Ia au i te Bibilia
Te Diluvi—E tupuraa mau anei aore ra e aai?
‘E ua tataipiti te mau animala atoa i te haereraa mai i roto i te araka ia Noa ra.’—Genese 7:8, 9.
O VAI ïa tei ore i faaroo i te parau o te Diluvi i te tau o Noa? Ua ite paha outou i teie aamu mai to outou tamariiriiraa mai â. Oia mau, ia haere anaˈe outou i te fare vairaa buka o to outou vahi no te tuatapapa i te Diluvi, e itea paha ia outou e e rave rahi atu â buka tei papaihia na te mau tamarii no nia i teie tumu parau i ta te feia paari. No reira, e faaoti paha outou i te faariro i te faatiaraa no nia i te Diluvi mai te hoê noa aamu e taiohia na te tamarii i te taime taotoraa. Te manaˈo ra e rave rahi e te faatiaraa no nia i te Diluvi i te tau o Noa, e tae noa ˈtu i te toea o te Bibilia, o te hoê noa ïa aai aore ra, i te mea hau roa ˈtu, te hoê haapiiraa morare ferurihia e te taata.
Ma te maere hoi, te feaa ra vetahi, noa ˈtu e te parau ra ratou e te niu ra ratou i ta ratou mau tiaturiraa faaroo i nia i te Bibilia, e ua tupu mau â te Diluvi. Ua faahiti te perepitero Katolika ra o Edward J. McLean i te hoê mahana e, te aamu o Noa, e tia ïa ia hiˈohia, eiaha mai te aamu mau, tera râ mai “te tahi aamu taipe aore ra i papai-noa-hia.”
Tera râ, e aamu taipe noa anei te faatiaraa no nia i te Diluvi i roto i te Bibilia, o te ore e tia ia tiaturi-mau-hia? Te farii ra anei te Bibilia iho i teie huru hiˈoraa?
Te mau tuhaa iti papu mau
A hiˈo na, na mua, i te faatiaraa papaihia e Mose i roto i te buka a te Genese. I reira, te ite ra tatou te matahiti, te avaˈe, e te mahana mau i haamata ˈi te ûa rahi, i iri ai te araka, e i pâpâmǎrô ai te fenua. (Genese 7:11; 8:4, 13, 14) Noa ˈtu e aita te mau taio mahana mau i papai-noa-hia i te mau vahi ê atu i roto i te Genese, te haapapu ra teie mau taio mahana i te mea e ua hiˈo o Mose i te Diluvi mai te hoê tupuraa mau. Mea taa ê roa te taˈiraa parau mau a te Bibilia e te mau omuaraa parau o te mau aamu matauhia e rave rahi, “I te hoê taime . . .”
Ei hiˈoraa ê atu, a hiˈo na i te araka iho. Te faatia ra te Bibilia no nia i te hoê pahi fatata 131 metera te roa, e te hoê faito roa 10 i nia i te 1 te teitei e te hoê faito roa e 6 i nia i te 1 te aano. (Genese 6:15) Tera râ, e ere o Noa i te hoê taata hamani pahi. E a haamanaˈo na e ua hau atu i te 4 000 matahiti i teie nei! No reira, ua hamanihia teie araka ia au i te mau faito o tei tano maitai no to ˈna ohiparaa ei afata painu haere. Oia mau, ua iteahia i te feia papai hohoˈa pahi no teie tau, hoê â mau faito e tano no te haapaari i te huru hamaniraa e te aueue ore i nia i te miti rahi. Noa ˈtu e aita te Bibilia e haapapu ra i te roaraa taime mau i hamani ai o Noa i te araka, ia au i te faatiaraa no nia i teie paturaa e ua naeahia paha e 50 aore ra 60 matahiti. (Genese 5:32; 7:6) Te taa ê roa ra teie mau tuhaa i te aamu matau-maitai-hia tei iteahia i roto i te Aamu o Gilgamesh no Babulonia. Te faataa ra teie aamu i te hoê afata rahi roa, e te teiaha, tau 60 metera i na pae tataitahi, tei hamanihia i roto noa e hitu mahana. Taa ê atu i taua aai Babulonia ra, te faatupu ra te faatiaraa a te Bibilia no nia i te Diluvi i te tiaturiraa i roto i to ˈna tanoraa.
Taa ê atu i te faatiaraa a te Genese, te faahiti ra te mau Papai ahuru taime no nia ia Noa aore ra i te Diluvi rahi. Te faaite ra anei teie mau faahitiraa e ua hiˈo te feia papai i faauruahia, i te Diluvi mai te hoê aamu mau aore ra mai te hoê aai?
Ua haapapuhia to ˈna tia-mau-raa
I roto i te mau Papai, te itehia ra ia Noa i roto e piti ihitupuna o te nunaa Iseraela, te piti e tae roa ˈtu ia Iesu Mesia ra. (Paraleipomeno 1, 1:4; Luka 3:36) Ua riro o Ezera raua o Luka, te mau taata papai o teie mau ihitupuna, ei mau taata tuatapapa aamu aravihi e ua tia ia raua ia tiaturi e e taata mau o Noa.
I te tahi atu vahi o te Bibilia, tei roto o Noa i te anairaa taata o te aamu, e ua faahitihia oia mai te hoê taata parau-tia e te faaroo. (Ezekiela 14:14, 20; Hebera 11:7) E tano anei ia manaˈo e e faahiti te feia papai i te Bibilia, i te hoê taata o te aai mai te hoê hiˈoraa te tia ia pee? Eita, no te mea e aratai ohie hoi te reira i te feia e taio i te Bibilia ia faaoti e, ua hau aˈe te faaroo i te puai taata nei, e na te feia anaˈe no roto i te mau aamu papaihia e nehenehe e faatupu i te reira. Ua faahitihia o Noa e te tahi atu mau tane e mau vahine no te mea e mau taata ratou e mau hapa e e mau manaˈo hohonu to ratou, mai ia tatou iho.—Hebera 12:1; a faaau e te Iakobo 5:17.
I roto i te tahi atu mau irava a te mau Papai, ua faahitihia o Noa e te Diluvi i roto i te tupuraa o te haamouraa ta te Atua i faatae atu i nia i te ui faaroo ore i haaati na ia Noa. A tapao na i te parau a Iesu no nia i te Diluvi, tei papaihia i roto i te Luka 17:26, 27: “E mai tei te anotau ia Noa ra, oia atoa ia tae i te anotau o te Tamaiti a te taata nei. Te amu ra hoi ratou, e te inu ra; te faaipoipo ra ratou, e te horoahia ra ratou e faaipoipo, e tae roa aˈera i te mahana i tomo ai Noa i roto i te pahi ra, o te diluvi maira, hope roa aˈera ratou i te pohe.”
Ua riro o Iesu Mesia ei taata ite mata roa i te mau tupuraa o ta ˈna i faatia, no te mea i vai na oia i nia i te raˈi na mua ˈtu i to ˈna haereraa mai i nia i te fenua nei. (Ioane 8:58) Ahiri e e aai noa te Diluvi, peneiaˈe te parau ra o Iesu e e mea haavare to ˈna vairaa mai a muri aˈe, aore ra aita oia e faaite ra i te parau mau. Aita teie nau faaotiraa e tuea ra e te toea o te mau Papai. (Petero 1, 2:22; Petero 2, 3:3-7) No reira, ua tiaturi o Iesu Mesia, na roto i to ˈna iho ite-mata-raa, e e aamu mau te faatiaraa a te Bibilia no nia i te Diluvi rahi. No te mau Kerisetiano mau, aita e feaaraa no nia i te haapapuraa hopea roa e e tupuraa mau te Diluvi i te tau o Noa, e ere i te hoê aai.
[Faaiteraa i te fatu o te hohoˈa i te api 18]
L. Chapons/Illustrirte Familien-Bibel nach der deutschen Uebersetzung Dr. Martin Luthers