Te aamu o Noa e te diluvi rahi: E aai noa anei te reira?
Te pahonoraa a te Bibilia
Ua tupu iho â te diluvi. Ua faatupu te Atua i te reira no te haamou i te feia ino, tera râ, ua parau oia ia Noa ia hamani i te hoê araka no te faaora i te feia maitai e te mau animara. (Genese 6:11-20) E nehenehe tatou e tiaturi e ua tupu iho â te diluvi, ua papaihia hoi te reira i roto i te Bibilia, “i raro aˈe i te aratairaa a te varua o te Atua.”—Timoteo 2, 3:16.
Aamu aore ra aai?
Te faataa ra te Bibilia e ua ora mau â o Noa e ua tupu iho â te diluvi, e ere noa i te hoê aai.
Ua tiaturi te feia papai Bibilia e ua ora mau o Noa. Ei hiˈoraa, ua faahiti Ezera e Luka ia Noa i roto i te pǎpǎraa tupuna o te nunaa Iseraela. (Paraleipomeno 1, 1:4; Luka 3:36) Ua faahiti te mau evanelia a Mataio e Luka i ta Iesu i parau no nia ia Noa e te diluvi.—Mataio 24:37-39; Luka 17:26, 27.
Ua faahiti atoa te peropheta Ezekiela e te aposetolo Paulo ia Noa ei hiˈoraa no to ˈna faaroo e parau-tia. (Ezekiela 14:14, 20; Hebera 11:7) Mea tano anei i te feia papai ia faahiti i te hoê taata ei hiˈoraa ahani aita teie taata i ora mau â? Mea papu, e hiˈoraa o Noa e te tahi mau tane e vahine taiva ore, no te mea ua ora mau â ratou.—Hebera 12:1; Iakobo 5:17.
Te horoa mai ra te Bibilia i te mau faataaraa taa maitai no nia i te diluvi. Aita te aamu Bibilia no nia i te diluvi e haamata mai te hoê aai. Te faataa ra te Bibilia i te matahiti, te avaˈe e te mahana i tupu ai te diluvi. (Genese 7:11; 8:4, 13, 14) Te horoa ra te reira i te mau faito o te araka ta Noa i hamani. (Genese 6:15) Te faaite ra teie mau faataaraa o ta te Bibilia e faahiti ra no nia i te diluvi e ere roa ˈtu te reira i te hoê noa aai.
No te aha te diluvi i tupu ai?
Ia au i te Bibilia, “ua rahi te ino o te taata” hou te diluvi. (Genese 6:5) Oia atoa, “ua ino roa te fenua i mua i te aro o te Atua mau,” no te mea ua î roa te reira i te haavîraa uˈana e i te mau peu taotoraa tia ore.—Genese 6:11; Iuda 6, 7.
Te parau ra te Bibilia e i tupu ai teie mau fifi, o te mau melahi ino ïa o tei faarue i te raˈi no te taoto i te mau vahine. Ua piihia te mau huaai a teie mau melahi te Nephilimi, o te haamauiui i te feia e ora ra i tera tau. (Genese 6:1, 2, 4) Ua faaoti te Atua i te faaore i te ino i te fenua nei e i te vaiiho i te taata maitai ia haamata apî faahou.—Genese 6:6, 7, 17.
Ua ite anei te taata e tupu te diluvi?
E. Ua parau te Atua ia Noa eaha te tupu e ua faaue ia ˈna ia hamani i te araka no te faaora i to ˈna utuafare e te mau animara. (Genese 6:13, 14; 7:1-4) Ua faaara Noa i te taata e tae mai te haamouraa, aita râ ratou i tâuˈa i ta ˈna faaararaa. (Petero 2, 2:5) Te parau ra te Bibilia: “Aita ratou i tâuˈa e tae noa mai ai te diluvi e mou atura ratou paatoa.”—Mataio 24:37-39.
Mea nafea te araka a Noa i te hamaniraahia?
E afata rarahi te araka: 133 metera te roa, 22 metera te aano e 13 metera te teitei.a Ua hamanihia te araka i te raau maitai e ua paraihia te reira i te tâ na rapaeau e na roto. E toru tahua to te araka e ua tapihahia te reira. Ua tuuhia te uputa i te pae roa o te araka e te hoê haamaramarama i nia i te tafare. E au ra e tafare hipa to teie araka ia ore te pape e mau i nia.—Genese 6:14-16.
Ehia maororaa Noa i te hamaniraa i te araka?
Aita te Bibilia e faaite ra ehia maororaa i titauhia ia Noa ia hamani i te araka, e au ra ua hamani oia i te reira e rave rahi matahiti. Ua hau i te 500 matahiti to Noa a fanau mai ai ta ˈna tamaiti matahiapo e e 600 matahiti to Noa a tupu mai ai te diluvi.b—Genese 5:32; 7:6.
Ua parau te Atua ia Noa ia hamani i te araka i muri aˈe i te paariraa mai e i te faaipoiporaa mai ta ˈna na toru tamaiti, te auraa 50 aore ra 60 ïa matahiti i muri aˈe. (Genese 6:14, 18) Mai te peu tera iho â, e nehenehe ïa e parau e ua titauhia 40 aore 50 matahiti te maoro no te faaoti i te hamani i te araka.
a Te horoa ra te Bibilia i te faito o te araka ei kubiti. Ia au i te “kubiti Hebera, 17,5 initi (44,45 cm).”—The Illustrated Bible Dictionary, neneiraa faaapîhia, tuhaa 3, api 1635.
b No te ite i te roaraa o te ora o te taata mai ia Noa, a hiˈo i te tumu parau “Vivait-on si longtemps à l’époque biblique?” o Te Pare Tiairaa 1 no Titema 2010.