VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • g91 8/8 api 6-8
  • Aore e ohipa—Eaha ïa te mau ravea?

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Aore e ohipa—Eaha ïa te mau ravea?
  • A ara mai na! 1991
  • Upoo parau iti
  • Papai tei tuea
  • 1. Eiaha e mǎtaˈu
  • 2. Ei manaˈo maitai
  • 3. A faaineine i to oe feruriraa no te rave i te mau ohipa apî
  • 4. A ora ia au i ta oe moni—Eiaha i ta vetahi ê
  • 5. Haapao maitai i te tarahu
  • 6. Ia vai tahoê noa te utuafare
  • 7. A tapea i to oe tura
  • 8. A haamau i te tabula haamâuˈaraa
  • Te hoê tabula haamauˈaraa te ravea maitai aˈe!
    A ara mai na! 1986
  • A faaohipa maitai ta oe moni
    A ara mai na! 2025
  • E nafea ia haapao i ta orua moni?
    E nehenehe to utuafare e oaoa
  • E nafea ia ore e haamâuˈa i te moni?
    A ara mai na! 2014
Ite hau atu â
A ara mai na! 1991
g91 8/8 api 6-8

Aore e ohipa—Eaha ïa te mau ravea?

“E ati rahi to mua. Ua topatari e rave rahi mau pu raveraa ohipa, aitâ râ ratou i farii i te reira.”—Marite aravihi i te pae faanavairaa faufaa.

UA FAREREI aˈena e rave rahi i te tupuraa ati mau o taua tohu faaararaa ra, tei faaitehia i te hopea o te matahiti 1990. I roto i te tahi mau taiete, te peapea ra te feia rave ohipa “tei ora mai” i te mea e o ratou paha to muri iho o te faahoˈihia.

Ahiri oe e erehia i ta oe ohipa i teie mahana, eaha ïa ta oe e rave? E mea maitai, ia vai ineine noa. Mai ta te tumu parau matamua i faaite, te ereraa i te ohipa e fifihia tatou i te pae no te moni e e hauti atoa i nia i te mau manaˈo hohonu. No reira, ua hau atu ïa i te aufau-noa-raa i te mau tarahu. I muri nei te horoahia ra te mau aratairaa o tei tauturu aˈena i te tahi pae ia vai hau noa i te pae no te moni e no te mau manaˈo hohonu ia ere-anaˈe-hia i te ohipa.

1. Eiaha e mǎtaˈu

I to Dominick ereraa i ta ˈna ohipa, ua faahoˈi oia i ta ˈna fare i te fare moni e ua haere to ˈna utuafare e ora i ǒ to ˈna mama. Teie ta ˈna aˈo, ia vai hau noa ïa, noa ˈtu te ahoaho rahi o te fifi. “Ohipa e aore ra aita e ohipa, eita oe e oriorio e a pee ê atu ai,” ta ˈna ïa parau. “Ua haapii au ma te tia mau e eita matou e pohe.” Maoti i te manaˈonaˈo i te mau tupuraa peapea roa ˈtu â, a imi ma te hau i te mau ravea maitai.

2. Ei manaˈo maitai

E maha ohipa afa mahana ta Jim raua o Donna. Ua iti aˈe râ ta raua moni i ta Jim anaˈe iho i noaa mai ia ˈna i rave na i te ohipa ma te taime taatoa. Maori râ, ua farii raua i te reira ei ravea no te haapiiraa i ta raua e pae tamarii. Te faˈi ra o Donna: “Aore anaˈe e fifi, e oraraa fanaˈo aˈe ïa to ratou i te pae materia. Ua ape râ ratou i te mau marei manaˈo-ore-hia o te haapii mai ia ratou i te oraraa.”

3. A faaineine i to oe feruriraa no te rave i te mau ohipa apî

E nehenehe atoa te feia toroa teitei e taui i ta ratou mau ohipa a rave ai i te tahi ohipa apî. “Eita te taata e manaˈo i te maiti i te tahi atu ohipa e tae roa ˈtu i te taime e faahepohia ˈi ratou,” ta Laura ïa parau, tei erehia i ta ˈna ohipa na te hau. “I roto i te mau matahiti 90,” ta ˈna i tapao, “ia haapii te taata i te farii i te taui, e tia ˈi.” Te tamataraa i te imi i te hoê â huru ohipa ta oe i matau—aore ra te hoê â moni avaˈe—eita ïa e noaa oioi mai ta oe ohipa. Teie paha te hoê o te mau tumu e pinepine eita e roaa oioi i te feia toroa teitei i te ohipa i te feia rave ohipa riirii. A faaineine ïa i to oe feruriraa no te maiti i te mau ohipa apî. Ua manuïa te tahi pae i te pûpûraa ˈtu e rave i te ohipa na vetahi ê, mai te tamâraa i te fare.

4. A ora ia au i ta oe moni—Eiaha i ta vetahi ê

Te mauhaa puai a te faatianianiraa o te faatupuraa ïa i te “hiaai” aita i itehia i mutaa ihora. Mea pinepine e au ra e ua ite te taata atoa (eiaha râ oe) e te rohi ra ratou no taua hiaai ra. ‘Teie te faito ahu a te taatoaraa [aita ïa ta oe].’ ‘Te hohoˈa teata e paraparau-rahi-hia ra [no te aha ïa aitâ oe i mataitai i te reira?].’ ‘Te pereoo e faahorohia ra e te taatoaraa [afea oe e hoo ai i te reira?].’

E nehenehe teie huru umeraa i te manaˈo e haafifi i to oe manaˈo no nia i te moni e te mau haamâuˈaraa. E reva te hoê hoa i te hoê tere moni rahi. E oioi oe i te opua e reva atoa. E hoo mai te tahi atu hoa i te pereoo apî. Oioi atura oe i te manaˈo e pereoo tahito to oe. Ia haamata anaˈe oe i te hinaaro i ta vetahi ê ohipa na tera ïa e turai ia oe ia haamâuˈa i te moni aore â i noaahia, ma te hoo mai i te mau taoˈa aita e hinaaro-mau-hia ra. A haapae i teie mau huru faaauraa haapau.

Ua tapao o Jim, taata rave ohipa tei faahoˈihia o te faahiti-aˈena-hia te parau: “E paruparu roa te taata ia ore ratou e nehenehe e tapea i te huru oraraa i manaˈohia e ratou. E tia ia haapeapea oe no te maa e te fare. E ere roa ˈtu te tahi atu mau mea i te mea faufaa.” Mai ta te Bibilia e faaitoito maira i roto i te Timoteo 1, 6:8, ‘e maa e e ahu, ia mauruuru i te reira.’

5. Haapao maitai i te tarahu

E taoˈa faufaa te hoê parau tuuraa tarahu, e nehenehe atoa râ e faarahi i ta oe tarahu. Te faaohipa nei te tahi pae i te parau tuuraa tarahu mai te hoê tutootoo te huru. E faaohipahia te reira ma te ore roa e ui ‘e maraa anei ia ˈu?’. E ohipa teie parau i nia ia oe mai te raau taero te huru e e hoo ïa oe ma te ore e feruri e e ite e te pau ra ta oe moni.

I teie nei mau matahiti, ua parare roa i roto e rave rahi fenua te parau tuuraa tarahu. Eaha ïa tei itehia mai? Te hoê taata hoo roro uira i Korea o tei hoo i te hoê pereoo na ˈna i te parau tuuraa tarahu, ma te haapoto noa i te tumu parau ua na ô oia e: “Ia tae anaˈe te taime no te aufau i ta ˈu tarahu, e mea fifi roa na ˈu. E au ra e te hue noa ra vau i ta ˈu moni.” I te fenua Tapone, fatata te afaraa o te feia e imi ra i te tauturu i te pae faanavairaa faufaa e 20 e tiahapa ïa to ratou matahiti. O teie e 140 mirioni parau tuuraa tarahu te tumu no te aitarahu rahi mau e vai ra i rotopu i te ui apî.

No reira a haapao maitai i te parau tuuraa tarahu. A faaohipa i te reira eiaha râ e na ˈna e faaohipa mai ia oe. Eiaha o ˈna e haamatapo ia oe i te moni e vai mau ra ia oe. E faarahi noa te reira i te hepohepo i te ereraa i te ohipa.

6. Ia vai tahoê noa te utuafare

I roto i te hoê maimiraa no nia e 86000 taata, ua hau atu i te hoê i nia i te toru tei parau e o te moni te fifi numera hoê i roto i te faaipoiporaa. Ua itehia i roto i te tahi atu maimiraa e o te moni te tumu rahi no te mau tatamaˈiraa. “E nehenehe te mau manaˈo patoi no nia i te moni e haafifi i te auhoaraa” ta Grace Weinstein ïa, aˈo i te pae faanavairaa faufaa, i parau.

Tae noa ˈtu i na hoa faaipoipo au maite e te tahoê, e nehenehe to raua manaˈo e taa ê roa no nia i te moni e e nahea raua ia haamâuˈa i te reira. E haaputu te hoê i ta ˈna moni, te tahi râ e haamâuˈa noa ïa.

Ahiri eita e tauaparauhia, e tatamaˈi ïa te utuafare fetii no nia i te moni. Te na ô ra te Bibilia i roto i te Maseli 15:22 e: “Aore i paraparau atoa ra e ore tei manaˈohia ra e tupu”. Ia tauaparau-anaˈe-hia no nia i te moni, a tamata i te taa i te hiˈoraa a to oe hoa e a faatanotano atu.

7. A tapea i to oe tura

Ua tapao o Grace Weinstein e: “No te tane e te vahine aore e moni avaˈe faahou, e itehia te fifi i te itiraa to ˈna tiaraa e to ˈna tiamâraa, e i te hopea e erehia ia ˈna te faatura ia ˈna iho.”

Eiaha e faaoti oioi noa e ua faahoˈihia oe no te mea e ere oe i te taata rave ohipa maitai. O Rani e piti ahuru ma iva matahiti ua faahoˈihia oia e toru noa avaˈe i muri aˈe i te noaaraa ia ˈna te toroa teitei aˈe i roto i ta ˈna tuhaa i te hiˈopoaraa matahiti. Peneiaˈe eita te hoê taata haavare ore e te tiaturihia e faahoˈihia, e ere râ mai te reira te huru i te mau taime atoa. No reira eiaha roa e manaˈo e ua faahoˈihia oe no te mea aita to oe e faufaa aˈe. E nehenehe atoa te feia rave ohipa tiaturihia e te maitai hoi e roo-atoa-hia i te reira.

8. A haamau i te tabula haamâuˈaraa

Eita te rahiraa e au i te manaˈo o te tabula haamâuˈaraa. E au ra e ua taotiahia ratou, e e tapea te reira ia ratou i te hooraa mai i ta ratou e hinaaro nei. E ere. E mauhaa râ te tabula haamâuˈaraa no te tauturu ia oe ia naeahia ta oe i opua, aita e taotia nei ia oe. E ravea te reira no te hiˈopoa, e papai faaiteraa e te pau nei ta oe moni i te aha e nafea e pee ia oe te mea hinaaro-mau-hia nei.

Ma te maere mau aita roa ˈtu te rahiraa e ite ra e te pau nei ta ratou moni i te aha. E hoo ru noa ratou e i muri e autâ: “Ua pau ta ˈu moni i te aha?” E mea faufaa roa ia haapaehia teie huru haamâuˈaraa ia fifihia iho â i te pae faanavairaa faufaa. Te na ô nei te Bibilia ma te paari i roto i te Maseli 21:5: “Te imiraa o te feia faaitoito ra, tei nia ïa i te taoˈa rahi; area te imiraa o te feia ru noa ra, tei te veve ïa.”

No te apee i teie aˈoraa, a rave i te hoê api parau no te papai. A papai roa ˈtu i te mau mea atoa ta oe e aufau i te avaˈe taatoa, tatuhaa i ta oe mau haamâuˈaraa. A papai atoa i te moni e roaa mai. Mai te peu e, ua hau atu tei pau i tei roaahia mai, a hiˈopoa i ta oe mau haamâuˈaraa no te imi i te tumu o te fifi. Ia ite anaˈe oe i te moni e pau e ua pau i te aha, e nehenehe ïa oe e faanavai i ta oe moni.

A faatanotano i ta oe tabula haamâuˈaraa. I te mau avaˈe matamua, e itehia mai te mau hape, e e tia ia hiˈopoahia te tahi mau haamâuˈaraa. A faatitiaifaro i te reira e a faaafaro ia tuea ta oe tabula haamâuˈaraa i ta oe mau hinaaro. E riro te tabula haamâuˈaraa tano ei tavini no oe, eiaha râ ei faatere ia oe.a

E nehenehe te ravea i nia nei e tauturu i te hoê taata ia faaruru i te ereraa i te ohipa. Ia faufaahia râ, ia tuea teie mau manaˈo i te hoê huru feruriraa tano no nia i te faufaa mau o te moni. Parau mau, eaha mau to ˈna faufaa? Ia ere-anaˈe-hia oe i ta oe ohipa, e mea faufaa aˈe anei te tahi atu mea i te moni? E hiˈopoa tatou i teie mau uiraa i roto i te tumu parau i mua nei.

[Nota i raro i te api]

a No te mau haamaramaramaraa hau atu â no te haamau i te hoê tabula haamâuˈaraa, hiˈo A ara mai na!, 8 no eperera, 1985, api 12 e tae atu i te api 14.

[Tumu parau tarenihia i te api 8]

No te faanaho i te tabula haamâuˈaraa:

1. A numera i te moni e roaa mai.

2. A papai i te mau haamâuˈaraa no te avaˈe taatoa no te ite e te pau ra te moni i te aha.

3. A faanaho i te tabula haamâuˈaraa i nia i na taahiraa avae e piti. A faaoti i te moni e au no te mau tuhaa taitahi.

4. A faatano i ta oe tabula haamâuˈaraa ia au i tei hinaarohia.

[Hohoˈa i te api 7]

E tia i na hoa faaipoipo ia tauaparau ia ore te fifi no nia i te moni e hope na roto i te tatamaˈiraa i roto i te utuafare

    Papai reo Tahiti (1985-2026)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono