Kuomerera Pane Zvapakuvamba—Chii?
KUOMERERA pane zvapakuvamba kwakatanga kupi? Pamugumo wezana ramakore rapfuura, vafundisi vakasununguka vakanga vachichinja zvitendero zvavo kuti vakodzere kutsoropodzwa kweBhaibheri nerondedzero dzesayenzi, zvakadai semhindumupindu. Somugumisiro, chivimbo chavanhu muBhaibheri chakazungunuswa. Vatungamiriri vorudzidziso vane mwero muUnited States vakapindura kupfurikidza nokutanga zvavakadana kuti zvapakuvamba zvokutenda.a Pakuvamba muzana ramakore rechi20, vakabudisa kurukurirano yeizvi zvapakuvamba munhevedzano yemavhoriyamu yaiva nemusoro unoti The Fundamentals: A Testimony to the Truth. Muuyu musoro munobva mashoko okuti “kuomerera pane zvapakuvamba.”
Muhafu yokutanga yezana ramakore rechi20, kuomerera pane zvapakuvamba kwakava nhau panguva nenguva. Somuenzaniso, muna 1925, vanoomerera pane zvapakuvamba vorudzidziso vakaendesa mudzidzisi wechikoro ainzi John Scopes weTennessee, U.S.A., kudare mukwakasvika pakuzivikanwa sekutongwa kweScopes. Mhosva yake? Akanga ari kudzidzisa mhindumupindu, uye ikoko kwakanga kuchipesana nomutemo wenyika. Mumazuva iwayo, vamwe vaidavira kuti kuomerera pane zvapakuvamba kwaizova kwechinguvana. Muna 1926, Christian Century, magazini yechiPurotesitendi, yakataura kuti kwakanga kuri “kusingakoshi uye kusiri chaikoiko” uye “kusina chose chose mavara ebudiriro inovaka kana kuti kupukunyuka.” Nzvero iyoyo yakanga isina kururama sei!
Kubvira muma1970, kuomerera pane zvapakuvamba kwave kuri munhau nguva dzose. Purofesa Miroslav Volf, weFuller Theological Seminary, California, U.S.A., anoti: “Kuomerera Pane Zvapakuvamba hakuna kungopukunyuka bedzi, asi kwakabudirirawo.” Nhasi, mashoko okuti “kuomerera pane zvapakuvamba” anoshanda kwete bedzi kumasangano echiPurotesitendi asiwo kuayo ari mumamwe marudzidziso, akadai sechiKaturike, chiIslam, chiJudha, uye chiHindu.
Kuita Kunguva Dzedu
Nei kuomerera pane zvapakuvamba kuri kupararira? Avo vanokufunda vanoti kunoparirwa, munenge murutivi, nekusava nechokwadi mutsika norudzidziso zvenguva dzedu. Mumakore apakuvamba nzanga zhinjisa dzaigara mumamiriro ezvinhu etsika dzine chokwadi dzakavakirwa pazvitendero zvemagamuchidzanwa. Zvino zvitendero izvozvo zvinodenhwa kana kuti kurambwa. Vakangwara vakawanda vanotaura kuti hakuna Mwari uye kuti munhu ari oga muchisiko chose chisingakendengi. Masayendisiti akawanda anodzidzisa kuti rudzi rwomunhu mugumisiro wemhindumupindu yetsaona, kwete wezviito zvoMusiki ane rudo. Chimiro chendangariro chemadiro chinokurira. Nyika inotambudzwa nokushayikwa kwemipimo yetsika pamwero yose yenzanga.—2 Timotio 3:4, 5, 13.
Vanoomerera pane zvapakuvamba vanoshuva zvine chokwadi zvekare, uye vamwe vavo vanovavarira kudzorera nzanga dzavo nemarudzi shure kune zvavanorangarira kuva hwaro hwakafanira hwetsika uye hwedzidziso. Vanoita zvose zviri musimba ravo kuti vamanikidze vamwe kurarama maererano nebumbiro remitemo retsika “rakarurama” uye muitiro wezvitendero zvedzidziso. Anoomerera pane zvapakuvamba anopwiswa zvakasimba kuti akarurama uye vamwe havana kururama. Purofesa James Barr, mubhuku rake rinonzi Fundamentalism, anotaura kuti kuomerera pane zvapakuvamba “kunowanzorangarirwa kuva mashoko oruvengo uye anozvidza, anokarakadza kusaziva, kusachinjika, kudzivisa kupararira kwezivo uye kuganhurirwa mukufunga.”
Sezvo pasina munhu anoda kudanwa kuti asingazivi, asingachinjiki, kana kuti akaganhurirwa mukufunga, havasi vose vanobvumirana pamusoro peari neasiri anoomerera pane zvapakuvamba. Pane, zvisinei, mativi akati anoratidza kuomerera pane zvapakuvamba kworudzidziso.
Kuzivisa Anoomerera Pane Zvapakuvamba
Kuomerera pane zvapakuvamba kworudzidziso kazhinji kazhinji kuedza kuchengeta anodavirwa kuva magamuchidzanwa apakuvamba kana kuti zvitendero zvorudzidziso zvetsika uye kushora zvinorangarirwa somudzimu wenyika womunyika. Ikoko hakusi kutaura kuti vanoomerera pane zvapakuvamba vanoshora zvose zviri zvazvino uno. Vamwe vanoshandisa kurukurirano yazvino uno nenzira inobudirira zvikuru kuti vatsigire murangariro wavo. Asi vanorwisa kuva yenyika kwenzanga.b
Vamwe vanoomerera pane zvapakuvamba vakatsunga kwete bedzi kuzvichengetera vamene chimiro chegamuchidzanwa chedzidziso kana kuti mararamire asi kuisa izvozvi pana vamwe, kuti vachinje mamiriro ezvinhu enzanga kuitira kuti awirirane nezvitendero zvevanoomerera pane zvapakuvamba. Anoomerera pane zvapakuvamba wechiKaturike, naizvozvo, haasati achizozviganhurira amene kukuramba kubvisa pamuviri. Angasanodzvinyirira vatongi venyika yake kuti vatsigire mitemo inorambidza kubvisa pamuviri. MuPoland, maererano nepepanhau reLa Repubblica, kuti iite kuti mutemo wokurambidza kubvisa pamuviri utenderwe, Chechi yeKaturike yakaita “‘hondo’ mayakashandisa simba rayo rose nepesvedzero.” Mukuita kudaro, zviremera zvechechi zvaiita zvikuru kwazvo sevanoomerera pane zvapakuvamba. Protestant Christian Coalition iri muUnited States inorwa “hondo” dzakafanana.
Vanoomerera pane zvapakuvamba vanotsauraniswa zvikurukuru nezvitendero zvavo zvakasimba zvorudzidziso. Nokudaro, anoomerera pane zvapakuvamba wechiPurotesitendi achava murevereri anopwiswa wetsananguro chaiyoiyo yeBhaibheri, sezvingabvira kubatanidza chitendero chokuti pasi rakasikwa mumazuva matanhatu chaiwoiwo. Anoomerera pane zvapakuvamba wechiKaturike haana mibvunzo pamusoro pokusakanganisa kwapapa.
Kunonzwisisika, ipapoka, chikonzero nei mashoko okuti “kuomerera pane zvapakuvamba” achipa mufananidzo wokushingaira kwokunyanyisa kusina mufungo uye chikonzero nei avo vasingaomereri pane zvapakuvamba vachinetseka apo vanoona kuomerera pane zvapakuvamba kuchipararira. Savanhu vamwe navamwe, tingasabvumirana nevanoomerera pane zvapakuvamba ndokukatyamadzwa nokupindira kwavo vamene zvematongerwe enyika uye pane dzimwe nguva nezviito zvavo zvamasimba masimba. Zvirokwazvo, vanoomerera pane zvapakuvamba vorudzidziso rumwe vangatyiswa nezviito zvaavo vorumwe rudzidziso! Zvisinei, vanhu vakawanda vanofunga vanoitira hanya pamusoro pezvinhu zvinonyandura kupararira kwekuomerera pane zvapakuvamba—kusazvibata kunokura, kushayikwa kwokutenda, uye kurambwa kwoumudzimu munzanga yazvino uno.
Kuomerera pane zvapakuvamba ndiyo mhinduro bedzi here kuiyi miitiro? Kana kusiri, chii chiri chinotsiva?
[Mashoko Omuzasi]
a Inodanwa kunzi Mifungo Mishanu yoKuomerera Pane Zvapakuvamba, yakarondedzerwa muna 1895, yakanga iri “(1) kufuridzirwa kwakakwana uye kusakanganisa kwoRugwaro; (2) umwari hwaJesu Kristu; (3) kuberekwa nemhandara kwaKristu; (4) yananiso yokutsiva yaKristu ari pamuchinjikwa; (5) kumutswa kwomuviri uye kuuya kwechipiri kwomunhu oga uye mumuviri kwaKristu pasi pano.”—Studi di teologia (Kufunda zvaMwari).
b “Kuva wenyika” kunoreva kusimbisa nyika, mukupesana nezvomudzimu kana kuti zvinoyera. Nyika haina hanya norudzidziso kana kuti nezvitendero zvorudzidziso.
[Mashoko okukwezva vaverengi ari papeji 5]
Muna 1926 magazini yePurotesitendi yakarondedzera kuomerera pane zvapakuvamba se“kusina ukoshi uye kusiri chaikoiko” uye “kusina chose chose mavara ebudiriro inovaka kana kuti kupukunyuka”