Haaputapûraa i te mau mafatu na roto i te aravihi no te haapapu i te manaˈo
E RAVE rahi taata e hiˈo ino nei i te parau ra “haapapu i te manaˈo.” E faahaamanaˈo paha te reira ia ratou i te hoê taata hoo taoˈa faahepo rahi aore ra i te hoê parau faatianiani i faaineinehia no te haavare aore ra no te ume i te taata hoo. I roto atoa i te Bibilia, i te tahi taime, mea ino te parau ra haapapu i te manaˈo, e au i te hoê aratairaa i te ino aore ra te hoê haavareraa rahi. Ei hiˈoraa, ua papai te aposetolo kerisetiano Paulo i to Galatia e: “I horo maitai na hoi outou, na vai outou i arai i ore outou i haapao ai i te parau mau? E ere tena na [“haapapuraa i te,” MN] manaˈo i to ˈna, to tei haamau ia outou na.” (Galatia 5:7, 8) Ua faaara atoa Paulo i to Kolosa no nia i te vaiihoraa i te hoê taata ia ‘haavare mai ia ratou i te parau taparu [“haapapuraa i te manaˈo,” MN].’ (Kolosa 2:4) Ua taaihia te haapapuraa i te manaˈo mai teie i te mau parau î i te paari i niuhia i nia i te mau mea hape.
I roto râ i te piti o ta ˈna episetole ia Timoteo, ua faaohipa te aposetolo Paulo i te parau ra haapapu i te manaˈo i roto i te tahi atu auraa. Ua papai oia e: “Ia mau maite râ oe i ta oe i haapii ra, i tei [haapapuhia to oe manaˈo ia tiaturi oe], ua ite hoi oe [na teihea mau taata i haapii mai ia oe].” (Timoteo 2, 3:14; MN) I te ‘haapapuraahia to ˈna manaˈo ia tiaturi oia,’ aita Timoteo i umehia e to ˈna mama e to ˈna mama ruau, tei haapii ia ˈna i te mau parau mau a te mau Papai.—Timoteo 2, 1:5.a
A mau ai oia i te fare tapearaa i Roma, ua poro maite Paulo i te taata e rave rahi, “[“ma te haapapu i te manaˈo no nia,” MN] i te mau parau o Iesu i roto i te ture a Mose, e te mau peropheta ra, mai te poipoi mai â e ahiahi noa ˈtura.” (Ohipa 28:23) Te haavare ra anei Paulo i te feia e faaroo ra ia ˈna? Aita roa ˈtu! Papu maitai ïa, e ere noa te haapapuraa i te manaˈo i te mea ino.
Ia faaohipahia te reira na roto i te hoê auraa maitatai, te auraa o te tumu o te parau Heleni i hurihia na roto i te parau ra “haapapu i te manaˈo,” e faatupu ïa i te tiaturi, e faataui i te manaˈo na roto i te haaferuriraa maitai e te tano. No reira e nehenehe te hoê taata e faatere i te haapiiraa e patu i nia i te niu o te mau Papai, ma te faaohipa i te haapapuraa i te manaˈo no te faatupu i roto ia vetahi ê i te tiaturi i te parau mau o te Bibilia. (Timoteo 2, 2:15) Inaha, o te hoê tapao teie o te taviniraa a Paulo. Tae noa ˈtu te taata tupai auro ra o Demeterio, o tei manaˈo e mea hape te mau haapiiraa kerisetiano, tei tapao e: “E taata rahi ta teie nei taata ta Paulo i [“haapapu i te manaˈo,” MN], eiaha i Ephesia anaˈe nei, ua huru ati hoi Asia atoa, e ua haapiˈo hoi ia ratou i te parauraa ˈtu e, e ere i te atua tei hamanihia e te rima taata nei.”—Ohipa 19:26.
Faaohiparaa i te haapapuraa i te manaˈo i roto i te taviniraa
Ua haapii Iesu Mesia i te feia i pee ia ˈna e: “E teie nei, e haere outou e faariro [i te mau taata no te mau nunaa] atoa ei pǐpǐ, a bapetizo atu ai ia ratou i roto i te iˈoa o te Metua, e no te Tamaiti, e no te [varua moˈa]; ma te haapii atu ia ratou i te haapao i te mau mea atoa ta ˈu i parau atu ia outou na: e inaha, tei pihai atoa iho vau ia outou, e tae noa ˈtu i te hopea o [te faanahoraa o te mau mea].” (Mataio 28:19, 20; MN) I roto hau atu i te 230 fenua, te faaroo nei te mau Ite no Iehova i teie faaueraa. I te mau avaˈe atoa i roto i ta ratou matahiti taviniraa 1997, ua faatere ratou i te hoê faito au e 4 552 589 haapiiraa Bibilia i te utuafare na te ao atoa nei.
Mai te peu e ua haamaitaihia outou na roto i te faatereraa i te hoê haapiiraa Bibilia i te utuafare, e nehenehe paha outou e faaineine aˈena no te faaruru i te mau fifi o te faaohiparaa i te aravihi no te haapapu i te manaˈo. Ei hiˈoraa, a feruri na e i ta outou haapiiraa i mua nei, e hiti mai te hoê uiraa no nia i te Toru Tahi. Nafea ïa mai te peu e ua ite outou e e tiaturi ta outou taata haapii i teie haapiiraa? E nehenehe paha outou e horoa ˈtu na ˈna i te hoê buka o te tuatapapa i teie tumu parau. Ia oti oia i te taio i te reira, e manaˈo paha outou e ua haapapuhia to ˈna manaˈo e e ere te Atua e o Iesu i te hoê â taata. Ia vai noa mai râ te tahi mau uiraa, nafea ïa outou e rave ai?
A faaroo maitai atu. E tauturu te reira ia outou ia faataa eaha mau ta ta outou taata haapii e tiaturi aˈena no nia i te hoê tumu parau. Ei hiˈoraa, ia parau ta outou taata haapii e: “E tiaturi au i te Toru Tahi,” e nehenehe outou e rave oioi noa i te hoê tauaparauraa i nia i te Bibilia no te faaite i te hape o teie haapiiraa. Teie râ, e rave rahi tiaturiraa no nia i te Toru Tahi. E nehenehe ta outou taata haapii e tiaturi i te hoê parau taa ê roa i ta outou e faataa ei haapiiraa o te Toru Tahi. Hoê â te mau mea e nehenehe e parauhia no nia i te tahi atu â mau tiaturiraa, mai te fa-faahou-raa i roto i te tino ê, te pohe-ore-raa o te nephe, e te faaoraraa. No reira, a faaroo maitai hou a paraparau ai. Eiaha e manaˈo haere noa no nia i te mau mea ta te taata haapii e tiaturi ra.—Maseli 18:13.
A ui i te mau uiraa. E nehenehe outou e faahiti i teie: ‘Mai mutaa iho mai â to oe tiaturiraa i te Toru Tahi? Ua rave aˈena anei oe i te hoê tuatapaparaa hohonu no nia i ta te Bibilia e parau ra no nia i teie tumu parau? Mai te peu e e melo te Atua no te hoê toru tahi, eita anei ta ˈna Parau, te Bibilia, e faaite tahaa mai te reira ia tatou e ma te maramarama?’ I roto i te haapiiraa i te taata haapii, a faaea pinepine no te ui i te mau uiraa mai teie: ‘E auraa taa ê anei to ta tatou i haapii e tae roa mai i teie nei no oe?’ ‘E farii anei oe i teie faataaraa?’ Na roto i ta outou faaohiparaa aravihi i te mau uiraa, e faaô outou i te taata haapii i roto i te haapiiraa. Eiaha oia e faaroo noa ia outou e vauvau i te hoê tumu parau.
A faaohipa i te haaferuriraa tano maitai. I roto i te tauaparauraa i te haapiiraa o te Toru Tahi, ei hiˈoraa, e nehenehe paha outou e parau i ta outou taata haapii e: ‘I to Iesu bapetizoraahia, e reo tei tae mai no te raˈi mai, i te na ôraa e: “Tau tamaiti here oe, ua mauruuru roa vau ia oe.” Ahiri te Atua i vai mau na i nia i te fenua e te bapetizohia ra oia, e faatae anei oia i to ˈna reo i nia i te raˈi a faahoˈi faahou mai ai ia nehenehe taua mau parau ra e faaroohia i nia i te fenua? E ere anei te reira i te haavarevareraa? E nehenehe anei ta te Atua, o “te ore e tia ia haavare,” e rave i te hoê ohipa haavare mai teie?’—Luka 3:21, 22; Tito 1:1, 2.
E horoa pinepine mai te haaferuriraa tano maitai i te hopea maitai ia hohorahia ma te huru haapao maitai. A hiˈo na i te hiˈoraa o te hoê vahine e mairi tatou ia ˈna o Barbara. I roto i to ˈna oraraa taatoa, ua tiaturi noa oia e o Iesu te Atua e e melo oia no te hoê toru tahi e tei roto atoa te varua moˈa. Ia tae râ i te hoê taime, ua parau te hoê o te mau Ite no Iehova ia ˈna e e piti taata taa ê maitai te Atua e o Iesu, e ua faaite oia ia ˈna i te mau irava no te haapapu i ta ˈna i parau.b Aita Barbara i nehenehe aˈe e patoi i te Bibilia. I taua noâ taime ra, ua peapea roa oia. Inaha hoi, mea au roa na ˈna te haapiiraa o te Toru Tahi.
Ua haaferuri noa te Ite ra ia Barbara ma te faaoromai. “Mai te peu e te tamata ra oe i te haapii mai ia ˈu e ua aifaito na taata toopiti,” ta ˈna ïa i ani, “eaha te auraa fetii ta oe e ite mai no te horoa mai i te faahohoˈaraa na ˈu?” Ua feruri aˈera oia no te hoê taime poto e pahono mai nei: “E faaohipa paha vau i na taeae toopiti.” “Oia mau,” ta te Ite ïa i pahono atu. “Peneiaˈe na maehaa mau. Na roto râ i to ˈna haapiiraa mai ia tatou ia hiˈo i te Atua mai te Metua e ia ˈna iho mai te Tamaiti, eaha te poroi ta Iesu e horoa mai ra?” “Te taa ra ia ˈu,” ta Barbara ïa i pahono, ma te faaaraara maitai i to ˈna mata. “Te faataa ra oia i te hoê mai te taata paari aˈe e te rahi aˈe to ˈna mana.”
“Oia mau,” ta te Ite ïa i pahono, “e e tapae atoa te feia e faaroo ra ia Iesu, te mau ati Iuda, i ora na i roto i te hoê totaiete faaterehia e te mau patereareha, i taua atoa râ parau hopea.” No te haapapu faahou â i to ˈna manaˈo, ua parau aˈera te Ite ei parau hopea e: “Mai te peu e ua rave tatou i te hoê faahohoˈaraa tano mai teie no te haapii i te aifaitoraa—oia hoi no na taeae aore ra maehaa mau—papu maitai e e na reira atoa o Iesu, te Orometua Rahi. Aita râ, ua rave oia i te mau parau ‘metua’ e ‘tamaiti’ no te faataa i te auraa i rotopu ia ˈna e te Atua.”
I te pae hopea, ua taa ia Barbara te manaˈo, e ua farii atu oia. Ua putapû to ˈna mafatu e te aravihi no te haapapu i te manaˈo.
Te ohiparaa e te mau manaˈo hohonu
Mea pinepine te mau-maite-raa i te mau tiaturiraa i te pae faaroo i te taaihia i te mau manaˈo hohonu. A hiˈo na i te hiˈoraa o Edna, te hoê vahine faaroo katolika itoito mau. Ua faaite to ˈna na mootua tane e taurearea hoi, ia ˈna e e ere te Atua e Iesu i te hoê â taata ma te haapapuraa maramarama a te mau Papai. Ua taa ia Edna i ta ˈna i faaroo. Teie râ, ua parau oia ma te maitai e ma te papu râ e: “E tiaturi au i te Toru Tahi moˈa.”
Peneiaˈe e ua farerei aˈena outou i te hoê tupuraa mai teie. E rave rahi te hiˈo i te mau haapiiraa a ta ratou haapaoraa mai te huru ra e ua riro te reira ei tapao o to ratou huru taata. No te haapapu i te manaˈo o te feia haapii Bibilia mai teie, e titauhia hau atu â i te feruriraa tano noa aore ra te hoê anairaa irava haapapuraa e ua hape te manaˈo o te taata ra. E nehenehe te mau tupuraa mai teie e faaafarohia na roto i te faaohiparaa ma te au e te aroha i te aravihi no te haapapu i te manaˈo. (A faaau e te Roma 12:15; Kolosa 3:12.) Parau mau, e tia i te hoê taata e faatere i te haapiiraa aravihi ia mau maite i ta ˈna mau tiaturiraa. Ei hiˈoraa, ua faaohipa o Paulo i te mau parau mai teie “Ua ite mau hoi au e” e “Ua ite au, e ua faaitehia vau e te Fatu ra e Iesu.” (Roma 8:38; 14:14) Teie râ, ia faataa tatou i ta tatou mau tiaturiraa, eita e tia ia rave tatou i te hoê taˈiraa reo faahepo e ia manaˈo e e taata parau-tia tatou, eita atoa e tia ia parau i te mau parau faaooo e te faahaehaa ia faaite tatou i te mau parau mau o te Bibilia. Papu maitai e eita tatou e hinaaro e faariri aore ra e faaino i te taata haapii.—Maseli 12:18.
Mea maitai roa ˈˈe ia faatura i te mau tiaturiraa o te taata haapii e ia faˈi i to ˈna tiaraa i te na-reira-raa. O te haehaa te taviri. Eita te hoê taata faatere i te haapiiraa haehaa e manaˈo e e rahi aˈe oia i ta ˈna taata haapii. (Luka 18:9-14; Philipi 2:3, 4) Te haapapuraa i te manaˈo ia au i te Atua, te faaohiparaa ïa i te haehaa, oia mau, o te na ô ra e: ‘Ua tauturu mai Iehova ia ˈu ma te aroha ia ite au i te reira. A vaiiho mai na e ia opere atoa vau na oe.’
I to ˈna mau hoa kerisetiano i Korinetia, ua papai Paulo e: “E ere hoi ta matou nei mauhaa tamaˈi i ta te tino, e mauhaa puai rahi râ i te Atua, i te huriraa i te mau pare i raro. I te huriraa ˈtu i te feruri teoteo ra i raro, e te mau mea teitei atoa tei faateitei ia ore ia noaa te ite i te Atua, e te faatîtîraa ˈtu i te mau manaˈo atoa i te faaroo i te Mesia ra.” (Korinetia 2, 10:4, 5) I teie mahana, te faaohipa nei te mau Ite no Iehova i te Parau a te Atua no te huri i raro i te mau haapiiraa hape i mau maitai e oia atoa te mau peu i haamau-hohonu-hia e te mau huru taata e ore oia e au. (Korinetia 1, 6:9-11) I te na-reira-raa, e haamanaˈo te mau Ite e ua faaoromai maoro o Iehova ma te aroha i to ratou huru. Auê ratou i te oaoa e i te mea te vai ra ta ˈna Parau, te Bibilia, e te faaohiparaa i teie mauhaa puai no te iriti i te aa o te mau haapiiraa hape e no te haaputapû i te mau mafatu na roto i te aravihi no te haapapu i te manaˈo!
[Nota i raro i te api]
a A hiˈo i te tumu parau “O Eunike e o Loidi—Na vahine faatere i te haapiiraa faahiahia mau,” i te mau api 7-9 o teie numera o Te Pare Tiairaa.
b A hiˈo i te Ioane 14:28; Philipi 2:5, 6; Kolosa 1:13-15. No te mau faaiteraa hau, a hiˈo i te vea iti ra E tia anei ia tiaturi i te Toru Tahi?, neneihia e te Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.
[Tumu parau tarenihia i te api 23]
Te haaputapûraa i te mafatu o ta outou taata haapii
◻ A pure no te ani i te aratai a Iehova no te haaputapû i te mafatu o te taata haapii Bibilia.—Nehemia 2:4, 5; Isaia 50:4.
◻ A ite maite eaha ta te taata haapii e tiaturi e no te aha oia e manaˈo ai e mea au roa te hoê tiaturiraa hape.—Ohipa 17:22, 23.
◻ Na roto i te hoê huru maitai e te faaoromai, a haamau i te hoê haaferuriraa tano i nia i te mau Papai ma te atuatu noa i te manaˈo farii maitai.—Ohipa 17:24-34.
◻ Mai te peu e e nehenehe, a haapapu i te mau parau mau a te Bibilia na roto i te mau faahohoˈaraa tano mau.—Mareko 4:33, 34.
◻ A faaite i te taata haapii i te mau haamaitairaa e noaa mai ia fariihia te ite tia no roto mai i te Bibilia.—Timoteo 1, 2:3, 4; Timoteo 2, 3:14, 15.