E se Siẹ Ofovwin vẹ Ozighi Egbe No?
Iroro sansan yen muẹ ihwo vwọ họnra. Ihwo evo họnra kidie ayen guọnọre nẹ ewene vwomaphia vwẹ uweren yẹrẹ usuon rẹ ẹkuotọ, ọtiọyen ji te fikirẹ oshenyẹ. Efa ke rha họnra fikirẹ otọ vẹ efe rehẹ evun rẹ otọ na. Ẹghwọ rẹ ọke grongron vwẹ uvwre rẹ ẹga yẹrẹ ihwo re jẹ ephẹrẹ sansan yen so ifovwin buebun. Die yen ihwo ruẹ rere ayen vwọ dobọ rẹ ohọnre ji ufuoma sa vwọ dia? Ayen ghini se ru ọtiọyen ẹfẹrọvo?
Drazen_/E+ via Getty Images
OBO RE SA NẸRHẸ UWEREN YOVWINPHIYỌ
Obo ra guọnọre: E vwo ru akpeyeren rẹ ihwo yovwinphiyọ. Ọnana se siẹ obẹnbẹn rẹ, ihwo evo vwori jẹ efa vworii rọ tobọ ma sua ofovwin no yẹrẹ sio kpotọ.
Obẹnbẹn rọ herọ: Igọmẹti na che wene oborẹ ayen ghwọrọ igho wan. Vwẹ 2022, igho rọ joma te idọla oduduima 34.1 (U.S.) yen a ghwọrọ phiyọ erọnvwọn re cha nẹrhẹ akpeyeren rẹ ihwo yovwinphiyọ vwẹ ẹkuotọ buebun rere ufuoma sa vwọ dia. Ẹkẹvuọvo, ọyena ẹkẹn 0.4 rẹ ujorin rẹ igho ra ghwọrọ phiyọ irueru rẹ ofovwin vwẹ ukpe vuọvo yena.
António Guterres, rọ dia osiọbe rẹ United Nations da ta: “A ghwọrọ igho vẹ ekuakua buebun phiyọ ifovwin vwọ vrẹ obo ra sa vwọ dobọ rẹ ifovwin ji ji ru akpeyeren rẹ ihwo yovwinphiyọ.”
Obo ri Baibol na tare: Igọmẹti vẹ ikoko sansan rẹ akpọ na sa vwẹ ukẹcha kẹ igbere, ẹkẹvuọvo ayen che se si ọbẹnvwẹ no karekaree.—Urhi Rivẹ 15:11; Matiu 26:11.
ỌPHỌ RẸ UFUOMA
Obo ra guọnọre: A vwọ rhuẹrẹ ẹghwọ phiyọ yẹrẹ dobọ rọyen ji womarẹ iroroẹjẹ vẹ erọnvwọn efa re se ru rere ufuoma sa vwọ dia vwọ kẹ ẹko ivẹ na.
Obẹnbẹn rọ herọ: Ọ sa dianẹ ihwo evo roro nẹ ọghware herọ, efa guọnọre nẹ ọrayen ghwruu, yẹrẹ rhọnvwe phiyọ arhuẹrẹ naa. Ọnana mi rhi phi ohra phiyọ ọphọ rẹ ufuoma na.
“Ọ dia ọkieje yen ọphọ rẹ ufuoma vwẹ uvwre rẹ ẹko rẹ ihwo vwọ wiaan. Ọphọ rẹ ẹkuotọ ivẹ rere vẹ ẹwẹn rẹ ayen vwo phioba phiyọ ofovwin sa bra mamọ tẹdia ọ me rhe so ofovwin efa vwẹ obaro na.”—Raymond F. Smith, American Diplomacy.
Obo ri Baibol na tare: Ofori nẹ ihwo “guọnọ ufuoma.” (Une rẹ Ejiro 34:14) Ẹkẹvuọvo ihwo buebun nonẹna “fuevu-un, . . . ota rẹ ohwo ọfa cha ro aye-en, . . . cha shẹ ihwo.” (2 Timoti 3:1-4) Iruemu nana nẹrhẹ ọ bẹn kẹ isun rẹ akpọ na rẹ ayen vwọ rhuẹrẹ kugbe.
RA VWỌ GHWỌRỌ EKUAKUA RẸ OFOVWIN YẸRẸ SI AYEN KPOTỌ
Obo ra guọnọre: A vwọ ghwọrọ ekuakua rẹ ofovwin yẹrẹ si ayen kpotọ, marho kẹ ibọmbu ri nuklẹ vẹ efa tiọyena.
Obẹnbẹn rọ herọ: Ẹgborho na guọnọ ghwọrọ ekuakua rẹ ofovwin rayeen, yẹrẹ si ayen kpotọọ kidie oshọ mu ayen nẹ ayen de ru ọyena, ẹgba che nẹ obọ rayen, ayen je cha sa chochọn rẹ oma rayeen. Ọ da tobọ dianẹ ẹgborho na ghwọrọ ekuakua rẹ ofovwin rayen eje, ayen che se si oboresorọ ihwo vwọ họnra noo.
“Igọmẹti buebun veri nẹ 1991 da wan nu, ayen cha ghwọrọ ekuakua rẹ ofovwin rayen, ẹkẹvuọvo ayen ru ọtiọyeen, ọtiọyen ji te owọẹjẹ sansan re se vwo si imuoshọ kugbe ẹghwọ rọhẹ uvwre rẹ ẹgborho sansan kpotọ, rere ufuoma vẹ ofuvwegbe sa vwọ dia akpọ na.”—“Securing Our Common Future: An Agenda for Disarmament.”
Obo ri Baibol na tare: E jẹ ihwo yanjẹ ekuakua rẹ ofovwin vwo rere ayen “duvwu oda rayen phihọ ighwro.” (Aizaya 2:4) Jẹ o ji fo nẹ e ru vrẹ ọtiọyen kidie ubiudu rẹ ohwo yen ozighi egbe da tuan phiyọ.—Matiu 15:19.
OBỌECHURO RẸ OBO RA VWỌ KẸNOMA KẸ OFOVWIN
Obo ra guọnọre: Ẹgborho buebun rhọnvwere rẹ ayen vwọ chochọn rẹ omoma rayen vwo nẹ abọ rẹ ivwighwrẹn rayen. Ayen niro nẹ ẹgborho ọvo cha rhọnvwe phi ofovwiin ọ da dianẹ ẹgborho buebun yen o che nene họnre.
Obẹnbẹn rọ herọ: Oshọ ra vwọ họnre ẹgborho buebun ẹsiẹvo cha sa ghwa ufuoma rhee. Ọ dia ọkieje yen ẹgborho vwo ruẹ nene ive rayeen, ọ je dia ọkieje yen oborẹ ayen cha vwọso ivwighwrẹn rayen vẹ ọke rẹ ayen che vwo ru ọtiọyen ji vwo shephiyọ ohwohwoo.
“Dede nẹ League of Nations vẹ United Nations wianre gangan vwọ vwẹ ukẹcha kẹ igọmẹti vwo vwo obọechuro, jẹ obọechuro rayen na sa dobọ rẹ ofovwin jii.”—“Encyclopedia Britannica.”
Obo ri Baibol na tare: Ọyen obo ri yovwinri siẹrẹ ihwo buebun de si uyovwin koko wiankugbe. (Aghwoghwo 4:12) Ẹkẹvuọvo avwanre cha sa vwẹroso usuon vẹ ikoko rẹ akpọ na vwọ kẹ ufuoma vẹ ofuvwegbee. “Wọ vwẹroso isun rẹ ihworakpọọ; ohworakpọ vuọvo che se sivwin uwee. Vwẹ ọke rẹ ayen de ghwu, kẹ ayen rhivwin kpo ekpẹn na; vwẹ ẹdẹ yena iruo rayen ejobi vwoba.”—Une rẹ Ejiro 146:3, 4, Today’s English Version.
Dede nẹ ẹgborho buebun davwẹngba rere ufuoma sa vwọ dia, a je mrẹ ifovwin buebun re phia.