Ulombela Uli Mtuka Wakutyocela Kwa Mlungu

1, 2. (a) Ana ŵandu ŵagambile kulombana kwene akusajembeceya cici? (b) Ana munganiji citulole yiwusyo yapi?

ANA MUNGANISYO mwawo akum’wona jwamlume ni jwamkongwe ali mkusangalala pa lisiku lyawo lya cindimba ca ulombela? Jemanjaji akusangalala mnope ligongo lyakuganicisya mwajiciŵela sogolo jawo kuti jiciŵa jakusangalasya. Akwembeceya kuti ulombela wawo ucitama kwandaŵi jelewu.

² Nambope, maulombela gejinji gagakusatanda cenene gangajendelecela kutenda cenene. Kuti ulombela utame kwa ndaŵi jelewu soni mwakusangalala, ŵalombane akusosekwa kulongoleledwa ni Mlungu. Ana ulombela wana umbone wamtuli? Ana mpaka asagule camtuli mjawo jwakulombana najo? Ana akusosekwa kutenda cici kuti aŵe jwamlume kapena jwamkongwe jwambone? Soni ana cici campaka cikamucisye kuti ulombela utame kwa ndaŵi jelewu? Kwende tulole kwanga kwa yiwusyo yeleyi kutyocela m’Baibulo.—Aŵalanje Misyungu 3:5, 6.

ANA NGUSOSEKWA KULOMBELA KAPENA KULOMBEDWA?

3. Ana yili yisyene kuti mundu akusaŵa jwakusangalala naga ali alombele kapena kulombedwa? Alondesye.

³ Ŵandu ŵane akusaganisya kuti mundu akusaŵa jwakusangalala naga alombele. Nambo yeleyi ngaŵa yisyene. Yesu jwasasile kuti ungalombela uli mtuka. (Mateyu 19:11, 12) Ndumetume Paulo jwasasile kuti pana maumbone gejinji ligongo lyakuŵa jwangalombela. (1 Akolinto 7:32-38) Kulombela kapena kulombedwa cili cakusagula ca jwalijose. Akasakunda kuti jwalijose kapena ndamo jakumangwawoko kwacinjilicisya kuti alombele kapena kulombedwa.

4. Ana ulombela wambone ukusaŵa ni maumbone gamtuli?

⁴ Baibulo jikusasala kuti ulombela uli mtuka wakutyocela kwa Mlungu. Yeleyi yikulosya kuti ukwete maumbone. Yehofa ŵaŵecete kwa mundu jwandanda, Adamu kuti, “Nganikuŵa kwakuŵajilwa kuti mundu atameje jika. Cinampanganyicisye jwakumkamucisya mpela mjakwe jwakumŵajila.” (Genesesi 2:18) Yehofa ŵampanganyisye Hawa kuti alombedwe ni Adamu. Lyeleli ni lyalyaliji liŵasa lyandanda. Naga ŵalombane akwete ŵanace, akusosekwa kulolecesya kuti akutendekasya ulombela wawo kuŵa malo gambone gakulelela ŵanace. Nambo kola ŵanace nganiciŵa cakulinga cekulungwa cakwinjilila mu ulombela.—Salimo 127:3; Aefeso 6:1-4.

5, 6. Ana ulombela mpaka uŵe lukonji lwa “mbota sitatu” mwamtuli?

⁵ Mwenye Solomoni ŵalembile kuti, “Ŵandu ŵaŵili akusapunda jumo, ligongo akusapata mbote jambone ligongo lya mtawu wawo. Pakuŵa naga jwine akugwa, mjakwejo mpaka amjimusye. Nambo ana mpaka yiŵe wuli naga jwine agwile pali pangali jwakumjimusya? . . . Soni lukonji lwa mbota sitatu, lwangakutuka citema.”—Jwakulalicila 4:9-12.

⁶ Ulombela wambone ukusapaganya unasi wakulimba pasikati pa ŵandu ŵaŵili ŵakusakamusyangana, kutondoyana soni kucenjelana. Cinonyelo mpaka citendekasye ulombela kuŵa wakulimba. Nambo ulombela mpaka uŵe wakulimba mnope naga ŵalombane akulambila Yehofa. Yeleyi mpaka yitendekasye kuti ulombela wawo uŵe lukonji lwa “mbota sitatu.” Lukonji mpela lwelelu lukusaŵa lwakulimba mnope kulekangana ni lukonji lwa mbota siŵili. Ulombela mpaka uŵe wakulimba mnope naga Yehofa ali mbali ja ulombelajo.

7, 8. Ana Paulo ŵasasile yamtuli pakwamba ya ulombela?

⁷ Ŵandu palombene, akusasangalala pakukwanilisya yakumbila yawo yakugonana mwakuŵajilwa. (Misyungu 5:18) Nambope, naga mundu akusaka kuŵa pa ulombela ligongo lyakwanilisya yakumbila yeleyi, nikuti nganaŵa asagwile mwalunda jwakulombana najo. Ni ligongo lyakwe Baibulo jikusasala kuti mundu akusosekwa kulombela naga apundile pa “msingu wa ucanda,” pandaŵi jele nganisyo syakumbila yagonana sikusaŵaga syamacili. (1 Akolinto 7:36) Yikusaŵa cenene kulombela nganisyo syelesi sili sinandipe. M’yoyo, pandaŵiji ni pa mpaka mundu aganisye cenene soni kutenda cakusagula cambone.—1 Akolinto 7:9; Yakobo 1:15.

⁸ Naga akukosecela yakuti alombele, kuli cenene kumanyilila yisyesyene yakwe yakuti mu ulombela mwana yakusawusya yakwe. Paulo jwasasile kuti ŵakwinjila mu ulombela “tacikola yakusawusya m’cilu mwawo.” (1 Akolinto 7:28) Atamose maulombela gagali gambone gakusasimana ni yakusawusya. M’yoyo, naga akuganicisya yakusaka kulombela, akusosekwa kusagula mwalunda mjawo jwakulombana najo.

ANA NGUSOSEKWA KULOMBANA NI MUNDU JWAMTULI?

9, 10. Ana mpaka citendekwe cici naga tulombene ni mundu jwangalambila Yehofa?

⁹ M’Baibulo mwana ciwundo cakusosekwa mnope kucikumbucila pakusagula mundu jwakulombana najo. Cikusati, “Mkasimkamulana ni ŵandu ŵangakulupilila.” (2 Akolinto 6:14) Cisyasyo celeci acilandenye ni yakusatendaga namalima. Naga yinyama yiŵili yili yakulekangana ukulu kapena macili, namalima nganaŵa ayitaŵilile pa likongwa limo kuti yikamuleje masengo yimpepe. Kutenda yeleyi mpaka uŵe ungali canasa kwa yinyamayi. Mwakulandana ni yeleyi, ulombela wapasikati pa mundu jwakulambila ni jwangalambila Yehofa mpaka ukole yakusawusya yejinji. M’yoyo Baibulo jikusatulimbikasya kuti tulombeleje “mwa Ambuje.”—1 Akolinto 7:39.

¹⁰ Aklistu ŵane, akusaganisya kuti kuli cenene kulombela jwalijose jwangalambila Yehofa kulekangana ni kutama jika. Nambo naga tukukana kukamulicisya masengo yajikusatusalila Baibulo, yakuyicisya yakwe mpaka yiŵe ungasangalala, soni yakupweteka. Mpela ŵandu ŵakulambila Yehofa, tukusakuwona kumtumicila jwalakwe kuŵa cindu cakusosekwa mnope paumi wetu. Ana mpaka apikane wuli mumtima naga ngakutumicila yalumo Yehofa ni mjawo jwa mwiŵasa? Ŵandu ŵajinji asagwile kutama ngalombela m’malo mwakulombana ni mundu jwangamnonyela soni kumtumicila Yehofa.—Aŵalanje Salimo 32:8.

11. Ana mpaka atende wuli kuti asagule cenene jwakulombana najo?

¹¹ Nambope, yeleyi ngayikugopolela kuti jwalijose jwakutumicila Yehofa mpaka aŵe jwamlume kapena jwamkongwe jwambone kulombana najo. Naga akuganisya yakulombela, alolecesye kuti apatile mundu jwakuti cacimnonyela soni kutama najo mpaka kalakala. Alolecesye kuti apatile mundu jwakusatenda yindu yakulandana ni wawojo paumi soni jwakusaŵika kutumicila Mlungu pamalo gandanda. Akoleje ndaŵi ja kuŵalanga soni ganicisya yayili m’mabuku gakusala ya ulombela gakutyocela kwa kapolo jwakulupicika.—Aŵalanje Salimo 119:10.

12. Ana tukulijiganya cici payakutendekwa ya m’Baibulo yakwamba Abulahamu juŵamsagulile mwanagwe mundu jwakulombana najo?

¹² M’mikuli jine, yikusaŵa yakuwanda kuti acinangolo ni ŵakusamsosela mwanace jwawo mundu jwakulombana najo. Yeleyi yikulosya kuti acinangolo ni ŵakusamanyilila cenene mundu jwakusosekwa kulombana ni mwanagwawo. Ndamo jeleji jaliji jakuwandasoni mu ndaŵi ja ŵandu ŵa m’Baibulo. M’yoyo naga liŵasa lyawo likusakuya ndamoji, Baibulo mpaka jakamucisye acinangolowo kulola ndamo syakusosekwa kulola mwa mundu jucamsagulejo. Mwambone, Abulahamu paŵasagulaga jwamkongwe jwakuti alombane ni mwanagwe Isaki, cakulinga cakwe nganiciŵa pa mbiya kapena kawonece ka jwamkongwejo, nambo ŵamsagwile ligongo lyakuti jwamnonyelaga Yehofa.—Genesesi 24:3, 67; alole Maloŵe Gakumbesi 25.

ANA MPAKA NGOSECELE CAMTULI ULOMBELA?

13-15. (a) Ana jwamlume mpaka akosecele wuli kuti aŵe mtwe wa liŵasa wambone? (b) Ana jwamkongwe mpaka akosecele wuli kuti aŵe jwamkongwe jwambone jwamlombedwe?

¹³ Naga akuganisya yakulombela, alolecesye kuti akosecele cenene. Mpaka aganisyeje kuti akosecele, nambo kwende tulole yayikusagopolela kosecela ulombela. Kwanga kwakwe mpaka kwasimonjesye.

¹⁴ Baibulo jikusasala kuti acalume soni acakongwe akwete maukumu gakulekangana mwiŵasa. Yeleyi yikulosya kuti jwamlume soni jwamkongwe akwete mbali jakusosekwa kosecela mkanajinjile mu ulombela. Mwambone, naga jwamlume akuganicisya ya kulombela, akusosekwa kuliwusya naga ali jwakoseka kuŵa mtwe wa liŵasa. Yehofa akusajembeceya kuti jwamlume ŵasamalileje ŵamkwakwe soni ŵanace ŵakwe mwakucilu soni munganisyo. Cakusosekwa mnope cili cakuti jwamlume akusosekwa kulongolelaga liŵasa lyakwe pakulambila Mlungu. Baibulo jikusasala kuti jwamlume jwangakusasamalila liŵasa lyakwe ali “jwakusakala kupunda mundu jwangakulupilila.” (1 Timoteo 5:8) M’yoyo, naga ali jwamlume jwakuganicisya ya kulombela, akusosekwa ganicisya ya ciwundo ca m’Baibulo cakuti, “Mkosecele masengo genu ga pasa, soni mlinganye mgunda wenu. Kaneko mtaŵe liŵasa lyenu.”—Misyungu 24:27.

¹⁵ Jwamkongwe jwakuganicisya ya kulombedwa akusosekwa kuliwusya naga akosecele maukumu gagakusayika ligongo lyakuŵa jwamkongwe jwamlombedwe kapena kuŵa kwene nangolo. Baibulo jikusasala gane mwa matala gejinji gele jwamkongwe mpaka alocesye kwasamalila ŵamkwakwe soni ŵanace ŵakwe. (Misyungu 31:10-31) Masiku agano, acalume soni acakongwe ŵajinji akusagamba ganicisyape yampaka ŵatendele mjawo jwa mwiŵasamo. Nambo Yehofa akusasaka kuti tuganicisyeje yampaka tumtendele mjetu jwa mwiŵasa.

16, 17. Naga akuganisya yakulombela, ana akusosekwa ganicisya cici?

¹⁶ Mkanajinjile mwiŵasa, akusosekwa kuganicisya yakusasala Yehofa pakwamba ya acalume soni acakongwe. Kuŵa mtwe wa liŵasa ngakukusagopolela kuti jwamlume agambeje kulamula cilicose, cinga mwakucilu kapena munganisyo. Mtwe wambone wa liŵasa ukusamsyasya Yesu. Ndaŵi syosope, Yesu akusiŵanonyela wosope ŵali pasi pa ulamusi wakwe. (Aefeso 5:23) Nombe najo jwamkongwe akusosekwa kuganicisya yayikusagopolela kamucisya yasagwile ŵamkwakwe soni kukamulana nayo. (Aloma 7:2) Akusosekwasoni kuliwusya naga caciŵa jwakusangalala kwapikanila ŵamkwakwe ŵangali umlama. Naga akuyiwona kuti nganaŵa akombwele kumpikanila, kuli cenene kusagula kuti akalombedwa pandaŵi ajino.

¹⁷ Acalume soni acakongwe akusosekwa kuganicisya mnope ya mjawo jwa mwiŵasa kupundana ni yawo. (Aŵalanje Afilipi 2:4.) Paulo jwalembile kuti, “ŵalume ŵaliwose ŵanonyeleje ŵamkwawo mpela mwakusalinonyelela asyene, soni ŵakongwe ŵacimbicisyeje mnope ŵamkwawo.” (Aefeso 5:21-33) Acalume soni acakongwe akusasaka kulipikana kuti akunonyeledwa soni akupocela ucimbicimbi. Nambo kuti liŵasa lijende cenene, jwamlume akusasaka kumanyilila kuti ŵamkwakwe akumcimbicisya, soni jwamkongwe akusasaka kumanyilila kuti ŵamkwakwe akumnonyela.

18. Ligongo cici ŵakusaka kulombana akusosekwa kusamala pali pacitomelo?

¹⁸ Citomelo jili ndaŵi jakusangalasya ligongo ŵandu ŵakusaka kulombanawo akusamanyiganaga cenene. Jili ndaŵisoni jakuti asimicisye soni kuŵa ŵakuwona mtima naga mpaka akombole kutama yimpepe kwa umi wawo wosope. Ndaŵi ja citomelo, jwamlume ni jwamkongwe akusalijiganya kuŵa ŵakamulana jwine ni mjakwe soni kumanyilila umundu wakwe. Unasi wawo pawukukula, akusatanda kunonyelana mnope. Nambope akusosekwa kulilekasya pakulosyana cinonyelo celeci kuti akagonana mkanalombane. Cinonyelo cisyesyene mpaka cakamucisye kuligosa soni kuŵambala kutenda yindu yampaka yijonanje unasi wa pasikati pa jemanjajo soni ni Yehofa.—1 Atesalonika 4:6.

ANA MPAKA NDENDE WULI KUTI ULOMBELA WANGU UTAME MPAKA KALAKALA?

19, 20. Ana Aklistu akusawuwona mwamtuli ulombela?

¹⁹ M’mabuku soni m’mafilimu gejinji akusalosya yindimba yakusangalasya ya ulombela. Nambo yisyesyene yakwe niyakuti cindimba ca ulombela cigambile kuŵa ndanda. Yehofa ŵalinganyisye ulombela kuti utameje mpaka kalakala.—Genesesi 2:24.

²⁰ Masiku agano, ŵandu akusawuwona ulombela kuŵa wangatamilisya. Akusayiwona kuti yili yangasawusya kulombela soni kumasya ulombela. Ŵane akusaganisya kuti pasimene ni yakusawusya jili ndaŵi jakuti amlece mjawo soni kumasya ulombelawo. Nambo akumbucileje yajikusasala Baibulo ya lukonji lwakulimba mnope lwa mbota sitatu syasipotedwe pampepe. Lukonji lwelelu nganiluŵa lukutwice atamose pali pana yakusawusya yekulungwa. Naga tukwegamila cikamucisyo ca Mlungu, liŵasa lyetu mpaka litame mpaka kalakala. Yesu jwaŵecete kuti, “Yayilumbikenye Mlungu pampepe, mundu jwine akayilekanganya.”—Mateyu 19:6.

21. Ana ni cici campaka cakamucisye ŵalombane kuti anonyelaneje?

²¹ Wosope pana yatukusatenda cenene soni yatukusalepela. Mpaka yiŵe yangasawusya kuti tugambeje kulola yakulepela ya acimjetu, mnopemnope ya ŵamkwetu. Naga tukutenda yeleyi, nikuti tuciŵa ŵangasangalala. Nambo kulola yambone yakutenda ŵamkwetu kucitukamucisya kola liŵasa lyakusangalala. Ana yili yangasawusya kuti tuloleje yeleyi kwa ŵamkwetu ŵangali umlama? Elo. Yehofa akusamanyilila ungali umlama wetu, nambope akusagamba kulola ndamo syambone syatukwete. Ana yikaliji wuli yikaŵe kuti Yehofa jwangatuwona m’litala lyeleli. Jwamalumbo jwatite, “Wawo Ya, yikaŵe kuti akusalolecesya yakulemwa, ana ŵani ŵakajimi pameso pawo, wawo Yehofa?” (Salimo 130:3) Ŵandu ŵalombane akusosekwa kumsyasya Yehofa mwakulola ndamo syambone syakwete mjawo jwa mu ulombela soni kuŵa ŵacitema kululuka.—Aŵalanje Akolose 3:13.

22, 23. Ana Abulahamu ni Sala ŵapelece cisyasyo cambone camtuli kwa ŵandu ŵalombane?

²² Yaka yejinji payikumala, ulombela ukusaŵa wakulimbangana. Abulahamu soni sala ŵatemi kwa ndaŵi jelewu soni lyaliji liŵasa lyakusangalala. Sala jwakwete yaka yakupunda 60, Yehofa paŵamsalilaga Abulahamu kuti asame m’cilambo ca kumangwawo ku Uli. Aganicisye muyaŵelele yakusawusya kwa jwalakwe kuti asame mnyumba jakwe jambone ni kuja kutamaga m’matenti. Nambo Sala jwaliji jwambone kwa ŵamkwakwe, soni ŵacimbicisyaga mnope. M’yoyo jwalakwe jwajiticisyaga nganisyo sya Abulahamu soni kumkamucisya kuti yasagwileyo yikombolece.—Genesesi 18:12; 1 Petulo 3:6.

²³ Nambope, kola liŵasa lyambone ngakukugopolela kuti jwamlume ni jwamkongwe cagambeje kamulana pa cilicose casagwile. Ndaŵi jine, Abulahamu panganakamulanaga nganisyo ni Sala, Yehofa ŵamsalile kuti, “Mwapikanile ŵamkwenuwo.” Abulahamu jwatesile yeleyi, soni yakuyicisya yakwe yaliji yambone. (Genesesi 21:9-13) Naga ndaŵi sine wawojo ni ŵamkwawo ngakusakamulana, akasadandawulaga. Cakusosekwa mnope cili cakuti, atamose ali ngakukamulana akusosekwa kulosyana cinonyelo soni kucimbicisyana.

24. Ana ulombela wetu mpaka umcimbicisye mwamtuli Mlungu?

²⁴ Mumpingo Waciklistu, mwana maŵasa gejinji gagali gakusangalala. Naga akusaka kulombela, akumbucileje kuti kusagula mjawo jwa mu ulombela cili cakusagula cakusosekwa mnope paumi wawo. Mpaka yikwaye umi wawo wosope, m’yoyo akusosekwa aŵendeje cikamucisyo kwa Yehofa. Naga akupata cikamucisyo kwa Yehofa, nikuti cacisagula mwalunda mjawo jwakutama najo paulombela soni kosecela cenene ulombela wawo. M’yoyo cacikola liŵasa lyakulimba soni lyakunonyelana yayicitendekasya kupeleka ucimbicimbi kwa Yehofa.