Hãy quyết định khôn ngoan về việc bổ sung học vấn

1, 2. (a) Người trẻ đứng trước những quyết định nào? (b) “Bổ sung học vấn” có nghĩa gì? (Xem “Giải nghĩa”).

Khi còn trẻ, hẳn bạn đã được hỏi câu này nhiều lần: “Khi lớn lên, em muốn làm công việc gì?”. Sự nghiệp tốt nhất mà bạn có thể chọn là phụng sự trọn thời gian. Tuy nhiên, bạn cũng cần chu cấp cho bản thân (2 Tê 3:10). Chắc hẳn bạn đã nghĩ đến công việc ngoài đời mà mình sẽ làm trong tương lai.

² Sau khi học xong phổ thông, một số người trẻ chọn bổ sung học vấn, thường là dưới sự hướng dẫn của cha mẹ, để dễ tìm việc hơn.a Có lẽ bạn thắc mắc mình có nên làm thế hay không. Nếu có thì bằng cách nào? Bài này sẽ xem những nguyên tắc Kinh Thánh có thể giúp bạn đưa ra quyết định khôn ngoan về học vấn. Dù chủ yếu dành cho người trẻ, nhưng bài này có thể giúp ích cho mọi tín đồ đang xem xét việc bổ sung học vấn. Các nguyên tắc Kinh Thánh ấy cũng có thể giúp cha mẹ hướng dẫn con cái.

BẠN CÓ NÊN BỔ SUNG HỌC VẤN KHÔNG?

3. Tại sao một số tín đồ quyết định bổ sung học vấn?

³ Tại một số nơi, người ta có thể kiếm sống mà không cần bổ sung học vấn. Tại các nơi khác, việc bổ sung học vấn có thể giúp một người tìm được việc có lương cao hơn hoặc thời gian làm việc tốt hơn. Có thể những điều đó tạo điều kiện để một tín đồ dành nhiều thời gian hơn cho công việc rao giảng hoặc những hoạt động thần quyền khác. Tuy nhiên, việc bổ sung học vấn đòi hỏi phải hy sinh một số điều và có thể gây ra những thách đố cho người ấy.

4. Ai nên quyết định về việc một tín đồ có bổ sung học vấn hay không? (Cũng xem chú thích).

⁴ Kinh Thánh nói mỗi người phải “gánh lấy trách nhiệm riêng” (Ga 6:​5, chú thích). Vì thế, mỗi tín đồ trưởng thành cần tự quyết định có bổ sung học vấn hay không.b Các bậc cha mẹ cũng chịu trách nhiệm về những quyết định liên quan đến học vấn của con trẻ (Ê-phê 6:1). Sự hướng dẫn của họ có thể trang bị cho con để con quyết định khôn ngoan về học vấn khi chúng trưởng thành.—Châm 22:6.

5. Khi nào một người nên bắt đầu nghĩ đến việc có bổ sung học vấn hay không, và tại sao? (Cũng xem hình).

⁵ Trong khi còn học phổ thông, người trẻ thường cần đưa ra quyết định về việc có bổ sung học vấn hay không. Dĩ nhiên, điều khôn ngoan là người trẻ thảo luận điều này với cha mẹ một thời gian lâu trước khi quyết định. Nhờ thế, cha mẹ và người trẻ có thời gian cùng nhau tìm hiểu và cân nhắc các lựa chọn. Họ có thể chọn những môn học ở trường giúp người trẻ tìm việc hoặc bổ sung học vấn sau này. Họ có phải quyết định trước khi người trẻ học xong phổ thông không? Không nhất thiết (Châm 21:5). Trong khi vẫn cân nhắc có nên bổ sung học vấn hay không, một số người trẻ chọn học xong phổ thông, tìm việc và bắt đầu tiên phong. Ngay cả sau này, một người vẫn có thể xem xét quyết định đó.

6. Điều gì có thể giúp một người quyết định khôn ngoan liên quan đến việc bổ sung học vấn?

⁶ Điều gì có thể giúp bạn quyết định khôn ngoan liên quan đến việc bổ sung học vấn? Hãy cầu nguyện về vấn đề này (Gia 1:5). Ngoài ra, bạn có thể thực hiện hai bước sau: Thứ nhất, thành thật xem xét động cơ của mình (Thi 26:2). Thứ hai, phân tích kỹ mặt lợi và mặt hại của việc theo học chương trình đó (Châm 14:15). Hãy cùng thảo luận từng bước một.

XEM XÉT ĐỘNG CƠ

7. Chúng ta nên xem xét điều gì nếu muốn bổ sung học vấn?

⁷ Nếu bạn đang nghĩ đến việc bổ sung học vấn, một câu hỏi quan trọng cần tự hỏi là: “Tại sao mình muốn theo học chương trình này?”. Nhiều người bổ sung học vấn để có thể có công việc họ thích hoặc lương cao hơn. Những động cơ đó có sai không? Không nhất thiết (1 Ti 5:8). Tuy nhiên, Kinh Thánh cảnh báo chúng ta về mối nguy hiểm của việc theo đuổi vật chất và tìm sự an ổn nơi thế gian này (Châm 23:​4, 5; 1 Ti 6:​8-10; 1 Giăng 2:17). Nếu động cơ là được giàu sang hoặc có danh vọng, rất có thể bạn sẽ cảm thấy trống rỗng và thậm chí trôi giạt khỏi Đức Giê-hô-va.

8, 9. (a) Tín đồ đạo Đấng Ki-tô nên có quan điểm nào về học vấn? (Ma-thi-ơ 6:33) (b) Bạn học được gì từ chia sẻ của chị Josefina, chị Morine và chị Iris?

⁸ Chúng ta nên có quan điểm nào về học vấn ngoài đời? Không có gì quan trọng hơn việc phụng sự Đức Giê-hô-va (Mat 22:​37, 38; Phi-líp 3:8). Vì thế, hãy xem học vấn là phương tiện giúp mình chu cấp cho bản thân trong khi phụng sự Đức Giê-hô-va hết lòng.—Đọc Ma-thi-ơ 6:33.

⁹ Điều gì đã giúp một số tín đồ có quan điểm đúng về việc bổ sung học vấn? Chị Josefina ở Chile cho biết: “Tôi học thêm để tìm được công việc giúp mình có nhiều thời gian phụng sự Đức Giê-hô-va hơn. Tôi luôn đảm bảo là chương trình học không ảnh hưởng đến mục tiêu thiêng liêng của mình”. Chị Morine đã chọn học khóa làm tóc trong một năm. Tại sao? Chị nói: “Mục tiêu của tôi là phụng sự ở nơi có nhu cầu lớn hơn. Vì thế, tôi tìm một khóa học có thể giúp mình đạt được mục tiêu ấy. Sau khi học xong khóa đó, tôi trở thành thợ làm tóc và tiết kiệm tiền để chuyển đi. Và khi đến nơi có nhu cầu, những gì học được đã giúp tôi tìm việc”. Chị Iris đã học xong một khóa học dài hơn để trở thành nha sĩ. Chị cho biết: “Bổ sung học vấn có một số thuận lợi, nhưng không bao giờ mang lại sự thành công và thỏa nguyện thật. Công thức rất đơn giản: Nếu xem Đức Giê-hô-va là trọng tâm trong đời sống, chắc chắn chúng ta sẽ thành công và thỏa nguyện”. Thật thế, khi tình bạn với ngài là điều quan trọng nhất trong đời sống, chúng ta sẽ đưa ra quyết định giúp mình hạnh phúc mãi mãi.

PHÂN TÍCH MẶT LỢI VÀ MẶT HẠI CỦA VIỆC BỔ SUNG HỌC VẤN

10. Khi quyết định có nên bổ sung học vấn hay không, nguyên tắc nơi Phục truyền luật lệ 32:29 có thể giúp bạn như thế nào?

¹⁰ Có lẽ bạn đã nghĩ đến một khóa học hoặc chương trình đào tạo cụ thể. Nhưng điều hữu ích là xem xét những lựa chọn khác trong ngành đó hoặc ngành khác. (So sánh Châm ngôn 18:17). Ngày nay, có những chương trình giáo dục mà trước đây không có, chẳng hạn như các khóa học trực tuyến. Cũng đừng quên xem xét liệu mình có thể chu cấp cho bản thân mà không cần bổ sung học vấn hay không. Chẳng hạn, chị Johanna ở Phần Lan đã không bổ sung học vấn. Chị nói: “Sau khi tốt nghiệp phổ thông, tôi bắt đầu làm việc bán thời gian và tiên phong. Tôi từng làm nhiều công việc khác nhau và nhận thấy Đức Giê-hô-va luôn giữ lời hứa là cung cấp điều chúng ta cần”. Hãy nhớ rằng mọi quyết định liên quan đến việc có chọn bổ sung học vấn hay không và chọn chương trình nào đều có mặt lợi và mặt hại. Vì thế, hãy tự hỏi: “Có nhiều mặt lợi hơn mặt hại không?”. (Đọc Phục truyền luật lệ 32:29; 1 Cô 10:23). Hãy xem một số yếu tố giúp bạn trả lời câu hỏi đó.

11. Tại sao điều quan trọng là xem xét thời khóa biểu của chương trình học? (Cũng xem các hình).

¹¹ Thời khóa biểu. Hãy xem bạn sẽ dành bao nhiêu tiếng mỗi tuần để tham dự lớp học, thực tập và làm bài tập về nhà. Bạn vẫn còn thời gian cho các hoạt động thiêng liêng và trách nhiệm gia đình không? (Phi-líp 1:10). Việc học đó có khiến bạn mệt đến nỗi không đủ sức soạn bài cho buổi nhóm họp hoặc học hỏi cá nhân không? Anh Jeroz ở Ấn Độ đã cảm thấy như thế. Anh cho biết: “Tôi thấy khó tập trung vào các hoạt động thiêng liêng. Đôi khi tôi bỏ nhóm họp. Nhìn lại, tôi tiếc vì đã dành quá nhiều thời gian và sức lực cho khóa học đó”. Tuy nhiên, có một số khóa học không tốn quá nhiều thời gian, như các khóa bán thời gian hay những khóa hầu như không có bài tập về nhà. Chẳng hạn, chị Rabeca ở Mozambique rất hài lòng với khóa học mình lựa chọn. Chị chia sẻ: “Khóa ấy chỉ mất hai tiếng mỗi ngày, nhờ đó tôi có thể tiếp tục làm tiên phong đều đều”.

12. Liên quan đến việc học, làm thế nào để tận dụng thời gian? (Truyền đạo 12:1)

¹² Thời gian đào tạo. Hãy xem chương trình học đó mất bao nhiêu tháng hoặc năm. Theo học chương trình đó có phải là cách tốt nhất để tận dụng thời gian không? (Ê-phê 5:​15-17). Bạn vẫn có thể dâng cho Đức Giê-hô-va điều tốt nhất trong khi còn trẻ, chẳng hạn như phụng sự trọn thời gian không? (Đọc Truyền đạo 12:1). Có những chương trình ngắn hạn hơn trong ngành đó không? Chẳng hạn, trường dạy nghề hoặc việc học nghề qua người khác có thể giúp bạn có những kỹ năng thực tế mà tốn ít thời gian và chi phí hơn trường đại học. Anh Mario ở Chile cho biết: “Tôi chọn một khóa học kỹ thuật kéo dài hai năm. Chương trình đó rẻ hơn học đại học. Tôi chỉ đến lớp bốn ngày mỗi tuần, nhờ thế tôi có thể làm tiên phong”.

13. Nếu ở xa gia đình trong khi đi học, một người có thể bị ảnh hưởng thế nào?

¹³ Địa điểm. Có thể bạn tìm được một chương trình học gần nhà. Còn nếu phải đến thành phố khác để học thì sao? Hoặc nói sao nếu chương trình đó đòi hỏi bạn phải sống ở ký túc xá? Hãy nhớ rằng việc sống xa gia đình có thể gây hại nghiêm trọng về thiêng liêng, đặc biệt nếu bạn ở chung với người không cùng đức tin (Châm 22:3; 1 Cô 15:33). Anh Matias ở Mozambique đã hoàn tất khóa học dài một năm với chi phí thấp. Dù vậy, anh hối tiếc về quyết định ấy. Tại sao? Anh cho biết: “Tôi phải dành cả năm đó ở trường nội trú. Mỗi ngày tôi bị cám dỗ làm điều sai. Theo tôi, không nên tham gia khóa học mà khiến mình phải xa gia đình”. Một chị ở Nga nói: “Tôi tránh những nguy hiểm và cám dỗ bằng cách sống ở nhà với cha mẹ thay vì sống với những sinh viên khác”. Bạn thậm chí có thể tìm khóa học trực tuyến.

14. Nguyên tắc nơi Lu-ca 14:28 có thể giúp bạn như thế nào khi xem xét việc bổ sung học vấn?

¹⁴ Chi phí. Một số khóa học thì không tốn nhiều tiền, hoặc có thể được chính phủ tài trợ. Trong những trường hợp đó, bạn có thể học kỹ năng cần thiết để kiếm được việc mà không cần phải trả nhiều tiền. Nhưng trong những trường hợp khác, việc bổ sung học vấn thì tốn kém. Cũng có thể có những chi phí khác, chẳng hạn như tiền học thêm hoặc dạy kèm để giúp bạn đạt tiêu chuẩn theo học chương trình. Một số khóa học đắt đỏ đến mức sinh viên phải mất nhiều năm để trả nợ. Anh Adilson ở Mozambique hối tiếc về khóa học mình đã chọn. Anh cho biết: “Gia đình tôi phải hy sinh tiền mua thức ăn và các nhu yếu phẩm khác để chi trả cho chương trình học dài bốn năm của tôi”. Khi xem xét một khóa học hay chương trình đào tạo, hãy tự hỏi: “Chi phí mất bao nhiêu? Mình hoặc gia đình có đủ khả năng chi trả không? Có lựa chọn nào ít tốn kém hơn không? (Đọc Lu-ca 14:28). Nếu phải vay tiền để học thì cần bao nhiêu thời gian để trả? Công việc sau này sẽ giúp mình có đủ tiền để vừa chu cấp cho bản thân vừa trả nợ không?”.—Châm 22:7.

15. Tại sao nên xem xét cơ hội có việc làm trước khi quyết định theo học một chương trình học?

¹⁵ Cơ hội có việc làm. Hãy xem xét thị trường lao động ở nơi bạn sống hoặc muốn sống. Chương trình học đó có giúp bạn tìm được việc không? Một số khóa học không đào tạo thực tế mà đa phần chỉ là lý thuyết hoặc tập trung vào những môn trí tuệ, học thuật hay triết lý (Cô 2:8). Một chị ở Ấn Độ chia sẻ: “Khóa học của tôi không giúp tôi có những kỹ năng thực tế mà các người chủ yêu cầu. Vì thế, tôi không tìm được việc trong ngành mình học”. Một số chương trình học khác thuộc về những ngành không có nhiều việc làm. Anh Sublime ở Cộng hòa Trung Phi đã hoàn tất khóa học sửa chữa máy điều hòa. Nhưng anh nói: “Nơi tôi sống, đa phần người ta tự sửa đồ nên khó tìm việc”.

16. Tại sao nên nghĩ đến công việc mà mình có thể tìm được sau khi học xong?

¹⁶ Cũng hãy nghĩ đến công việc mà rất có thể bạn sẽ tìm được. Bạn có thích công việc ấy không? (Truyền 3:​12, 13). Môi trường làm việc sẽ như thế nào? Có phải ngành đó có tiếng là không an toàn, cạnh tranh hoặc căng thẳng không? Thường thì công việc ấy được trả lương bao nhiêu? Có đủ để bạn chu cấp cho bản thân không? Bạn có phải thường xuyên học các lớp bồi dưỡng chuyên môn để giữ được việc không? Và quan trọng nhất là khi làm công việc ấy, bạn có thể đặt quyền lợi Nước Trời lên hàng đầu không? (Truyền 12:13). Dĩ nhiên, khi thị trường có ít công việc, chúng ta không thể kén chọn. Nhưng sự lựa chọn của bạn liên quan đến học vấn sẽ ảnh hưởng đến công việc sau này. Chị Tabitha ở Ấn Độ chọn khóa học may sáu tháng. Chị cho biết: “Tôi nghĩ rằng nghề thợ may sẽ giúp tôi làm tiên phong. Đó là nghề mà luôn có việc, thời gian thì linh động và không phải bỏ ra nhiều vốn”. Nhờ khóa học đó, chị tìm được công việc giúp mình làm tiên phong.

17. (a) Làm thế nào một tín đồ có thể tìm thông tin cần thiết để đưa ra quyết định khôn ngoan về học vấn? (b) Những nguyên tắc Kinh Thánh nào có thể giúp bạn quyết định khôn ngoan? (Xem khung “Các nguyên tắc Kinh Thánh nên xem xét”).

¹⁷ Chúng ta đã thảo luận những yếu tố nên xem xét về việc bổ sung học vấn. Làm thế nào bạn có thể tìm hiểu về chương trình học mà mình quan tâm để đưa ra quyết định khôn ngoan? Hãy đến cơ sở đào tạo hoặc truy cập trang web của họ. Hãy tìm hiểu xem có nhiều việc trong ngành đó hay không. Bạn cũng có thể hỏi ý kiến của những người đã học xong chương trình đào tạo tương tự hoặc làm việc trong ngành đó (Châm 13:10). Hãy hỏi họ: “Chương trình học hoặc công việc đó có mặt lợi và mặt hại nào?”. Hãy nói chuyện với những người đang vui mừng phụng sự Đức Giê-hô-va (Châm 15:22). Họ gợi ý chương trình học và công việc nào? Có thể họ đề cập đến một công việc mà bạn chưa nghĩ đến.

18. Chúng ta nên nhớ điều gì?

¹⁸ Như chúng ta đã xem, việc bổ sung học vấn có cả mặt lợi và mặt hại. Vì thế, hãy cầu nguyện và cân nhắc các lựa chọn của mình. Hãy nhớ rằng việc bổ sung học vấn có thể giúp mình ổn định kinh tế phần nào, nhưng cách duy nhất để thật sự hạnh phúc là có tình bạn mật thiết với Đức Giê-hô-va (Thi 16:​9, 11). Ngài luôn chăm sóc cho dân ngài, bất kể trình độ học vấn của họ (Hê 13:5). Nói sao nếu bạn đã quyết định bổ sung học vấn? Điều gì có thể giúp bạn giữ mối quan hệ mật thiết với Đức Giê-hô-va trong khi học? Bài tới sẽ xem xét đề tài này.