VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • g92 8/5 api 14-19
  • “Ua ineine au i te pohe no te emepera”

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • “Ua ineine au i te pohe no te emepera”
  • A ara mai na! 1992
  • Upoo parau iti
  • Papai tei tuea
  • Te mau huru tupuraa peapea i te fenua Tinito
  • To matou haereraa i Singapore
  • Mea hau aˈe ia pohe maoti i te tapeahia
  • Te tapearaahia i Singapore
  • To ˈu iteraa i te ati no Hiroshima
  • Ua moe te tiaturiraa i te mau atua
  • Ua itea mai ia ˈu te Atua mau
  • Te oaoa i te taviniraa i te Atua Teitei ma te taiva ore
  • Paieti no te hoê taata-atua—No te aha?
    A ara mai na! 1990
  • “Eiaha faahou o Hiroshima!”
    A ara mai na! 1991
  • Mai te haamoriraa i te emepera i te haamoriraa mau
    Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1998
  • Hunaraa o te hoê atua tahito
    A ara mai na! 1990
Ite hau atu â
A ara mai na! 1992
g92 8/5 api 14-19

“Ua ineine au i te pohe no te emepera”

1. “E tia i te hoê faehau ia faatura i ta ˈna hopoia.

2. E tia i te hoê faehau ia ora i te hoê oraraa tura.

3. E tia i te hoê faehau ia haafaufaa rahi i te tiaraa faehau.

4. E tia i te hoê faehau ia faatura rahi i te parau-tia.

5. E tia i te hoê faehau ia ora i te hoê oraraa ohie.”

TEIE na faaiteraa e pae, o te mau irava ïa o te hoê euhe i faataahia no te aratai i te feia o tei ô apî mai i roto i te Nuu a te Hau emepera no Tapone. E haere mai te mau faehau toroa i te mau mahana atoa no te faaroo i te faehau apî ia faahiti i na irava e pae ma te haamǎtaˈu e moto atu ia ˈna mai te peu e e hape noa ˈtu oia. Ua haafaufaa-taa-ê-hia te auraroraa i te emepera e te aiˈa.

Ua tihepuhia vau i te matahiti 1938, i te taime a ô ai o Tapone i roto i te Tamaˈi Tinito-Tapone o te mau matahiti 1937-45. I te mau taime atoa, e parauhia mai matou e e tamaˈi moˈa teie e mai ta te “mataˈi no ǒ mai i te atua” (kamikaze) i haamou i te mau Mongols o tei aro mai ia Tapone i te hopea o te senekele 13, e horoa atoa mai te mau atua, oia hoi te mau kami, no Tapone i te re.

I muri aˈe i te haapiiraa faehau e to te pae “varua,” ua faaineine atura matou no te tahua aroraa i te matahiti 1939. Ua horoa maira to ˈu mau metua i te hoê hatua e hoê tausani niraraa no te taamu i nia i to ˈu mau tauupu. Hoê tausani taata taa ê o tei nira i te hoê taura uteute i nia iho mai te hoê pure upootiaraa e ia manuïa vau i roto i te nuu. A reva ˈi au i te fenua Tinito e a aroha ˈi au i to ˈu fenua, ua arepurepu to ˈu mau manaˈo. ‘Teie paha te taime hopea e ite ai au i to ˈu fenua,’ o ta ˈu ïa i manaˈo. I te hoê â taime, ua ineine au i te pohe no te emepera.

Te mau huru tupuraa peapea i te fenua Tinito

I te avaˈe tiurai 1939, i roto i te veavea rahi no Tinito, ua rave matou i te hoê ohipa haruraa fenua i te vahi ropu no Tinito. Ua haere au ma te tuta i te hoê pute e 30 kilo e ma te taamu noa i ta ˈu hatua hoê tausani niraraa. I te hopearaa o te hoê mahana haereraa, tau 40 kilometera te atea, ua rohirohi roa vau i te haereraa e to ˈu avae tei mauiui roa i roto i te tiaa. Ua patia ˈtura vau i te mau opupu e te hoê ˈoˈe e ua tuu atura vau i te tahi raau i nia iho. Mea mauiui roa! Ua tamau noa vau i teie rapaauraa mauiui e tae roa ˈtu i te taime a paari roa ˈi te iri i nia i te mau opupu e aita ˈtura vau i mauiui faahou.

Ua mǎrô-roa-hia to ˈu tino i te haere-noa-raa na raro ma te veavea rahi. E tuu atu vau i te pape repo no roto mai i te hoê ooa i roto i te hoê farii, e anoi atu ai i te raau ueue, a inu atu ai no te haamâha i to ˈu poiha. E riro oioi noa râ te pape o ta ˈu e inu ei hou, ma te faarari roa i to ˈu ahu e ma te vaiiho i te tahi porao miti i nia i to ˈu ahu oomo. Ua ite atura vau i te iiti e te mauiui na nia i to ˈu tino taatoa. I te hoê mahana, ua tatara ˈtura vau i te pitopito o to ˈu ahu e ua ite ihora vau i te mau toe ote toto e nee haere ra e e ofaa ra! Ua ipai atura vau i te mau toe tataitahi, eita râ e pau ia aro atu. Ua î roa matou paatoa i te toe ote toto. No reira, i to matou tapaeraa ˈtu i te hoê ooa, ua ouˈa ˈtura matou no te hopu i te pape. Ua î roa to matou tino i te mau puupuu uteute no te mau hohoniraa toe. I muri aˈe i to matou hopuraa i te pape, ua tapuru atura matou i to matou ahu i roto i te pape haapihaahia no te tupohe i te manu-manu ino.

I muri iho, ua tonohia ˈtura vau i te pu rahi a te nuu i Shanghai e ua riro maira vau ei taata toroa aufau moni faehau. Ta ˈu ohipa ei haapao faufaa, o te haapaoraa ïa i te mau tabula numera no te mau nuu e te afata moni. I te hoê mahana, ua ite atura vau e piti rave ohipa Tinito e tamata ra i te horo e te afata moni. Ua faaara ihora vau ia raua, ua faatano aˈera i ta ˈu pupuhi, e ua pupuhi atura ia raua. Ua pohe raua i reira iho. I muri aˈe i roto i to ˈu oraraa, ua haapeapea teie ohipa i to ˈu haava manaˈo e rave rahi matahiti te maoro.

To matou haereraa i Singapore

I te hopea o te matahiti 1941, ma te ineine maitai, ua faauehia maira matou e paiuma ˈtu i nia i te hoê pahi. Aita i faaarahia mai no nia i te vahi o ta matou e haere ra. I to matou tapaeraa ˈtu i Hong Kong, ua faautahia maira te mau pereoo taataahi, te mau pereoo pâ auri, e te mau pupuhi atea. Ua operehia maira te mau tapoˈi mata no te paruru i te mau mahu e te mau ahu no te tau veavea, e ua faareva faahou atura matou. Tau mahana i muri iho, ua parauhia maira e: ‘Te faaineine ra tatou no te rave i te hoê tamaˈi aravihi i nia i te hoê faito itea-ore-hia. A papai i te tahi rata no te aroha i to outou mau fetii.’ Ua papai atura vau i te hoê rata hopea i to ˈu mau metua, ma te faaite atu i to ˈu manaˈo tatarahapa no te mea aita vau i manuïa i te amo i ta ˈu hopoia i mua i to ˈu mau fetii. Ua faaite atura vau e e faatusia vau i to ˈu ora no te emepera e e pohe au no to ˈu aiˈa.

I te poipoi roa o te 8 no titema 1941, te mahana i reira te mau manureva topita Tapone aroraa ˈtu ia Pearl Harbor, ua rave matou i te hoê aroraa na raro i te miti na te pae fenua o te mataeinaa no Songkhla, i Thaïlande, a pouri noa ˈi.a Mea puai te miti. Te taueue noa ra te hoê eˈa taura mai nia mai i te pahi matamua. E tia ia matou ia pou atu na reira e tae roa i te faito hau atu i te afaraa, a ouˈa ˈtu ai i roto i te poti tamaˈi, o tei taueuehia mai te hoê rauere i roto i te mataˈi. E ua ouˈa ˈtu matou e ta matou mau pute teiaha! Ua topita mai te enemi ia matou, tera râ, ua manuïa ta matou aroraa. Ua haamata ˈtura matou i te haere na roto i te ururaau oviri no Singapore.

Ei taata haapao faufaa, ta ˈu tuhaa i roto i te aroraa, o te haapaoraa ïa e ia noaa mai te maa na te mau nuu. E tia ia matou ia imi i te maa i te vahi o ta matou e haere ra, no te mea eita e nehenehe e tiaturihia e ia tae mai te maa na Tapone mai. Oia hoi, e tia i te feia haapao faufaa ia haere na muri i te mau faehau i nia i te reni aroraa, ia imi haere i te maa, a faaherehere atu ai ia tamaa matou. Noa ˈtu e aita vau i haapeapea i te raveraa i teie ohipa i taua taime ra, ua riro hoi te reira ei eiâraa rahi.

Mea hau aˈe ia pohe maoti i te tapeahia

I te aroraa uˈana i Alor Setar i pihai iho i te otia i rotopu ia Thaïlande e o Malaisie, ua itea maira ia matou i te hoê vahi vairaa tauihaa tei î roa i te maa. Ua manaˈo ihora vau, ‘E parau apî faahiahia roa teie te tia ia faaitehia ˈtu i te Pu Haapao faufaa i muri mai.’ Ua haere atura vau na nia i te hoê pereoo i haruhia mai i te mau Beretane, e te hoê taata faahoro. Te faahoro ra mâua ma te oaoa e ua taviri ihora mâua i te hoê maaraa purumu, i reira to mâua iteraa ˈtu i te hoê reni pereoo pâ auri beretane. Ua atea ê mâua i te purumu e tei mua ˈtura mâua i tau 200 faehau Inidia e Beretane! E pau anei mâua i ǒ nei? Ahiri e eita ta mâua e nehenehe e faaô atu ia mâua, e tapeahia ïa mâua ma te haama mau. Ei mau faehau Tapone, maoti i te ora ma te haama ei feia tapeahia i te tamaˈi, ua ineine mâua i te pohe. Ua faatano atura vau i ta ˈu pupuhi i nia i te rae o te taata faahoro, e ua faatano maira oia i ta ˈna tipi i nia i to ˈu opu. Ua faaue atura vau ia ˈna ia haere noa i mua. Ua faatioi mâua no te ape i te mau ofai pupuhi. Noa ˈtu e aita mâua i pepe, aita mâua i ite faahou e teihea ra mâua. Ua tae atura mâua i te hoê hopea purumu, ua faarue ihora i te pereoo, e ua haamata ˈtura i te haere na roto i te ururaau oviri. Ma te hohonihia e te ofi e te tapapahia e te mau enemi, ua tutava mâua e rave rahi mahana no te tapae atu i to mâua nuu. I to mâua tapaeraa ˈtu i reira, ua papai ê na ratou i te hoê rata no te faaite e ua pohe mâua i te tamaˈi.

I Kuala Lumpur, i Malaisie, ua ite matou e rave rahi feia Beretane i tapeahia i te tamaˈi. Mea taa ê roa ratou i te mau faehau Tapone o te manaˈo ra e mea vahavaha roa no ratou e mea haama roa ia riro ei taata tapeahia i te tamaˈi. Ua faatupu noa te mau Beretane i te manaˈo oaoa e ua parau mai ratou e e huri te mataˈi i te hoê mahana. Aita matou i haapao atu i ta ratou parau, inaha, te fanaˈo ra matou i te manuïa rahi.

Te tapearaahia i Singapore

Ua fa maira te motu no Singapore. Na te hiti miti, e rave rahi mau topita e mau aua niuniu taratara. I to matou pupuhiraa ˈtu ma te tuutuu ore i nia i te hoê poro o te pae tahatai, ua manuïa ˈtura matou i te haamau i te hoê eˈa i te pae miti, e ua tapae atura matou i tatahi.

E motu nainai o Singapore, ia amuihia râ te taatoaraa, e 160000 ïa faehau o tei aro i reira. I to matou haere-noa-raa i mua, ua peretete haere noa matou i nia i te mau tino o to matou mau hoa pohepohe. Mea mǎtaˈu roa na te mau Beretane ta matou mau aroraa po. E haere atu te mau pǔpǔ Kesshitai (Ineine i te pohe), hoê ahuru ma piti melo tataitahi, e aro te tahi i muri aˈe i te tahi e ta ratou mau ˈoˈe. I te taime a titauhia ˈi te tahi atu feia aro, 10 faehau i nia i te 10 o tei tia ˈtu. Ua manaˈo hoi matou e e hopoia hanahana roa ia pohe matou no te emepera.

I to matou haereraa ˈtu na roto ia Johor Strait mai te Otue no Malaisie atu i te avaˈe febuare 1942, ua ite atura matou e ua faatano te mau enemi i ta ratou mau pupuhi i te vahi ê roa, ma te manaˈo e e tae mai matou na te pae miti mai. Teie râ, i to ratou faatanoraa mai i nia ia matou, mea puai mau â ratou.

Ua ǒ te mau topita a te mau pupuhi enemi i te mau apoo rarahi i nia i te purumu i mua ia matou, e aita ˈtura te mau pereoo faehau i nehenehe faahou e haere i mua. Ua faauehia ˈtura hoê ahuru ma piti feia tapeahia i te tamaˈi ia tia noa na te hiti o te hoê apoo. Ua faatano atura te hoê pǔpǔ i ta ratou pupuhi i nia ia ratou e ua pupuhi ihora. Ua faauehia ˈtura te tahi atu hoê ahuru ma piti feia tapeahia ia huri atu i te mau tino pohe i roto i te apoo e ia tapoˈi atu i te repo na nia iho. E te tahi atu pupuhiraa, o ratou atura tei faaî i te apoo i mua ˈtu. Na reira noa e tae roa ˈtu i te taime a faaîhia ˈi te purumu taatoa. (Mea mauiui roa no ˈu ia haamanaˈo i teie mau ohipa hairiiri o ta matou i rave, tera râ, e ohipa riaria teie o tei tupu i roto i taua tamaˈi mehameha ra.) I taua tau ra, ua “pao” roa to ˈu haava manaˈo i te auri veavea, e aita ˈtura vau i putapû i to ˈu iteraa ˈtu i teie ohipa hairiiri.—Timoteo 1, 4:2.

I te 15 no febuare 1942, ua haere tia maira te hoê taata toroa teitei o te nuu Beretane e te hoê reva uouo ia matou ra e vetahi o ta ˈna mau faehau. “O te Tenerara Percival tera!” o ta te hoê faehau i tuô. ‘Ua manuïa matou!’ o ta ˈu ïa i manaˈo. Ua pau te raatira rahi a te mau nuu Beretane i Malaisie. Te haamanaˈo ra vau i to ˈu tiaraa ˈtu i te oroa i reira te raatira Beretane i te horoaraa ˈtu i ta ˈna ˈoˈe i te raatira Tapone. Ua itoito roa ˈˈera to ˈu tiaturi i te mana o te mau atua Tapone no tahito ra.

I muri aˈe i to matou haruraa ia Singapore, ua tonohia ˈtura vau i te mau vahi huru rau, e tae noa ˈtu i Niu Guinea. I muri iho, i te matahiti 1943, ua tae maira te poroi ia hoˈi atu vau i Tapone. Ua oaoa roa vau i te manaˈoraa e farerei faahou i to ˈu mau metua. Teie râ, e tiâ i to matou pahi ia tiai no te mea te vai ra te mau pahi na raro i te moana enemi. Ua huri ra te mataˈi o te tamaˈi e te pau ra matou. Ua haamanaˈo atura vau i ta te feia tapeahia Beretane i Kuala Lumpur i parau mai ia matou. Oia mau, ua huri te mataˈi.

To ˈu iteraa i te ati no Hiroshima

I to ˈu tapaeraa ˈtu i Tapone, ua tuati aˈera vau i to ˈu rima no te faahiti i te hoê pure haamauruururaa i te mau atua e ia Bouddha. ‘Na te mana paruru o te hatua hoê tausani niraraa e te mau atua tahito i faaherehere ia ˈu,’ o ta ˈu ïa i manaˈo. I to matou faahoˈiraahia i te nuu, ua faaue maira te raatira i te aua faehau ia matou ia fanau i te tamarii. “Ahiri e eita outou e faaipoipo e e fanau i te tamarii,” o ta ˈna ïa i parau mai, “aita ïa outou e here ra i te aiˈa.” No te auraro i teie faaueraa, ua opua ihora vau e faaipoipo. Ua faanaho aˈera te hoê fetii i to ˈu faaipoiporaa, e ua rave atura vau ia Hatsuko ei vahine na ˈu i te avaˈe titema 1943.

Te rave ra vau i te ohipa ei tiai mau auri i rapaeau mai ia Hiroshima i te taime a haruru ai te hoê paura atomi i nia i te oire i te 6 no atete 1945. Ua titauhia te taata no te haere e tauturu i te feia o tei mau i roto i te mau vahi paparari. “Mai te peu e e farii vetahi i rotopu ia outou i te haere e tauturu e peneiaˈe i te pohe, a haere mai ïa,” o ta to ˈu faatere ohipa ïa i ani mai. Noa ˈtu e ua hapû ta ˈu vahine i ta mâua tamarii matamua, ua turai aˈera to ˈu feruriraa faehau ia ˈu ia haere. Ua horoahia maira te tahi mau taamu upoo e te hitiraa mahana i ropu e te mau reta ra Kesshitai.

Ta matou hopoia, o te faaoraraa ïa i te feia tapeahia i roto i te fare auri no Hiroshima. I to matou haereraa ˈtu i taua vahi ra, ua ite atura matou i te mau anavai pape te painu noa ra te mau tino pohepohe. No te mea eita ta ratou e nehenehe faahou e faaoromai i te ahu o te harururaa paura, ua ouˈa ˈtu te taata i roto i te mau anavai pape. I to matou tapaeraa ˈtu i te fare auri, ua rapaau oioi aˈera matou i te feia i tapeahia e ua faahoro atura matou ia ratou i te fare maˈi. Aita vau i ite e ua mau o Katsuo Miura, te hoê o te mau Ite no Iehova o tei tapea i to ratou tiaraa amui ore kerisetiano i Tapone i roto i te tamaˈi, i te auri i taua taime ra no to ˈna faaroo.

Ua moe te tiaturiraa i te mau atua

Hoê hebedoma i muri aˈe, ua haere atu vau e tapao i te Pu Haapao faufaa no te tino ite aravihi i Hiroshima. A haere ai au i te pereoo o te faahoro atu ia ˈu, ua haapuroro aˈera te hoê fare haapiiraa no taua vahi ra i te hoê poroi taa ê na roto i te taoˈa haapuai reo a te huiraatira. A tahi ra a faaroohia ˈi te reo o te Emepera Hirohito na roto i te radio. Ua tia noa ˈtura vau e ua faaroo ihora i ta ˈna poroi. Ua tahe to ˈu roimata. E au ra e aita to ˈu puai faahou. Te parau ra oia e ‘e faaoromai oia i te hopoia aore e maraa ia faaoromai.’ E faahaehaa roa oia ia ˈna e e farii oia i to ˈna pau i mua i te mau Nuu Amui! E parau haama roa teie e “farii i te pau” i roto i te vaha o te atua-emepera iho!

Aita hoi te mataˈi “a te atua” i puhipuhi aˈe, e ua pau o Tapone, te fenua “a te atua.” Ua huˈahuˈa roa to ˈu tiaturi i te emepera e to ˈu aiˈa. Ua mairi noa ˈtura te mau mahana e aore roa e tumu e aore roa e tiaturiraa faahou. Ma te manaˈo e e ere te Atua mau i rotopu i te mau atua o ta ˈu i tiaturi na, ua maimi haere atura vau i roto e rave rahi mau haapaoraa. Teie râ, ua hema te taatoaraa i te miimii, ma te rave i te mau faaoraraa semeio e te nounou moni. Ua tiaturi atura vau i ta ˈu iho haapaoraa. Ua manaˈo hoi au e te tapao o te oraraa, o te faaiteraa ïa i te here i to ˈu taata-tupu na roto i ta ˈu ohipa. Ei taata hoo pereoo taataahi, ua tamata vau i te hoo i te mau pereoo taataahi maitatai no te mau tino moni au noa e ua tataˈi oioi noa vau ma te hamani maitai i te taata. Ua mono aˈera te ohipa i te parahiraa i ravehia e te mau atua na mua ˈˈe i roto i to ˈu mafatu.

Ua itea mai ia ˈu te Atua mau

I te omuaraa o te matahiti 1959, te rave ra vau i te ohipa i roto i ta ˈu fare toa, ua haere maira te hoê tane e te hoê vahine e farerei ia ˈu e ua horoa maira i te mau vea ra Te Pare Tiairaa e A ara mai na! E Ite no Iehova raua, e ua hoˈi mai raua tau mahana i muri iho no te faaitoito ia ˈu ia haapii i te Bibilia. I te mea e ua hinaaro iho â vau e ite hau atu â no nia i te Atua, ua farii atura vau. Ua ani atoa vau i ta ˈu vahine ia apiti mai i te haapiiraa hebedoma.

I te pae hopea, ua taa ˈtura ia ˈu e ua tiaturi vau na mua ˈˈe i te tahi mea faufaa ore. Te taa ra ia ˈu i teie nei i te maamaa o to ˈu pûpûraa ia ˈu taatoa no te hoê taata aore roa to ˈna e mana no te faaora i te taata. Ua tumâ roa ˈˈera te Salamo 146, irava 3 e te 4, i te taairaa hopea i te emepera e toe noa râ i roto i to ˈu mafatu. Te na ô ra teie irava e: “Eiaha e tiaturi i te hui arii, e te taata atoa, aita hoi o ˈna e ora. Te reva nei hoi to ˈna varua, te hoˈi nei oia i to ˈna ra repo; mou roa ˈtura ta ˈna i opua i taua mahana ra.” I teie nei, e tia ia ˈu ia faatae i te taiva ore o ta ˈu i horoa na te emepera e te aiˈa i te tau tamaˈi, i te Arii rahi o te ao atoa nei e te Pu o te ora, o te Atua ra o Iehova.

Teie râ, te vai noa ra te hoê mea e faateimaha ra i to ˈu mafatu. O ta ˈu ïa utua toto i roto i te mau aroraa i te fenua Tinito—i Singapore iho â râ. Nafea hoi te hoê taata tei haamanii i te toto mai ia ˈu ra te huru e nehenehe ai e tavini i te Arii rahi o te ao atoa nei? Ua faatitiaifarohia teie fifi i te matahiti 1960, i te hoê tairururaa haaati o tei tupu i Iwakuni, i reira to matou faaearaa. Ua farii matou i te mitionare ra o Adrian Thompson e ta ˈna vahine o Norrine i to matou fare, ia ˈna i haere mai i to matou nei oire no te faatere i te tairururaa. I taua taime ra to ˈu faaiteraa i to ˈu manaˈo peapea na roto i te faatiaraa i te ohipa o ta ˈu i rave i Singapore. “Ua taparahi au i te taata. E farii mai anei te Atua ia ˈu?” o ta ˈu ïa i ani atu ia ˈna. Ua na ô maira o ˈna e: “Te pee ra oe i te hiˈoraa o te raatira Roma o te senekele matamua ra o Korenelio.” Ua faaore ihora ta ˈna mau parau i te haafifiraa hopea e tapea ra ia ˈu, e ua bapetizo atura vau i te mahana i muri iho e ta ˈu vahine.—Ohipa 10:1-48.

Te oaoa i te taviniraa i te Atua Teitei ma te taiva ore

Auê te oaoa e ia tavini te Taata Teitei roa ˈˈe o te ao nei, oia hoi o Iehova, o tei hau aˈe i te tahi atu mau atua o ta ˈu i tavini na na mua ˈˈe! E auê te haamaitairaa e ia amui atu i roto i te aroraa i te pae varua ei faehau na Iesu Mesia! (Timoteo 2, 2:3) Ua haamata vau i te faaite i to ˈu auraro i te Atua i roto i to ˈu mau fetii. I muri aˈe i to ˈu bapetizoraahia, ua faaroo atura vau i to ˈu metua tane i te parauraa ˈtu i to ˈu metua vahine e: ‘Eita o Tomiji e haere faahou e haamori i te fata a te Bouddha, e eita atoa oia e rave faahou i te mau oroa i te menema fetii.’ Te taa ra ia outou e, no te mau Tapone, e faaite te mau tamarii i to ratou here ia haapao ratou i te mau oroa matahiti no te faahanahana i to ratou mau metua. I to ˈu faarooraa i te mau parau a to ˈu metua tane, ua turai atura te reira ia ˈu ia paraparau atu ia ˈna no nia i te parau mau. Ua haapii ihora oia i te Bibilia na muri ia ˈu e ua bapetizohia ˈtura i te tau auhune o te matahiti 1961, e ta ˈu tamahine o Eiko e ta ˈu tamaiti, o Akinobu. Ua pee atoa o Masako, ta ˈu tamahine hopea, i to ratou hiˈoraa. E haapaoraa iho â ta to ˈu metua vahine e aita o ˈna i farii i te haapii i te omuaraa ra, tera râ, i muri aˈe e rave rahi mau matahiti, ua amui atoa maira o ˈna ia matou no te tavini ia Iehova.

I te matahiti 1975, ua apiti atoa ˈtura vau i ta ˈu vahine i roto i te taviniraa ma te taime taatoa ei pionie tamau. Mai reira mai, ua tavini au ei faehau na Iesu Mesia i nia i te reni aroraa a te amuiraa. Ia rohirohi anaˈe au, e haamanaˈo vau i to ˈu itoito i to ˈu taviniraa i te emepera e to ˈu fenua, e e feruri au e, ‘Ahiri e ua tavini au i te emepera e te fenua ma te itoito rahi, e nehenehe anei ta ˈu e faaiti i ta ˈu taviniraa i te Arii rahi o te ao atoa nei?’ E noaa faahou mai to ˈu puai i reira no te haere â i mua. (Isaia 40:29-31) Aita vau e tavini faahou ra i te taata ma te faahepohia e na irava e pae o te euhe, tera râ, te tavini nei au i te Atua Teitei roa ˈˈe, o Iehova, ma te paieti hohonu i niuhia i nia i te ite mau. E tia mau â ia pûpû atu tatou ia tatou taatoa no ˈna ma te taiva ore.—Faatiahia e Tomiji Hironaka.

[Nota i raro i te api]

a Ua tupu te aroraa no Pearl Harbor i te 7 no titema 1941, i te hora no Vaihi, o tei tuea i te 8 no titema i Tapone e i Thaïlande.

[Hohoˈa i te api 15]

Tomiji Hironaka i te tau tamaˈi

[Hohoˈa i te api 16]

Te mau rave ohipa paruru tivila e tupohe ra i te auahi i te aroraa no Singapore

Te pauraa te tenerara Percival i mua i to Tapone

[Faaiteraa i te tumu]

The Bettmann Archive

[Hohoˈa i te api 17]

Hiroshima i muri aˈe i te harururaa te paura atomi i te matahiti 1945

[Faaiteraa i te tumu]

USAF photo

[Hohoˈa i te api 18]

Mâua ta ˈu vahine e te buka o tei taui i to mâua oraraa—te Bibilia

    Papai reo Tahiti (1985-2026)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono