CAROL APPLEBY | AAMU
Ua tauturu Iehova ia ˈu ia aupuru i ta ˈu na pae tamarii
Mai to ˈu tamariiraa mai â, ua ora vau i te pae apatoerau no Yorkshire i Beretane i pihai iho i te oire no Malton. E vahi nehenehe mau. Te vai ra te mouˈa, te mau uru raau, te mau faaapu ruperupe, te mau purumu tioioi, te mau fare ofai e te mau oire iti haviti mau. Mea au roa no te aupuru i ta ˈu na tamarii e pae. E ere râ i te mea ohie i te mau taime atoa, e faataa ˈtu vau.
Ua paari au i roto i te hoê fare faaamuraa animara nainai e to ˈu mama, to ˈu papa, e piti taeae e e piti tuahine. E moa ta matou, e puaa e te puaatoro. Parau mau, mea titauhia ia ohipa puai, mea oaoa râ matou.
I te 14raa o to ˈu matahiti i ta matou faaamuraa animara
E haere na matou i te fare pure a te pǔpǔ faaroo Méthodiste no roto mai i te haapaoraa Porotetani. Mea ite papa i te himene, tei roto ïa oia i te pǔpǔ himene e e haere atoa na ratou e himene i roto i te tahi atu mau fare pure. E fare pure rarahi hamanihia i te ofai e mea toˈetoˈe roa i te tahi mau avaˈe. Mea pinepine au i te haere na muri iho ia papa. Ua faataahia te mau parahiraa i mua no te feia tiaraa teitei. E tia papa i mua roa no te himene, area vau, e parahi ïa i muri roa. Noa ˈtu râ, mea au roa na ˈu ia faaroo ia papa ia himene.
E haere mai na o mami, te mama o papa, e farerei ia matou i te mau Tapati atoa. Tera râ, i te 16raa o to ˈu matahiti, ua pohe o ˈna. Ua mauiui roa vau, ua hinaaro vau e ite teihea roa oia e e ite faahou anei au ia ˈna. No reira ïa vau i haere ai e farerei i te hoê vahine hiˈohiˈo e rave rau taime. Mea toˈetoˈe e mea reporepo roa to ˈna fare e ua huru ê roa vau. Ua hinaaro noa vau e ite teihea o mami, aita râ te vahine i nehenehe e pahono mai.
Tau matahiti i muri aˈe, ua titau manihini mai te hoê fetii Ite no Iehova o to ˈu papa ia haere i te hoê putuputuraa. Ua haere au noa ˈtu ua faaroo vau mea huru ê roa ta ratou haapaoraa. I tera putuputuraa, ua ani mai te hoê vahine hamani maitai e hinaaro anei au e haapii i te Bibilia na muri ia ˈna. Mea na reira vau i te haamataraa i te haere na nia i te eˈa o te ora. I te omuaraa, ua faaohipa vau i ta matou huriraa Bibilia, te King James Version, no te mea ua parau mai to ˈu mama te faaohipa nei te mau Ite no Iehova i te hoê huriraa tano ore. I muri mai to ˈu taaraa mea hape tei parauhia mai.
Ua oaoa roa vau i te mau mea ta ˈu e haapii ra i roto i te Bibilia, to ˈu iho â râ iteraa te taoto ra mami i roto i te pohe e e nehenehe ta ˈu e farerei faahou ia ˈna i te tia-faahou-raa!a A haere noa ˈi ta ˈu haapiiraa i mua, ua taa ia ˈu aita vau i ite i te hoê noa ˈˈe mea no nia i te Atua aore ra i te Bibilia. Aita atoa o papa o tei haere na i te pureraa i tera rahiraa matahiti i ite noa ˈˈe i te tahi mea no nia i te Atua. E rave rahi taime ua himene matou i te himene “O Iehova to ˈu tiai,” aita râ matou i ite o vai mau na o ˈna.
Te faaipoiporaa e te patoiraa
Ua anaanatae to ˈu hoa o Ian i te parau mau e ua haamata oia i te haapii i te Bibilia. Ua haere ta ˈna haapiiraa i mua e ua faaea atoa oia i te puhipuhi i te avaava. Ua faaipoipohia mâua i te avaˈe Tetepa 1971. Tera râ, aita i maoro, ua faaruru mâua i te hoê tupuraa o tei tamata i to mâua faaroo i te taime a pohe taue ai te mama o Ian. Ua hinaaro te mau fetii e te mau hoa piri ia amui atoa mâua i roto i ta ratou mau faanahoraa no te hunaraa. I tera mau taime, e rave rahi o ratou tei puhipuhi i te avaava e tei taero roa i te ava. Ua riro ei faahemaraa rahi no Ian.
Ma te peapea, ua topa o Ian i roto i te herepata. E ere i te mea ohie no ˈna ia faaohipa i te mea ta ˈna e haapii ra. Ua haamata oia i te mairi i ta ˈna haapiiraa e te tahi mau putuputuraa. Area o vau nei, ua haafaufaa ïa i ta ˈu haapiiraa Bibilia, te mau putuputuraa e te taviniraa. Ua bapetizohia vau i te 9 no Mati 1972 e ua haere mai o Ian e hiˈo i to ˈu bapetizoraa. Tera râ, ua patoi mǎrû noa oia i te parau mau. Na mua roa, ua haamata na nia i ta tatou mau papai, te pororaa e i te pae hopea, ua onoono oia ia apee au ia ˈna i te fare inuraa no te oroa Noela e te mau oroa mahana fanauraa. I te tahi taime, ua apee noa vau no te faatura ia ˈna ma te haapao râ eiaha e rave i te tahi ohipa o te ore e tuati i te mau Papai.b E haere na vau i roto i te piha haumitiraa no te mau vahine e pure ma te tuutuu ore no te ani ia Iehova ia tauturu mai ia tapea i to ˈu taiva ore e te hoê manaˈo haava maitai. Ua ite au ua turu noa mai Iehova ia ˈu.
E toru tamaroa ta mâua Ian, o Philip, Nigel e Andrew. I te mea e taata faahoro pereoo taihaa i te vahi atea o Ian, mea varavara oia i pihai iho ia matou i te hebedoma. Ua tutava e ua rave au i tei maraa ia ˈu no te riro ei vahine maitai, e i te hoê â taime, e tavini hope roa ia Iehova. E haere au e poro aita anaˈe o ˈna ia matou e ia hoˈi mai oia i te fare i te mau hopea hebedoma, e faaea ïa vau i pihai iho ia ˈna. E haapao maitai au eiaha e faaino ia ˈna i mua i ta mâua mau tamarii.
Mea rahi to ˈu mau hoa i roto i te amuiraa e ua farerei vetahi o ratou ia mama e o papa. I roto i te tau, ua piri roa vetahi e to ˈu na metua. I te poheraa te hoê taeae tei herehia e ta matou amuiraa, ua haere mai mama i te Piha a te Basileia no to ˈna hunaraa. I muri mai, ua haamata mama e o papa e to ˈu taeae o Stanley e ta ˈna vahine Averil i te haapii i te Bibilia e ua bapetizohia ratou.
Hoê tamaroa e hoê tamahine ta Stanley raua Averil. Ua oaoa mâua Averil i te haere i roto i te taviniraa e ta mâua mau tamarii. Aita to mâua Averil e pereoo, mea na avae noa mâua ia haere i roto i te taviniraa ma te turai i te pereoo aiû ma te oaoa rahi. O Andrew to roto i te pereoo aiû, o Nigel tei parahi i nia iho. Area o Philip, e haere ïa na i pihai iho mai ia mâua ma te tapea noa i te pereoo aiû.
To matou fare ie a haere ai i te hoê tairururaa na muri ia Philip, Nigel e to ˈu papa
Te haapiiraa i ta ˈu mau tamarii
I muri mai, ua fanau faahou mai ta mâua e piti tamarii, o Caroline e o Debbie. Ua faaoti papu vau i te haapii i ta ˈu mau tamarii o vai o Iehova, oia atoa ia tavini ia ˈna. Ua tutava vau i te faaohipa i te mau aˈoraa atoa e vai ra i roto i te Bibilia no te mau metua. Ua pûpû vau i to ˈu ora ia Iehova e ua hinaaro vau ia ite ta ˈu mau tamarii te tapea ra vau i ta ˈu parau ma te pee i ta Iehova mau aratairaa.
Hoê o te mau irava matamua ta ˈu i tamau aau, o te Korinetia 1, 15:33 o te na ô ra: “E ino te haerea maitai i te amuimuiraa i te feia iino.” I te hoê tairururaa, ua faatia te hoê tuahine eaha ta ˈna i faaitoito i ta ˈna mau tamarii. Ia oti anaˈe te haapiiraa, eiaha ratou e amuimui faahou i te mau hoa haapiiraa. Ua hinaaro vau e na reira atoa, e ere râ i te mea ohie. I te tahi taime, e haere omoˈe te mau tamaroa no te tue i te popo e te mau hoa haapiiraa. Mea rahi te mau hoa haapiiraa ia hiˈohia mea maitai, tera râ aita ratou e tavini ra ia Iehova. E itehia te reira na nia i ta ratou huru paraparau e to ratou haerea.
I te hoê mahana, ua parau vau i ta ˈu mau tamaroa mai te peu e hinaaro ratou e tue i te popo i muri aˈe i te haapiiraa, o vau ïa te hauti na muri ia ratou. Aita râ ratou i anaanatae, aita hoi au i ite maitai i te hauti. Aita râ vau i tuu, ua tamau noa vau i te tauturu ia ratou ia ite i te faufaaraa ia maiti i to ratou mau hoa ma te paari. E i te pae hopea, na te mau tamaroa iho â i ite mai i te ravea no te faaanaanatae ia ratou iho ma te ore e amuimui i te feia aita e tavini ra ia Iehova.
Te tahi atu irava ta ˈu e haamanaˈo noa oia hoi te Ioane 1, 2:17 o te na ô ra: “Fatata atoa teie nei ao i te mou e ta to te ao atoa e hinaaro ra. Area te taata e rave i te hinaaro o te Atua, e vai noa mai ïa e a muri noa ˈtu.” Ua ite au e mou te ao a Satani. Ta ˈu fa, o te tautururaa ïa i ta ˈu mau tamarii ia tavini i te Atua e ia faaoaoa ia ˈna. Ia tupu anaˈe te fifi, noa ˈtu mea haihai roa, e pure au no te ani i te tauturu e e ite mai iho â vau i te aratairaa i roto i te mau Papai. Ia faaite anaˈe au i ta te Bibilia e parau ra, e ite te mau tamarii e ere na ˈu, na Iehova râ e aratai ia ratou. Ua tutava vau i te faaitoito ia ratou na roto i ta ˈu mau parau e to ˈu hiˈoraa, e ua manuïa! Ei hiˈoraa, mai to ratou tamariiraa mai â, na ratou iho e hoˈi e farerei i te feia ta ratou e poro, ua faaitoito e ua faaoaoa te reira ia ratou.
Ua ite au mea faufaa roa te mau putuputuraa. Taeraa i te hoê taime, ua tapao vau ua rohirohi roa te mau tamarii i te putuputuraa o te hebedoma. Ua imi au i te tahi ravea. Mai te peu e putuputuraa ta matou i tera po, na ˈu e haere e tii ia ratou i te fare haapiiraa e e faatamaa rii ia ratou, e i muri iho, e taoto rii matou. Ia maˈi-anaˈe-hia râ hoê o matou e eita oia e maraa no te haere roa i te vahi putuputuraa, i tera noa taime e mairi ai matou i te putuputuraa. E hiˈopoa râ matou i te fare te mau tumu parau o tera po. Mai te peu e hinaaro matou e mataitai i te afata teata, e faaoti na mua matou i ta matou putuputuraa. I te tahi râ mau taime, e hoˈi mai o Ian i te fare. Oioi roa matou i te tahuna i ta matou mau buka e i te tuama i te afata teata.
Ua tuu atoa matou i te haamoriraa utuafare i te parahiraa matamua. I te tahi taime, e paraparau matou no nia i te ohipa e ravehia ra i te pu a te mau Ite no Iehova e eaha te tuhaa ohipa ta te mau tamarii e hinaaro e rave i ǒ.
Mai te aui i te atau: Ta ˈu mau tamarii here: Philip, Caroline, Debbie, Andrew e Nigel
E riro ei taata poro evanelia ta matou fa
Fatata Philip, ta mâua matahiapo, i te faaoti i ta ˈna tau haapiiraa. I te 16raa o to ˈna matahiti, ua pûpûhia mai ia ˈna hoê ohipa taime taatoa ei taata tataî pereoo e hoê ohipa afa taime ei taata tamâ hiˈo. Aita râ o ˈna i anaanatae i te ohipa tamâ hiˈo. No ˈna, mea maitai aˈe ia rave i te ohipa taime taatoa no te aufau i te mau haamâuˈaraa a te utuafare. Ua haaferuri râ vau ia ˈna na to ˈna papa tera hopoia, e ere râ na ˈna. E aita hoi matou i ere noa ˈˈe i te tahi mea. Mai te peu e maiti oia i tera ohipa afa taime, e nehenehe o ˈna e riro oioi mai ei pionie.
Ua haamata Philip i te taviniraa pionie tamau i te hoperaa ta ˈna tau haapiiraa, area vau, ua rave ïa i te taviniraa pionie tauturu i te tahi mau avaˈe. I te hoperaa ta Nigel tau haapiiraa, ua faaô atoa o ˈna i roto i te taviniraa pionie tamau e i ǒ atoa vau i te na reiraraa. Ua manaˈo vau mai te peu e rave au i teie taviniraa hoê matahiti te maoro, e nehenehe au e turu i ta ˈu mau tamaroa i roto i te pororaa e e apiti atu ai i te Haapiiraa no te mau pionie. I muri mai, ua apiti mâua Nigel i te hoê â Haapiiraa no te mau pionie.
Mai te omuaraa mai â, ua au roa vau i te taviniraa pionie e ua ite au e horoa vau i te hiˈoraa maitai i ta ˈu mau tamarii. E mauruuru rahi to ˈu ia Iehova, na ˈna i tauturu mai ia ˈu ia rave i teie taviniraa 35 matahiti te maoro. Ahani ua ite Ian, eita o ˈna e vaiiho ia ˈu ia rave i tera taviniraa. Tera râ, ua faanaho noa vau i te poro aita anaˈe Ian i te fare, e ia hoˈi mai oia, e faaea ïa vau i pihai iho ia ˈna.
I muri mai, ua fariihia Nigel ia rave i te ohipa i te pu a te mau Ite no Iehova. I reira, ua fanaˈo oia i te mau hoa maitatai e te faaineineraa maitai roa o tei tauturu ia ˈna ia riro mai ei taata feruriraa paari. Ua haere o Philip raua Andrew i te Haapiiraa faaineineraa no te taviniraa.c I ta ˈu hiˈoraa, e tamarii raua i te haereraa ˈtu, i te hoˈiraa mai râ, ua riro mai ïa ei taata paari. (Petero 1, 5:10) E horoa Iehova i te haapiiraa faahiahia no te faaineine i ta ˈna mau tavini. E mauruuru rahi to ˈu ia Iehova e i ta ˈna faanahonahoraa no te faaineineraa ta taˈu mau tamaroa i fanaˈo.
A haere ai i roto i te pororaa
Te mau tupuraa fifi
I te roaraa o te mau matahiti, ua faaruru vau i te mau tupuraa fifi. Te tupuraa fifi rahi roa ˈˈe, o te taivaraa ïa o ta ˈu tane faaipoipo. I muri aˈe 33 matahiti, ua faarue oia ia ˈu e ua faaea i te tahi atu taata. Te tahi atu fifi, o te iteraa ïa i to ˈu na metua i te paari-roa-raa. Ua mauiui roa vau i te poheraa to ˈu papa i Mati 1997. Toeraa mai, o to ˈu anaˈe ïa mama i to ˈna fare e eita hoi o ˈna e faahoro i te pereoo. Ua oto roa oia e ua moˈemoˈe atoa. Pinepine ïa vau i te niuniu e te ani atu e hinaaro anei o ˈna ia haere atu vau e tii ia ˈna no te hoˈi e farerei i te feia i porohia. Tau matahiti i muri aˈe, ua faaoti oia e rave atoa i te taviniraa pionie. Ua tauturu te reira ia ˈna ia tapea i te hoê feruriraa maitai e ia taa atoa mea faufaa o ˈna. Ua oaoa o ˈna i na ahuru matahiti i roto i tera taviniraa tae noa ˈtu i to ˈna poheraa.
E ere i te mea ohie ia haapii e pae tamarii ia tavini ia Iehova. Ua ite au mea faufaa na te tamarii iho â e maiti e tavini anei ia Iehova aore ra eita. Eita ta ˈu e nehenehe e faahepo ia ratou, e nehenehe râ vau e pee i te aratairaa a te Atua e e tutava i te haapii i ta ˈu mau tamarii na roto i ta ˈu mau parau e to ˈu hiˈoraa maitai. Ua oaoa roa vau ua maiti ta ˈu mau tamarii i te tavini i te Atua.d Auê au i te mauruuru ia Iehova i te tautururaa mai ia aupuru i ta ˈu mau tamarii.
Na muri i ta ˈu mau tamarii i teie mahana
a A mataitai i te video Eaha te tupu ia pohe te taata?
b A hiˈo i te faataaraa hau 5 “Te mau oroa” i roto i te buka Ia ora oe e a muri noa ˈtu!
c Ua monohia teie haapiiraa i te Haapiiraa no te feia poro i te parau apî oaoa o te Basileia.
d I teie mahana, te tavini ra Philip ei taata haapii i te mau haapiiraa a te mau Ite no Iehova i Irelane. E taeae haapao o Nigel i te tahi piha tairururaa i Beretane. E matahiapo o Andrew e a 30 matahiti atu ra o ˈna i roto i te taviniraa pionie. E pae matahiti Caroline i roto i te taviniraa pionie, area Debbie, e faaea oia i te fare e e tauturu oia ia Carol ia poro.