Engun In God Lun Lango Luk
“Tusruktu Nga fwa engunak in Jeova, Nga fwa engun in God lun lango luk.”—HEBAKKUK 3:18.
1. Oasr arurumu lal Daniel ke mea meet liki ikori lun Babulon in yiu 539 B.C.E.?
YIA siengoul kutu meet liki ikori lun Babulon in yiu 539 B.C.E., met palu Daniel su arulanu matuo el liye sie arurumu sakuruk. Ma inge el sramsram ke ma sikyuk fwin fwalu som nu ke meun safla inmaslon met lokwalok lun Jeova a Togusra su el tulokunak, Jisus Kraist. Mea Daniel el pula ke ma se inge? El fwak: “A Nga mulalla a . . . Nga lut ke arurumu sa.”—Daniel 8:27.
2. Kain in meun fuka Daniel el liye ke arurumu lal, a mea pulakin lom ke futotoeni lun ma inge?
2 A fuka kut? Kut moul misinge ke saflaiyen len safla! Oiye fuka kut akkalemye ke pal se kut akilen la meun su Daniel el liye ke arurumu lal—meun lun God ke Armagedun—arulanu futoto? Oiye fuka kut akkalemye ke pal se kut akilen la ma koluk nu kemwa su akkalemyeyuk ke kas palu lal Hebakkuk arulanu yok a kunanela lun met lokwalok lun God e tuku na paye? Aok, pulakin lasr oanu sie ke pulakin lal Hebakkuk, su akkalemyeyuk ke sapter aktulo lun buk lal inge ke kas palu.
Hebakkuk El Pre ke Pakoten lun God
3. Hebakkuk el pre ke sripen su, a fuka kas lal orekma nu sesr?
3 Hebakkuk sapter 3 pa pre. Fwal nu ke fus 1, ma inge akkalemyeyuk ke on lun met asor, on asor ku eoksra. Pre lun met palu el oru in oanu ma lal. Tusruktu ke ma paye el sramsram ke en mutanfwal sulosola sin God. Ke len inge pre lal arulanu yok kalme nu sin met lun God, su kafofo ke orekma in luti ke Togusrai. Kut fwin rid Hebakkuk sapter 3 a srukye ma inge ke nunuk lasr, kas lal el oru kut in nunku yok a ouyepa insemwomwo. Pre lal Hebakkuk, ku eoksra lal, ase nu sesr sripe yok in engun sin Jeova, God lun molela lasr.
4. Efu Hebakkuk el sangeng, a ke kain in orekma ku sakuruk fuka lun God kut etu la el orekmakin?
4 Oanu ma kut konaok tari ke me lutlut luo somla, luma a ma sikyuk fwin an Juda arulanu koluk in len lal Hebakkuk. Tusruktu, God el tia lela ma koluk inge in tafwela. Jeova el oru aksumwosye ma inge, oanu ma el oru tari in pal meeta. Paenang met palu el tung a siyuk: “O Jeova, Nga long kas keyum. A Nga sangeng, O Jeova, ke orekma lom”! Mea el lungse in akkalemye? ‘Report kel Jeova’ pa orekma sakuruk nu kemwa lun God su simusyukla, oanu ma sikyuk ke Mwea Srasra, ke yen mwesis, a fwin an Jeriko. Orekma lal inge nu kemwa arulanu pengpeng sel Hebakkuk, a ma inge nu kemwa orel lan sangeng meyen el etu la Jeova el sulpa akola in orekmakin ku lulap lal lain met lokwalok lal. Kut fwin liye ma koluk lun met misinge, kut ku in ouyepa etu la Jeova el akola in oru ma el oru tari meet. Ya ma inge oru kut in sangeng? Aok! Tusruktu, kut pre oanu ma Hebakkuk el oru meet: “Akmoulye orekma lom inmaslon yiu! Inmaslon yiu fwakak. In koskosrok, esam pakoten.” (Hebakkuk 3:2) Ke pal pakiyuki lun God, “inmaslon yiu puspis,” lela ku sakuruk lal in orekma. A ke pal ingo, lela lan akkalemye pakoten nu selos nu kemwa su lungse el!
Jeova El March!
5. Fuka ‘God el tuku Teman me,’ a mea ma inge lungse in akkalemye ke Armagedun?
5 Mea a sikyuk fwin Jeova el long pre lasr in siyuk ke pakoten lal? Kut ku in konaok topuk in Hebakkuk 3:3, 4. Ma se meet, met palu el fwak: “God el tuku Timan me, El Su Mutal fwin eol Peran me.” In len lal met palu Moses, Teman a Peran oasr ke an in fwafwasryesr lun met Israel ke inkanek lun yen mwesis som nu ke an Kenan. Ke pal se u lulap lun met Israel elos fwafwasyesr ke inkanek lalos, Jeova el oanu tafwela in fwasr, a wangin kutena ma su ku in kutongyel. Ke pal na futoto meet liki Moses el mise, el fwak: “Jeova—el tuku Sainai me, a sikme nu selos Sier me. El inakak eol Peran me, a el tuku liki tausen siengoul selos [lipufon] su mutal.” (Duteronomi 33:2) Ke pal se Jeova el oru orekma lal lain met lokwalok lal ke Armagedun, el e sulpa akkalemye ku sakuruk lal.
6. In toeni nu ke mwolanu lun God, mea met Kristian su akilen elos liye?
6 Hebakkuk el ouyepa fwak: “Mwolanu lal [Jeova] afwunla kosrao; a fwalu sesesla ke kaksak lal. A saromrom lal oanu kalem.” Sie ma sakuruk na paye pa inge in liyeyuk! Paye, met tia ku in liye Jeova God, a moul. (Exodus 33:20) Tusruktu, nu sin met oaru lun God, mutun insielos arulanu kalem ke pal se elos nunku ke mwolanu lal. (Efesus 1:18) A met Kristian su kalem oasr ma elos liye sayen mwolanu lun Jeova. Hebakkuk 3:4 el aksafyela kas lal: “Oasr ko su tula in paul, a nien lukma ku lal on we.” Aok, kut ku in liye la Jeova el akola in oru orekma lal, el e orekmakin lepo leyut lal lun ku lal.
7. Fwasr in kutangla lun God ku in kalmekin mea nu selos nu kemwa su tunyanu lainul?
7 Fwasr in kutangla lun God ku in kalmekin ongoiye nu selos nu kemwa su lainul. Hebakkuk 3:5 el fwak: “Me lokwalok fwasr ye mutal, a molut furur illa ke niel.” Ke pal se met Israel elos apkurun nu ke masrol lun Fwal Mwolela in yiu 1473 B.C.E., pukanten selos tunyuna lainul, elos oru orekma lun kosro a alu nu ke me srulela. Ke sripe se inge, pus liki 20,000 met elos anwuki sin met lokwalok su God el supwema. (Oekyuk 25:1-9) Ke pal fwasru futoto, ke pal se Jeova el march “nu ke meun lun len lulap lun God Ku Liki Ku,” elos nu kemwa tunyanu lainulos ouyepa keok ke sripen ma koluk lalos. Kutu selos ku in mise ke me lokwalok na paye.—Fwakyuk 16:14, 16.
8. Fwal nu ke Hebakkuk 3:6, mea ma inge su sano met lokwalok lun God?
8 Ingenu long aketeye mwo lun met palu ke orekma lun Jeova lun un met meun. In Hebakkuk 3:6, kut ku in rid: “El [tu] a srikeye fwalu. El liye, a akfwasyelik mutanfwalu. A siselik eol su on ma patpat; toktok su oan nu tok epasrla. Illa lal oanu len omeeta.” Ma se meet, Jeova el ‘tu,’ oanu sie general lun solse su tuni an in meun. Met lokwalok lal elos rarar ke sangeng. Elos liye su met lokwalok lalos a elos arulanu lut, elos rarrar ke fosrnga. Jisus el palye ke sie pal la “sruf lun fwalu nu kemwa elos fwa asor.” (Mattu 24:30) Elos patla tari ke pal se elos akilen la wangin kutena met su ku in tu lain Jeova. U nu kemwa lun met—ne elos nu kemwa su oanu “eol su on ma patpat” a “toktok su on nu tok”—elos fwa siselik. Oanu illa lun God “in len omeeta,” oanu orekma lal in pal meeta.
9, 10. Kut nu kemwa akismakinyeyuk in Hebakuk 3:7-11 ke mea?
9 “Mulat lun Jeova arulanu fol” lain met lokwalok lal. Tusruktu, kain in kofwen me meun fuka el orekmakin ke meun lulap lal? Long ke pal se met palu el akkalemye ma inge: “Me pus lom nutum orek in wangin koano. Ma fulak nu ke srufu kas paye. Kom sesye fwalu ke infwalu. Eola liye kom; a sangeng. Paka lun kofu alukela. Yen loal fwakak pusra, a srukak paul nu lung. Fwatu—malem—tui in nien la. Ke kalem lun pus nutum ke elos som. Ke saromrom lun mwusra ininuk nutum.”—Hebakkuk 3:7-11.
10 In len lal Josua, Jeova el oru fwat a malem in tui in nien muta la in akkalemye ku sakuruk lal. (Josua 10:12-14) Kas palu lal Hebakkuk akismakinye kut la ku senpanu inge Jeova el akola in orekmakin ke Armagedun. In yiu 1513 B.C.E., Jeova el akkalemye ku lal ke kof loal lun fwalu ke pal se el orekmakin Mwea Srasra in kunausla met solse lal Fero. Yiu 40 toko, infwal Jordan su ne sronot tiapa kutongye fwasr lun met Israel in som nu ke Fwal Mwolela. (Josua 3:15-17) In len lal Debora mutan palu se, ke sripen af upa sariot puspis lun met lokwalok nu sin met Israel inge Sisera patkakunulosla. (Met Nununku 5:21) Ku senpanu inge lun sronot, af upa, a kof loal fwa Jeova God el orekmakin ke Armagedun. Sarom a palal el ouyepa orekmakin, oanu mwusra ku nien mwusra su nenela ke pus.
11. Mea sikyuk fwin Jeova el orekmakin ku sakuruk lal?
11 Paye, sie me aksangeng na paye ke pal se Jeova el orekmakin ku lulap lal. Kas lal Hebakkuk akkalemye la fong ku in ekla oanu len a len ku in kalem liki fwat. Kas palu se inge fwinne me pupulyuk ku in ma na paye se, ma siefwunnu ku in sikyuk na paye—Jeova el e fwa kutangla, wangin kutena met lokwalok lal ku in kaengla.
Molela Ku In Tuku Na Paye Nu Sin Met Kulansap lun God!
12. Mea God el akola in oru nu sin met lokwalok lal, tusruktu su met inge su fwa moliyukla?
12 Met palu el tafwela in akkalemye orekma lun Jeova in kunausla met lokwalok Lal. In Hebakkuk 3:12, kut ku in rid: “Kom fwasr sasla in fwal se in mulat. Kom longye mutanfwalu in koskosrok.” Tusruktu, Jeova el tia kunausla oanu sie met. Kutu sin met elos fwa moul. “Kom illa nu ke lango lun met sram, nu ke lango lun met akmusra lom,” Hebakkuk 3:13 el fwak. Aok, Jeova el molela met kulansap akmusrala oaru lal. Kunanela lun Babulon Lulap, su aoliyen alu kikiap nu kemwa, fwa aksafyeyukla na paye ke pal ingo. Tusruktu, ke pal inge, mutanfwal puspis elos kaifweung in kunausla alu nasnas. Tia pat un met meun lun God lun Magog elos akola in meun lain met kulansap lun Jeova. (Ezekiel 38:1–39:13; Fwakyuk 17:1-5, 16-18) Ya meun inge lal Setan ku in kutangla? Mo! Ke pal ingo Jeova el fwa longye met lokwalok lal, el futongyelos ke niel. Tusruktu el fwa molela met nu kemwa su alu nu sel in ngun a paye.—Jon 4:24.
13. Fuka Hebakkuk 3:13 el akpayeyuk?
13 Kunanela na paye lun met koluk akkalemyeyuk ke kas palu inge: “Kom [Jeova] kanteye sifwe liki loom sin met koluk, a ikasla pelungu, aok nu ke kaiwe.” (Hebakkuk 3:13) “Loom” se inge pa akmwuk koluk su kapkapek ye me purakak lal Setan su Devil. Ma inge e fwa musalsalla. “Sifwe se,” ku met kol su lain God, e fwa musalsalla. Akmwuk inge nu kemwa fwa musalsalla, wekunang foundeson lal. El e tia sifwil sikyuk. Sie me insemwomwo mwolanu na paye pa inge!
14-16. Fwal nu ke Hebakkuk 3:14, 15, mea sikyuk nu sin met lun Jeova a nu sin met lokwalok lal?
14 Ke pal in Armageddon, elos nu kemwa su srike in kunausla “met akmusrala” lun Jeova sun fos na upa. Fwal nu ke Hebakkuk 3:14, 15, met palu el sramsram nu sin God, a fwak: “Kom fwakisye sifwen met meun lal ke mwusra nutul sifwanu, elos tuku oanu foru in sisyuelik. Engun lalos oanu ke kunausla met sikasrup in lukma. Kom futungye mwea ke ors nutum, eol in kof ku.”
15 Ke pal se Hebakkuk el fwak “met meun” . . . elos tuku oanu foru in sisyuelik,” met palu el sramsram ke met kulansap akmusrala lun Jeova. Oanu met pusrapasr ke inkanek su sano, mutanfwal nu kemwa elos akola in srukye ke ku met nu kemwa su alu nu sin Jeova in kunauselosla. Met lokwalok inge lun God a met kulansap lal arulanu “engun” meyen elos lalalfongi ke kutangla lalos. Met Kristian oaru elos oanu munas, oanu sie “met sikasrup.” Tusruktu, ke pal se met lokwalok lun God elos tuku in kunauselosla, Jeova el orekmakin kofwen me meun lalos sifwanu in unilosla. El e fwa orekmakin kofwen me meun ku “mwusra” nutulos sifwanu lain met meun lalos sifwanu.
16 Tusruktu, srakna oasr ma paukanten kut ku in liye ke pal fwasru. Jeova el fwa orekmakin un met meun lal in ngun su fulat liki met in aksafyela kunanela lun met lokwalok lal. Ke inkanek lun “ors” lun un met meun lal in kosrao ye koko lal Jisus Kraist, el fwasr kutangla ke “mwea” a “eol in kof ku,” pa inge un met lokwalok nu kemwa fwin fwalu. (Fwakyuk 19:11-21) Na met koluk nu kemwa etukla liki fwalu. Sie inkanek fukoko na paye pa inge in akkalemye ku a nununku mutal!
Len lun Jeova e Tuku!
17. (a) Efu kut ku in lalalfongi ke akpayeye lun kas lal Hebakkuk? (b) Fuka kut ku in oanu Hebakkuk ke kut sano len lulap lun Jeova
17 Kut ku in lalalfongi na paye la kas lal Hebakkuk e fwa akpayeye. E fwa tia pat. Mea pulakin lom meyen kom etu tari ma inge meet liki a sikyuk? Esam la Hebakkuk el sramsram ye koko lun ngun mutal. Jeova el fwa orekma, a oasr fos lulap fwin fwalu fwin ma inge tuku. Tia me lut paenang met palu el simusla: “Nga long, a monuk rarrar, ngoasrok rarrar; ke pusra; kulam utyuk nu in srik; a Nga rarrar yen sik; tu Nga fwa sano misla nu ke len in ongoiye, nu ke utyuk lun mutanfwal se su meuni kut.” (Hebakkuk 3:16) Hebakkuk el arulanu rarrar—kut kalem ka. Tusruktu, ya lalalfongi lal musala pa? Mo na mo! El engun in sano in misla ke len lulap lun Jeova. (2 Piter 3:11, 12) Ya tia pa inge ma kut enenu in ouyepa akkalemye? Aok, ou inge! Oasr yurosr lalalfongi yok la kas palu lal Hebakkuk e fwa akpayeye. Tusruktu, nu ke pal in tuku lal, kut mongfwusesr in sano.
18. Fwinne Hebakkuk el pulakin ma upa, oiye fuka el akkalemye in pal meeta?
18 Pal nu kemwa meun ku in wise ma upa, fwinne nu sin met su kutangla meun. Ku in oru wanginla me mongo, ma puspis ku in tula, akmwuk lun moul ku in ekla nu ke ma upa. Fwin ma inge sikyuk nu sesr, mea kut enenu in oru? Oasr oiye mwo lal Hebakkuk, meyen el fwak: “Tu sak fig fwinne tia kapkapek, ku wangin pa fwokin fainu; a tela oasr fwokin olivu, a wangin pa me mongo ke imae; mwotla un sip liki nien sipu, a wangin pa un kosro in nien kosro, tusruktu Nga fwa engunak in Jeova; Nga fwa engun in God lun lango luk.” (Hebakkuk 3:17, 18) Hebakkuk el tawi na ma upa ke nunuk sumwos, saap sral. Fwinne ou inge, engun lal nu sin Jeova tia tula, nu sel su molela ku in tuku nu sel.
19. Kain in ma upa fuka oasr yurin met Kristian puspis, tusruktu kut ku in lalalfongi na paye ke mea kut fwin suk meet Jeova ke moul lasr?
19 Ke len inge, meet liki meun lun Jeova lain met koluk, met puspis elos sun ma upa yok. Jisus el palye ke meun, sral, kusrursrusr, a me lokwalok oanu ipen ‘akul ke oasr tari lal’ oanu sie togusra. (Mattu 24:3-14; Luk 21:10, 11) Pukanten sin met lili wiesr in lalalfongi elos muta ke an puspis su akkeokyeyuk elos ke sripen akpayeyuk lun kas palu lal Jisus, a elos pulakin keok lulap na paye. Kutu sin met Kristian saap elos fwa sun kain in ma upa inge pa ke pal fwasru. Nu sin met puspis inmaslosr, luman arulanu kalem la ‘sak fig tia kapkapek’ meet liki safla tuku. Tusruktu, kut etu efu ma inge sikyuk, a ma inge akkeye kut. Sayen ma inge, oasr me kasru lasr. Jisus el mwolela: “A komwos suk meet togusrai lal, a ma sumwosmwos lal [God], a ma inge nu kemwa fwa etukot pa nu sumwos.” (Mattu 6:33) Ma inge tia sie me akpayeye ke sie moul su wangin ma upa, tusruktu ma inge akkalemye na paye nu sesr la kut fwin suk meet Jeova ke moul lasr, el fwa kurungin kut.—Sam 37:25.
20. Fwinne oasr ma upa kitin pal, tusruktu mea kut akola in kaifweung oru?
20 Ke kutena ma upa su kut sun ke kitin pal, lalalfongi lasr ke ku lun Jeova in molela met tia ku in munasla. Pukanten sin met lili wiesr mokul a mutan fwin an Africa, Eastern Europe, a kutupa an elos enenu in sun kain in ma upa yok, tusruktu elos kaifweung in ‘engunak sin Jeova.’ Lela kut nu kemwa in oanu elos, in tia tui ke orekma. Esam la Leum Ku Liki Ku lasr Jeova pa Sropon “ku lasr.” (Hebakkuk 3:19) El tia som liki kut. Armagedun fwa tuku na paye, a fwalu sasu su God el mwolela fwa fwas tokin ma inge. (2 Piter 3:13) Na “fwalu fwa sesesla ke etu mwolanu lun Jeova, oanu kofu afwunla mwea.” (Hebakkuk 2:14) Nu ke pal mwolanu inge, lela kut in fwasr tokin me srikasrak mwo lal Hebakkuk. Lela kut in ‘engunak in Jeova, a kut fwa engun in God lun lango lasr.’
Ya Kom Esam?
• Fuka pre lal Hebakkuk orekma nu sesr?
• Efu Jeova el march?
• Mea kas palu lal Hebakkuk akkalemye ke molela?
• Ke kain in oiye fuka kut enenu in sano ke len lulap lun Jeova?
[Picture on page 19]
Ya kom etu kain in ku fuka God el orekmakin lain met koluk ke Armagedun?