Pimanyisa Jehovha a “Nungungulu wa kuchavelela kontlhe”

1. Hikuyini hi faneleko ku chavelela van’wani?

HONTLHENI ha “xanisiwa hi mindzhingo yo tsalangana”, hikwalaho, ka zvikhati zvin’wani ha zvi lava a ku chavelelwa ni ku tiyisiwa. (1 Ped. 1:6) Kota lezvi zvi hi tsakisako a ku chavelelwa hi van’wani, hinawu hi fanele ku tshama na hi longile a ku chavelela lava va kumanako ni zvikarato. (Mat. 7:12) Jehovha, a “Nungungulu wa kuchavelela kontlhe”, wa hi komba lezvi hi nga ‘chavelelisako zvona van’wani ka ni lihi lixaka la kuxaniseka’. Hi nga pimanyisa a cikombiso cakwe hi ku “chavelelana”. (2 Kor. 1:3, 4; 1 Tes. 4:18) Leci ci hi kucako ku chavelela a vamakabye va hina lirandzo. Hikwalaho, ka ndzima leyi hi ta bhula hi zvilo zvinharu. Co sangula: Lezvi a Bhibhiliya gi wulako xungetano hi kuchavelela. Ca wumbiri: Lezvi hi nga va chavelelisako zvona van’wani. Ca wunharu: Lezvi hi nga mahako loku hi lava ku chavelelwa.

LEZVI A BHIBHILIYA GI WULAKO XUNGETANO HI KUCHAVELELA

2. Lomu ka Bhibhiliya, a gezu “kuchavelela” gi nga wula yini?

² Lomu ka Bhibhiliya, a gezu ga ciGreki gaku “kuchavelela” gi nga wula zvilo zvo tala, hi kuya hi mongo wa kona. Gi nga wula “kutiyisa”, “ku tlharihisa” kutani “ku kuca”. (Rom. 12:8; wona nota ya cigondzo laha ka ku “encorajar”.) Hi kukongoma, a gezu legi gi wula “ku vitana munhu ata laha u nga kona”. Hikwalaho, lezvo zvi hi alakanyisa munhu a tsutsumako aya ka munghana wakwe a xanisekako kasi a ya mu seketela ni ku mu nyika civhuno leci ci lavekako. Kani i mu chavelelisa kuyini a munghana wakwe, a kuchavelela ka lisine ku pswala mihandzu yo fana, ku nga ku tangalisa ni ku tiyisa loyi a xanisekako.

3. Bharnabhasi i wa va chavelelisa kuyini a van’wani? (Wona ni mufota.)

³ A hi bhuleni hi cikombiso ca lomu ka Bhibhiliya. A muKristu wo kari wa ku hi Josefa i wa chavelela van’wani ni ku va tiyisa. Hi cigelo leco, a vapostoli va no sangula ku mu vitana ku hi Bharnabhasi, lezvi zvi wulako ku: “N’wana wa Kuchavelela”. (Miti. 4:36) A vito lego gi wa mu ringana khwatsi laha ka ku a Bhibhiliya a ga ha mu vitanangi kambe hi legi ga Josefa. Bharnabhasi i wa hanya hi kuyelana ni vito gakwe; ka zvikhati zvo tala i wa vhuna maKristu-kuloni loku ma lava ku vhuniwa. Hi cikombiso, cikhatanyana ndzhako ka loku Sawule a mahile muKristu, i noya Jerusalema kasi a ya tivana ni maKristu man’wani. Hambulezvo, va wa mu chava hi kota ya hanyela gakwe ga kale ga ku xanisa maKristu. Kanilezvi Bharnabhasi i no tsumba Sawule a tlhela a mu tivekisa ka vapostoli. — Miti. 9:26-28.

LEZVI HI NGA VA CHAVELELISAKO ZVONA VAN’WANI

4. Hi yihi yin’we ya tindlela ta ku chavelela van’wani? (Va Le Roma 1:11, 12)

⁴ Va vhuxele loku zvi koteka. Jehovha i tirisa malandza yakwe kasi ku chavelela van’wani. Hi cikombiso, a cikhati leci muphrofeti Elija a nga karatekile, Jehovha i tirisile ngilozi kasi yi mu tiyisa. (1 Tih. 19:4-7) Mupostoli Pawule yenawu i wa zvi tiva ku a ku vhuxela vamakabye hi civiri kasi ku va tiyisa zva vhuna. (Lera Va Le Roma 1:11, 12.) Hikwalaho, loku u vhuxela wokari, ti nyike cikhati ca ku tshama naye kasi ku mu chavelela. (1 Kor. 16:7) Loku u hi ka ciyimo ca ku a zvi koteki a ku vhuxela wokari hi nghohe ni nghohe, u nga mu fonela, ku mu tsalela papilo kutani ku mu tsalela mesaji kasi ku mu tiyisa. Vhumela ku Jehovha a ku tirisa kasi ku chavelela van’wani.

5. Zvikarato muni hi kumanako nazvo laha hi chavelelako vamakabye va hina?

⁵ Kota lezvi a ciyimo ci yako ci bindza nguvhu masikwini lawa ya kugumesa, zvi taya zvi karata nguvhu a ku vhuxela vamakabye va hina nghohe ni nghohe kasi ku va tiyisa. A cikhati leci Pawule a nga vhalelwe le Roma, Oniseferusi, loyi a nga tshama le Efesusi, i no veka wutomi gakwe mhangweni ya ku tshuka a vhalelwa kutani ku dawa kasi a chavelela Pawule. (2 Tim. 1:16-18) A kufana na Oniseferusi, a vamakabye le Rússia va simama ku chavelelana hambu loku va vhukelwa. Loku a Vakustumunyu vo kari va tshuka va khon’wa, a vamakabye van’wani vaya seyo kasi ku ya va seketela hambu loku ku hi ku lezvo zvi nga tshuka zvi va maha va vhalelwa. Wenawu u nga pimanyisa cikombiso cabye ca ku tiya hlanha hi ku gondza lezvi a malandza ya Nungungulu ya cikhatini ci hundzileko ni ya masikwini ya hina ma seketelisanako zvona ni ku kuma litsako hambu loku ma vhukelwa.

6. Hi nga mu pimanyisisa kuyini Jehovha a cikhati leci hi chavelelako van’wani? (Wona ni mufota.)

⁶ Va ingisele. A cikhati leci muphrofeti Elija a nga chava ku a nga tshuka a dawa, i no chulula mbilu yakwe ka Jehovha. Hambu lezvi a Nungungulu wa hina wa lirandzo a nga ci tiva khwatsi a ciyimo ca Elija ni lezvi ci nga mu khumbisa zvona, i no mu ingisela khwatsi a cikhati leci a nga kari a ti phofula. Hambu a cikhati leci Elija a nga phindaphinda lezvi a nga wula, Jehovha i no simama ku mu ingisela hi lihlazva-mbilu! (1 Tih. 19:9, 10, 14) Jehovha i tlhelile a tsika muphrofeti Habhakuka a phofula kukarateka ni kukanakana kakwe, hambu lezvi a nga wulawulisa ku khwatsi a nga mu kombisi cichavo. (Hab. 1:2, 3) Nyamutlha kambe Jehovha wa ingisela mikhongelo ya hina hambu loku ku hi ku i sina a zvi tiva lezvi hi zvi lavako. Hinawu hi nga pimanyisa Jehovha hi ku ingisela vamakabye va hina hi cichavo a cikhati leci va wulawulako. A cikhati va wulawulako, “hatlisa kuzwa” u nonoka ku wulawula, u nga va tsemarisi kutani ku zangara, hambu loku zvi wonekisa ku khwatsi ma khwelile kutani va phindelela lezvi va wulako. — Jak. 1:19; Mutsh. 7:9.

7. Hi nga zvi tivisa kuyini lezvi zvi nga mbilwini ya loyi a karatekileko?

⁷ Pola lezvi u nga mahako kasi ku mu vhuna. Jehovha wa zvi tiva lezvi zvi nga mbilwini ya munhu, kanilezvi hina a hi zvi tivi. Hikwalaho, kasi hi tiva ku hi nga mu chavelelisa kuyini mun’wani hi fanele ku mu ingisela khwatsi. U nga ti byeli ku wa zvi tiva lezvi a mun’wani a zvi lavako, hi lezvi u tivako lezvi wena wutsumbu u nga wa ta zvi lava loku u wa hi ka ciyimo cakwe. Phela hina vanhu a hi fani. A vanhu van’wani va nga lava zvilo zvo hambana ni lezvi wena u zvi lavako. Hikwalaho, ti nyike cikhati ca ku va ingisela khwatsi u tlhela u maha zviwutiso hi ndlela ya yinene kasi ku tiva lezvi zvi nga timbilwini tabye. — Mav. 20:5.

8. Jesu i mu chavelelisile kuyini Marta na Mariya andzhako ka kufa ka Lazaru? (Wona ni mifota.)

⁸ Ehleketa hi lezvi Jesu a nga mu chavelelisa zvona Marta na Mariya andzhako ka ku felwa hi makabye wabye, Lazaru. Hi wumbiri gabye, va wa karatekile hi ku felwa hi makabye wabye; hambulezvo, Jesu i va chavelele hi tindlela to hambana. Andzhako ka loku Marta a bhulile naye, Jesu i no mu byela lisine xungetano hi kuvhuka ka vafileko niku i mu vhunile ku tlhela a tiyisa kukholwa kakwe hi lulamiselo lego. Kanilezvi, a cikhati leci Mariya a ngata ka Jesu na a rila, zvi wonekisa ku khwatsi Jesu a nga kumbukangi a mhaka ya kuvhuka ka vafileko. Wutshan’wini ga lezvo, Jesu i no rila naye a guma a mu wutisa lezvi: “Mu mu vekile kwihi?” (Joh. 11:20-35) Zvini hi gondzako? A cikhati leci hi chavelelako lava va xanisekako, hi fanele ku tiva lezvi va zvi lavako wutshan’wini ga ku chavelela vontlhe hi ndlela yaleyi ya yin’we.

9. Hi nga gi tirisisa kuyini Bhibhiliya kasi ku chavelela van’wani? (Va Le Roma 15:4, 5)

⁹ Tirisa Bhibhiliya. A cikhati leci u tirisako “Mitsalo” kasi ku chavelela van’wani, wo va vhuna ku tiyisa kutsumba kabye ka zvitsumbiso zva Jehovha. (Lera Va Le Roma 15:4, 5.) A kutsumba loko ku ta va chavelela ku tlhela ku va tiyisa. (Isa. 40:31) U nga yi kumisa kuyini mitsalo kasi ku chavelela wokari? A vokari va maha lixta ya mavhesi va nga ma tirisako loku va ma lava, yo kota lawa ma nga ka cipandze “Kuchavelela” ka bhuku Mitsalo yi vhunako wutomini ga maKristu. Kombela Jehovha lezvaku a ku vhuna ku tirisa Mhaka yakwe hi ndlela ya yinene kasi ku chavelela van’wani. A moya wakwe wo basa wu nga ku vhuna ku alakanya mavhesi yo kari lawa u ma lavako kasi ku chavelela van’wani. — Joh. 14:26.

10. Hikuyini hi faneleko ku wulawula hi ndlela ya yinene laha hi zamako ku chavelela van’wani?

¹⁰ Wulawula hi ndlela ya yinene. A gezu ga ciGreki gi hundzuluselweko ku “kuchavelela” gi nga wula “ku kuca” kutani “ku tlharihisa”. Ka zvikhati zvin’wani zvi nga lava ku u kuca kutani ku u tlharihisa loyi u mu chavelelako kasi a cica maalakanyo yakwe. Loku lezvo zvi laveka, ehleketa khwatsi hi lezvi u to wula kasi a magezu ya wena ma tiyisa na ku nga hi ku mbheta ntamu. (Mav. 12:18) Hi nga pimanyisa lezvi Jehovha a nga mu vhunisa zvona Elija. Elija i wa alakanya ku hi yena yece a nga kari a khozela Jehovha niku zvi wa nga vhuni a kuva muphrofeti wa Nungungulu. Hambulezvo, hi wunene Jehovha i no vhuna Elija a ku lulamisa maalakanyo yakwe na a nga mu koni. (1 Tih. 19:15-18) Wenawu loku u ehleketa khwatsi hi lezvi u to wula, u nga zvi kota ku vhuna vamakabye. A cikhati leci u vekako tikanelo kutani ku hlamula mutlhanganweni, contlhe cikhati wulawula hi ndlela ya yinene kasi ku chavelela ni ku tiyisa vamakabye.

11. Zvini lezvi a kutala ka zvikhati a munhu a karatekileko a zvi lavako? (1 Johani 3:18)

¹¹ Va vhune hi zvilo zvi nga cilaveko kabye. Loku a munhu a karatekile, zvi nga lava ku hi maha cokari kasi ku mu vhuna wutshan’wini ga ku mu chavelela hi magezu basi. (Lera 1 Johani 3:18.) Bharnabhasi i hi vekele cikombiso cinene mhakeni leyi. A cikhati leci a nga pola lezvaku a vapizani vaswa va wusiwaneni, i no xavisa petso wakwe a mali ya kona a nyikela ka vapostoli kasi ku vhuna vapizani lavo. (Miti. 4:36, 37) Nyamutlha, a maKristu yo tala ma pimanyisa cikombiso ca Bharnabhasi hi ku vhuna vamakabye lava va xanisekako. Gabriela, wa le Polónia, i xanisekile nguvhu a cikhati leci a yindlu yakwe yi nga hahluliwa hi ndambi. I wula lezvi: “Mina ni vapswali va mina hi wa karatekile niku hi wa chava nguvhu. Ndzi wa ti wutisa ku hi ta yi vhuxisa kuyini a yindlu ya hina. Kanilezvi a vamakabye va mabandla ya laha kusuhani va nota laha kaya va ta tira yi nga chayi kasi ku lungisa yindlu ya hina hi siku gin’we basi. Lezvi a vamakabye lavo va hi maheleko zvi tiyisile kukholwa ka mina ka lezvaku Jehovha hi yena a rangelako vanhu vakwe kasi ku chavelela lava va xanisekako.”

12. Loku hi timisela zvikarato zva hina hi kutsumbeka, hi ma vhunisa kuyini maKristu-kulori?

¹² Simama ku tsumbeka ka Jehovha. Pawule i byelile maKristu ya le Tesalonika lezvaku i chavelelekile a tlhela a kuma ntamu a cikhati leci a ngazwa lezvaku ma wa timisela hi kutsumbeka. (1 Tes. 3:5-8) Pawule i wa zvi tiva ku loku yenawu a simama ku tsumbeka ka Jehovha a cikhati leci a kumanako ni zvikarato, i wa ta kuca vamakabye lezvaku vonawu va simama va tsumbekile. (Kol. 2:1, 2) Hi kufanana, a cikhati leci a maKristu-kulori ma wonako lezvi Jehovha a hi vhunisako zvona ku timisela zvikarato zva hina hi kutsumbeka, zvi nga ma kuca ku wonawu ma maha lezvo.

13. I tshamela muni hi faneleko ku gi kombisa laha hi chavelelako van’wani?

¹³ Kombisa lihlazva-mbilu. A vamakabye lava va karatekileko nguvhu, hambu loku u va chavelele zvi nga tshuka zvi ku khwatsi u no chela mati hehla ka patu. Hambulezvo, a Mitsalo yi hi kuca lezvi: “Simamani ku tiyisana”. A gezu “simamani” gi nyika mongo wa ku u nga nyimi ku maha zvokari. (1 Tes. 5:11) Hikwalaho, simama ku kombisa lihlazva-mbilu a cikhati leci u chavelelako ni ku tiyisa loyi a lavako ku vhuniwa. (1 Tes. 5:14) Kanilezvi, ka zvikhati zvo kari hinawu ha lava ku chavelelwa. Makunu, hi ta kuyini?

LOKU U LAVA KU CHAVELELWA

14-15. Zvini hi faneleko ku maha loku hi karatekile?

¹⁴ Khongela ka Jehovha. Loku u karatekile, kombela Jehovha lezvaku a ku chavelela. (Lis. 94:19) Khongelela zvilo zvo kongoma, u chulula mbilu ya wena ka Jehovha. (Lis. 62:8) Lisine ku Jehovha wa zvi tiva lezvi u ti zwisako zvona hambu loku u nga se mu byela, kanilezvi a ku mu byela lezvi u ti zwisako zvona hi le ndzeni, zvi komba ku wa mu tsumba. Contlhe cikhati Jehovha i ta maha cokari kasi ku vhuna munhu loyi a kombisako kukholwa hi ku khongela kakwe. (Mar. 11:24) Va Le Filipi 4:6, 7 i hi kuca lezvi: “Tivisani Nungungulu zvontlhe lezvi zvi mu karatako; a kurula ka Nungungulu, loku ku hundzako a kupima kontlhe, ku ta hlayisa a timbilu ta n’wina ni maalakanyo ya n’wina”.

¹⁵ Kombela van’wani lezvaku va ku vhuna. Hlawutela makabye wo buvha kutani dhota go kari lezvi u ti zwisako zvona. A vamakabye va nga ku chavelela, kanilezvi a va nge zvi tivi lezvi u ti zwisako zvona loku u nga va byeli. (Mav. 14:10) U nga va kombela lezvaku va ku ingisela khwatsanyana, ku ku lerela mutsalo kutani ndzima yi nga ku tiyisako.

16. Zvini zvi nga humelelako a cikhati leci a van’wani va zamako ku ku chavelela? Zvini u faneleko ku zvi alakanya?

¹⁶ Kombisa lihlazva-mbilu u tlhela u tsetselela. A cikhati leci a vamakabye va zamako ku ku tiyisa, va nga tshuka va maha zvihoxo zvo kari. Hi cikombiso, va nga tshuka va wula kutani ku maha zvilo zvi nga hi mbhetako ntamu. Loku lezvo zvi humelela, kombisa lihlazva-mbilu. (1 Kor. 13:4, 7) Alakanya magezu ma nga ka Jakobe 3:2, ma nge: “Loku a munhu a nga phazami kuwulawuleni, yaloye munhu a mbheleleko”. Veka kupima ka lezvi zvi kucako vamakabye lezvaku va ku vhuna. U nga rivali ku a “moya wa zvi lava, kanilezvi a nyama yi na ni gome”. — Mat. 26:41.

17. Zvini hi faneleko ku ti yimisela ku maha?

¹⁷ Lezvi hi hanyako masikwini ya kugumesa, hontlheni ha zvi lava ku chavelelwa niku hi taya hi zvi lava nguvhu laha a wutomi gi yako gi bindza ni ku vhukelwa nguvhu hi valala va Nungungulu. Hikwalaho, a hi ti yimiseleni ku simama hi chavelelana.