Okufanele Sikwenze Lapho Siphathwa Ngendlela Engenabulungisa

1-2. Yini abantu abaningi abayenzayo lapho bebona abantu bephathwa ngendlela engenabulungisa, futhi yini esingase sizibuze yona?

SIPHILA ezweni elingenabo ubulungisa. Abantu baphathwa ngendlela engenabulungisa ngenxa yezizathu ezihlukahlukene, ezinjengesimo sabo sezimali, ubulili babo, uhlanga noma ubuzwe. Bahlupheka ngenxa yokuthi abaphathi abanobugovu nezikhulu ezikhohlakele babangela izinkinga zemvelo noma bazenze zibe zimbi nakakhulu. Lezi zinkinga nokunye ukuphathwa ngendlela engenabulungisa kusithinta sonke, kungaba ngokuqondile noma ngezindlela ezicashile.

² Akumangazi ukuthi abantu abaningi bathukuthele ngenxa yokungabi nabulungisa abakubona ezweni namuhla. Sonke siyafuna ukuphila ezweni esizizwa siphephile kulo nesiphathwa kahle kulo. Abanye bajoyina amaqembu aletha izinguquko emphakathini. Bayatoyitoya ukuze balwe nohulumeni nemithetho ethile, basekele nabaholi bezepolitiki abathembisa ukulwisana nokungabi nabulungisa. Kodwa thina njengamaKristu, sifundiswa ukuthi ‘asiyona ingxenye yezwe’ nokuba silinde uMbuso kaNkulunkulu ukuba uqede zonke izinhlobo zokungabi nabulungisa. (Joh. 17:16) Noma kunjalo, siphatheka kabi ngezinye izikhathi—size sithukuthele—lapho sibona othile ephathwa kabi. Singase sizibuze: ‘Yini okufanele ngiyenze lapho lokho kwenzeka? Kukhona yini engingakwenza ngokuphathwa kwabantu ngendlela engenabulungisa njengamanje?’ Ukuze siphendule le mibuzo, ake siqale sixoxe ngokuthi uJehova noJesu bazizwa kanjani lapho abantu bephathwa ngendlela engenabulungisa.

UJEHOVA NOJESU BAYAKUZONDA UKUNGABI NABULUNGISA

3. Kungani kuqondakala ukuthi siyathukuthela lapho thina noma abanye siphathwa ngendlela engenabulungisa? (Isaya 5:7)

³ IBhayibheli liyasitshela ukuthi kungani kuqondakala ukuthi siphatheka kabi lapho thina noma abanye siphathwa ngendlela engenabulungisa. Lisichazela ukuthi uJehova usenze ngomfanekiso wakhe nokuthi “uyakuthanda ukulunga nobulungisa.” (IHu. 33:5; Gen. 1:26) Akwenzeki angabi nabulungisa futhi akafuni ukuba nabanye abantu bangabi nabulungisa! (Dut. 32:​3, 4; Mika 6:8; Zak. 7:9) Ngokwesibonelo, phakathi nesikhathi somprofethi u-Isaya, wezwa ama-Israyeli amaningi ayephathwa kabi amanye ama-Israyeli ‘ekhala ngenxa yokucindezeleka’. (Funda u-Isaya 5:7.) UJehova wathatha isinyathelo wajezisa labo ababelokhu bewuziba uMthetho wakhe futhi bephatha kabi abanye.—Isaya 5:​5, 13.

4. Isenzakalo esitholakala emaVangelini sembulani ngendlela uJesu abheka ngayo ukungabi nabulungisa? (Bheka nesithombe.)

⁴ NjengoJehova, uJesu uyabuthanda ubulungisa futhi uyakuzonda ukungabi nabulungisa. Ngesinye isikhathi phakathi nenkonzo yakhe yasemhlabeni, wabona umuntu okhubazekile—onesandla esishwabene. UJesu wamzwela waphulukisa isandla sakhe, kodwa abaholi benkolo abanezinhliziyo ezilukhuni abakuthandanga lokho. Babekhathazeke kakhulu ngokuba kugcinwe umthetho weSabatha ngendlela bona ababewuqonda ngayo kunokuba kusizwe lo muntu okhubazekile. UJesu, wazizwa kanjani ngendlela abasabela ngayo? Waba “lusizi kakhulu ngenxa yokungazweli kwezinhliziyo zabo.”—Marku 3:​1-6.

5. Yini okumele siyikhumbule ngentukuthelo esingase sibe nayo ngenxa yokuphathwa ngendlela engenabulungisa?

⁵ Njengoba noJehova noJesu bethukuthela lapho abantu bephathwa ngendlela engenabulungisa, akukubi ukuba nathi sizizwe ngaleyo ndlela. (Efe. 4:26) Kodwa kumele sikhumbule ukuthi noma iyiphi intukuthelo esinayo—ngisho noma sinesizathu esizwakalayo sokuzizwa ngaleyo ndlela—ngeke ikuqede ukungabi nabulungisa. Empeleni, ukuthukuthela isikhathi eside nokuhluleka ukulawula intukuthelo yethu kungasilimaza ngokomzwelo nangokwenyama. (IHu. 37:​1, 8; Jak. 1:20) Ngakho yini okufanele siyenze lapho thina noma abanye siphathwa ngendlela engenabulungisa? Kukhona esingakufunda esibonelweni sikaJesu.

INDLELA UJESU AKUSINGATHA NGAYO UKUNGABI NABULUNGISA

6. Yikuphi ukungabi nabulungisa okwakuvamile ngesikhathi uJesu esemhlabeni? (Bheka nesithombe.)

⁶ UJesu wabona abaningi bephathwa ngendlela engenabulungisa ngesikhathi esemhlabeni. Wabona indlela abantu abavamile ababecindezelwa ngayo abaholi benkolo. (Math. 23:​2-4) Wayeyazi indlela ababusi abangamaRoma ababebaphatha ngayo ngokhahlo abantu. AmaJuda amaningi ayekulangazelela ukungabuswa amaRoma. Abanye, njengezishoshovu, babezimisele ukukulwela lokho. Kodwa uJesu akazange asungule noma asekele amaqembu ayelwela ukuletha izinguquko emphakathini. Ngesikhathi ethola ukuthi abantu babefuna ukumenza inkosi, wazihlukanisa nabo.—Joh. 6:15.

7-8. Kungani uJesu engazange azame ukuqeda ukungabi nabulungisa ngesikhathi esemhlabeni? (Johane 18:36)

⁷ Ngesikhathi esemhlabeni, uJesu akazange azame ukuzihlanganisa nezepolitiki zangaleso sikhathi ukuze aqede ukungabi nabulungisa. Kungani? Wayazi ukuthi abantu abanalo ilungelo noma amandla okuzibusa bona. (IHu. 146:3; Jer. 10:23) Abakwazi nokuqeda imbangela yokungabi nabulungisa. Leli zwe libuswa uSathane uDeveli, isidalwa somoya esingumbulali esisebenzisa amandla aso ukuze sibangele ukungabi nabulungisa. (Joh. 8:44; Efe. 2:2) Ukuba nesono kwenza ngisho nabantu abanezinhliziyo ezinhle bahluleke ukuba nobulungisa ngaso sonke isikhathi.—UmSh. 7:20.

⁸ UJesu wayazi ukuthi uMbuso kaNkulunkulu kuphela oyoqeda ukungabi nabulungisa. Ngenxa yalokho, wasebenzisa isikhathi sakhe namandla akhe “eshumayela futhi ememezela izindaba ezinhle zoMbuso kaNkulunkulu.” (Luka 8:1) Waqinisekisa labo “abalambele futhi bomele ukulunga” ukuthi inkohlakalo nokungabi nabulungisa kuzophela. (Math. 5:6; Luka 18:​7, 8) Nokho, lokho ngeke kwenziwe ohulumeni babantu, kodwa kuyokwenziwa uMbuso kaNkulunkulu osezulwini ‘ongeyona ingxenye yaleli zwe.’—Funda uJohane 18:36.

LINGISA UJESU LAPHO UPHATHWA NGENDLELA ENGENABULUNGISA

9. Yini ekwenza uqiniseke ukuthi uMbuso kaNkulunkulu kuphela oyoqeda konke ukungabi nabulungisa?

⁹ Namuhla sibona ukungabi nabulungisa obukhulu kunalobo uJesu abubona ngesikhathi esemhlabeni. Kodwa kulezi ‘zinsuku zokugcina’ umthombo wokungabi nabulungisa kusenguye uSathane nabantu abanesono abalawulwa nguye. (2 Thim. 3:​1-5, 13; IsAm. 12:12) NjengoJesu, siyazi ukuthi uMbuso kaNkulunkulu kuphela ozoqeda izimbangela zokungabi nabulungisa. Ngenxa yokuthi siwusekela ngokugcwele lowo Mbuso, siyenqaba ukuzihlanganisa namamashi aleli zwe, imibhikisho neminye imizamo yokuqeda ukungabi nabulungisa. Cabanga ngesibonelo sikadade okuthiwa uStacy.a Ngaphambi kokuba afunde iqiniso, uStacy wayevame ukujoyina imibhikisho yokuqeda ukungabi nabulungisa. Kodwa waqala ukukungabaza lokho ayekwenza. Uthi: “Ngesikhathi ngisemibhikishweni ngangizibuza ukuthi ingabe ngisohlangothini olufanele yini. Manje njengoba sengisekela uMbuso kaNkulunkulu, ngiyazi ukuthi ngisohlangothini olufanele. Ngiyazi ukuthi uJehova uzomlwela wonke umuntu oyisisulu sokucindezelwa futhi lokho uyokwenza kangcono kakhulu kunendlela mina ebengingakwenza ngayo.”—IHu. 72:​1, 4.

10. Kungayiphi indlela amaqembu aletha izinguquko emphakathini engahambisani neseluleko sikaJesu esikuMathewu 5:​43-48? (Bheka nesithombe.)

¹⁰ Amaqembu aletha izinguquko emphakathini waleli zwe avame ukubonakala ngomoya wokuzibusa nentukuthelo, okuyinto engahambisani nesibonelo sikaJesu nezimfundiso zakhe. (Efe. 4:31) Umzalwane okuthiwa uJeffrey uthi: “Ngiyazi ukuthi imibhikisho ebonakala inokuthula ngokuphazima kweso ingashintsha ibe nodlame, abantu baqale ukuntshontsha nokucekela phansi izinto.” Kodwa uJesu usifundisa ukuba sibabonise uthando bonke abantu, ngisho nalabo abangavumelani nathi nabasishushisayo. (Funda uMathewu 5:​43-48.) NjengamaKristu, senza konke esingakwenza ukuze sigweme noma yini engahambisani nesibonelo uJesu asibekela sona.

11. Yini engavivinya ukuzimisela kwethu ukungawasekeli amaqembu aletha izinguquko emphakathini?

¹¹ Nakuba sazi ukuthi uMbuso kaNkulunkulu uyokuqeda ngokuphelele ukungabi nabulungisa, singakuthola kunzima ukulingisa uJesu lapho siphathwa ngendlela engenabulungisa. Cabanga ngalokho okwenzeka kuJaniya owayebhekene nenkinga yokubandlululwa. Uyavuma: “Ngangithukuthele kakhulu. Ngangizwa nobuhlungu ngalokho okwakwenzekile ngifuna nokuba bajeziswe labo ababengangiphathi kahle. Ngabe sengicabanga ukujoyina umbhikisho olwisana nokucwasa ngokohlanga nobandlululo. Ngangicabanga ukuthi ukwenza kanjalo kwakuyindlela ephephile yokuveza intukuthelo enganginayo.” Kodwa ngokuhamba kwesikhathi, uJaniya wabona ukuthi kwakufanele ashintshe indlela acabanga ngayo. Uthi: “Ngangivumela abanye ukuba balawule indlela engicabanga ngayo, bangithonye ukuba ngithembele kubantu kunokuba ngithembele kuJehova. Nganquma ukushiya phansi yonke into ephathelene nala maqembu abhikishayo.” Nakuba sithukuthela lapho siphathwa kabi noma sibona abanye bephathwa kabi futhi kube kufanele, kumele siqaphe ukuba singayivumeli leyo ntukuthelo isenze sithathe uhlangothi ezindabeni zezepolitiki zaleli zwe nasezindabeni zomphakathi.—Joh. 15:19.

12. Kungani kuwukuhlakanipha ukukhetha lokho esikufundayo, esikulalelayo nesikubukelayo?

¹² Yini engasisiza silawule intukuthelo ebangelwa ukuphathwa ngendlela engenabulungisa? Abaningi bakuthole kuwusizo ukukhetha lokho abakufundayo, abakubukelayo nabakulalelayo. Ezinye izinkundla zokuxhumana zigcwele izindaba eziyihaba zokuphathwa ngendlela engenabulungisa ezikhuthaza abantu ukuba bakhononde ngohulumeni. Ngokuvamile, abezindaba bayachema lapho bebika izindaba. Ngisho noma lokho abezindaba abakubikile kuwukungabi nabulungisa ngempela, ingabe ukugxila kuleyo ndaba kuzosisiza? Uma sichitha isikhathi esiningi silalela noma sifunda izindaba ezinjalo, singase sithukuthele noma sidikibale ngokungenasidingo. (IzAga 24:10) Okubi nakakhulu ukuthi singase siyeke ukubheka uMbuso kaNkulunkulu njengowukuphela kwekhambi lazo zonke izinhlobo zokungabi nabulungisa.

13. Ukufunda iBhayibheli nsuku zonke kungasisiza kanjani sihlale sinombono ofanele ngokuphathwa ngendlela engenabulungisa?

¹³ Ukufunda iBhayibheli nsuku zonke nokuzindla ngalokho esikufundayo kungasisiza sikwazi ukubhekana nokuphathwa ngendlela engenabulungisa. Udade okuthiwa u-Alia yayimzwisa ubuhlungu obukhulu indlela abantu ababephathwa kabi ngayo emphakathini wangakubo. Kwakubonakala sengathi labo ababephatha kabi abanye babengajeziswa ngalokho ababekwenza. Uthi: “Kwadingeka ngihlale phansi ngizibuze, ‘Ngiyakukholelwa ngempela yini ukuthi uJehova uzozilungisa lezi zinkinga?’ Kungaleso sikhathi lapho ngafunda khona uJobe 34:​22-29. Lawo mavesi angikhumbuza ukuthi akekho ongacashela uJehova. Nguye kuphela onobulungisa ngokuphelele futhi nguye kuphela oyozixazulula ngokuphelele zonke izinkinga zabo bonke abantu.” Noma kunjalo, njengoba sisalinde ukuba uMbuso kaNkulunkulu ulethe ubulungisa bangempela, okwamanje kusadingeka sibhekane nokuphathwa ngendlela engenabulungisa. Kanjani?

ESINGAKWENZA MANJE LAPHO SIPHATHWA NGENDLELA ENGENABULUNGISA

14. Yini esingayenza ukuze singabi nesandla endleleni leli zwe eliphatha ngayo abanye ngendlela engenabulungisa? (Kolose 3:​10, 11)

¹⁴ Singase singakwazi ukulawula izenzo zabanye zokungabi nabulungisa, kodwa singakwazi ukulawula izenzo zethu. Njengoba sesifundile, silingisa uJesu ngokubonisa uthando. Lolo thando lungasenza siphathe abanye ngenhlonipho—ngisho nalabo abasiphatha ngendlela engenabulungisa. (Math. 7:12; Roma 12:17) UJehova uyajabula lapho sibonisa wonke umuntu umusa nobulungisa.—Funda eyabaseKolose 3:​10, 11.

15. Ukuxoxela abanye ngamaqiniso eBhayibheli kuba namuphi umphumela endabeni yokungabi nabulungisa obukhona njengamanje?

¹⁵ Into ebaluleke kakhulu esingayenza lapho siphathwa ngendlela engenabulungisa ukuxoxela abanye amaqiniso eBhayibheli. Kungani sisho kanjalo? Kungenxa yokuthi “ulwazi ngoJehova” lungaguqula umuntu obenolaka nodlame lumenze umuntu onomusa, onokuthula nothando. (Isaya 11:​6, 7, 9) Ngaphambi kokuba ifunde iqiniso, indoda okuthiwa uJemal yajoyina iqembu lamavukela-mbuso ukuze balwe nohulumeni owayebusa ababenomuzwa wokuthi wayecindezela. Ithi: “Awukwazi ukubashintsha ngempoqo abantu. Nami angishintshwanga ngempoqo, ngashintshwa amaqiniso eBhayibheli engangiwafunda.” Lokho uJemal akufunda kwamkhuthaza ukuba ayeke ukulwa. Uma beba baningi abantu abaguqulwa yiqiniso leBhayibheli, bayoba mbalwa abantu abaphatha abanye ngendlela engenabulungisa njengamanje.

16. Kungani ufuna ukuxoxela abanye ngethemba loMbuso?

¹⁶ NjengoJesu, siyakulangazelela ukutshela abantu ukuthi uMbuso kaNkulunkulu yiwo kuphela oyoqeda ukungabi nabulungisa. Lelo themba lingabakhuthaza labo abaye baphathwa kabi. (Jer. 29:11) UStacy, okukhulunywe ngaye ekuqaleni uyachaza: “Ukufunda iqiniso kungisizile ngakwazi ukusabela ngendlela efanele lapho ngibona abanye abantu noma mina siphathwa ngendlela engenabulungisa. UJehova usebenzisa umyalezo weBhayibheli ukuze asiduduze.” Ukuze uxoxele abanye ngomyalezo weBhayibheli oduduzayo mayelana nekhambi lokungabi nabulungisa, kudingeka ukulungele ukwenza kanjalo. Uma uqiniseka ngempela ngokuba yiqiniso kwezimfundiso zeBhayibheli esixoxe ngazo kulesi sihloko, uyokulungela kangcono ukuxoxa ngale ndaba ngendlela engacunuli uma kwenzeka kuxoxwa ngayo esikoleni noma emsebenzini.b

17. UJehova usisiza kanjani ukuba sibhekane nokungabi nabulungisa obukhona njengamanje?

¹⁷ Siyazi ukuthi uma nje uSathane ‘esengumbusi waleli zwe’ ngezinye izikhathi siyophathwa ngendlela engenabulungisa. Kodwa uJehova uyasisiza futhi asibona abantu abangenathemba njengoba sisalinde ukuba uSathane ‘aphonswe ngaphandle.’ (Joh. 12:31) Esebenzisa imiBhalo, uJehova akagcini nje ngokusitshela ukuthi kungani kunokungabi nabulungisa obungaka, kodwa usitshela nendlela azizwa ngayo ngokucindezeleka esiba nakho ngenxa yako. (IHu. 34:​17-19) Esebenzisa iNdodana yakhe, uJehova usifundisa indlela okufanele sisabele ngayo okwamanje lapho siphathwa ngendlela engenabulungisa nendlela uMbuso wakhe oyokuqeda ngayo unomphela ukungabi nabulungisa maduzane. (2 Pet. 3:13) Kwangathi singaqhubeka sizishumayela ngentshiseko izindaba ezinhle zalowo Mbuso, sibheke phambili esikhathini lapho umhlaba uyogcwala khona ‘ubulungisa nokulunga.’—Isaya 9:7.