VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • g88 8/6 api 27-31
  • Te oraora-maitai-raa na roto i te mau ravea natura

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Te oraora-maitai-raa na roto i te mau ravea natura
  • A ara mai na! 1988
  • Upoo parau iti
  • Papai tei tuea
  • Te rapaauraa ia ˈna iho?
  • Te pape: aita ˈtu mea natura?
  • Te hoê parau faaara
  • Ia vai aifaito noa
  • A tapea i te manaˈo Bibilia no nia i te ea
    Te Pare Tiairaa e faaite ra i te Basileia o Iehova 2008
  • A paruru na i to outou faaroo e to outou oraora-maitai-raa i te pae varua
    Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1989
  • Te oraora-maitai-raa—Nafea ia fanaˈo i te reira?
    A ara mai na! 1989
  • Eaha te huru o te oraora-maitai-raa o to tatou tino?
    A ara mai na! 1989
Ite hau atu â
A ara mai na! 1988
g88 8/6 api 27-31

Te oraora-maitai-raa na roto i te mau ravea natura

Na ta matou papai vea i République fédérale d’Allemagne

I TO ˈNA faaearaa i te puhipuhi i te avaava, ua haamata aˈera o Gisèle i te poria. No to ˈna hoi hinaaro ia vai pararai noa oia, ua opua ihora ta ˈna tane e ia haere raua toopiti atoa ra e horohoro ia vai ieie noa raua. Mai te rahiraa o te mau milioni taata i teie mau matahiti hopea nei, ua opua aˈera raua e rave i te tahi mau ravea no te haamaitai i to raua oraora-maitai-raa.

Mai te mau taata o te tahi atu mau fenua, te haapeapea rahi nei te mau Helemani i teie mahana no to ratou oraora-maitai-raa. Te itehia nei hoi te reira na roto i te 4 200 fare faaetaetaraa tino e faaieieraa tino e itehia i Helemani. Fatata te afaraa o ta ratou mau melo e mau vahine anaˈe ïa; eita iho â ïa e maerehia e i roto i te toru matahiti, no Helemani te vahine numera hoê o te ao taatoa nei i te pae no te faaetaetaraa tino.

Te mau taata Helemani e hinaaro e ia vai oraora noa ratou na roto i te faaohiparaa i te parau paari ra e “te huru o to oe tino tei te mea ïa o ta oe e amu” e nehenehe ratou e haere i roto hau atu i te 2 700 fare hooraa maa natura e i roto 1 000 fare toa hooraa pota e te mau maa huero aita i tuuhia te raau faatupu e te raau tupohe manumanu. E te vai atoa ra te mau taata e haa nei e ia ravehia te mau vitamina.

E taua mau ravea taa ê e ravehia ra ia vai maitai noa te tino o te hoê ïa huru raveraa tano ia au i te natura no te arai i te maˈi eiaha râ no te rapaau. Tera râ, eaha te tia ia rave mai te peu eita teie mau ravea e manuïa? No te rapaau ia ratou, te rave atoa nei te rahiraa o te mau Helemani i te mau ravea natura.

Te rapaauraa ia ˈna iho?

I pihai iho i te mau amaa taa ê o te rapaauraa matau-noa-hia, te vai ra i Europa ma, e rave rahi mau taata hoo i te mau rauere e te tiare no te rapaauraa, te mau taote e rave ra i te mau taoˈa natura e te tahi atu â taote huru rau. Maoti hoi i te faaora i te mau tapao o te maˈi, te faaitoito ra teie mau raau natura ta ratou e horoa, i te ravea paruru e te ohiparaa a te tino no te tauturu ia ˈna ia rapaau ia ˈna iho.

Teie ta te hoê taata papai vea i papai aita i maoro aˈenei e: “Te rahi noa ˈtura te taata i te anaanataeraa i te puai faaora o te mau raau rii tupu.” Tera râ, te itehia ra e e rave rahi mau raau natura, mai te digitale, no roto mai i te mau rauere o te raau rii hoê â iˈoa, e nehenehe ïa te taata e hamani i te reira i teie nei. Inaha hoi, mea maitai aˈe te taoˈa hamanihia i te mau raau rii tupu iho. Hau atu, e ere te mau raau natura atoa i te mea maitai. Ei hiˈoraa, te opiumu, te ciguë e te tariˈa iore taero.

Tera râ, e tia ia fariihia ma te papu mau e no teie noa nei te iteraahia te mau faainoraa a te mau raau apî nei e rave rahi, mea ino roa ˈtu râ ia faaauhia i te mau raau natura. Mai te hiˈoraa tuiroo o te thalidomide. E faatupu te rahiraa o te mau raau i te mau tupuraa taa ê, o te tia ia feruri-maite-hia ia au i te mau haamaitairaa i manaˈohia.

Hoê i nia i te toru o te mau raau e hoohia ra i Helemani, no roto mai ïa i te taoˈa natura eiaha râ i te mau taoˈa hamanihia. Te turu nei o Veronica Carstens, vahine a te peretiteni tahito o te R.F.A. e taote atoa hoi no te maˈi o te tino nei, i taua huru rapaauraa ra. Te parau ra oia e: “Aita ta ˈu e patoiraa i te mau raau matauhia. Te manaˈo nei râ vau e mea maitai ia rave-atoa-hia te mau rapaauraa ia au i te natura.”

Te faaitoito tamau nei te taote Carstens i te mau taote ia faaohipa i teie na rapaauraa e piti atoa e ia faaore i te mau patu e faataa ê ra ia raua a hia ˈtura maororaa i teie nei. Ua manuïa ta ˈna mau tutavaraa. Ua faaite mai te maimiraa i faatupuhia e te fare haapiiraa tuatoru no Fribourg e i te omuaraa o te mau matahiti 80 ra, e 60 % o te mau taote helemani tei horoa tamau aore ra i te tahi noa taime i te mau raau natura ia manaˈo anaˈe ratou e eita i te mea titauhia te hoê huru rapaauraa matauhia. I te parau mau, ua fatata teie numera i te 100 %, no te mea ua farii te rahiraa o te mau taote, ei hiˈoraa, e mea faufaa mau te mau hopuraa pape pihaa veavea mai te peu e mau pepe no roto mai i te mau uaua e te mau hopearaa uaua.

No reira, te haafaufaahia nei te mau maitai e vai ra i roto i te solidage, te motuu, te ail, te mélisse, te tini e te tahi atu mau raau rii tupu. Te ravehia nei te reira ei tî, ei raau tapiripiri, ei raau parai. E tia râ ia ite-papu-hia e eita teie mau raau e tamǎrû oioi noa i te mauiui mai te mau raau e parauhia nei te mau raau semeio; eita râ tatou e mǎtaˈu i te mau tupuraa taa ê ino mau o te itehia i muri aˈe, ia au i teie ture a te taote “primo non nocere” (“na mua roa ˈˈe, eiaha e faaino atu”).

Te pape: aita ˈtu mea natura?

Te faaohiparaa i te pape i roto i te mau rapaauraa no te arai aora ra no te faaitoito, mai te rapaauraa na roto i te pape pihaa, o te tahi â ïa ravea natura ia vai oraora noa te tino. Ia au i te vea hebedoma helemani ra Der Spiegel, i roto i taua tuhaa ra “tei mua roa [te mau taata Helemani] no te mea aita e itehia ra teie mau huru rapaauraa i te tahi atu mau fenua, oia hoi te raveraa i te pape pihaa ei raau no te faaoraoraraa e te arairaa i te maˈi”. No reira, i roto i te mau fare e faaohipahia ra te pape pihaa veavea i Helemani, te haapao-rahi-hia ra te parau no te oraora-maitai-raa o te tino, eiaha i nia i te peu faaanaanataeraa e te mau tau faafaaearaa. Te parau helemani ra “Spa” no te rapaauraa na roto i te pape pihaa, no roto mai ïa i te oire iti belegika Spa, fare tuiroo no te mau pape pihaa veavea e taoˈa natura to roto.

I te matahiti 1985, fatata 12 % o te mau taata Helemani tei haere e rapaau ia ratou. Te tahi pae, na ratou iho i aufau, te rahiraa râ na te faanahoraa paruru totiare ïa i haapao, mea iti roa te tuhaa a te taata maˈi. Parau mau, e fariihia te mau parau rapaauraa ia au i te faaotiraa a te mau afata paruru no te faaiti i te mau ohipa tia ore.

Te rapaauraa a Kneipp, o te hoê ïa ravea taa ê au-roa-hia o te faaohipa nei i te pape. Na Sebastian Kneipp i haamata i te reira i roto i te hoê oire iti i te pae apatoa-tooa o te râ no Munich, hoê senekele e tiahapa i teie nei. I teie nei râ, te faaohipa nei tau ahuru mau fare i te rapaauraa a Kneipp i roto ia Europa taatoa. Fatata atoa ta te Tapone fare rapaauraa kneipp matamua, i te oti e eita te reira e maerehia no te mea ua itehia e mea faufaa roa na to Tapone e ia vai oraora noa to ratou tino (hiˈo te A ara mai na! o te 22 no febuare 1987 na roto i te reo farani)a.

Te rapaauraa na roto i te raveraa i te pape, no reira mai hoi te rapaauraa a Kneipp, o “te rapaauraa ïa na rapaeau, i te maˈi aore ra te tahi mau paruparu, na roto i te faaohiparaa i te pape”. Mea rahi roa to ˈna huru faaohiparaa: te hopuraa i te pape pihaa roa e te pape e taoˈa to roto, te pipiraa, te faaetaetaraa tino i roto i te pape, te taurumiraa, te tapiripiriraa i te raau veavea e toetoe i nia i te tino, teie noa tei faahitihia. Ua niuhia te rapaauraa a Kneipp i nia i te mea 1) e faatahe aore ra e haaparare te pape i te mau taero e haafifi ra i te taheraa toto, 2) e faaore te pape i taua mau taero ra e 3) e faaitoito te pape i te tino.

No reira, i roto i ta ˈna numera no te avae titema 1984, te faataa ra te vea Te taote utuafare auteraria (beretane) e ‘te rapaauraa na roto i te raveraa i te pape e te faaetaetaraa tino i roto i te pape veavea, e mau ravea ïa e faaohipahia ra i roto i te rapaauraa i te maˈi rumati e te mau maˈi i te pae o te roro e te taatoaraa o te mau uaua e tuati ra i nia ia ˈna e tae noa ˈtu i te faaafaroraa i te mau ivi e te mau uaua atoa’. Ua papai te vea i te pae no te rapaauraa rusia Akush Ginekol i te matahiti 1982 e, ‘e nehenehe te rapaauraa i te pape pihaa veavea e faaafaro i te tere-maitai-raa o te mau tuhaa faahotu o te vahine’.

E mea maitai atoa te rapaauraa a Kneipp no te maˈi mafatu e te mau maˈi o te mau uaua. Te mau faahopuraa i te pape veavea aore ra te faaetaetaraa tino i roto i te farii hopuraa pape veavea aore ra toetoe, mea maitai roa ïa no te rapaau i te mauiui tua. E nehenehe e parau e tei mua roa o Sebastian Kneipp tau ahuru matahiti i to ˈna tau, no te mea te itehia nei i teie mau mahana te faufaa o te rapaauraa na roto i te raveraa i te pape, te faaiteraa ïa a te Indexus Medicus i roto i ta ˈna mau numera taitahi atoa.

Te faaite ra te buka Die Kneipp Kur (Te rapaauraa a Kneipp) a Lothar Burghardt e: “I muri aˈe i te hoê rapaauraa i te pape pihaa, ua topa mai te taio o te mau mahana faaearaa ohipa o te maˈi hoi te tumu, i nia i te faito hau atu i te 60 %. Te auraa ra, ua iti mai ïa te moni i aufauhia i te pae no te parururaa maˈi (...) ua rahi ïa te mau taata e rave nei i te ohipa. Ua faaiti mai te rapaauraa i te pape pihaa fatata 70 % te rahiraa raau e amuhia nei (...). Ua ite te mau taata no te pae faanavairaa faufaa e te feia tuatapapa i te pae totiale no te mau fenua taa ê, aita hoi ratou i paraparau amui no te reira, e ia haafaufaa-anaˈe-hia te hoê mark ma te aravihi i roto i te rapaauraa pape pihaa, e nehenehe ïa e faahereherehia e toru marks i roto i te rapaauraa i te maˈi e nehenehe e tupu mai.”

Teie te hiˈoraa a Fritz Allies, taote faatere tahito no te pae o te ohipa e: “Te moni no te hoê rapaauraa pape pihaa o te nehenehe e roaahia tau tausani mark, na te mau afata paruru aore ra afata no te faatuhaaraa e aufau i te reira. Te hinaarohia ra ia faufaahia te moni i aufauhia. Te tiaturihia ra e i muri aˈe i te rapaauraa e maitai-roa-hia ïa te taata no te raveraa i te ohipa, e na te taata rave ohipa iho e aufau i te moni tauturu, eiaha râ o ˈna tei aufauhia i te moni no to ˈna maˈi aore ra te hoê tuhaa moni tatuhaaraa aitâ hoi i naeahia te matahiti.”

Eita roa ˈtu te mau afata paruru helemani e pau ia faahoˈi anaˈe ratou i te mau haamauˈaraa no te rapaauraa o te tia i te haamaitai roa i te tino. No reira, te faaite ra te vea DAK Magazin, tei piahia e te hoê afata paruru maˈi helemani, i roto i ta ˈna numera no te avae mati 1987 e: “Te rapaauraa DAK, te vai ra te hoê porotarama no te faaitoitoraa i te tino i roto e maha hebedoma, e afai mai ïa te reira i te hoê au-maitai-raa maere mau.”

Te horoa ra te vea taote heremani Münchener Medizinische Wochenschrift i te hoê faaiteraa hau atu â. Te papai ra oia e: “A piti matahiti i teie nei, ua hiˈopoa matou 100 faataaraa parau no nia i te feia i rave i taua rapaauraa ra. Ua haapapu te mau taote i roto 88 % mau tupuraa, ua itehia te hoê maitairaa.”

Te hoê parau faaara

Te amuraa i te maa ma te au e te aifaito maitai, te faafaaearaa navai maitai e te faaetaetaraa tino e tae noa ˈtu i te hutiraa i te mataˈi apî, e tauturu rahi ïa te reira i te oraora-maitai-raa. Te hoê rapaauraa, o te ravehia i roto i te oaoa, e horoa mai te reira i te mau haamaitairaa e e rave rahi atu â. E tauturu atoa oia i te tahi taime ia taui i te mau peu matauhia o te oraraa, ei hiˈoraa, ia faaea anaˈe i te puhipuhi i te avaava. Te faaite ra o Rita Süssmuth, faatere hau vahine no te pae o te Oraora-maitai-raa no te République fédérale d’Allemagne, e: “Ua riro te rapaauraa no te rahiraa o te taata ei tauiraa i roto i ta ratou huru haapaoraa ia ratou iho e e nehenehe hoi ratou e farii i te hoê oraraa maitai aˈe, hau atu â i te maitai.”

E tia atoa râ ia farii e e nehenehe e tupu mai te mau ati na roto i te mau raau natura taitahi atoa. Te tahi mau raau, noa ˈtu e taoˈa hamanihia aore ra taoˈa natura, e nehenehe e faatupu mai i te mau fifi taa ê, noa ˈtu e ua horoahia mai te reira no te rapaauraa. E nehenehe te taraniraa tano ore i te maa e aratai i te hoê amuraa i te maa tano ore no te tino. Hau atu, e nehenehe atoa te faaetaeta-rahi-raa i te tino aore ra te raveraa i te hoê ohipa taaro tano ore e faatupu mai i te maˈi i nia i te poro rima i roto i te ohipa tairi popo, te maoˈi o te avae i te ohipa horohoro aore ra te mauiui tua no te ohipa faaetaetaraa tino parauhia aérobic, aita e faahitihia ra te taime e pau no te reira.

Te tupu atoa nei te fifi i roto i te mau fare rapaauraa pape pihaa oia hoi te amuimuiraa iino. I te mea hoi e ua atea o ˈna i to ˈna fare e to ˈna utuafare fetii, e mea rahi atoa hoi to ˈna taime vata i reira, e nehenehe te taata e rapaauhia ra e oioi noa i te faaohipa i to ˈna taime no te tahi ohipa tano ore. Te faahohoˈaraa ïa e faaitehia ra e te hoê taurearea vahine no nia i to ˈna rapaauraa ia ˈna: “Mai te peu e e toru hebedoma aita e ohipa — e aita e tane — e ere i te tau faafaaearaa, aita ïa e tau faafaaearaa! Ia haere i te tane aore ra i te vahine apî ra, e tuhaa atoa ïa i roto i taua huru rapaauraa ra.”

Tera râ, te feia atoa e hinaaro nei e faatura i te mau haapiiraa morare kerisetiano, e ite ïa ratou e ua riro te paraparau-tahaa-raa i te tahi atu mau taata i te Basileia o te Atua ei paruru ia ratou i te tahi mau taata manaˈo huru ê. Te mea mau ra, e pinepine te mau kerisetiano Ite o Iehova e haere nei e rapaau ia ratou i te hoê fare rapaauraa, te noaa ia ratou i te mau faahopearaa maitatai i to ratou faaiteraa i te parau no te Atua e i to ratou pûpûraa i te mau Bibilia e te mau vea e te mau aratai bibilia. Ia au i ta tatou i ite iho nei, mea maitai ïa ia apeehia te mau taata faaipoipo e to ratou mau hoa i te mau vahi rapaauraa.

Teie râ, mai te peu e e maˈi to oe e tei te fare oe, tei nia i te hoê roi i te fare maˈi aore ra i roto i te hoê fare rapaauraa pape pihaa, mea oaoa roa ˈˈe ia tiatonu to tatou mata i nia i te tiaturiraa oaoa ia fanaˈo i te hoê oraora-maitai-raa i te faahiti-tamau-noa-raa i te mau fifi au ore no nia i te maˈi. “E au te parau maitai i te topata rii meli ra; e momona i te taata nei, e ora hoi to te ivi”, te parau ïa a te maseli o te Bibilia. — Maseli 16:24.

Ia vai aifaito noa

“Te haapeapea-tamau-raa no te faaherehere i te oraora-maitai-raa o te tino, te faaino tamau nei ïa i te oraora-maitai-raa o te feruriraa.” Ta te taata papai beretane o G. Chesterton ïa i faaite a pae ahuru matahiti i teie nei. E nehenehe e faahiti-faahou-hia ta ˈna mau parau i te na ôraa e, ia haapeapea-rahi-anaˈe-hia no te oraora-maitai-raa o te tino, e ino ïa te pae varua.

Aita te rahiraa o te taata e haapao maitai nei ia ratou, i roto râ hoi i te feia e haapeapea nei, ua rahi roa ïa ta ratou. Ia aifaito noa ïa e tia ˈi, oia hoi ia tapea noa i te hoê feruriraa tano. A haamanaˈo e e tano te tahi mau taata i te hoê raau eita râ te tahi pae e tano i te reira. No reira i parauhia ˈi e ‘te maa a te hoê taata e raau taero ïa no to ˈna hoa’. Eiaha atoa ia moehia e no teie taime, eita roa ˈtu e nehenehe e oaoa i te hoê oraora tia roa. Eiaha ia rahi roa, eiaha ia riro ei ‘taata faahepo i te tahi ia rave i te reira’, a faaite ai e o to outou feruriraa no nia i te rapaauraa te ravea maitai aˈe ia vai maitai noa te tino, aore ra a faariro ai i te maimiraa no te oraora-maitai-raa ei opuaraa matamua i roto i to outou oraraa.

Te fafau mai nei Iehova, te Poiete o te taata, e i roto i te ao apî e fatata mai nei “e ore hoi to reira e parau e: Ua paruparu vau i te maˈi.” (Isaia 33:24). No te fanaˈo atu i te ora i roto i taua faanahoraa apî ra, e tia ïa ia tatou ia tiaturi i te Atua e ia haafatata ˈtu ia ˈna na roto i te tusia taraehara o ta ˈna Tamaiti o Iesu Mesia (Ohipa 4:12; Hebera 7:25; 11:6). Auê ïa te oaoa te feia e ora ˈtu i roto i taua ao ra i reira e maitai roa ˈi to ratou tino!

[Nota i raro i te api]

a Aita te A ara mai na! e faaau atura i te hoê noa ˈˈe huru rapaauraa taa maitai.

[Parau iti faaôhia i te api 30]

“Te moni no te hoê rapaauraa pape pihaa (...) na te mau afata paruru aore ra na te mau afata faatuhaaraa e aufau i te reira.”

[Hohoˈa i te api 28, 29]

Rapaauraa i roto i te hoê vahi rapaauraa pape pihaa helemani.

[Faaiteraa i te tumu]

Kurverwaltung Bad Salzschlirf

[Faaiteraa i te tumu]

Kurverwaltung Bad Camberg

[Faaiteraa i te tumu]

Kurverwaltung Bad Camberg

    Papai reo Tahiti (1985-2026)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono