Vana ni mawonela manene hi zvikarato u kumanako nazvo

1-2. Zvini hi faneleko ku maha kasi hi nga mbhelelwi hi kukholwa a cikhati leci hi yimisanako ni zvikarato? (Wona ni mufota.)

U KARI u mahelwa kungalulami, kuvhukelwa hi maxaka, kutani kuxanisiwa hi lezvi u tirelako Jehovha? U na ni cikarato ca lihanyo kutani zvitshetshela zvi vangiwako hi kukhosahala? Kutani u kumene ni cikarato ca ku felwa hi munhu u mu randzako? A kufana ni malandza man’wani ya Jehovha yo randzeka, kuzvilava a wutomi ga wena gi “tele hi zvikarato ni kuxaniseka”. — Lis. 90:10.

² Kasi hi nga mbhelelwi hi kukholwa a cikhati leci hi yimisanako ni zvikarato, hi fanele kuva ni mawonela manene hi zvona. Hikuyini zvi nga zva lisima a ku maha lezvo? Hi nga zvi fananisa hi ndlela leyi: A zvikarato lezvi u kumanako nazvo wutomini hi nga zvi fananisa ni zviyimo lezvi a vafambisi va mimovha va yimisanako nazvo laha ruweni zvi nga vangako timhango. Hi kuya hi ciyimo ca kona leci ci nga vangisako mhango, kuzvilava zvi nga lava ku u talela cibhabheni kutani cineneni, u famba khwatsi kutani ku nyima futsi. Hambulezvo, kasi u tiva co maha, u fanele ku zvi wona khwatsi lezvi zvi humelelako. A wu nge zvi koti ku wona khwatsi loku a mavhidro ya movha wa wena ma phumile hi kota ya hunguva kutani lithuri. Hi kufanana, kasi hi nga mbhelelwi hi kukholwa a cikhati leci hi yimisanako ni zvikarato, hi fanele ku zvi wonisa lezvi Jehovha a zvi wonisako zvona. Ka ndzima leyi, hi ta bhula hi zvilo zvinharu. Co sangula: Mawonela manene hi zvikarato zva hina. Ca wumbiri: Lezvi a mawonela ya hava ma nga hi vangelisako zvona mhango. Ca wunharu: Lezvi hi nga mahako kasi hi simama kuva ni mawonela manene loku hi kumana ni zvikarato.

MAWONELA MANENE HI ZVIKARATO ZVA HINA

3. Hikuyini hi kumanako ni zvikarato?

³ A zvi koteki ku potsa zvikarato tikweni legi go biha. Hontlheni hi ta kumana ni zvikarato hakuva a hi mbhelelangi niku a tiko legi gi fumelwa hi Sathani. A cin’wani kambe, kota lezvi hi nga kugumeseni ka tiko legi, hi ta kumana ni zvikarato zvo tala, a zvokari zva ntumbuluko ni zvin’wani zva ku vangiwa hi vanhu kutani ku mahelwa zvakubiha. (Mat. 24:8; 2 Tim. 3:13) Loku Jehovha i wo susa zvikarato lezvi zvontlhe zvezvi, zvi wa ta ku khwatsi o vhuna Sathani a ku fumela tiko. Kota lezvi Sathani a fumelako tiko legi, hi ta kumana ni zvikarato. — Mutsh. 9:12.

4. Hi cihi cin’wani cigelo ci mahako ku a maKristu ma xaniseka?

⁴ Ha xaniseka kambe hi lezvi hi nga valandzeli va Jesu. Jesu i byelile vapizani vakwe hi kuphindaphinda lezvaku va wa ta xanisiwa hi kota ya kukholwa kabye. (Mat. 24:9; Joh. 16:2) A ku tiva lezvo zvi hi vhuna ku hi nga mbhelelwi hi kukholwa a cikhati leci hi xanisiwako. (1 Tes. 3:3, 4) A cikhati leci hi timiselako zvikarato hi kota ya kukholwa ka hina ko tiya, hi nga tiyiseka ku ha ha famba ndleleni yi yisako wutomini ga pindzukelwa. A cin’wani kambe, hi komba ku hi yima na Jehovha kota mufumeli wa munene, hi tlhela hi komba ku Sathani muhembi. A yin’we ya tindlela leti a ti tirisako kasi ku chakisa vito ga Nungungulu, ku wula lezvaku a vanhu va tirela Nungungulu hi ku fela ku wuyelwa. Makunu, kasi ku tiyisekisa a mawunwa yakwe, i vhukela a vanhu va Jehovha hi ndlela ya xapi. (Joba 1:9-11) Kanilezvi, a cikhati leci hi simamako hi tsumbeka ka Jehovha hi komba lezvaku hi mu randza hi mbilu yontlhe niku lezvo zvi maha ku a tsaka. — Mav. 27:11.

5. Zvini hi gondzako ka Mutshawuteli 7:13, 14? (Wona ni mifota.)

⁵ Jehovha a nga vhaleli ku hi kumana ni zvikarato. Jehovha a nga tshuki a maha zvilo zva kubiha kutani ku hi ringa hi zvilo zva kubiha. (Jak. 1:13) Kanilezvi, hosi Solomoni i tsalile lezvaku a “siku ga hlomulo” i “ntiro wa Nungungulu wa lisine”. (Lera Mutshawuteli 7:13, 14.) Laha a Bhibhiliya gi kumbuka Jehovha a ku khwatsi hi yena a mahako nchumu wo kari, kuveni hi lisine, o wu vhumelela ntsena ku wu maheka. Solomoni i hi nyikile wusungukati ginene gi nga hi vhunako kuva ni mawonela manene hi zvikarato zva hina. Co sangula, hi fanele ku vhumela ku hi vanhu vo kala kumbhelela niku hi hanya tikweni ga Sathani, hikwalaho, hi tava ni masiku ya manene ni masiku ya zvikarato. Loku hiva ni “siku [ga] ginene”, hi nga bonga Nungungulu hi kota ya wunene gakwe ni ku wona a siku lego kota cinyikiwo ci tako hi kakwe. Ca wumbiri, Solomoni i hi alakanyisa lezvaku a hi nge “zvi tivi lezvi zvi to humelela”, kani a siku gi tava ginene kutani ga zvikarato. A zvilo zva citshuketi zvi humelela a vanhu vontlhe, a valulamileko ni vangalulamangiko.

6. Hikuyini Jehovha a vhumelelako ku hi kumana ni zvikarato? (Mahebheru 12:7, 11)

⁶ Loku hi hi ni mawonela manene hi zvikarato zva hina, hi ta zvi wona kota ndlela leyi Jehovha a yi tirisako kasi ku hi gondzisa ku hi mu tsumba, wutshan’wini ga ku ti tsumba. Jehovha wa zvi wona a zvikarato zvontlhe lezvi hi kumanako nazvo niku wa maha cokari kasi ku hi vhuna. Hambu loku a vhumelela ku hi “famba ndzhelelweni wa munyama wo tshisa”, i simama ku hi rangela ni ku hi tiyisekisa lezvaku wa hi randza a tlhela a hi nyika ntamu wa ku timisela. (Lis. 23:4) A zvikarato kambe zvi nga hi vhuna ku pola a gome ga hina, niku hi ku vhuniwa hi Nungungulu, hi nga zvi kota ku chukwatisa a wumunhu ga hina. (Lera Mahebheru 12:7, 11.) Ehleketa hi cikombiso ca Joba. Jehovha a hi yena a nga mu vangela zvikarato, hambulezvo, i vhumelele ku zvi humelela a tlhela a zvi tirisa kasi ku vhuna Joba a ku gondza zvilo zva lisima; Joba i no gondza kuva munhu wo ti koramisa. (Joba 42:1-6) Hikwalaho, kani cikarato muni hi kumanako naco, Jehovha a nga ta vhumelela ku ci hi vangela mhango kala kupindzuka. Loku hi timisela a zvikarato hi kutsumbeka, handle ko kanakana, hi nga “hlula” hi kumbhelela. — Rom. 8:35-39.

7. Hikuyini u nga tsakako hambu loku u kari u xanisiwa hi kota ya kukholwa ka wena?

⁷ Hi nga tsaka hambu loku hi xanisiwa. Loku u kari u xanisiwa hi kota ya kukholwa ka wena, u nga alakanyi ku Jehovha a nga ha ku tsakeli kutani ku a nga ha ku vhuni. Kanilezvi, tiva lezvaku a kuvhukelwa loko ku komba lezvaku yena wa tsaka hi wena. (Mat. 5:10-12) A kufana ni vapostoli, loku uva ni mawonela manene, u nga tsaka hi ku tiva lezvaku u xanisiwa ntsena hi kuva muKristu. (Miti. 5:40-42) Niku a cikombiso ca wena ci nga vhuna lava va nga hiko Vakustumunyu lezvaku va gondza lisine ni ku “dhumisa Nungungulu”. (1 Ped. 2:12) A kufana na Josefa, wenawu zvi nga ku fambela khwatsi hambu loku wa ha yimisana ni zvikarato, na ku nga hi ntsena loku zvi hundzile. — Gen. 39:3, 23.

8. Cini cin’wani ci hi vhunako ku timisela zvikarato zva hina?

⁸ A zvikarato lezvi hi kumanako nazvo zvi ta mbhela. A matimu ya Joba ma hi alakanyisa lezvaku a zvikarato lezvi hi kumanako nazvo zvi ta mbhela. Hi lisine, “Jehovha i [katekisile] a magumo ya wutomi ga Joba a ku hundza a masangulo yakwe”. (Joba 42:12) Hi kufanana, Jehovha i tsumbisa ku hi katekisa hi ndlela yo hlamalisa nguvhu misaveni yiswa. A wutomini hi gi hanyako zvezvi gi komile niku gi tele hi zvikarato, hikwalaho, a hi ga nchumu loku hi gi fananisa ni wutomi ga pindzukelwa legi hi to ti buza hi gona cikhatini ci tako. A ku tiva lezvo, a zvi ku nyiki ntamu wa ku timisela kala magumo? — Mat. 24:13.

LEZVI A MAWONELA YA HAVA MA NGA HI VANGELISAKO ZVONA MHANGO

9. A mawonela ya hina ya hava ma nga hi vangelisa kuyini zvikarato?

⁹ Kani cikarato co tshamisa kuyini hi kumanako naco, hi fanele kuva ni mawonela manene hi cona kasi hi nga ti vangeli zvin’wani zvikarato. Hi cikombiso, hi nga alakanya ku hi Jehovha a hi vangelako zvikarato. Phela hambu Joba, ka cikhati co kari, i wa zvi wonisa ku khwatsi hi Jehovha a nga mu vangela zvikarato; niku a mawonela lawo ya hava ma mu mahile a “zama ku ti maha wo lulama a ku hundza Nungungulu”. (Joba 32:2) Nawomi yenawu, kusanguleni, i mu nyikile nandzu Jehovha hi kota ya zvikarato zvakwe. (Rute 1:13, 20, 21) Loku Joba na Nawomi va wa no simama ni maalakanyo lawo ya hava, na va wonhile a wunghana gabye na Jehovha. (Mav. 19:3) Kanilezvi, Jehovha i no va vhuna kuva ni mawonela ya manene hi zvikarato zvabye a tlhela a va katekisa hi kota ya kutsumbeka kabye.

10. Loku hi kumana ni zvikarato, zvini hi nga tshukako hi zvi pimisa?

¹⁰ Hambu loku hi tiyiseka ku a hi Jehovha a hi vangelako zvikarato, hi nga tshuka hi sangula ku kanakana lezvaku wa hi khatalela. A maalakanyo lawo ya hava ma nga hi mbheta ntamu. (Mav. 24:10) Hosi Dhavhidha na muphrofeti Habhakuka va kumene ni zvikarato zvo tala niku hi wumbiri gabye va wa kanakana ku hakunene Jehovha i wazwa mikhongelo yabye. (Lis. 10:1; Hab. 1:2) Kanilezvi, a va tsikangi ku khongela. Jehovha i no hlamula mikhongelo yabye a tlhela a simama ku va vhuna, niku wenawu i ta simama ku ku vhuna. — Lis. 10:17.

11. Ku nga humelela yini loku hi ngavi ni mawonela manene hi zvikarato?

¹¹ A zvikarato zvi nga hi dzukisa loku hi nga hi na mawonela manene hi zvona niku kuzvilava hi nga alakanya ku zvi wa nga faneli ku hi humelela. (1 Ped. 4:12) A vapizani va Jesu zvi va karatele a ku zwisisa ku Jesu i wa ta xanisiwa nguvhu. (Luka 18:33, 34) Hi cikombiso, hambu lezvi Jesu a nga va byelile zvi ku dlunya a vapostoli vakwe lezvi zvi nga wa ta mu humelela, Pedro i wa nga kholwi ku Nungungulu a nga vhumelela ku Jesu a xaniseka hi ndlela leyo. Jesu i wa zvi tiva ku a maalakanyo lawo ma wa ta mu vhalela ku maha a kurandza ka Nungungulu, hikwalaho i no kawuka Pedro. (Mar. 8:31-33) Hambu andzhako ka kufa ka Jesu, a vapizani vakwe a va tekelangi ku zvi zwisisa ku hikuyini a nga dawa. Hambulezvo, Jesu a nga va chokolangi. Laha a nga wulawula navo andzhako ka ku vhuxiwa kakwe, i no va “vhululela Mitsalo” kasi ku va vhuna ku zwisisa lezvaku hikuyini a nga fanele ku xaniseka. (Luka 24:25-27, 32, 44-48) A ku ehleketa hi lezvi Jesu a nga kari a va gondzisa zvi wa ta longisela a vapizani vakwe a ku yimisana ni zvikarato lezvi va nga wa ta kumana nazvo. A ku ehleketa hi lezvi a Bhibhiliya gi wulako hi kuvhukelwa ni zvikarato, zvi ta hi vhuna ku tiva co maha loku zvi chikela.

12. A mawonela ya hava hi ciyimo ca hina ma nga maha ku hi ti zwisa kuyini?

¹² A kuva ni mawonela ya hava hi ciyimo ca hina zvi nga hi maha hi ci wonisa ku khwatsi ci bindzile nguvhu, kuveni ahihi. Jesu i hlawutele a mufananiso wu kombako ku zvi nga mahekisa kuyini lezvo. I wulawulile hi vatiri vo kari va lomu civhineni va nga khala hi ku alakanya ku a patrawu wabye i va kalavele muholo. Kanilezvi a patrawu wa kona i no byela mun’we wabye, aku: “Munghana, a ndzi ku kalaveli”. (Mat. 20:10-13) Kasi ku wula lisine, a vatiri lavo va nga kari va khala, a hi ku khwatsi va wa no mahelwa kungalulami, kanilezvi va wo rindzela zvilo zva ku a hi zvona. Nyamutlha, a vamakabye vo kari va nga tshuka va ti zwisa lezvo. Hi cikombiso, va nga alakanya ku vo mahelwa kungalulami loku va nga kumi kutani ku luza malungelo va ma randzako. Zvilo muni zvo kongoma hi nga mahako kasi hiva ni mawonela manene hi ciyimo co bindza?

LEZVI HI NGA MAHAKO LOKU HI KUMANA NI ZVIKARATO

13. Zvini zvi nga humelelako a cikhati leci hi kumanako ni cikarato?

¹³ Kota nandza ga Jehovha wa zvi tiva lezvi a Bhibhiliya gi wulako xungetano hi zvikarato. Niku kuzvilava u bhulile hi zvona ni van’wani kasi u va vhuna ku yimisana ni zvikarato zvabye. Hambulezvo, loku ku hi wena u kumanako ni zvikarato, zvi nga ku karatela a ku simama ni mawonela ya manene. Hi cikombiso, u nga alakanya ku Jehovha o ku tsayisa kutani ku a nga ingiseli a mikhongelo ya wena. Makunu, zvini u nga mahako kasi u simama kuva ni mawonela manene?

14. Zvini lezvi u nga khongelako hi zvona a cikhati leci u yimisanako ni zvikarato? (Va Le Filipi 4:13)

¹⁴ Kombela Jehovha lezvaku a ku vhuna. Mu byele lezvi u yimisanako nazvo ni lezvi zvi ku khumbisako zvona. U nga khongela kakwe u mu byela hi kukongoma lezvi u lavako ku a ku vhunisa zvona ni ku mu kombela moya wakwe wo basa kasi wu ku nyika ntamu ni wutlhari gi lavekako kasi u zvi kota ku timisela. Kanilezvi, u nga rivali lezvaku Jehovha a nga hlamula mukhongelo wa wena hi ndlela ya ku a wu yi rindzeli. (Efe. 3:20) A nga tlhela a tirisa tingilozi ni vamakabye kasi ku ku vhuna. (Lis. 34:7) Hikwalaho, vhumela ni cihi civhuno leci Jehovha a to ku nyika. Jehovha i nyika moya wakwe na a nga feleli niku wona wu nga ku nyika ntamu wa ku hlula ni cihi cikarato. — Lera Va Le Filipi 4:13.

15. Zvini zvi nga ku vhunako ku timisela zvikarato? (Wona ni mufota.)

¹⁵ Simama ni longoloko wa wena wa moya. Maha zvontlhe u zvi kotako kasi u simama u tiyile hi tlhelo ga moya, hambu loku u nga zvi koti ku maha zvontlhe u nga maha kale. U fanele ku tata mapimo ya wena hi maalakanyo ya Nungungulu, nguvhunguvhu ka zvikhati zva “hlomulo ni zvikarato”. (Lis. 119:143) Simama ku lera Bhibhiliya siku ni siku, u kambisisa u tlhela u ehleketa hi lezvi u lerako. Chumayela a mahungu ya manene hi laha u zvi kotako hi kona niku yana mitlhanganweni u tlhela u patseka ka yona. U nga ti tsawukanisi ni vamakabye; potsa ni wahi maalakanyo ma nga ku mahako u lava ku tshama wece. — Mav. 18:1.

16. Zvini u nga sangulako ku zvi kanakanela loku u kumana ni zvikarato niku u nga maha yini kasi ku hlula a kukanakana loko? (2 Va Le Korinte 10:4, 5)

¹⁶ Maha zvontlhe u zvi kotako kasi u hlula kukanakana. A cikhati leci u kumanako ni zvikarato u nga sangula kuva ni maalakanyo ya hava hi wena wutsumbu kutani hi Jehovha. Hikwalaho, ti karatele ku khungumulela a maalakanyo lawo yo fana ni makhokhola. (Lera 2 Va Le Korinte 10:4, 5.) U nga lulamisa kukanakana loko hi ku tirisa wutivi ga Nungungulu gi nga lomu ka Bhibhiliya ni ka mabhuku ma humesiwako hi hlengeletano yakwe. Hi cikombiso, loku u kanakana lezvaku Jehovha wa ha ku tsakela, gondza matimu ya mupostoli Pawule. Ntirweni wakwe wa kuchumayela, Pawule i kumene ni zvikarato zvo bindza nguvhu, hambulezvo, a zvikarato lezvo zvi mu mahile a engetela ku tiyiseka lezvaku Jehovha na Jesu va wa mu tsakela. (2 Kor. 11:23-27) Loku u kanakana lezvaku Jehovha i ku tsetselele a zviwonho u mahileko kale, maha lixta ya mitsalo yi kombako lezvaku Jehovha wa tsetselela zviwonho. (Isa. 43:25) Hi kulandzela, lera mavhesi lawo u tlhela u ehleketa hi wona. (Lis. 119:97) Loku ku hi ku u kumene ni mhango yi ku mahileko u sangula ku kanakanela a citsumbiso ca Nungungulu ca lezvaku i ta vhikela malandza yakwe yo tsumbeka, kambisisa mahungu ma tlhamuselako ku hikuyini Nungungulu a vhumelelako kuxaniseka ni lezvi a hi vhikelisako zvona hi tlhelo ga moya hambu ko humelela yini. (Lis. 91:9-12) A cin’wani kambe, gondza matimu ya vamakabye lava va zvi kotileko ku timisela a timhango to bindza.a

17. Zvini hi faneleko ku maha loku hi kumana ni zvikarato?

¹⁷ A ku zvezvi a wu kumani ni zvikarato zva hombe? Loku zvi hi lezvo, bonga Jehovha u tlhela u ci londzowota khwatsi a cikhati leco kasi ku ehleketa hi wunene gakwe. (Mutsh. 7:14) Kanilezvi loku u kumana ni zvikarato, simama kuva ni mawonela manene hi zvona u tlhela u simama ku tsumba Jehovha hi kumbhelela. Loku u maha lezvo, Jehovha i ta ku ‘vhululela ndlela ya kupona kasi u zvi kota ku timisela’. (1 Kor. 10:13) Ahanti vamakabye va hina ke, hi nga va vhunisa kuyini loku va kumana ni zvikarato? Hi ta zvi wona ka ndzima yi landzelako.