MTWE 11
Yakutendekwa Panyuma Pa Cindimba Ca Ulombela
“Cinonyelo cangamala.”—1 AKOLINTO 13:8.
1, 2. Ana yakusawusya ya mu ulombela, yikusagopolela kuti ulombelawo ulepele? Alondesye.
ULOMBELA uli mtuka wakutyocela kwa Yehofa. Mpaka wumtendekasye mundu kuŵa jwakusangalala. Nambo atamose yili m’yoyo, ulombela uliwose ukusasimana ni yakusawusya yakwe. Mpaka yiwoneceje kuti yakusawusyayi nganiyiŵa yimasile, soni ŵalombaneŵa mpaka alipikaneje kuti nganaŵa akamulenesoni mpela muŵatendelaga pandanda.
2 Ngatukusosekwa kusimonga naga ndaŵi syejinji ulombela wetu ukusimana ni yakusawusya. Yeleyi ngayikugopolela kuti ulombela wetu ulepele. Maŵasa gejinji gagasimene ni yakusawusya gapatile matala gakumacisya yakusawusyayo soni kutendekasya ulombela wawo kuŵa wakulimba. Ana gatesile camtuli yeleyi?
KUŴA PAUNASI WAKULIMBA NI MLUNGU SONI NI ŴAMKWAWO
3, 4. Ana ndaŵi sine mu ulombela mpaka mutendekweje yamtuli?
3 Ulombela ukusatendekasya ŵandu ŵakulekangana kwakutyocela, yakusanonyela, nganisyo soni katende ka yindu kuŵa malo gamo. Kombolekasoni kuti jwamlume ni jwamkongwe mpaka aŵe ŵakulekangana ndamo. Pakusasosekwa kulimbicila kuti ŵalombane amanyigane soni kupikanicisyana.
4 Kupita kwa ndaŵi, ŵalombane mpaka atande kutenda yindu yaŵayinonyelaga yampaka yitendekasye kuti akakamulanaga. Mpaka yatendekasye kuŵa mpela ngakutamila yimpepe. Ana akusosekwa kutenda cici kuti aŵe paunasi wakulimba?
Ulombela kuti uŵe wambone ukusosekwa cikamucisyo cakutyocela m’Baibulo
5. (a) Ana cici campaka cimkamucisye Mklistu kuti aŵe jwakuŵandikana ni ŵamkwakwe? (b) Mwakamulana ni Ahebeli 13:4, ana tukusosekwa kuwuwona camtuli ulombela?
5 Yehofa akusapeleka cikamucisyo cambone campaka cakamucisye wawojo ni ŵamkwawo kuti aŵandikane ni jwalakwe soni jwine ni mjakwe. (Salimo 25:4; Yesaya 48:17, 18) Akusatusalila kuti, “Ulombela uŵeje wakucimbicikwa kwa wosope.” (Ahebeli 13:4) Cindu cawukusaciwona kuŵa cakucimbicikwa cikusaŵa cakusosekwa soni cakamucisya, mwamti ukusacisamalila. Mwelemu ni mwakusasacila Yehofa kuti tuwuwoneje ulombela.
KUMNONYELA MLUNGU MPAKA KUKAMUCISYE ULOMBELA WAWO
6. Ana lilemba lya Mateyu 19:4-6 likusatusalila yamtuli pakwamba mwakusawuwonela Yehofa ulombela?
6 Yehofa ni juŵatandisye ulombela wandanda. Yesu ŵaŵecete kuti, “Ana nganimŵalanga kuti juŵapanganyisye ŵandu pandanda pene, ŵapanganyisye jwamlume ni jwamkongwe, soni ŵaŵecete kuti, ‘Pa ligongo lyeleli jwamlume cacaleka babagwe ni mamagwe ni kulipwatika kwa ŵamkwakwe, mwamti ŵaŵiliwo caciŵa cilu cimo? Camti m’yoyo nganaŵasoni ŵaŵili, nambo cilu cimo. M’yoyo, yayilumbikenye Mlungu pampepe, mundu jwine akayilekanganya.” (Mateyu 19:4-6) Kutandila pandanda pene, Yehofa ŵakwete cakulinga cakuti ulombela utameje kwangamala. Jwalakwe jwasakaga kuti maŵasa gaŵeje gakamulana soni gasangalaleje ni umi yalumo.
7. Ana ŵalombane mpaka alimbisye camtuli ulombela wawo?
7 Nambope, masiku agano maŵasa gakusimana ni yakusawusya soni yakutengusya kupundana ni kala kose. Ndaŵi sine yakusawusyayi yikusaŵa yekulungwa mnope mwamti gakusaganisya kuti ulombela wawo nganiwuŵa ujendelecele. Nambo kuganicisya mwakusawuwonela ulombela Yehofa mpaka yitukamucisye.—1 Yohane 5:3.
8, 9. (a) Ana pandaŵi japi jatukusosekwa kupikanila yakusatusalila Yehofa pangani ja ulombela? (b) Ana mpaka tulosye wuli kuti tukusawuwona ulombela wetu kuŵa wakusosekwa?
8 Yakusatusalila Yehofa yikusatukamucisya ndaŵi syosope. Mpela mwatuyiwonele, jwalakwe akusatusalila kuti, “Ulombela uŵeje wakucimbicikwa.” (Ahebeli 13:4; Jwakulalicila 5:4) Naga tukutenda yakusatusalila Yehofa atamose yiwonece kuŵa yakusawusya, yikusaŵa yakutukamucisya.—1 Atesalonika 1:3; Ahebeli 6:10.
9 Ligongo lyakuti tukusawuwona ulombela kuŵa wakusosekwa, tukusaŵambala kutenda kapena kuŵeceta cilicose campaka cijonanje ulombela wetu. Mmalo mwakwe, tukusasaka kulimbisya mkamulano wetu ni mjetu jwamwiŵasa. Ana tukusatenda wuli yeleyi?
AWUCIMBICISYEJE ULOMBELA WAWO MWA YAKUŴECETA SONI YAKUTENDA YAWO
10, 11. (a) Ana maŵasa gejinji gakusimana ni yakusawusya yekulungwa yamtuli? (b) Ligongo cici kuŵeceta ni ŵamkwetu mwakuŵajilwa kuli kwakusosekwa?
10 Pana matala gejinji gampaka tumtendekasye mjetu jwa mu ulombela kupikana kupweteka. Mpela Aklistu tukusamanyilila kuti ngatukusasosekwa ata panandi kwaputa ŵamkwetu kapena kutenda cinecakwe campaka capwetece mwakucilu. Nambo mwine mpaka tumkuŵasye mjetu ni yakuŵeceta yetu. Yakuŵeceta yetu mpaka yiŵe yakuwulasya. Jwamkongwe jwine jwasasile kuti, “Ŵamkwangu akusambecetela maloŵe gakupweteka. Komboleka kuti nganingola maŵasi gakuwoneka ni meso, nambo yakusaŵeceta ŵamkwangu ndaŵi syejinji, mpela maloŵe gakuti ‘M’mwe mli ŵakupesya!’ soni gakuti ‘Mli ŵakupwambwana!’ gandecele maŵasi mumtima mwangu.” Jwamlume jwine jwaŵecete kuti, ŵamkwangu akusanonyela kunjembulusya mwakungolanga mena gangaŵajilwa. Jwajendelecele kuŵeceta kuti, “Nganimba wilisye kuŵecete maloŵe gakusambecetela ŵamkwangu. Ni ligongo lyakwe jwangasaka kuŵecetana nawo soni ngusakokoŵa kuŵeluka kumasengo. M’yoyo ngusayiwona kuti kuli cenene kutama kumasengo m’malo mwakwawula kunyumba kuti ngawulaleje ni maloŵe.” Masiku agano maloŵe gakunyosya soni gangali canasa gagakusatandisya kupweteka gatupile mnope.
11 Naga jwamlume ni jwamkongwe akuŵecetana mwakunyosyana, yikusatendekasya kuti jwalijose akole maŵanga gamunganisyo gagakusajigala ndaŵi jelewu kuti gapole. Yehofa jwangasaka kuti ŵalombane atendeje yeleyi. Nambo yili yakomboleka kumkuŵasya mjetu jwa mu ulombela mwangamanyilila. Mpaka tuganisyeje kuti tukusatenda yindu mwacinonyelo kwa ŵamkwetu, nambo ana ŵamkwetuwo akusapikana wuli mumtima? Naga pana cinecakwe cacikusicatengusya ŵamkwetu, tukusosekwa kucenga.—Agalatiya 5:15; aŵalanje Aefeso 4:31.
12. Ana cici campaka cisokonasye unasi wa mundu jwamlombele ni Yehofa?
12 Mwatukusaŵecetela ni ŵamkwetu, cinga pekuga kapena kumbali, yikusamkwaya Yehofa. (Aŵalanje 1 Petulo 3:7.) Lilemba lya Yakobo 1:26 likusatukumbusya kuti, ‘Naga mundu jwine akuliwona kuti akusalambila Mlungu, nambo ali jwangakombola kulamulila lulumi lwakwe, akusagamba kuwulambusya mtima wakwe, soni kulambila kwa munduju kuli kwangali masengo.’
13. Ana yindu yapi yampaka yimtendekasye mjawo jwa mu ulombela kutumbila?
13 Pana yindu yine yele ŵalombane akusosekwa kuŵa ŵakupikangana. Mwacisyasyo, ana mjawo jwa mwiŵasa akusapikana wuli naga wawojo akumalila ndaŵi jawo ali mkunguluka ni mundu jwine? Atamose kuti mpaka paŵe ligongo lyambone lyakutendela yeleyi, mpela kwinjila mu undumetume kapena kukamucisya yakusawusya yine, ana yeleyi mpaka yitendekasye mjawo jwa mu ulombela kutumbila? Jwamkongwe jwine jwa Ciklistu jwatite, “Panamanyilile kuti ŵamkwangu akumalila ndaŵi jejinji ni mlongo jwine jwa kumpingo yampwetece mnope, soni nalipikanaga kuŵa jwangasosekwa.”
14. (a) Ana tukulijiganya cici pa Genesesi 2:24? (b) Ana tukusosekwa kuliwusya ciwusyo camtuli?
14 Mpela Aklistu, tukwete ukumu wakwalolela acinangolo ŵetu soni abale ni alongo wa mu mpingo wetu. Nambope patulombele, ukumu wetu wekulungwa ukusaŵa kwa ŵamkwetu. Yehofa ŵasasile kuti jwamlume ‘cacilipwatika kwa ŵamkwakwe.’ (Genesesi 2:24) Tukusosekwa kuganicisya mnope umi wa ŵamkwetu. Aliwusye kuti, ‘Ana ngusinapikanicisya, kwapa ndaŵi, soni cinonyelo cakusoseselaga ŵamkwangu?’
15. Ana ligongo cici Aklistu ŵalombele akusosekwa kuŵambala kusyoŵekana mnope ni mundu jwine mmalo mwa ŵamkwawo?
15 Naga tukusyoŵekana mnope ni mundu jwine m’malo mwa ŵamkwetu, nikuti liŵasa lyetu liciŵa pangosi. Yeleyi mpaka yitutendekasye kola nganisyo syakulemweceka mwa mundu jwinejo. (Mateyu 5:28) Nganisyo syelesi mpaka sikule ni kutulongola ku ndamo jangacimbicisya ulombela wetu.
‘PAKUGONA PA ŴALOMBELE PAŴEJE PANGASAKASIDWA’
16. Ana Baibulo jipelece lilamusi lyamtuli kwa ŵandu ŵalombane?
16 Panyuma pakusala kuti, “Ulombela uŵeje wakucimbicikwa kwa wosope,” Baibulo jikusajendelecela kusala kuti, “Pagona pa ŵandu ŵalombane paŵeje pangasakasidwa, ligongo Mlungu tacalamula ŵandu ŵacikululu.” (Ahebeli 13:4) Maloŵe gakuti “Pagona pa ŵandu ŵalombane” gakugopolela kugonana kwa ŵandu ŵali paulombela. (Misyungu 5:18) Ana mpaka tulosye camtuli kupacimbicisya soni ngasakasya pagona pa ŵalombane?
17. (a) Ana ŵandu ŵajinji masiku agano akusajiwona wuli ndamo jakutenda cikululu? (b) Ana Aklistu akusosekwa kujiwonaga wuli ndamo jacikululuji?
17 Ŵandu ŵane masiku agano ŵangaganisyaga kuti kuli kulemwa kuŵa ŵangakulupicika kwa ŵamkwawo. Ngatukusosekwa kujigalila kaganisye keleka. Yehofa akusasala mwakupikanika cenene kuti akusajiŵenga ndamo jacikululu. (Aŵalanje Aloma 12:9; Ahebeli 10:31; 12:29) Naga tukugonana ni mundu jwanganaŵa ŵamkwetu nikuti tukonanga ulombela wetu. Yeleyi yicilosya kuti ngatukucimbicisya ndamo syapenani sya Yehofa soni kuti tukonanga unasi wetu ni jwalakwe. M’yoyo, tukusosekwa kuŵambala cilicose campaka citulongolele ku ndamo jacikululu. Yeleyi yikupwatika kuŵambala nganisyo syakulemweceka kwa mundu jwanganaŵa ŵamkwetu.—Yobu 31:1.
18. Ligongo cici kutenda cikululu kuli mpela kulambila milungu jaunami? (b) Ana Yehofa akusajiwona wuli ndamo jacikululu?
18 M’Cilamusi ca Mose, kutenda cikululu kwaliji kwakulemweceka mnope mpela kulambila milungu jaunami. Cilango ca yosopeyi caliji kuwulajidwa. (Lefitiko 20:2, 10) Ana cikululu calandanaga camtuli ni kulambila milungu jaunami? Naga Myisalayeli akulambila milungu jaunami nikuti akukasa cilanga cakwe cakuŵa jwakukulupicika kwa Yehofa. Patesile cikululu jwakasaga cilanga cakwe cakuŵa jwakulupicika kwa ŵamkwakwe. (Ekisodo 19:5, 6; Detulonomo 5:9; aŵalanje Malaki 2:14.) Kusala yisyene, Yehofa ŵaciwonaga cikululu kuŵa ulemwa wekulungwa.
19. Ana cici campaka citukamucisye kuŵa ŵakusimicisya ngatenda cikululu?
19 Nambi wuli masiku agano? Atamose kuti nganituŵa pasi pa Cilamusi ca Mose, nganisyo sya Yehofa pa mwakusaciwonela cikululu nganisicenga. Mpela mwayiŵelele kuti nganituŵa tulambile mlungu jwaunami, m’yoyosoni ngatukusosekwa kuŵa ŵangakulupicika kwa ŵamkwetu. (Salimo 51:1, 4; Akolose 3:5) Naga tukutenda yeleyi nikuti ngatukuwucimbicisya ulombela wetu soni Mlungu jwetu, Yehofa.—Alole Maloŵe Gakumbesi 26.
YAMPAKA ATENDE KUTI ALIMBISYE ULOMBELA WAWO
20. Ana lunda mpaka lukamucisye camtuli ulombela?
20 Ana mpaka alimbisye camtuli ulombela wawo? Maloŵe ga Mlungu gakusati, “Lunda lukusataŵa liŵasa, soni kupikanicisya yindu ni kwakucilitendekasya kuŵa lyakulimba.” (Misyungu 24:3) Nyumba mpaka jiŵe jambone soni jakulimba. Yeleyi yili yakulandana ni ulombela. Mundu jwalunda akusalolecesya kuti ulombela wakwe uli wakulimba soni wakusangalasya.
21. Ana lunda mpaka lulimbisye camtuli ulombela?
21 Baibulo jajendelecele kusala ya nyumba jila kuti, ‘Kumanyilila yindu kucitendekasya kuti yipinda yakwe yamkati yigumbale ni yindu yosope yapenani, soni yambone mnope.’ (Misyungu 24:4) Yakusalijiganya kutyocela m’Maloŵe ga Mlungu mpaka yikamucisye ulombela wawo kuŵa wambone. (Aloma 12:2; Afilipi 1:9) Pakuŵalanga Baibulo soni mabuku getu pampepe mpela liŵasa, aloleje mwampaka atendele kuti ayikamulicisye masengo. Apateje matala gakulocesyana jwine ni mjakwe cinonyelo soni ucimbicimbi, nambosoni matala gakuŵela ŵacanasa soni ŵakuganisya cenene. Amŵendeje Yehofa kuti ŵape ndamo syambone syampaka silimbisye ulombela wawo soni syampaka syatendekasye ŵamkwawo kwanonyela mnope wawojo.—Misyungu 15:16, 17; 1 Petulo 1:7.
Ajegamileje Yehofa kuti ŵalongoleleje pakulambila kwawo kwa peŵasa
22. Ligongo cici tukusosekwa kulosya cinonyelo, kuganicisya, soni ucimbicimbi kwa ŵamkwetu?
22 Tukusosekwa kutenda yosope yampaka tukombole kuti twacimbicisyeje, kwaganicisya, soni kwanonyela ŵamkwetu. Naga tukutenda yeleyi ulombela wetu uciŵa wakulimba soni wakusangalasya. Nambosoni kupunda pa yosopeyi, ucimtendekasya Yehofa kuŵa jwakusangalala.—Salimo 147:11; Aloma 12:10.