Ia haere tatou e hiˈo i te hoê taata maˈi—E nafea tatou?
UA TAPEAHIA to outou hoa i te fare maˈi, e te hinaaro ra outou e haere atu e hiˈo ia ˈna. Eaha ta outou e parau atu e eaha ta outou e rave? Eaha ta outou e afai atu na ˈna? Eaha ta ˈna e titau ra? E te vai ra anei te tahi mau mea te ore e tano ia faahiti aore ra ia rave?
Te hinaaro nei outou e ia faufaahia oia i to outou tere, eiaha râ e haere noa ˈtu e parau e “Iaorana” e eita e maoro roa e “Parahi ïa,” a parau noa ˈtu ai e “Ee, a faaitoito pai ïa.” E nafea ïa outou?
Teie te tahi manaˈo: A haapao maitai i te taime outou e haere ai e hiˈo ia ˈna. E nehenehe outou e ani atu i te taata maˈi aore ra i to ˈna fetii e eaha te taime maitai aˈe, ei hiˈoraa, i te taime aita te tahi atu mau taata aore ra te mau fetii i reira. Mea au aˈe paha ia haere atu e hiˈo i te taata maˈi te po na mua ˈtu i te tâpûraa i reira outou e nehenehe ai e faaitoito ia ˈna na roto i te tahi aparauraa anaanatae e te oaoa, eiaha râ i muri aˈe i te tâpûraa inaha, aitâ paha o ˈna i ara maitai atura e te mauiui ra paha oia.
Te mau parau paari
E hiˈo anaˈe na i te auraa o te parau ra ‘aparauraa anaanatae.’ Ia haere atu outou e farerei i te hoê taata, na outou ïa e paraparau atu ia ˈna ma te tuuraa reo faaitoito. Eiaha ïa te taata i te fare maˈi ia haapeapea no te farii mai ia outou. E nehenehe outou e amo i teie tiaraa ma te huru au maitai e te auhoa. I teie nei râ, eaha te tia ia parau, eaha te ore e tia ia parau.
Eiaha e haere atu ma te mata peapea aore ra te etaeta, noa ˈtu e ere te taata maˈi i te mea maitai roa. Te na ô ra te taata paari i papai i te Maseli e: ‘E riro te mafatu oaoa ei raau rapaauraa maitai, e mǎrô râ te ivi i te manaˈo haaparuparu ra.’ (Maseli 17:22) No reira, a haamanaˈo na e e tia ia outou ia faatupu i te tahi aparauraa faaitoito e te au maitai.—Maseli 25:11; a faaau e te Isaia 41:13.
E oaoa roa e e anaanatae atoa te taata maˈi i te faarooraa i te mau parau apî no nia i to ˈna mau fetii aore ra no nia i te amuiraa, mai te peu iho â râ e e parau oaoa anaˈe. Eiaha atoa e moehia ia outou e mea maitai roa ia faaarearea i te taata maˈi; a imi i te ravea ia ataata aore ra ia ata roa oia. Eiaha atoa râ ia rahi roa. Ua haere mai outou no te faaite i to outou anaanatae e to outou aroha eiaha râ no te haamaau ia outou.
Te titau atoa nei te taata maˈi i te tiaturi. A ara ïa ia ore outou e faahiti i te mau parau rii faahapa no nia i te taote aore ra te fare maˈi. Mea maitai aˈe ia ore e faaau i te huru tupuraa aore ra te fifi o te taata maˈi e te hoê ohipa o ta outou iho aore ra ta te tahi atu feia i farerei, e nehenehe râ outou e faahiti mai te peu noa e ua noaa mai te faahopearaa maitai. E ere hoê â huru no te mau taata atoa, e mea ê iho â tera e tera taata maˈi.—Maseli 18:13.
Teie te tahi manaˈo hopea no nia i te tauaparauraa: Aitâ anei outou i rohirohi roa i te faarooraa ˈtu i te hoê taata e eita e mau faahou ia paraparau, mai te ofai pupuhi aore ra te vai pue rahi ra te huru? Mea fiu roa, e ere anei? Eiaha ïa outou e na reira ia haere atu outou e hiˈo i te hoê hoa aore ra te hoê fetii tei tapeahia i te fare maˈi. Ia paraparau outou ma te oaoa e te manaˈo faaitoito, a feruri atoa i te rahiraa e te vitivitiraa o ta outou mau parau. Eiaha e ru noa, ma te manaˈo e eita e tia ia faaea i te paraparau. E nehenehe hoi te mau taime maniania ore e riro ei tamǎrûraa. A haapao atoa ia ore outou e faarohirohi roa i te taata maˈi ia rahi roa te feia e haere mai e farerei ia ˈna e ia paraparau noa ˈtu ratou ia ˈna ma te faaea ore.
Eaha te maororaa o te farereiraa?
I roto i te tahi mau fenua, e faaea roa mai te utuafare e te taata maˈi i te fare maˈi. Inaha, na ratou e faahopu ia ˈna i te pape e e faatamaa atoa ia ˈna, no reira, e faaea maoro mai ïa ratou. Teie râ, i roto i te rahiraa o te mau fare maˈi, ua taotiahia te mau hora farereiraa ia ore te feia maˈi ia rohirohi roa e ia nehenehe te pǔpǔ rapaauraa e rave i ta ratou ohipa. No reira, eiaha outou ia faaea mai hau atu i te hoê hora mai te peu e e fetii aore ra e hoa piri roa outou no te taata maˈi, e i te hoê afa hora mai te peu e e taata matau noa outou. Eaha ïa mai te peu e e ani mai te taata maˈi ia outou ia faaea maoro atu â? Mea maitai aˈe paha ia ore outou e haamaoro atu, no te mea no to ˈna rohirohi aita paha o ˈna e feruri maitai ra. Na outou iho â ïa e faaoti, te mea râ e titauhia ra oia hoi ia ore outou e faahepo i te taata maˈi.
E tia ia haapapu maitai i teie manaˈo mai te peu iho â râ e rave rahi mau taata o te haere mai e hiˈo ia ˈna e e ere te reira i te mea maitai no ˈna iho aore ra no te tereraa o te fare maˈi. Inaha, e faaite outou i to outou anaanatae ia haere pinepine mai outou e farerei poto noa i te taata maˈi maoti hoi i te haere mai i te hoê noa taime maoro roa. A haamanaˈo atoa e e tia ia outou ia haapao maitai mai te peu e ua haere mai vetahi mau fetii e hiˈo i te taata maˈi e mea au ore roa aore ra mea huru ê roa na ratou ia tia mai outou na pihai iho.—A faaau e te Maseli 25:17.
Te tahi tauturu tano maitai
Hou outou e haere mai i te fare maˈi, e nehenehe atoa outou e faaineine ia outou. E nehenehe anei outou e hopoi atu i te tahi mea e hinaarohia? Aore ra te tahi buka apî? No tae noa maira paha ta outou vea hopea ta te taata maˈi e oaoa roa i te taio. E putapû roa paha oia i te mea e ua manaˈo outou e afai mai i teie vea apî. E nehenehe atoa outou e ani atu ia ˈna ia taio outou i te hoê aore ra e piti tumu parau ta outou i anaanatae roa.
Eaha te tahi atu mea ta outou e nehenehe e afai atu? E riro paha te tahi pupa tiare aore ra te tahi maa hotu ei tapao aroha o te faaoaoa roa ia ˈna. A haamanaˈo atoa i te maa au-roa ˈˈe-hia e te taata maˈi mai te tahi monamona aore ra te tahi maa i hamanihia i te fare—mai te peu e e faatiahia te reira. A ani atu i te mau fetii aore ra i te mau vahine utuutu maˈi hou outou e afai i teie mau huru maa i roto i te piha.
E nehenehe atoa outou e ani i te taote aore ra i te mau vahine utuutu maˈi mai te peu e te vai ra te tahi ohipa o ta outou e nehenehe e afai mai na te taata maˈi aore ra o ta outou e nehenehe e rave no ˈna ia mama mai ta ratou hopoia aore ra no te haamaitai i to ˈna huru. E riro paha ratou i te farii maitai i ta outou tauturu.
E hinaaro anei outou e tauturu na roto i te tahi atu ravea? A ani atu ïa i te taata maˈi i te tahi mau ohipa rii haihai roa. Te haponohia ra anei aore ra te afaihia maira anei ta ˈna mau rata? Aita anei o ˈna e hinaaro ra ia haere atu outou e hiˈo i to ˈna fare aore ra to ˈna piha faaearaa, e oia atoa paha e haere atu e tamâ e te tahi mau hoa hou oia e hoˈi atu ai i te fare? E tia anei ia tatara i te hiona i mua i to ˈna fare, ia pîpî i ta ˈna mau tiare, aore ra ia rave i te tahi mau ohipa ia manaˈohia e e taata te faaea ra i reira e ia paruruhia i te feia eiâ? Te haapeapea ra anei oia no te tahi animala ta ˈna? Te tapitapi noa ra paha te taata maˈi no teie mau ohipa iti, teie râ eita o ˈna e faahiti e tae roa i te taime e ani atu outou. Ia riro atoa teie huru anaanatae i te haapapu e te tapitapi mau ra outou no ˈna.
E tia atoa ia faahiti i te parau no to outou hohoˈa ia haere outou i te fare maˈi. E maere paha outou i te iteraa e e ohipa atoa to outou huru ahuraa i nia i te huru raveraa a te feia rave ohipa a te fare maˈi i te taata maˈi. E putapû paha to ratou feruriraa ia ite ratou i te huru faanehenehe au maitai o te feia e haere maira e hiˈo ia ˈna. Ia ite ratou e e rave rahi mau taata tura o te haapeapea no te maitai o te taata maˈi, e riro te pǔpǔ rapaauraa i te faaoti e e taata faatura-rahi-hia oia, e oia mau hoi. Te faaitoito maira te Bibilia ‘ia faanehenehe mai tei au i te feia e tia ra no te faatura i te Atua,’ e ia na reira outou, e riro paha outou i te faaitoito i te pǔpǔ rapaau ia haapao i te taata maˈi ia au i teie haerea.—Timoteo 1, 2:9, 10.
Ia tupu noa ˈtu te hoê fifi rahi
I te tahi taime, te farerei ra paha te taata maˈi o ta outou e haere atura e hiˈo i te tahi fifi rahi i te pae no te tauaparauraa e te feia rave ohipa a te fare maˈi. Ma te ore e faaô roa ˈtu i roto i te oraraa o te taata maˈi, e nehenehe outou e ani atu e, “Eaha ta te taote e manaˈo ra no nia i to oe huru?” Mai te peu e e ere i te mea maitai roa, e o outou tei faataahia no te haapao i te taata maˈi na nia i to outou tiaraa fetii aore ra tiaau, e nehenehe paha ïa outou e horoa i te tahi tauturu. No te maitai o te taata maˈi, e tia paha ia outou ia haere atu e ani i te tahi mau haamaramaramaraa hau atu i te pǔpǔ rapaau a te fare maˈi. Aore ra e nehenehe outou e ani ia haere outou na muri i te mau fetii, o te haamarirau ra paha i te haere e paraparau i te taote.
I reira ra, te mea faufaa roa te tia ia haamanaˈo oia hoi, eiaha outou ia mǎtaˈu i te fare maˈi aore ra te feia toroa. Ua tapeahia te taata maˈi i te hoê vahi rapaauraa taa ê, ma te haaatihia e te mau huru matini atoa e te feia maˈi tei ino roa. Mea rahi roa paha te ohipa a te pǔpǔ rapaauraa e mea iria atoa paha ratou. E mǎtaˈu paha ïa outou i te tâpû i ta ratou ohipa, aore ra i te parau atu i te tahi parau e faaite e te feaa ra outou no nia i ta ratou ohipa. Mai te peu râ e na outou e paruru i te tiaraa o te taata maˈi, e tia ia faataahia mai ia outou (e ia ˈna atoa) i te mau pahonoraa papu e tae noa ˈtu i te mau ravea e vai ra. Eiaha e tuu e tae roa ˈtu i te taime a oti ai ta outou hopoia. Ma te ara atoa ia ore outou ia faahuehue i te ohipa, a haamanaˈo na e ua faaite o Iesu i roto i te hoê parabole e i te tahi mau taime, e titauhia ia ani onoono noa ia haapao mai te taata ia outou aore ra ia noaa mai te haamaramaramaraa e tia ia horoahia mai.—Luka 18:1-6.
To outou manaˈo no nia i ta outou farereiraa
Ua hope te farereiraa e ua vaiiho atu outou i te taata maˈi ma te oaoa, e nehenehe ïa outou e feruri faahou i nia i te mea o ta outou i parau e i rave. E tauturu teie huru feruriraa ia outou ia faataa e nafea outou ia haamaitai e ia haafaufaa atu â i te farereiraa ia haere atu outou e hiˈo i teie taata maˈi aore ra i te tahi atu.
Inaha, mea rahi roa te mau ohipa o ta outou e rave ia haere outou e hiˈo i te hoê taata i te fare maˈi. A haamanaˈo i te faaineineraa e te hinaaro e tauturu atu. Ia haafaufaa outou i taua mau taime ra, e faaohipa ïa outou i te mau taime atoa e e riro mau â outou ei ‘hoa tei ati maite atu â i te hoê taeae [i te pae tino].’—Maseli 18:24.
[Tumu parau tarenihia i te api 10]
Ia haere atu outou e hiˈo i te hoê taata maˈi
1. A faaineine ia outou.
2. A haapao i te huru o te taata maˈi. Eiaha e haamaoro roa.
3. A faanehenehe maitai ia outou.
4. A aratai i te tauaparauraa, eiaha râ e paraparau rahi roa.
5. A tauturu atu na roto i te taoˈa o ta outou e afai e te ohipa o ta outou e rave.
6. A faaite i te hoê huru mahanahana maitai e te faaitoito.
7. A hoˈi atu e farerei poto noa ia ˈna.