Liyini IBhabhiloni Elikhulu?
Impendulo YeBhayibheli
Incwadi yesAmbulo isichazela ‘ngowesifazane’ ‘oyisifebe esikhulu’ onegama “eliyimfihlakalo: ‘IBhabhiloni Elikhulu.’” (IsAmbulo 17:1, 3, 5) Lo wesifazane umelela zonke izinkolo zamanga ezisemhlabeni ezikhetha “ukukholelwa emangeni kunaseqinisweni likaNkulunkulu.”a (Roma 1:25) Nakuba zonke lezi zinkolo zihlukene endleleni ezenza ngayo, kodwa zonke zidedisela abantu kude nokukhulekela uNkulunkulu weqiniso, uJehova.—Duteronomi 4:35.
Izindlela eziyinhloko zokubona iBhabhiloni Elikhulu
IBhabhiloni Elikhulu lifanekisela okuthile. Incwadi yesAmbulo yethulwa “ngezibonakaliso” ngakho kunengqondo ukuphetha ngokuthi iBhabhiloni Elikhulu lifanekisela okuthile hhayi owesifazane ongokoqobo. (IsAmbulo 1:1) Ngaphezu kwalokho, ‘uhleli phezu kwamanzi amaningi,’ amelela “abantu nezixuku nezizwe nezilimi.” (IsAmbulo 17:1, 15) Owesifazane ongokoqobo ngeke akwazi ukwenza lokho.
IBhabhiloni Elikhulu limelela inhlangano yomhlaba wonke. Lo wesifazane ubizwa ngokuthi “idolobha elikhulu elibusa phezu kwamakhosi omhlaba.” (IsAmbulo 17:18) Ngenxa yalokho, uyakwazi ukuthonya umhlaba wonke.
IBhabhiloni Elikhulu liyinhlangano yenkolo hhayi eyezepolitiki noma eyamabhizinisi. IBhabhiloni lasendulo laliyidolobha elaligxile kakhulu kwezenkolo futhi lalaziwa ngokusebenzisa ‘iziphonso’ “nobuthakathi” (Isaya 47:1, 12, 13; Jeremiya 50:1, 2, 38) Empeleni, izakhamuzi zalelo dolobha zazisenkolweni yamanga eyayiphikisana noNkulunkulu weqiniso, uJehova. (Genesise 10:8, 9; 11:2-4, 8) Ababusi baseBhabhiloni babeziphakamisa ngaphezu kukaJehova nokukhulekela kwakhe. (Isaya 14:4, 13, 14; Daniyeli 5:2-4, 23) Ngokufanayo, iBhabhiloni Elikhulu laziwa ‘ngokusebenzelana kwalo nemimoya.’ Lokho kubonisa ukuthi liyinhlangano yenkolo.—IsAmbulo 18:23.
IBhabhiloni Elikhulu alikwazi ukuba inhlangano yezepolitiki ngoba “amakhosi omhlaba” akhalela ukubhujiswa kwalo. (IsAmbulo 17:1, 2; 18:9) Ngeke futhi libe inhlangano yezamabhizinisi ngoba iBhayibheli liyalihlukanisa ‘kubahwebi bomhlaba.’—IsAmbulo 18:11, 15
IBhabhiloni Elikhulu liyifanekisela kahle inkolo yamanga. Kunokuba ifundise abantu indlela yokusondela kuNkulunkulu weqiniso uJehova, inkolo yamanga ibakhuthaza ukuba bakhulekele abanye onkulunkulu. IBhayibheli libiza lokhu ‘ngobufebe obungokomoya.’ (Levitikusi 20:6; Eksodusi 34:15, 16) Izinkolo eziningi zamanga ziyaqhubeka zifundisa izinkolelo ezazifundiswa eBhabhiloni lasendulo, njengemfundiso kaziqu-zintathu, ukungafi komphefumulo nokusetshenziswa kwezithombe ekukhulekeleni. Lezi zinkolo ziphinde zixube indlela ezikhulekela ngayo kanye nokuthanda izwe. IBhayibheli libhekisela kulolu hlobo lokungathembeki njengokuphinga ngokomoya.—Jakobe 4:4.
Ukubukisa kwenkolo ngengcebo yayo kufanelana kahle nencazelo eshiwo iBhayibheli ngeBhabhiloni Elikhulu ‘elaligqoke okuphephuli nokubomvu, lihlobe ngegolide nangamatshe ayigugu nangamapharele.’ (IsAmbulo 17:4) IBhabhiloni Elikhulu lingumthombo ‘wamanyala omhlaba,’ noma wezimfundiso nezenzo zokungamhloniphi uNkulunkulu. (IsAmbulo 17:5) Amalungu enkolo yamanga ‘angabantu nezixuku, nezizwe nezilimi,’ ezisekela iBhabhiloni Elikhulu.—IsAmbulo 17:15
Photograph taken by courtesy of the British Museum
Itshe elineNkosi uNabonidus yaseBhabhiloni, elinezimpawu zonkulunkulu uSin, u-Ishtar noShamash
IBhabhiloni Elikhulu linecala lokufa ‘kwabo bonke abaye babulawa emhlabeni.’ (IsAmbulo 18:24) Kuwo wonke umlando, inkolo yamanga ayigcinanga nje ngokubhebhezela izimpi nezenzo zodlame kodwa iphinde yahluleka ukufundisa iqiniso ngoJehova, uNkulunkulu oluthando. (1 Johane 4:8) Lokhu kuhluleka kube nesandla ekuchithekeni kwegazi eliningi.
UNkulunkulu ulibheka kanjani iBhabhiloni Elikhulu?
Emehlweni kaNkulunkulu “izono zalo ziye zanqwabelana zaze zafika ezulwini.” (IsAmbulo 18:4, 5) UNkulunkulu uyithukuthelele inkolo yamanga ngokungammeleli kahle nangokuphatha kabi abalandeli bayo.
Kuzokwenzekani ngeBhabhiloni Elikhulu?
IBhayibheli lithi “uNkulunkulu uye wakhipha isahlulelo” ngeBhabhiloni Elikhulu. (IsAmbulo 18:20) Ngolimi olungokomfanekiso, iBhayibheli libikezela ukuthi uNkulunkulu uzoyiqeda nya inkolo yamanga (IsAmbulo 18:8) Uzogqugquzela isilo esibomvu—esimelela izinhlangano zezepolitiki ezinamandla—ukuba ziphendukele inkolo yamanga futhi ziyibhubhise ngokuphelele. (IsAmbulo 17:16, 17) “Lena yindlela iBhabhiloni, idolobha elikhulu eliyophonswa ngayo phansi ngokushesha futhi ngeke liphinde litholakale.” (IsAmbulo 18:21) Labo abafuna ukujabulisa uNkulunkulu banesizathu esihle ‘sokuphuma phakathi kwalo’ bazihlukanise nenkolo yamanga.—2 Korinte 6:14-17.
a Bheka isihloko esithi “Ngingayithola Kanjani Inkolo Yeqiniso?”