E Taonaaba Ana Reirei Iesu
“BWAAI ni kabane ake e taekin Iesu ngke tii ngaia ma abotoro ao i buakoia naba aomata, ake a koreaki n taian euangkerio, boni bwaai aika e kona n taekin i nanon uoua te aoa.” Aei are e koreaki iroun te tia raira te Baibara ae Edgar Goodspeed. “Ma e ngae ngke a kimototo, ma a bon rangi ni kaunganano, a rota te nano, ao a katekenano naba, mangaia are e bon tau n taekinaki ae akea te aomata ae e a tia n rotiia aomata n aron teuaei.”
N tian raoi ana mwakuri ni minita Iesu Kristo i aon te aba n te 33 C.E., mwaitiia taan rimwina n te tai anne bon 120 mwaane ma aine. (Mwakuri 1:15) Ni boong aikai, e a raka i aon uoua te birion mwaitiia aomata aika a taku bwa Kristian ngaiia. E kinaaki naba Iesu irouia aomata aika mirion ma mirion mwaitiia bwa te burabeti. Ni koauana a bon rangi n rotaki aomata n ana reirei.
A ataia naba taan tautaeka aika tiaki Kristian bwa e a taonaaba ana reirei Iesu. N te katoto, e korea ae kangai te rabi ae te I-Iutaia ae Hyman Enelow: “E bon tanoata riki taekana nakoia aomata ni kabane, e reiakinaki riki taekana, ao e korakora riki rotakia kaain Aaro irouna nakon rotakia irouia tabeman.” E taekina naba ae kangai Enelow: “E rangi ni korakora rotakia aomata n ana reirei Iesu. Te tangira are e kaungaa kaakaraoana, te karaunano are e anganga, mwakuri aika raraoi ake e kaakaraoi, te kaantaninga ao te kimwareirei are e a tia ni kauekea, bon akea kabotauan ana mwakuri aikai ni kabane ma rongorongoia aomata rimoa. Akea mai buakoia aomata aika kakannato ao aika raraoi n taai ake rimoa, ae kona ni kabotauaki ma aron taabangakin tangiran Iesu ma ana reirei. E rangi ni kakaongora rongorongona mai buakon rongorongon rimoa.” E taku te tia kairiri n te Hindu ae Mohandas K. Gandhi: “Akea temanna ae I ataia ae e a tia ni karaoa te mwakuri ae korakora riki ibukia aomata, nakon are e karaoia Iesu. Ni koauana, bon akea buren te waaki ni Kristian.” E a manga raonna riki ni kangai: “E riki te kangaanga boni mairoumi ngkami Kristian, kioina ngkai kam aki maiuakini baike kam reiakini.”
A mwaiti rongorongoia kaain Aaro ake aongkoa Kristian ngaiia, aika a kabwaka ni maiuakini ana reirei Iesu. E taekinna te tia korea rongorongon te waaki ni Kristian rimoa ae Cecil John Cadoux, bwa “rikiraken kakeaan te aroaro ni maiu ae riai, teutana imwin teutana i nanon te Aro,” e a “katabeaiangai aia iango taani kairiia Kristian ni moa man . . . 140 A.D.” E manga taku riki: “E rikirake karaoan nanon te aonnaba kioina ngkai akea te kaetieti ae matoatoa ibukin te aroaro ni maiu ae riai.”
E a korakora riki maiuakinan te aroaro ni maiu ae e aki riai n te kaaua n tienture, ngke e a butimwaeaki te waaki ni Kristian iroun te Embera n Rom ae Constantine. E korea ae kangai Cadoux: “A ataia taani korea rongorongon rimoa bwa e rangi ni kamamaaraki ana waaki te Ekaretia rimoa n ana iraorao ma teuare Constantinus,” ao a kabuakakaa te iraorao anne. I nanon tienture ake imwin anne, a kaakaraoaki mwakuri aika kamaamaa ike e a kamatauningaki iai aran Kristo irouia ake a taku bwa Kristian ngaiia.
Aikai titiraki aika ti mwannanoi riki: Tera raoi ana reirei Iesu? Ao tera ae ti riai ni kairaki bwa ti na karaoia man ana reirei?
[Taamnei n iteraniba 3]
“Akea temanna ae I ataia ae e a tia ni karaoa te mwakuri ae korakora riki ibukia aomata, nakon are e karaoia Iesu.”—E taku Edgar Goodspeed
[Taamnei n iteraniba 3]
“Akea te aomata ae . . . rotiia aomata n aron teuaei.”—Mohandas K. Gandhi
[Te Kabwarabwaraan te Taamnei]
Culver Pictures