Molela Nu Selos Kemwa Su Sulela Kalem
“Jeova el kalem luk a lango luk. Su Nga fwa sangeng se?”—SAM 27:1.
1. Kain in me sang fuka su ku in wise moul Jeova el orala?
JEOVA el sropon kalem lun fwat su orala in oasr ma moul fwin fwalu. (Genesis 1:2, 14) El Met Orala kalem in ngun, akwanginye losr matoltol ke fwal lun Setan su ku in kol nu ke mise. (Isaia 60:2; 2 Korint 4:6; Efesus 5:8-11; 6:12) Elos nu kemwa su sulela kalem elos ku in fwak kas lun met sim lun sam: “Jeova el kalem luk a lango luk. Su Nga fwa sangeng se?” (Sam 27:1a) Tusruktu, oanu ma sikyuk in len lal Jisus, elos nu kemwa su sulela losr elos ku in tupan pal in nununku.—Jon 1:9-11; 3:19-21, 36.
2. In pal meeta, mea sikyuk nu sin met nu kemwa su srunga kalem lun Jeova a nu selos nu kemwa su porongo kas lal?
2 In len lal Isaia, apkurun met nu kemwa su muta ke mwoleaung lun Jeova elos srunga kalem. Ke sripe se inge, Isaia el liye kunanela lun togusrai lun Israel fwin an Eir oanu sie mutanfwal. A in yiu 607 B.C.E., Jerusalem a tempel lal musalla a met nu kemwa su muta fwin an Juda utukla nu fwin an Babulon oanu met sruo. Tusruktu, elos nu kemwa su porongo kas lun Jeova elos akkeyeyuk in lain me luti kikiap in len ingo. Ke yiu 607 B.C.E., Jeova el mwolela la elos nu kemwa su porongo kas lal elos fwa moul. (Jeremaia 21:8, 9) Ke len inge, kut nu kemwa su lungse kalem oasr ma kut ku in lotela ke ma sikyuk in pal meeta.—Efesus 5:5.
Insemwomwo lun Met nu Kemwa Su Muta in Kalem
3. Ke len inge, kain in lalalfongi fuka oasr yurosr, “mutanfwal sumwos” fuka kut lungse, a “siti ku” fuka oasr ke mutanfwal inge?
3 “Oasr sie siti ku yurosr. El [God] fwa pakiye lango tu in potu a nien ku. Komwos ikasla mutunpot, tu mutanfwal su sumwosmwos, su srukye lalalfongi fwa utyuk nu lu.” (Isaia 26:1, 2) Kas in kaksak pa inge lun met nu kemwa su lalalfongi Jeova. Met Ju oaru in len lal Isaia elos ngetuk nu sin Jeova, oanu Sropon misla a wangin sangeng a tia ke god kikiap lun mutanfwal saye. Ke len inge kut ouyepa lalalfongi ou inge. Sayen ma inge, kut lungse “mutanfwal sumwosmwos”—“Israel lun God.” (Galetia 6:16; Mattu 21:43) Jeova el ouyepa lungse mutanfwal inge meyen elos oaru. Ke insemwomwo lal, oasr sie “siti ku” lun Israel lun God, sie u su oanu siti su kasrelos a kurunginelos.
4. Kain in oiyen nunuk fuka kut enenu in akkapye?
4 Elos nu kemwa su muta ke “siti” se inge, elos akilen la “[Jeova] fwa srukilye in misla sumwosna, su oakiye nunkal in kom, tu el lalalfongi kom [Jeova].” Jeova el kasru met nu kemwa su nunkel a lalalfongel a akola in akos ma sap sumwosmwos lal. Ke ma inge, met oaru in an Juda elos porongo kas in kaifwe lal Isaia: “Komwos lalalfongi Jeova ma patpat, tu in Jeova, aok Jeova, oasr sie Eot Ku su on ma patpat.” (Isaia 26:3, 4; Sam 9:10; 37:3; Soakas 3:5) Elos nu kemwa su eis kain in nunuk inge, elos ngetuk nu sin “Jeova” oanu sie Eot. Elos engunkin “misla ma patpat” yurol.—Filippai 1:2; 4:6, 7.
Mwekin Lulap nu Sin Met Lokwalok lun God
5, 6. (a) Fuka Babulon in pal meeta akpusisilyeyuk? (b) Ke inkanek fuka “Babulon Lulap” akpusisilyeyuk?
5 A fuka fwin met nu kemwa su lalalfongi Jeova elos sun ongoiye? Elos tia enenu in sangeng. Jeova el lela ma inge in sikyuk kutupal, tusruktu ke saflaiye el sang mongle, a elos nu kemwa su akkeokye met lal elos sun nununku lal. (2 Tessalonika 1:4-7; 2 Timote 1:8-10) Tuni ma sikyuk nu ke sie “siti fulat”. Isaia el fwak: “Tu el [Jeova] nuna akpusisilyelos su muta lungu, siti fulat se. El akpusisilye, el akpusisilye, aok nu in foku; el wisye nu in kutkut. Nie fwa longye, aok nien met sikasrup, a fwalken met enenu.” (Isaia 26:5, 6) Siti fulat su sramsramkinyuk ke fus inge pa Babulon. Siti se inge akkeokye na paye met lun God. Tusruktu mea sikyuk nu ke an Babulon? In yiu 539 B.C.E., el kunanela sin met Medes a Persian. El akpusisilyeyuk na paye!
6 In len lasr misinge, kas palu lal Isaia el aketeye na paye ma e sikyuk nu sin “Babulon Lulap” mutamwauk ke yiu 1919. Siti fulat inge sun me mwekin lulap ke yiu se inge ke pal se el aksukosokye met kulansap lun Jeova ke sruo lalos in ngun el fwinne tia pwar ka. (Fwakyuk 14:8) Ma sikyuk toko pa me mwekin lulap nu sel su yok liki meet. U srisrik lun met Kristian inge elos forla a ‘longye’ ma inge su sroukilosi nu in sruo meet. In yiu 1922 elos mutamwauk in sulkakin saflaiyen Kristendom, elos sulkakin me ukuk akosr lun lipufon in Fwakyuk 8:7-12 a me keok tolu su akkalemyeyuk ke kas palu in Fwakyuk 9:1–11:15.
“Inkanek lun Met Sumwos Sumwosmwos”
7. Kain in kas in kol fuka met nu kemwa su forla nu ke kalem lun Jeova elos eis, a elos fwinsrak nu sin su, a mea ma inge su elos arulanu aksaokye?
7 Jeova el sang molela nu selos nu kemwa su loang nu ke kai lal, a el kol ke inkanek lalos, oanu Isaia el akkalemye toko: “Inkanek lun met sumwos, sumwosmwos. Kom su sumwosmwos, kom aksumwosye inkanek lun met sumwos. Aok, in inkanek lun nununku lom, O Jeova, kut sano kom. Ngunasr lungse em, aok me esmakin lom.” (Isaia 26:7, 8) Jeovah el God sumwosmwos, a elos nu kemwa su alu nu sel enenu in akos ma sap sumwosmwos lal. Ke pal se elos oru ou inge, Jeova el kololos, el aksumwosye inkanek lalos. Ke pal se elos porongo kas in kai lal, met fwulpap inge akkalemye la elos lalalfongi Jeova a ngunalos arulanu lungse el—“me esmakin lal.”—Exodus 3:15.
8. Kain in oiye fuka Isaia el akkalemye oanu me srikasrak?
8 Isaia el lungse na paye en Jeova. Ma inge arulanu kalem ke kas lal toko: “Ke ngunek Nga kena keyum ke fong; aok ke ngunik in Nga Nga fwa arulanu suk kom; tu ke nununku lom on fwin fwalu, met fwalu lutlut sumwosmwos.” (Isaia 26:9) Isaia el lungse Jeova ke ngunal kemwa’—in ma nu kemwa lal. Nunku ke met palu se inge el orekmakin pal misla lal ke eku in pre nu sin Jeova, akkalemye nunuk yok lal a kena lal in suk kas in luti lun Jeova. El sie me srikasrak mwo na paye! Sayen ma inge, Isaia el eis etauk sumwosmwos su tuku ke orekma in nununku lun Jeova. Ke ma inge, el akismakinye kut ke me enenu in loang pal nu kemwa, wikin in akilen ma lungse lun Jeova.
Kutu Met Elos Sulela Losr
9, 10. Kain in orekma kulang fuka Jeova el akkalemye nu ke mutanfwal suoaru lal, tusruktu oiye fuka el akkalemye nu sel?
9 Jeova el akkalemye lungkulang yoklanu nu sin an Juda. tusruktu oasr sie me asor meyen tia met nu kemwa elos loang nu ka. Pal nu kemwa, met puspis elos sulela in lain a oru me luti kikiap in pilesru kalem lun ma paye lun Jeova. Isaia el fwak: “Kulang fwinne fwakyuk nu sin met koluk, tusruktu el fwa tia lutlut sumwosmwos. In fwal lun sumwos el fwa orek sito, a fwa tia liye mwal lun Jeova.”—Isaia 26:10.
10 In len lal Isaia ke pal se Jeova el kurunganang an Juda lain met lokwalok lal, met puspis elos srunga in akilen ma inge. Ke pal se el akinsemwomwoyelos ke misla lal, mutanfwal inge tia sang kulo. Ke ma inge, Jeova el fulelosla in kulansap nu sin “leum saye,” ke saflaiye el lela met Ju in ekla met sruo fwin an Babulon in yiu 607 B.C.E. (Isaia 26:11-13) Tusruktu, ke saflaiye oasr kutu selos su lula ke mutanfwal inge su akpusiselyelos, foloko, nu in an selos.
11, 12. (a) Mea pal fwasru lun met su filiye Juda in sruo lal? (b) In yiu 1919 kain in pal fwasru fuka oasr yurin met su srukye met kulansap akmusrala lun Jeova in sruo lal?
11 A fuka met inge su filiye met Juda nu in sruo lalos? Isaia el topuk ke sie kas palu: “Elos mise; elos fwa tia moul. Elos mise, elos fwa tia tuyuk. ke ma inge kom tuku a kunauselosla, a oru tu me esmakin lalos nu kemwa in tula.” (Isaia 26:14) Aok, tokin kunanela lal in yiu 539 B.C.E., wanginla eteyen an Babulon ke pal fwasru. Ke sie pal, siti se inge fwa wanginla. El “mise,” a u lulap lal wanginla, tula. Sie kas in sensen na paye pa inge nu sin met nu kemwa su filiye lalalfongi lalos nu sin met ku lun fwalu!
12 Akpayeyen kas palu se inge sikyuk ke pal se God el lela met kulansap akmusrala lal in ekla met sruo in ngun in yiu 1918 a aksukosokyeyukla in yiu 1919. Mutamwauk ke pal se inge fwasru, fwinsrak lun met su fulelosi nu in kapur, yokna ke Kristendom, arulanu fosak. Tusruktu me insemwomwo nu kemwa su akoeyukla nu sin met lun Jeova arulanu yok.
“Kom Akpusye Mutanfwal Se Inge”
13, 14. Kain in me insemwomwo yok fuka met kulansap akmusrala lun Jeova elos engunkin mutamwauk 1919?
13 God el akinsemwomwoye ngunin auliyuk lun met kulansap akmusrala lal in yiu 1919 a el akpusyeloselik. Ma se meet, in nunku in esani nu sie met lula sin Israel lun God, na, “sie u lulap” lun “sip ngie” mutamwauk in orekeni nu sie. (Fwakyuk 7:9; Jon 10:16) Me insemwomwo inge nu kemwa akkalemyeyuk ke kas palu lal Isaia: “Kom akpusye mutanfwal se inge, O Jeova, kom akpusye mutanfwal se inge; kom akfulatyeyuk. Kom akyokye siskenfwal nu kemwa in fwal se inge. Jeova, in keok elos suk kom; elos okoila sie pre ke kai lom on fwelos.”—Isaia 26:15, 16.
14 Ke len inge, siskenfwal lun Israel lun God akyokyeyukelik fwin fwalu nu fon, a u lulap su welulos in pal inge piselos oasr ke onkosr million kutu a elos engunkin in akesrui ke orekma in luti ke peng mwo. (Mattu 24:14) Sie me insemwomwo na paye pa inge su tuku sin Jeova! A fuka lupan mwolanu se inge ku in sang kaksak nu ke el! E se inge ku in longyuk in pal inge in an 235—sie me akpayeye na mwomwo nu ke mwolela lal.
15. Kain in sifwil moulyuk fuka ke kas pupulyuk sikyuk in yiu 1919?
15 Juda el enenu kasru lun Jeova in kaengla liki sruo lalos in Babulon. Elos tia ku in sifwanu oru ou inge. (Isaia 26:17, 18) Oupanu, sukosok lun Israel lun God in yiu 1919 sie me akpayeye ke kasru lun Jeova. Ma inge tia ku in sikyuk fwin wangin kasru lal. Ou inge oasr enenu lun ekla ke lumalos paenang Isaia el pupulyukin ma inge nu ke sifwil moulyuk: “Met mise lom fwa moul; monin mise luk—fwa tukakek. Ngutalik a on, komwos su muta in kutkutu! Tu aunfong lom oanu aunfong lun maasrik, a fwalu fwa sisak met mise.” (Isaia 26:19; Fwakyuk 11:7-11) Aok, elos su mise, elos lumeyuk oanu in sifwil isusla nu ke sie orekma sasu!
Me Kurungin Ke Pal In Me Sensen
16, 17. (a) In yiu 539 B.C.E., mea met Ju elos enenu in oru tu in moula liki ikori lun Babulon? (b) Mea “infwokil puspis” ke len inge, a fuka ma inge akinsemwomwoye kut?
16 Met kulansap lun Jeova pal nu kemwa elos enenu kurunginyuk lal. Aok, e tia pat, el fwa asroila paol ke pal safla in lain fwal lun Setan a met nu kemwa su alu nu sel elos enenu kasru lal yok liki meet. (1 Jon 5:19) Ke pal in fosrnga, Jeova el ase kas in kasru nu sesr: “Fwasru met srak, utyuk nu infwokil lom, a kaliye srungal lom yurom. Mwukla kitin pal, nu ke pal se mulat sa wanginla. Tu, liye, Jeova el illa liki an sel in kai met fwalu ke ma koluk lalos, fwalu pa fwa fwakak sral, a fwa tia sifwil afwunye met anwuk lal.” (Isaia 26:20, 21; Zefenaia 1:14) Kas in kasru inge akkalemyeyuk nu sin met Ju ke inkanek fuka elos ku ka ke musalla lun an Babulon in yiu 539 B.C.E. Elos nu kemwa su porongo elos muta na in loom selos, sukosokla liki me sensen su tuku nu sin met meun ke inkanek in orek meun.
17 Ke len inge “infwokil puspis” ke kas palu se inge el pitse nu ke siengoul tausen puspis lun congregation lun met lun Jeova fwin fwalu nu fon. Congregation inge nu kemwa sie me loeyuk fwinne ke pal inge, sie an su met Kristian nu kemwa elos ku in konaok inse misla yurin met lili wielos, ye kurungin a lungse lun met elder. (Isaia 32:1, 2; Hibru 10:24, 25) Ma inge arulanu paye ke kut liye la saflaiyen akmwuk koluk inge arulanu apkurun a molela oakiyuki nu selos su akos.—Zefenaia 2:3.
18. Ke inkanek fuka Jeova el e “uniye kosro lulap” ke pal na futoto?
18 Ke pal inge Isaia el palye: “In len sa Jeova ke kutlas nutul, su upa a yok a ku fwa kai Livaietan, serpent su mula, a Livaietan serpent su ku, a el fwa uniye kosro lulap su on in mwea.” (Isaia 27:1) Mea se inge “Livaietan” in len lasr”? Kalem la, pa inge “serpent matu,” Setan sifwanu, wekunang akmwuk koluk lal nu kemwa su el orekmakin in orek meun lain Israel lun God. (Fwakyuk 12:9, 10, 17; 13:14, 16, 17) In yiu 1919, Livaietan el munasla ke orekma lal nu sin met lun God. Kitin pal lula, Livaietan el fwa wanginla. (Fwakyuk 19:19-21; 20:1-3, 10) Ke ma inge, Jeova el “uniye kosro lulap in mwea.” Ke pal inge, wangin kutena orekma lal Livaietan lain met kulansap lun Jeova su ku in eis kutangla ma patpat. (Isaia 54:17) Sie me insemwomwo na paye in etu ma inge!
“Sie Nien Grep lun Wain”
19. Mea luman met lula ke len inge?
19 In nunku ke kalem nu kemwa su tuku sin Jeova, ya oasr yurosr sripe nu kemwa in pulakin insemwomwo? Aok, Isaia el akkalemye na paye ke inkanek mwolanu lun met lun Jeova ke pal se el simusla: “In len sa, ‘sie nien grep lun wain, komwos in on nu ka! Nga, Jeova, met liaung. Nga fwa aksroksrokye minit nu kemwa. Saap kutena akkolukye, Nga fwa liaung ke fong a len.’ ” (Isaia 27:2, 3) Jeova el liaung “nien grep lun wain” lal, nu sin met lula sin Israel lun God, a lun met asrouki lal su arulanu kafofo ke orekma. (Jon 15:1-8) Fwokin ma inge pa fwako su sang mwolanu lal a wise me insemwomwo lulap nu sin met kulansap lal fwin fwalu.
20. Fuka Jeova el kurunganang Kristian congregation?
20 Kut ku in engun meyen mulat lun Jeova ke mutamwauk lain met kulansap akmusrala lal—su ke ma inge el fulelosla in ekla met sruo in ngun in 1918—wanginla. Jeova el fwak: “Mulat tia on in Nga. Ke kokol a otunme in lain yu in meun? Nga fwa fwasr in lainelos. Nga fwa eskalosyuk kemwa. Ku siena, lela lan srukye ku luk; tu el fwa ku in orek misla yurok.” (Isaiah 27:4, 5) In orala fain lal in oswela “wain” pal nu kemwa,” Jeova el kunausla a esukak kutena me akkoluk oanu maa su ku in akkolukyelos. Ke ma inge, lela in wangin kutena met su oru me sensen in akkolukye insemwomwo lun Kristian congregation! Lela met nu kemwa ‘in srukye ku lun Jeova,’ suk insemwomwo a kurunginyuk lal. Kut fwin oru ou inge, kut orek misla yurin God—sie ma saok su Isaia el kalweni pal luo.—Sam 85:1, 2, 8; Rom 5:1.
21. Ke inkanek fuka an mwomwo el nenela ke “fwako”?
21 Me insemwomwo puspis tafweyukla: “In len su e fwa tuku Jekob el fwa kapla okal; Israel fwa fwareng a srun; a elos fwa nekla mutan fwalu ke fwako.” (Isaia 27:6) Fus se inge akpayeyuk in yiu 1919, ma inge akkalemye ku sakuruk lun Jeova. Met Kristian akmusrala elos nekla fwalu nu fon ke “fwako,” lun me mongo in ngun su arulanu mwo. Inmaslon fwal koluk inge, elos insemwomwo in srukye akmwuk fulat lun Jeova. A Jeova el tafwela na in akinsemwomwoyelos in kapek. Fwokin ma inge pa, million sin met su asrouki nu selos, sip ngie, elos “kulansapul [God] len a fong.” (Fwakyuk 7:15) Lela kut in tia mulkunla me sang yok in eis ke “fwako” a in sang ma inge nu sin kutupa met!
22. Kain in me insemwomwo fuka tuku nu selos nu kemwa su eis kalem?
22 Ke len in ma upa inge, losr el afwunye fwalu a losr matoltol afwunye mutanfwalu, ya kut tia sang kulo nu sin Jeova meyen el lela kalem lal in tolak met lal? (Isaia 60:2; Rom 2:19; 13:12) Nu selos nu kemwa su eis ma inge, kalem inge ku in kalmekin misla ke nunuk a insemwomwo ke pal inge a moul ma patpat ke pal fwasru su arulanu mwo. Ke ma inge, oasr sripe mwo, tu kut nu kemwa su lungse kalem, kut kaksakin Jeova ke insiesr kemwa a kut kaskas oanu ma met sim lun sam el fwak: “Jeova el kuiyen moul luk. A su Nga fwa sangeng sa? Tupan Jeova; kom in ku a akpulaikye insiom. Aok, kom in tupan Jeova.”—Sam 27:1b, 14.
Ya Kom Esam?
• Kain in pal fwasru fuka oasr yurin met nu kemwa su akkeokye met lun Jeova?
• Kain in kapkapek fuka Isaia el palye?
• Ke “infwokil puspis” fuka kut enenu in muta na, a efu?
• Efu luman met lun Jeova sang kaksak nu sel?
[Picture on page 28]
Met sumwos mukena pa ku in ilyuk nu ke “siti ku” lun Jeova, ku u lal
[Picture on page 30]
Isaia el suk Jeova “ke eku”