E nehenehe e ora mai
“Hoê anaˈe maitiraa: E faaea oe i te inu e e ora mai oe, aore ra e tamau noa oe i te inu e e pohe ïa oe.”—Te hoê taata inu ava o tei ora mai.
A FERURI na e e ara taue noa mai outou i te hoê po e te ura ra outou to fare i te auahi. Eita e maoro i muri iho, e tae mai te tauturu, e e tupohehia te auahi. E nehenehe anei outou e hoˈi atu i roto i to outou fare ma te parau e aita hoê aˈe mea i tupu? Eita ïa. Ua paapaa roa to outou fare, e e titauhia ia patu-faahou-hia hou outou e nehenehe ai e faaea i roto mai i mutaa ihora.
Hoê â tupuraa fifi te tia i te taata inu ava ia faaruru ia haamata anaˈe oia i te rapaau ia ˈna. Ua vavahi-roa-hia to ˈna oraraa i te ava, peneiaˈe e rave rahi mau matahiti te maoro. I teie nei, ua haapae oia i te ava. Ua pohe te “auahi,” tera râ, mea faufaa roa ia ravehia te mau paturaa rahi i te pae no te mau peu, te huru oraraa, e te haerea mai te peu e e hinaaro te taata inu ava ia tapea i ta ˈna haapaeraa. E nehenehe te mau manaˈo i muri nei e tauturu i te taata inu ava ia haapae i te inu ma te tamau.
1. A ite i to outou enemi
Te haapapu ra te Bibilia e ‘aro atu’ te mau hinaaro o te tino ‘i te taata.’ (Petero 1, 2:11) Te parau Heleni i hurihia na roto i te parau ra “aro” oia hoi te auraa “e rave i te tau faehau,” e te faatupu ra oia i te manaˈo no te hoê tamaˈi haamou.—A faaau e te Roma 7:23-25.
Mai ta te hoê faehau aravihi e rave i te taime no te tuatapapa i te mau huru raveraa a to ˈna enemi, e tia atoa i te taata inu ava ia haapii ia ˈna iho no nia i te huru mau o te inu-hua-raa i te ava e nafea teie peu ia vavahi i te taata inu ava e te feia tapiri mai ia ˈna.a—Hebera 5:14.
2. A taui i ta outou peu inuraa e to outou feruriraa
“Te haapaeraa i te inu, o te faarueraa ïa i te mohina e te aiû iti,” o ta te hoê ïa taote e parau ra. Oia hoi te auraa, e ere noa te inuraa te tia ia tauihia; e tia râ ia taui atoa i te huru iho o te taata.
Te horoa ra te Bibilia i teie aˈoraa paari: ‘A faaapî ia outou iho na roto i te tauiraa i to outou feruriraa.’ (Roma 12:2) ‘A haapae i te huru taata tahito e ta ˈna atoa ra mau peu.’ (Kolosa 3:9) Mai te peu e e taui oia i ta ˈna mau ohipa, eiaha râ to ˈna iho huru, e riro ïa te taata inu ava i te topa i roto i te tahi atu peu faatîtî ino—aore ra e hoˈi atu i ta ˈna peu tahito.
3. A paraparau atu i te hoê taata o te taa i to outou huru
Te na ô ra te hoê maseli a te Bibilia e: “O tei faataa ê ia ˈna ihora, te imi ra ïa i to ˈna ihora hinaaro; e mârô oia i te imi i te mau paari atoa ra.” (Maseli 18:1) Noa ˈtu e e haapae oia i te ava, e nehenehe te taata inu ava e imi faahou i te tahi otoheraa. No reira, e titau oia ia paraparau i te hoê hoa papu o te taa i to ˈna huru (te parau-pinepine-hia te hoê turu). Mea maitai roa mai te peu e ua riro teie hoa ei taata inu ava na mua ˈˈe e o tei manuïa i te faaruru i te mau fifi o te haapaeraa i te inu. (A faaau e te Maseli 27:17.) E tia i teie huru hoa ia faatura i te mau tiaturiraa i te pae faaroo o te taata inu ava e e tia ia ˈna ia ineine i te haapae e i te horoa ia ˈna iho no te turu tamau atu i teie taata.—Maseli 17:17.
4. A faaoromai
E haere mǎrû noa te rapaauraa. E titauhia i te taime ia patu faahou te taata inu ava i to ˈna oraraa. E tupu paha te haafifiraa i te pae no te moni, te feiiraa i te vahi raveraa ohipa, te huananeraa i te fare. Te tiamâraa mai i te ava e ere ïa hoê â huru e te tiamâraa mai i te fifi. E riro paha te taata inu e rapaau ra ia ˈna, i te ite i te omuaraa i te tahi taiâraa ia faaruru oia i te oraraa ma te ore e faaohipa i te ava ei ‘ravea arairaa i te fifi.’ Ia rahi roa anaˈe teie taiâraa, e tia i te taata inu ava ia haamanaˈo i te mau parau tamahanahana a te papai salamo ra: “E tuu oe i ta oe hopoia ia Iehova ra, e na ˈna oe e tauturu mai; e ore roa oia e vaiiho noa ˈtu i te taata parau-tia ia faaaueuehia.”—Salamo 55:22.
5. Te mau amuimuiraa maitatai
E tia i te taata inu ava ia aniani ia ˈna ma te haavare ore: ‘Te turu ra anei to ˈu mau hoa i ta ˈu opuaraa e haapae i te ava aore ra e faahiti tamau noa ratou i te “anotau tahito,” ia manaˈo vau e te erehia ra vau i te tahi mea?’ Te na ô ra te Maseli 18:24 [ia au i te tahi tatararaa] e: ‘Te vai ra te mau hoa o tei ineine i te vavahi te tahi e te tahi, area ra, te vai ra te hoê hoa o te ati maite aˈe i te taeae.’ E titauhia i te maramarama no te ite e o vai te mau hoa mau e o vai te mau amuimuiraa iino.
6. Eiaha e tiaturi rahi roa ia outou iho
“Mea maitai roa vau—Aita vau e hiaai faahou ra i te ava!” Te haafaahiahia rahi roa ra te taata inu ava e na reira i te parau i ta ˈna haereraa i mua e te faaiti ra oia i te mana o te tîtîraa i te ava. E morohi oioi noa te oaoa matamua o te rapaauraa, tei parauhia te ata tarona. “A tutava ia noaa i te hoê feruriraa aifaito,” o ta te buka ra Eita te puai o te hinaaro e navai (beretane) e faaitoito ra. “Ahiri e aita ra, e riro ïa outou i te topa, e mea teitei ia topa mai mai nia mai i te hoê ata.”—A faaau e te Maseli 16:18.
7. A ara i te mau faatîtîraa e mono i te ava
E rave rahi o te faaea i te inu, tera râ, i te tahi aˈe pae, e faatupu ratou i te mau peu iino no te tamaaraa aore ra e rave ratou i te ohipa ma te mâha ore, e hauti hua ratou i te moni, e te tahi atu â mau peu. ‘Eaha te ino? Aita hoi au e inu faahou ra,’ o ta te taata inu ava paha e feruri. Parau mau, e nehenehe vetahi mau ravea rohiraa i te pae tino e riro ei ohipa maitai. Teie râ, mai te peu e e ravehia te tahi taoˈa aore ra te tahi ohipa no te tupohe i to outou mau hinaaro, e faatupu noa ïa te reira i te hoê hau haavare o te ore vave noa.
8. Te faatanoraa i te mau tiaraa apî o te utuafare
E rave rahi feia inu ava o te faaino nei i to ratou faaoraraa ia maitai anaˈe te mau ohipa! No te aha? No te mea ua riro te haapaeraa i te inu ei tamataraa apî. Peneiaˈe e hoˈi faahou te taata inu ava i to ˈna huru oraraa matauhia. Hau atu, ia haapae te taata inu ava i te ava, e faatupu oia i te hoê tauiraa rahi i roto i te utuafare. No reira, e tia i te melo tataitahi o te utuafare ia taui atoa i to ˈna tiaraa. “E tia ia faarue roa i te huru oraraa tahito o te utuafare e ia mono mai e te tahi oraraa apî,” o ta te vea ra Te rapaauraa i te utuafare taatoa (beretane) e tapao ra. Oia mau, ua faaau teie rapaauraa i te hoê ohipa na te utuafare taatoa.—A faaau e te Korinetia 1, 12:26.
9. A ara eiaha outou ia topa faahou
E nehenehe te tiaturi-rahi-roa-raa ia ˈna iho, te mau amuimuiraa iino, te mau hiaai e mono i te ava, e te faataa-ê-raa ia ˈna iho, e riro ei mau ofai turoriraa. A tauaparau tamau noa e te hoê hoa no nia i teie mau huru.
Te na ô ra te hoê taata inu ava o tei ora mai e: “E faaea pauroa te feia taero ava i te inu. Auaa râ, te faaea nei vetahi na mua ˈˈe ratou e pohe ai.”
[Nota i raro i te api]
a E rave rahi mau pu rapaauraa, mau fare maˈi, e mau porotarama arairaa o te nehenehe e horoa mai i te mau haamaramaramaraa. Aita o A ara mai na! e turu ra i te tahi ravea rapaauraa taa ê. Te feia e hinaaro ra e ora ia au i te mau faaueraa tumu a te Bibilia, e tia ia ratou ia haapao ia ore ratou ia faaô atu i roto i te tahi mau ohipa o te ofati i te mau faaueraa tumu a te mau Papai. E nehenehe te hoê taata e Ite no Iehova oia, e fanaˈo i te mau aratairaa faufaa i roto i Te Pare Tiairaa o te 1 no me 1983, api 8-11 [vea farani].
[Tumu parau tarenihia i te api 7]
Mai te peu e e tia ia rave i te raau
E nehenehe te hoê raau e ava to roto e faaara faahou i te hiaai o te hoê taata e e faaturori ia ˈna.
Te papai ra te taote James W. Smith e: “Te ite-pinepine-hia nei te taata inu ava e rapaau ra ia ˈna i te topa-faahou-raa i muri aˈe i to ˈna haapaeraa i te ava e rave rahi matahiti, no te mea ua rave oia i te tahi raau tamǎrû i te hota te vai ra te ava i roto.” Mea atâta roa te mau raau tamǎrû atoa no te taata inu ava. Mai te peu e mea titauhia ia rave oia i te tahi raau tamǎrû, e tia i te taata inu ava . . .
1. ia haere e hiˈo i te hoê taata i te fare raau no te faataa i te mau vahi atâta.
2. ia faaara ˈtu i te hoê hoa, e mai te peu e e nehenehe, e taniuniu atu ia ˈna hou oia e rave ai i teie raau.
3. ia tapao i te mau faito raau atoa o ta ˈna e rave.
4. ia faaea i te rave i teie raau ia nehenehe anaˈe.
5. ia faarue i te raau o tei ore i pau ia hope anaˈe te rapaauraa.