut in Luti
15. Kain in kofwen orekma fuka kom ku in orekmakin in luti kom sifwanu ke pal in lutlut lom?
15 Oasr kofwen orekma lun Met Lo lun Jeova su elos orekmakin ke lutlut lalos fwin oasr kusensiyuk ku me lutlut yok su sikyuk ke pal in lutlut lalos sifwanu ku ke pal in luti lalos nu sin kutu met. Sie kofwen orekma su elos ku in orekmakin a orekla ke kain in kas puspis pa Watch Tower Publications Index. Fwin oasr lom kain in kofwen orekma inge, kom ku in orekmakin ma inge in suk me lutlut ke me rid su tuku ke Baibel su orekla sin Met Lo lun Jeova. Kom ku in suk ke inkanek lun sifwe ku ke inkanek in liye fus puspis ke Ma Simusla. Siepa kofwen orekma su orekla ke kas puspis su oasr yurin Met Lo lun Jeova pa Watchtower Library. Computer program inge ke CD-ROM nenela ke me lutlut yok su tuku ke me rid puspis su orekla ke inkanek lun electronic. Program su oasr ka kasre sie met in koneak me lutlut a me sramsram ke ma simusla. Fwin oasr yurom kain in kofwen orekma luo inge, lela kom in orekmakin ma inge pal nu kemwa ke kom lutlut ke Kas lun God in luti kutu met.
16, 17. (a) Oiye kom ku in koneak me sramsram mwo ke sumwos lun sie met su akkalemyeyuk in 1 Tessalonika 4:6? (b) Ke inkanek fuka orekma lun kosro akkolukye sumwos lun kutu met?
16 Lela kut in orekmakin me pupulyuk inge lung in 1 Tessalonika 4:3-7. Kusensiyuk su sikyuk pa ma ke sumwos lun sie met. Sumwos lun su pa inge? A fuka sumwos inge akkolukyeyuk? Ke inkanek lun kofwen orekma inge su akkalemyeyuk tari, saap kom ku in koneak me akketeye a me lutlut puspis ke fus inge, a ke sumwos inge su Poul el fwak. Kom ku in rid me lutlut inge ke Insight on the Scriptures, Volume 1, sra 863-4; True Peace and Security—How Can You Find It?, sra 145; The Watchtower, November 15, 1989, sra 31.
17 Kom fwin kaifweung in lullut, kom ku in koneak la me rid inge nu kemwa akkalemye la arulanu paye kas lal Poul. Sie met kosro el oru ma koluk lain God a filiye moul lal ke sie me sensen in wi mas. (1 Korint 6:18, 19; Hibru 13:4) Sie mokul su oru orekma lun kosro el pilesru kain in sumwos puspis lun mutan su el oru ma koluk nu sa. El eisla lukel sie oiyen moul nasnas a sie ella mwo. El fwin sie met lolap, el pilesru sumwos lal in sroang nu ke moul in payuk oanu sie mutan virgin se a el pilesru pa sumwos lun mokul su akola in payuk nu sel a lalalfongi la el srakna ou inge. El fwin payuk el akngalye pa insien papa a nine kiel a mokul tumal. Mokul inge su oru orekma lun kosro el pilesru sumwos lun sou lal sifwanu in srukye sie record mwomwo ke oiyen moul nasnas. El fwin sie met su wi ke congregation lun met Kristian el akfokfokye pa ma inge, a kunausla e mwomwo lal.—1 Korint 5:1.
18. Fuka kom ku in eis ma lane su tuku ke lutlut Baibel ke oiyen moul nasnas lun met Kristian?
18 Ya me sramsram inge nu kemwa ke sumwos lun sie meet tia kasre kom in akilen na paye ma fus inge lungse in aketeye? Lutlut lasr ke inkanek inge sie me kasru yok na paye. Ke kom kaifweung in oru ou inge, kom luti moul lom sifwanu. Kalem lom ke ma paye a me purakak yok nu sum su tuku ke kas lun God yokyokelik. Kom akkeye kaifweung lom in srukye oiyen moul nasnas lun met Kristian fwinne oasr kutena ma upa ku me srifwe su sikyuk. A nunku fuka kom ku in kapkapek na paye oanu sie met luti! Ke sie me pupulyuk, ke pal se kom luti kutu met ke ma paye lun Baibel, kom ku in sromon ma 1 Tessalonika 4:3-7 lungse in akkalemye na paye, in akyokye kalem lalos a insemwomwo lalos ke oiyen moul nasnas lun met Kristian. Ke ma inge, lutlut lom ku in kasre kom a kutu met in akfulatye God. A kut sramsram na ke me srikasrak siefwunnu ke me lutlut inge, su tuku ke leta lal Poul nu sin met Tessalonika. Oasr pa inkanek puspis saye su aketeye ke oiyen moul nasnas lun met Kristian, a ma inge oasr me kasru yok puspis su tuku ke Baibel, a kom ku in orekmakin ma inge ke lutlut lom a luti lom nu sin kutu met.
19. Efu arulanu yok sripe kom in srukye na oiyen moul nasnas lun met Kristian?
19 Wangin kutena me alollo ku in sikyuk nu sesr kut fwin orekmakin pal nu kemwa oiyen moul nasnas lun met Kristian. Jemes 3:17 el fwak la “lalmetmet lung me,” su tuku sin Jeova God, “nasnas meet.” Pa inge sropon akos ke oiyen moul nasnas lun God. Aok, Jeova el siyuk la met nu kemwa su aolul ke pal in luti lalos ke Baibel elos enenu in akkalemye sie me srikasrak mwo ke “nasnas nu kemwa.” (1 Timote 4:12) Oiyen moul lun met tuma lutlut in pal meeta oanu Poul a Timote akkalemye la elos nasnas in ma nu kemwa; elos tia kosro, Poul el simusla: “A kosro a fokfok nu kemwa, a rapku in tia sikme elos yurumwos, oanu fwal yurin met mwo; ku supoklot, ku kaskas lalfon, ku tafwunkas, su tia fwal, a mwo liki in sang kulo.”—Efesus 5:3, 4.
20, 21. Efu kom enenu in insese ke ma met sap Jon el simusla, su oasr in 1 Jon 5:3?
20 Fwinne akmwuk lun God su el akkalemye in Baibel arulanu kalem a sumwos, tusruktu ma inge tia me toasr nu sin met. Jon el arulanu etu ma inge, meyen el sie met sap su moul ke lusen pal loeloes, el etu la oiyen moul nasnas lun met Kristian tia koluk. A, ma inge me akinsemwomwoye met a arulanu yok sripe. Jon el akkalemye ma inge, el simusla: “Tu pa inge lungse lun God, tu kut in liaung ma sap lal. A ma sap lal tia toasr.”—1 Jon 5:3, New English Translation.
21 Tusruktu, lela kut in loang akmwoye, meyen Jon el fwak la akos God ke oiyen moul Kristian pa mwo emeet meyen ma inge ku in molikutla liki kain in ma upa puspis, ku ma koluk. A, el akkalemye ke inkanek sumwos sripe se yok emeet efu kut enenu in akos ma sap lun God ke pal se ma el akkalemye la pa inge inkanek mwo emeet lasr in akkalemye lungse lasr nu sin Jeova God. Paye, in luti kut sifwanu a kutu met in lungse God el siyuk sesr in eis a orekmakin akmwuk fulat lal. Aok, kalmen ma inge pa kut enenu in luti kut sifwanu a kutu met ke oiyen moul nasnas.
[Footnotes]
a Fwinne el tia akkalemye met Ju oanu met su pilesru ma mutal, tusruktu, Josephus el akkalemye Ma Sap lun God ke inkanek inge: “Lela in wangin kutena met su pilesru god su kutu siti akfulatyeyuk, ku oru pusrapasr ke tempel saye, ku eisla me kasrup su mwoleyukla nu sin kutena god.” (Italics ours.)—Jewish Antiquities, Book 4, chapter 8, paragraph 10.
b Jewish Antiquities, Book 18, sapter 3, paragraph 5.
Ya Kom Esam?
• Efu kut enenu in lutlut in luti kut sifwanu meet liki kut luti kutu met?
• Fuka oiye su kut akkalemye ku in akkolukye ku sang mwolanu nu sin Jeova?
• Sie met kosro el akkolukye sumwos lun su?
• Kaifweung fuka kom enenu in oru ke oiyen moul nasnas lun met Kristian?
[Picture on page 18]
“Ma sap lal tia toasr”