1-7 KA JUNHO WA 2026
LISIMU 111 Zvigelo zva kutsaka ka hina
Simama ku tsaka hambu loku u vengiwa
‘Tsakani loku a vanhu va mu venga’. — LUKA 6:22.
LEZVI HI TO GONDZA
Hi ta wona ku hikuyini hi nga tsakako hambu loku hi vengiwa hi lezvi hi tirelako Jehovha.
1. Zvini lezvi Jesu a nga wula niku hikuyini zvi hi hlamalisako?
KA KANELO yakwe ya le Citsungeni, Jesu i te: “Ma tsaka loku a vanhu va mu venga”. (Luka 6:22) Kuzvilava a magezu lawo ma hlamalisile lava va nga kari va mu ingisela. Phela i hava a zvi randzako kuvengiwa. Makunu hikuyini Jesu a nga wula magezu lawo? A ciwutiso leci ca zwala, hakuva a valandzeli va Jesu nyamutlha va vengiwa hi vanhu vo tala. Ka ndzima leyi, hi ta wona ku hikuyini hi vengiwako niku hikuyini hi nga tsakako hambu loku hi vengiwa.
HIKUYINI HI VENGIWAKO?
2-3. a) Hi cihi cin’we ca zvigelo ci mahako ku a maKristu ya lisine ma vengiwa? b) Lezvo zvi fanele ku ma khumbisa kuyini a mawonela ya hina hi lava va hi vhukelako? (Johani 16:2, 3)
2 Hi vengiwa hi lezvi hi tirelako Jehovha. Na a wulawula hi lava va nga wa ta xanisa kutani ku daya valandzeli vo kari vakwe, Jesu i te: “A va mu tivi Papayi ne mina a va ndzi tivi”. (Lera Johani 16:2, 3.) Makunu himani a nga ni nandzu wa ku xanisiwa ka vanhu va Nungungulu? Hi Sathani, a ku na mun’wani. Hakuva hi yena “nungungulu wa tiko legi”. (2 Kor. 4:3, 4) Sathani i vhala kupima ka vanhu kasi va nga tivi lisine xungetano hi Jehovha ni ku va kucetela ku va vhukela lava va mu tivako ni ku mu randza. (Joh. 8:42-44) A ku tiva lezvo zvi fanele ku ma khumbisa kuyini a mawonela ya hina hi lava va hi vhukelako? Zvi hi vhuna ku hi nga va vengi.
3 Ehleketa hi tshango wa Pavel,a a hanyako ka tiko go kari lomu a ntiro wa hina wu betelwako. Hi kota ya lezvi a nga simama a khozela Jehovha hi kutsumbeka, i no khon’wa, a biwa hi ndlela ya xapi a tlhela a vhalelwa paxweni ka wutshamu ga yena yece hi tihweti to kari. Pavel i ngalo: “A ndzi kanakani lezvaku lava va hi mahako hi xanisiwa hi Sathani ni madhimoni yakwe na va zama ku hi tsikisa ku khozela Jehovha hi ndlela yi basileko. Zvi wonekisa ku khwatsi a kutala ka lava va tirako lomu mapaxweni a va hi vengi, vo maha ntiro wabye basi.” A makabye mun’wani wa le Croácia a xanisilweko nguvhu hi vapswali vakwe va nga khozeliko Jehovha, i wula lezvi: “Zvezvi ndza zvi zwisisa khwatsi lezvaku a nala wa mina wa lisine hi Sathani, a hi vapswali va mina.” — Efe. 6:12.
4. Hi gondza yini ka cikombiso ca Jesu ni ca mupizani Stefani? (Wona ni mufota.)
4 A hi va vengi lava va hi vhukelako. Hi lisine, hi fanele ku tlhela hi va khongelela. (Mat. 5:44) Mhakeni leyi, hi nga gondza ka cikombiso ca Jesu ni ca mupizani Stefani. A cikhati leci Jesu a nga belelwe mhandzeni ya hlomulo hi masochwa ya vaRoma, i no khongela aku: “Papayi, va tsetselele”. (Luka 23:34) Hi magezu lawo, Jesu i wo kombela Jehovha lezvaku a tsetselela a masochwa lawo ma nga rumilwe ku mu daya. Kuzvilava i wa ehleketa kambe hi citshungu leci ci nga bangulekile ci wula lezvaku i fanele ku dawa na ci kucetelwa hi varangeli va wukhongeli lava va nga kari va mu venga. Jesu i wa zvi tiva ku a vanhu lavo a va zvi tivi lezvi va mahako. Mupizani Stefani yenawu i kombelile Nungungulu lezvaku a tsetselela lava va nga lava ku mu daya. (Miti. 7:58-60) A ku Jehovha i hlamulile mukhongelo wa Jesu ni wa Stefani? Ina. A kutala ka lava va nga patseka ka kudawa ka Jesu, hi ndzhako ka cikhati va no kholwa kakwe va tlhela va bhabhatisiwa. (Miti. 2:36-41) Sawule wa le Tarsusi, a mun’we wa lava va nga patseka ka kudawa ka Stefani, i no maha muKristu a tlhela a ti sola nguvhu hi zvilo zvo biha a nga zvi mahile na a nga zvi tivi. — 1 Tim. 1:13.
A ku khwatsi hi lezvi Jesu na mupizani Stefani va nga khongelela lava va nga kari va va xanisa, hinawu hi nga khongelela lava va hi xanisako (Wona paragrafo 4)
5. U gondza yini ka tshango ga César?
5 Nyamutlha konawu, Jehovha wa hlamula mikhongelo leyi hi yi mahako na hi khongelela lava va hi vengako. Wona tshango ga César, a hanyako le Venezuela. A papayi wakwe i wa yi nyenya ni kondzo a lisine. César i wula lezvi: “A mamani wa mina i wa hi sati wa munene tlhelo mamani wa munene. Hambu lezvi a nga rangisa Mufumo wa Nungungulu, a nga tshukangi a chepeta papayi. I gondzisile mina ni vamakabye va mina a ku hi mu kombisa cichavo papayi. A cin’wani kambe, i hi gondzisile ku contlhe cikhati hi ingisa papayi, loku lezvi a hi kombelako zvi nga lwisani ni kurandza ka Nungungulu.” Andzhako ka malembe yo kari, a papayi wa wakwe i no sangula ku cica. César i wula lezvi: “Ka siku go kari, andzhako ka ku maha mukhongelo, ndzi no wutisa papayi a ku hi nga gondza zvin’we a Bhibhiliya ke. A ndzi zvi koti ku tlhamusela lezvi ndzi nga tsakisa zvona a cikhati a ngaku ‘hi nga gondza’.” Hi kufamba ka cikhati, a papayi wa César i no bhabhatiswa. Lisine ku a hi vontlhe va hi vengako va cicako, kanilezvi a vokari va gumesa hi ku cica a mawonela yabye andzhako ka ku wona lezvaku hi vanhu va cichavo ni va mahanyela ya manene. A ho ku tsaka loku va cica! Hi zvi rindzele hi mahlo yo pswhuka a ku wona lezvi Jehovha, “a Mulamuli [wa wuxinji] wa misava yontlhe” a to simama ku maha kasi ku koka vanhu va matshamela lawo vaya kakwe. — Gen. 18:25.
6. Hi kuya hi Marku 13:13, hi cihi cin’wani cigelo ci hi mahako hi vengiwa?
6 Hi vengiwa hi lezvi hi mu kombisako cichavo Jesu. Jesu i wulile lezvaku a maKristu ya lisine ma wa ta vengiwa hi vanhu vontlhe “hi kota ya vito [gakwe]”. (Lera Marku 13:13.) A “vito” ga Jesu gi yimela yini? Gi yimela matshamela yakwe ni fanelo yakwe ya ku fuma kota Hosi ya Mufumo wa Nungungulu. Hi vengiwa hi vanhu lava va tsumbako a tihosi ta laha misaveni wutshan’wini ga ku tsumba Jesu Kristu ku nga loyi Jehovha a mu hlawulileko kasi a fumela wuako gontlhe. Jesu i sangulile ku fuma hi 1914, niku zvezvanyana i ta fuvisa mifumo yontlhe leyi yin’wani yi nga kona.
7-8. Hi cihi cin’wani cigelo ci mahako ku a malandza ya Jehovha ma poyilelwa? (Johani 15:18-20) (Wona ni mifota.)
7 Hi vengiwa hi lezvi hi alako ku pimanyisa mahanyela ya tiko ga Sathani. Jesu i wulile lezvaku a valandzeli vakwe va wa ta vengiwa hakuva a hi “va tiko”. (Lera Johani 15:18-20.) A kufana ni maKristu yo sangula, a hi pimanyisi mahanyela ni mawulawulela yo biha ya tiko legi. Hi kota ya lezvo, a vamakabye vo tala va chepetiwa lomu mitirweni ni lomu zvikoleni. (1 Ped. 4:3, 4) Hambulezvo, ha tsaka loku a vokari va hi vhukelako va cica mawonela yabye hi hina va sangula ku hi kombisa cichavo.
8 Wona tshango ga Ignacio wa le América central. Ka cikola legi a nga kari a gondza ka cona ku wa hi ni mugondzisi a nga mu poyilela hi malembe yo tala hi kota ya lezvi a nga hanya hi milayo ya Nungungulu. Kanilezvi na a nga se mbheta cikola, a mugondzisi loye i no mu wutisa ku i zvi kotisa kuyini a ku hanya hi matshinya ya milayo ya Bhibhiliya cikari ka vanhu va mahanyela yo biha. Ignacio i no mu tlhamusela lezvaku a milayo ya Nungungulu yi wa mu vhikela. Hi kulandzela, i no ramba mugondzisi loye lezvaku aya mutlhanganweni wa bandla, a se vhumela. Lezvo zvi mu hlamalisile nguvhu Ignacio. A mugondzisi loye i no hlamala nguvhu hi ku wona lezvi a vamakabye va nga randzisana zvona. Hikwalaho, i no simama kuya mitlhanganweni. Hi kufamba ka cikhati, yenawu i no vhukelwa hi kota ya lezvi a nga kari a gondza Bhibhiliya. Kanilezvi i no simama ku kula hi tlhelo ga moya niku hi kugumesa i no bhabhatisiwa.
Kani hi ni tanga muni, hi nga tiya hlanha hi yimela kukholwa ka hina (Wona paragrafo 8)b
9-10. a) Hi cihi cigelo cin’wani ci hi hambanisako ni tiko legi gi fumelwako hi Sathani? b) Zvini hi nga gondzako ka cikombiso ca Pawule?
9 A cin’wani ci hi hambanisako ni tiko legi gi fumelwako hi Sathani hi ku a hi ti ngheniseli ka politika niku a hilwi tiyimpi. (Joh. 18:36) Hi landzela wusungukati gi nga ka Va Le Roma 13:1 hi tlhela hi ingisa a nayo wa wuhosi ga tiko. Hambulezvo, kota maKristu, hi simama ku nga ti ngheniseli ka tigujeguje ta politika. Hikwalaho, a hi vhumeli kuva ni cikhundla ka politika ne a hi vhoti munhu. Hikuyini? Hakuva hi tsumbeka ka Jehovha ni ka Mufumo wakwe lowu a hosi ya wona ku nga Kristu. A Vakustumunyu vo tala va Jehovha va vhalelwa hi kota ya kukholwa kabye. Hambu lezvi a vamakabye vo kari va vhalelwako a va tsiki kuchumayela. Hi ndlela leyo, va pimanyisa cikombiso ca mupostoli Pawule loyi hambu lezvi a nga mbheta malembe yo tala na a vhalelwe mutini wakwe ni paxweni, a nga simama ku chumayela a mahungu ya manene ka vontlhe lava va nga kari va mu ingisela, a ku patsa ni vagadhi va paxo, ni tihosana, ni vagovhernadhori, ni tihosi niku kuzvilava ni tihosana ta Nero, a mufumeli wa Roma. — Miti. 9:15; 24:27; 28:16, 30.
10 Hi kufanana, a vamakabye va hina va nga lomu mapaxweni va chumayela ni wihi a va ingiselako, a ku patsa ni valamuli, ni tihosana ta mufumo, ni vagadhi va mapaxo. A makabye wo kari wa cinuna a mbhetileko 6 wa malembe ni kuhundza na a vhalelwe paxweni hi kota ya ku nga ti ngheniseli ka timhaka ta politika i wulile lezvaku a cikhati leci a nga ci mbheta na a hi lomu paxweni i wa nga ci woni kota tsayiselelo, kanilezvi kota ciavelo leci Jehovha a nga mu nyika kasi ku kuma a vanhu va timbilu tinene. A ho ku tsaka loku Jehovha a hi tirisa kasi ku chumayela a mahungu ya manene ka vanhu lavo. (Kol. 4:3) A hi woneni a zvigelo zvin’wani zvi hi mahako hi tsaka hambu loku hi vengiwa hi lezvi hi tirelako Jehovha.
HIKUYINI HI NGA TSAKAKO HAMBU LOKU HI VENGIWA?
11. A kukholwa ka hina ku tiyisa kuyini a cikhati leci hi vhukelwako? Nyika cikombiso.
11 Ha zvi tiva ku a cikhati leci a tiko gi hi vengako go tatisa ciphrofeto ca Bhibhiliya. Ka ciphrofeto co sangula ci tsalilweko lomu ka Bhibhiliya, Jehovha i phrofetile lezvaku Sathani ni pswalo wakwe wo fananisa — ku nga lava va mu seketelako — va wa ta venga vanhu lava va randzako Jehovha ni ku mu tirela. (Gen. 3:15) Jesu i hi tiyisekisile hi kuphindaphinda lezvaku a magezu ya ciphrofeto leco ma wa hi lisine niku a magezu yakwe ma tsalilwe ka tontlhe tiIvhangeli ta mune. (Mat. 10:22; Mar. 13:9-12; Luka 6:22, 23; Joh. 15:20) A vatsali van’wani va Bhibhiliya vonawu va tsalile a mhaka leyo. (2 Tim. 3:12; Jak. 1:2; 1 Ped. 4:12-14; Jud. 3, 17-19) Hikwalaho, a cikhati leci hi vhukelwako a hi dzuki. Wutshan’wini ga lezvo, ho tsaka hi ku tiva lezvaku ko tatiseka a ciphrofeto ca Bhibhiliya niku zvi hi tiyisekisa ku hi khozela a Nungungulu wa lisine. A makabye wo kari wa cisati a tshamako ka tiko legi a ntiro wa hina wu betelwako, i ngalo: “A cikhati leci ndzi nga ti nyikela ka Jehovha ndzi wa zvi tiva ku ka siku go kari ndzi ta tshuka ndzi vhukelwa. Hikwalaho, a ndzi dzukangi kutani ku hlamala a cikhati leci ndzi nga vhukelwa.” A nuna wakwe mun’we wa lava va nga mu vhukela. I no mu xanisa a tlhela a hisa Bhibhiliya ni mabhuku yakwe. Wutshan’wini ga ku tlhelela ndzhako hi kota ya kuchava, a makabye wa hina i no engetela ku tiya kukholweni. (Mah. 10:39) I wula lezvi: “Zvi wa sina zvi phrofetilwe ku hi ta vhukelwa, hikwalaho ndzi wa zvi tiva ku ka siku go kari ndzi ta vhukelwa. A ku vhukelwa ku ndzi mahile ndzi tiyiseka ku legi hi gona wukhongeli ga lisine.”
12. Zvini zvi vhunileko a makabye wo kari wa cinuna a ku timisela kuvhukelwa?
12 Hambu lezvi hi zvi tivako ku hi ta vhukelwa, zvi nga tshuka zvi hi karatela a ku timisela. A makabye wo kari wa cinuna, a vhalelweko malembe yo kari paxweni, i tsalile lezvi: “Ka zvikhati zvo kari, ndzi wa karateka ndzi tlhela ndzi tshamela ku rila basi.” Zvini zvi vhunileko a makabye loye ku timisela? I wulile lezvi: “Ndzi wa khongela contlhe cikhati. Neti gi ku n’we ndzi wo khongela, ndzi tlhela ndzi khongela ni mumu. Ndzi wa khongela kambe loku a ciyimo ci bindza. Niku loku a van’wani va nga ndzi khomi khwatsi, ndzi wa ti vhalela lomu cipetsweni ndzi khongela.” A makabye wa hina i wa tlhela a ehleketa hi zvikombiso zva zvinene zva vanhu va kale ni va masikwini ya hina va nga timisela ku vhukelwa. Lezvo zvi mu vhunile ku timisela a cikhati leci a nga kari a vhukelwa a tlhela a kuma kurula loku Jesu a tsumbisileko a valandzeli vakwe. — Joh. 14:27; 16:33.
13. Cini ci nga hi vhunako ku hlula a kuvengiwa?
13 A lirandzo la hina hi Jehovha ni van’wani li hi vhuna ku timisela a kuvengiwa. Kala ka siku legi a ngafa hi gona, Jesu i wa randza a Papayi wakwe hi mbilu yakwe yontlhe. I wa va randza a vanghana vakwe kambe. (Joh. 13:1; 15:13) Loku hinawu hi ti karatela kuva ni lirandzo lelo hi Jehovha zvin’we ni vamakabye, hi ta zvi kota ku hlula a kuvengiwa. Hi ndlela muni? Kasi hi zvi pola, a hi bhuleni hi cikombiso ca mupostoli Pawule.
14. Cini ci nga vhuna Pawule a ku simama a tsumba Jehovha hambu ka cikhati leci a nga lava ku dawa?
14 Na ku kiyela kutsongwani kasi a dawa, Pawule i no mu tsalela lezvi a munghana wakwe Timote: “Nungungulu a nga hi nyikangi a moya wa wutoya, kanilezvi wa ntamu, ni wa lirandzo”. (2 Tim. 1:7) Zvini lezvi Pawule a nga lava ku wula? Pawule i wa lava ku wula ku a lirandzo la hombe hi Jehovha li nga kuca muKristu a ku ti yimisela ku timisela zvikarato zvo bindza. (2 Tim. 1:8) A lirandzo leli Pawule a nga hi nalo hi Jehovha li mu vhunile ku a tiya hlanha a simama a tsumbekile Kakwe kala a dawa. — Miti. 20:22- 24.
15. A vamakabye masikwini ya hina va li kombisisa kuyini a lirandzo la lisine ka mun’we ni mun’wani? (Wona ni mufota.)
15 Ha va randza nguvhu a vamakabye va hina lava va simamako va tsumbekile hambu loku va xanisiwa. A kufana ni lezvi Akwila na Prisila va nga veka wutomi gabye mhangweni hi kota Pawule, a vokari nyamutlha, hi kuzvirandza, va veka wutomi gabye mhangweni kasi ku vhuna vamakabye (Rom. 16:3, 4). Hi cikombiso, le Russia, a vamakabye vo tala vaya lomu tihubyeni ta kulamula kasi va ya tiyisa a vamakabye lava va vhalelwako. A cikhati leci a makabye wo kari wa cisati a nga khomilwe a nga wona mazanazana ya vamakabye laha hubyeni ya kulamula, i no khumbeka nguvhu laha ka kuza a tsandzeka ku wulawula hi cikhati co kari. A lirandzo la lisine la vamakabye lavo li mu tiyisile laha a nga zvi lava nguvhu ku tiyisiwa. Kunene, a ho ku tsaka hi ku tiva lezvaku a lirandzo la hina la hombe nguvhu a ku hundza a kuvengiwa.
Hambu ka matshamu lawa a ntiro wa hina wu betelwako, a vamakabye va hina va simama ku kombisa ku va ma randza a maKristu-kulori (Wona paragrafo 15)c
16. Hikuyini mupostoli Pedro a nga wula lezvaku lava va xanisiwako hi kota ya lezvi va tirelako Nungungulu va na ni cigelo ca ku tsaka? (1 Pedro 4:14)
16 Ha zvi tiva ku Nungungulu wa tsaka loku hi timisela kuvengiwa. (Lera 1 Pedro 4:14.) Mupostoli Pedro i wulile lezvaku lava va xanisiwako hi kota ya lezvi va tirelako Nungungulu va na ni cigelo ca ku tsaka. Hikuyini? A kuxanisiwa loko cikombiso ca lezvaku a moya wa Nungungulu “wu tshamile hehla ka [hina]”. Pedro i wa zvi tiva ku zvi wula yini a ku timisela kuxanisiwa; i wa zvi tiva kambe ku zvi nandzihisa kuyini a kutsakelwa hi Nungungulu. Cikhatanyana ndzhako ka pentekosta wa 33 Nguveni ya Hina, ku no rumelwa vagadhi va tempeli kasi va ya khoma Pedro ni van’wani vapostoli hi lezvi va nga kari va chumayela. Kanilezvi Pedro i no yimela kukholwa kakwe hi kutiya. (Miti. 5:24-29) Hambu andzhako ka ku kwapiwa, Pedro ni vapostoli van’wani a va tsikangi ku chumayela. Wutshan’wini ga lezvo, va no tsaka hi lezvi “va hlayelweko lava va faneleko a ku xaniseka hi kota ya vito ga [Jesu]”. Hinawu hi nga tsaka laha hi timiselako zvikarato. — Miti. 5:40-42.
17. Zvini lezvi Jesu a nga byela vapizani vakwe ka wusiku ga mahlweni ka kufa kakwe?
17 Ka wusiku ga mahlweni ka kufa kakwe, Jesu i byelile vapizani vakwe aku: “Loyi a ndzi randzako, i ta randziwa hi Papayi wa mina, niku minawu ndzi ta mu randza”. (Joh. 14:21) Hi ci rindzela hi mahlo yo pswhuka a cikhati leci hi to kala hi nga ha vengiwi, kanilezvi hi to tsakelwa hi kota ya lezvi hi tirelako Jehovha. (2 Tes. 1:6-8) Kala ka cikhati leco, a hi simameni ku ti alakanyisa a zvigelo hi nga nazvo zva ku tsaka loku hi vengiwa.
LISIMU 149 Lisimu la kuhlula
a A mavito yo kari ma cicilwe.
b MITLHAMUSELO YA MUFOTA: Cikombiso ca Ignacio na a chumayela a mugondzisi wakwe.
c TLHAMUSELO WA MUFOTA: Cikombiso ca vamakabye va seketelako a muKristu-kuloni loyi a khomilweko hi kota ya kukholwa kakwe.