ICEGERANYO C'IBITABU CO KURI INTERNET ca Watchtower
Watchtower
ICEGERANYO C'IBITABU CO KURI INTERNET
Ikirundi
  • BIBILIYA
  • IVYASOHOWE
  • AMAKORANIRO
  • g 1/11 rup. 19-22
  • Noba nkwiye guheba ishure?

Nta videwo ihari.

Uradutunga, ividewo yanse kuvuga.

  • Noba nkwiye guheba ishure?
  • Be maso!—2011
  • Udutwe
  • Ivyo bijanye
  • Kwoba ari uguheza kwiga canke ni uguheba ishure?
  • Ni ikibi ikihe kiri mu guheba ishure?
  • Ivyiza biva ku kudaheba ishure
  • Noba nkwiye guheba ishure?
    Ibibazo urwaruka rwibaza—Inyishu ngirakamaro, Igitabu ca 1
  • Aho niyandikira utuntu—Ishure n’urunganwe
    Ibibazo urwaruka rwibaza—Inyishu ngirakamaro, Igitabu ca 2
  • Noba nkwiye guheba ishure?
    Urwaruka ruribaza
  • Nkore iki ko ishure rindambiye?
    Urwaruka ruribaza
Ibindi
Be maso!—2011
g 1/11 rup. 19-22

Urwaruka ruribaza

Noba nkwiye guheba ishure?

Wiyumvira yuko ukwiye kugarukira mu wa kangahe?

․․․․․

Abavyeyi bawe bipfuza ko ugarukira mu wa kangahe?

․․․․․

IZO nyishu zibiri wishuye kuri ivyo bibazo biri aho haruguru zoba zihuye? Naho zoba zihuye ukaba kandi ukiri ku ntebe y’ishure, vyoshobora gushika ko wipfuza guheba ishure. Vyoba bimaze gushika ukiyumvira nk’aba bantu bakurikira?

● “Vyarashika ngata umutwe bimwe bikomeye ku buryo ntipfuza kuva mu buriri. Nariyumvira nti: ‘Bimariye iki kuja kw’ishure nkiga ibintu ntazokwigera nkoresha?’”—Rachel.

● “Akenshi narumva ishure rindambiye nkumva noriheba maze nkironderera akazi. Nariyumvira yuko ishure ata co ryariko riramarira, ko nari gupfuma ndariheba nkaja kwicira amahera.”—John.

● “Namara amasaha ane ku musi ndiko ndakora agakorwa naba nahawe gukorera i muhira! Nararemerwa rwose n’ibikorwa vyo kw’ishure nashingwa gutegura hamwe n’ibibazo, vyose bikaba vyaza birakurikirana, ku buryo nabona yuko ntashobora kubirangura, ngaca numva noheba ishure.”—Cindy.

● “Twaragabishijwe ku bijanye n’ikibombe, abanyeshure batatu baragerageza kwiyahura, umwe ariyahura, utugwi tw’abagizi ba nabi na two turatana mu mitwe. Vyarashika nkumva ko bindengeye, ngaca nipfuza kuva mw’ishure!”—Rose.

Woba umaze gushikirwa n’ingorane nk’izo? Nimba ari ukwo, ni ikintu ikihe catumye wipfuza guheba ishure?

․․․․․

Ushobora kuba uriko uriyumvira ubikuye ku mutima ivyo guheba ishure. Ariko none womenya gute ko woba wipfuza kuva mw’ishure kubera yuko hageze, canke kubera yuko rikurambiye ukaba rero wipfuza kuriheba? Kugira ngo ushobore kwishura ico kibazo, vyoba vyiza ubanje kumenya ico bisobanura guheba ishure.

Kwoba ari uguheza kwiga canke ni uguheba ishure?

Wokwerekana gute itandukaniro riri hagati yo guheza kwiga no guheba ishure?

․․․․․

Wari uzi yuko mu bihugu bimwebimwe ari ibisanzwe yuko abakiri bato baronka urupapuro rw’umutsindo bamaze kwiga hagati y’imyaka itanu n’indwi inyuma y’amashure y’intango? Mu bindi bihugu, vyitezwe yuko abanyeshure biga imyaka icumi gushika kuri cumi n’ibiri inyuma y’amashure y’intango. Ku bw’ivyo rero, nta tegeko ririho abantu bose babwirizwa kwisunga ku bijanye n’amashure umuntu ategerezwa kwiga.

Vyongeye, ibihugu bimwebimwe vyoshobora kwemerera umunyeshure kwigira ivyigwa bimwebimwe canke vyose i muhira, atarinze kuja kw’ishure nk’abandi. Birumvikana rero ko abanyeshure bigira i muhira babirekuriwe n’abavyeyi babo kandi bakabibafashamwo, bataba bahevye ishure.

Ariko rero, nimba uriko wiyumvira guhagarika ishure imbere y’uko uronka urupapuro rw’umutsindo, ryaba ishure risanzwe canke iry’i muhira, urakwiye kurimbura ibibazo bikurikira:

Amategeko asaba iki? Nk’uko twamaze kubivuga, amategeko agenga igitigiri c’amashure umunyeshure abwirizwa kwiga, usanga atandukanye bivanye n’ahantu. Amategeko yo mu karere ubamwo asaba ko umunyeshure yiga n’imiburiburi imyaka ingahe? Woba umaze kwiga iyo myaka? Mu gihe wirengagije impanuro Bibiliya itanga yo ‘kuyobokera abakuru bari hejuru’ maze ukava mw’ishure imbere y’uko urangiza iyo myaka, uba uhevye ishure.—Abaroma 13:1.

Noba maze gushika ku migambi nishingiye ijanye n’ishure? Ni imigambi iyihe wipfuza gushikako ubifashijwemwo n’amashure uriko uriga? Woba ata yo uzi? Urakeneye kuyimenya! Ahandiho, woba umeze nk’umuntu ari mw’ibisi mugabo atazi aho yipfuza kuja. Ku bw’ivyo rero nuje hamwe n’abavyeyi bawe, maze mwuzuze uruzitiro ruvuga ngo “Imigambi yanje ijanye n’ishure,” ruri ku rupapuro rwa 28. Ivyo bizogufasha kudasamara vyongere bitume wewe n’abavyeyi bawe mumenya igihe ukwiye kumara kw’ishure ingene kingana.—Imigani 21:5.

Nta gukeka ko abigisha bawe be n’abandi bantu bazokugira inama ku bijanye n’ukuntu amashure ukwiye kwiga yongana. Ariko rero, abavyeyi bawe ni bo bafise uburenganzira bwo gufata ingingo ya nyuma. (Imigani 1:8; Abakolosayi 3:20) Mu gihe uvuye mw’ishure utarashika ku migambi ijanye n’amashure wewe n’abavyeyi bawe mwumvikanyeko, uba uhevye ishure.

Ni ibiki bituma ndondera guheba ishure? Uraba maso ntuhave wihenda. (Yeremiya 17:9) Abantu usanga bakunda kwerekana ko bakora ibintu n’imvo nziza kandi ku bwa ngingo babikorana imvo ziranga ubwikunzi.—Yakobo 1:22.

Niwandike ng’aha imvo zumvikana woshobora kuba ufise zotuma uheba ishure hataragera.

․․․․․

Niwandike ng’aha imvo zimwezimwe ziranga ubwikunzi zotuma uheba ishure.

․․․․․

Ni imvo zumvikana izihe wanditse? Imvo zibiri zishoboka zoshobora kuba ari ugufasha abavyeyi bawe mu vy’amahera canke ukugira uruhara mu gikorwa kijanye no kwitanga. Imvo ziranga ubwikunzi zoshobora kuba ari uguhunga ibibazo canke udukorwa baguha kw’ishure two gukorera i muhira. Urugamba ruhagaze ku kumenya imvo nyamukuru iba itumye uheba ishure: yoba ari imvo yumvikana canke ni imvo iranga ubwikunzi?

Subira wihweze ivyiyumviro wanditse, maze imvo watanze zituma wipfuza guheba ishure uzitondeke ata buryarya uhereye kuri 1 gushika kuri 5 (utangurire ku yidahambaye uhereze ku yihambaye kuruta izindi). Niwaheba ishure urondera gusa guhunga ingorane, urahakwa rwose kuzovunika umutima.

Ni ikibi ikihe kiri mu guheba ishure?

Guheba ishure ni cokimwe no gusimba ukava mw’igariyamoshi canke mw’ibisi ikiriko iragenda utarashika iyo uriko uraja. Iyo bisi yoshobora kuba itameze neza, n’abayirimwo bakaba batitwararikana. Mugabo niwasimba ukava muri iyo bisi, ntuzoshika iyo uriko uraja kandi uzohakwa gukomereka cane. Muri ubwo buryo, uhevye ishure, woshobora kudashika ku migambi yawe ijanye n’ishure, kandi ntuzobura gusanga wikwegeye ingorane zishoka zibonekeza be n’izidashoka zibonekeza, nk’izi zikurikira:

Ingorane zishoka zibonekeza Nta gukeka ko bizorushiriza kukugora kuronka akazi; kandi niwaramuka ukaronse, birashoboka ko uzohembwa makeyi kuruta ayo wari kuzoronka iyo uheza amashure. Kugira ngo ushobore kubaho mu buryo busanzwe, vyoshobora rero kuba ngombwa ko ukora amasaha menshi uri ahantu hashobora kuba mbere ari habi kuruta aho uriko uriga ubu.

Ingorane zidashoka zibonekeza Itohoza ryagizwe rirerekana yuko abaheba ishure bishoboka rwose ko bagira amagara mabi, bakavyara abana kandi bakiri bato, bagatabwa mw’ibohero, kandi bikaba ngombwa ko babeshwaho n’imfashanyo zihabwa abatishoboye.

Ego ni ko, kurangiza amashure si icemeza yuko utazoshikirwa n’izo ngorane. Ariko none kubera iki wokwitega umutego bidakenewe mu guheba ishure?

Ivyiza biva ku kudaheba ishure

Ego niko, nimba uhejeje kunanirwa mu kibazo canke ukaba wagize ingorane kw’ishure, hari aho wokwipfuza guheba. Ingorane izo ari zo zose zo muri kazoza uzigereranije n’ukwo kuntu ivyawe biba vyifashe nabi, zoshobora gusa n’aho ata co zivuze. Mugabo imbere y’uko ufata ingingo wiyumvira yuko yokworohereza, rimbura ivyo ba banyeshure twavuga mu ntango bavuga ku bijanye n’ukuntu bungukiye ku kuba batahevye ishure.

● “Narize kwihangana no kuba umuntu akomeye mu bijanye no kwiyumvira. Narize kandi yuko mu gihe umuntu yipfuza guhimbarwa n’ugukora ikintu kinaka, ategerezwa kugishirako umutima. Kubera ko nagumye mw’ishure, nararyohoye ubuhanga bwanje mu bijanye n’utugenegene, buno nkaba nzobukoresha ninarangiza ishure.”—Rachel.

● “Ubu ndazi yuko nkoze cane, nshobora gushika ku migambi yanje. Ndiko ndiga ivyigwa ngirakamaro bijanye n’umwuga mw’ishure ryisumbuye bizomfasha gukwiza ibisabwa kugira ngo nzokore akazi nkunda ko gukanika imashini zicapura.”—John.

● “Ishure ryaratumye ndyohora ubushobozi bwanje bwo gutorera umuti ingorane, haba mw’ishure canke ahandi. Kumenya ico nokora igihe nshikiwe n’ingorane zijanye n’ishure, izijanye n’imigenderanire ngiranira n’abandi, be n’izindi ngorane zishika mu buzima vyaramfashije vy’ukuri kuba umuntu ahumuye.”—Cindy.

● “Ishure ryaramfashije kwitegurira ingorane zijanye n’akazi. N’ikindi kandi, narashikiwe n’ibintu bitari bike vyatumye mbwirizwa gusuzuma imvo zituma nemera Imana; guca ku ntebe y’ishure vyaratumye rero ndushiriza kujijuka ku bijanye n’ivyo nemera.”—Rose.

Wa Mwami w’inkerebutsi Salomo yanditse ati: “Iherezo ry’ikintu mu nyuma, riraruta intango yaco. Uwihangana araruta uw’umutima wibona.” (Umusiguzi 7:8) Ku bw’ivyo rero, aho guheba ishure niwihatire gutorera umuti wihanganye ingorane zigushikira kw’ishure. Niwabigenza gutyo, uzobona yuko iherezo rizokubera ryiza kuruta.

Ibindi biganiro vyo mu rukurikirane ruvuga ngo “Urwaruka ruribaza” (mu gifaransa), urashobora kubisanga ku muhora wa Internet witwa www.watchtower.org/​ypf

IVYO UKWIYE KUZIRIKANAKO

[Akajambo gasigura ifoto ku rup. 21]

● Kwishingira imigambi uzoshikako mu gihe gito ijanye n’ishure, bishobora gute kugufasha gukoresha neza umwanya wawe igihe uri kw’ishure?

● Kubera iki bihambaye ko ugira iciyumviro ku bijanye n’akazi wipfuza gukora umaze kuva mw’ishure?

[Uruzitiro/Amafoto ku rup. 20]

IVYO ABO MU RUNGANWE RWAWE BAVUGA

“Kw’ishure ni ho nigiye ugukunda gusoma. Gushobora gutahura ivyiyumviro vy’umuntu be n’inyiyumvo ziwe biciye ku gusoma ni ikintu giteye umunezero.”

“Birakunda kungora kumenya ibikwiye kuja imbere y’ibindi. Mugabo iyo ntaca ku ntebe y’ishure ibintu vyari kwunyuka! Ishure riramfasha gutsimbataza utumenyero two gukora ibintu, kwumira ku rutonde, no gukora ibintu bihambaye.”

[Amafoto]

Esme

Christopher

[Uruzitiro ku rup. 21]

IMIGAMBI YANJE IJANYE N’ISHURE

Kimwe mu bintu nyamukuru ishure rimaze ni ukugufasha kwitegurira kuzoronka akazi kazogufasha kwironsa ivyo ukeneye no kubironsa umuryango woshobora kuzogira. (2 Abatesalonike 3:10, 12) Woba umaze guhitamwo akazi wipfuza kuzokora no kumenya ukuntu ishure uriko uriga rishobora kugufasha kukitegurira? Kugira ngo umenye nimba ishure uriko uriga ririko riragufasha kwitegurira ico kintu, niwishure ibibazo bikurikira:

Ni ibintu ibihe nshoboye kuruta ibindi? (Nk’akarorero, woba ugiranira imigenderanire myiza n’abantu? Woba ukunda gukoresha amaboko yawe, gukora ibintu canke kubisanura? Woba uvyifatamwo neza mu bijanye no gusuzuma ingorane no kuzitorera umuti?)

․․․․․

Ni ubuzi ubuhe nokora bwondonsa akaryo ko gukora ibintu nshoboye kuruta ibindi?

․․․․․

Ni ubuzi ubuhe buboneka mu karere mbamwo?

․․․․․

Ni ivyigwa ibihe ndiko ndiga biriko biramfasha kwitegurira kuzoronka akazi?

․․․․․

Ni ibindi vyigwa ibihe ndiko ndiga vyomfasha kurushiriza gushika ku migambi yanje?

․․․․․

Uribuka yuko umugambi wawe ari uwo kurangiza kwiga ufise ubumenyi ushobora gukoresha. Ku bw’ivyo nturenze urugero mu bundi buryo ngo ube umunyeshure adaheza, ni ukuvuga aguma mu co twokwita igariyamoshi canke mw’ibisi ibihe vyose kugira gusa ahunge amabanga yega umuntu akuze.

[Uruzitiro ku rup. 22]

IBIMENYESHEJWE ABAVYEYI

“Abigisha banje batuma umuntu arambirwa!” “Kw’ishure bampa udukorwa twinshi cane two gukorera i muhira!” “Ndita ku rutare ariko nkaronka gusa amanuta yo kwunguruzwa; ivyo none bimaze iki?” Kubera ivyo bintu bitesha umutwe, abakiri bato bamwebamwe usanga barondera guheba ishure batararonka ubuhanga bazokenera kugira ngo bibesheho. Wokora iki none nimba umuhungu wawe canke umukobwa wawe yipfuza guheba ishure?

Nusuzume ukuntu wewe ubwawe ubona ibijanye n’ishure. Woba wabona yuko kwiga ari uguta umwanya, ni ukuvuga ico twokwita umunyororo wabwirizwa kwihanganira gushika ushoboye gukurikirana imigambi igushimisha kuruta? Nimba ari ukwo, ukwo kuntu wabona ibijanye no kwiga birashobora kwandukira abana bawe. Ico womenya coco ni uko inyigisho ikwiye izobafasha kuronka “ubukerebutsi ngirakamaro n’ubushobozi bwo kwiyumvira,” zino zikaba ari kamere bazokenera kugira ngo bizobagendere neza bamaze gukura.—Imigani 3:21.

Numuronse ibikenewe. Abana bamwebamwe boshobora kuronka amanuta meza mugabo ugasanga gusa batazi ukuntu bokwiga, canke na ho ugasanga batagira ahantu habereye ho kwigira. Ahantu heza ho kwigira hoshobora kuba hari imeza itarundanyeko ibintu, umuco uhagije be n’ibikoresho vyo kugira ubushakashatsi. Urashobora gufasha umwana wawe gutera imbere, haba mu bintu bisanzwe canke mu vy’Imana, mu kumumenyereza no mu kumuronsa ahantu habereye hatuma ashobora kuzirikana ku bintu bishasha aba ariko ariga.—1 Timoteyo 4:15.

Nubigiremwo uruhara. Nubone yuko abigisha be n’abandi bantu bafasha umwana wawe ari abo mufatanije kurera, atari abansi bawe. Nuje kubaraba. Numenye amazina yabo. Nubayagire ibijanye n’imigambi be n’ingorane umwana wawe afise. Nimba umwana wawe bimugora kuronka amanuta meza, nugerageze kumenya ikibituma. Nk’akarorero, umwana wawe yoba abona yuko kuronka amanuta meza cane kw’ishure bizotuma abandi banyeshure bamumerera nabi? Yoba afitaniye ingorane n’umwigisha? Bite ho ku bijanye n’ivyigwa? Urutonde rw’ivyigwa rwo kw’ishure rukwiye gutuma agira akigoro, aho gutuma arengerwa. Ikindi kintu gishoboka: Vyoba biterwa n’ingorane y’amagara, nk’akarorero ukutabona neza canke ukuba bimugora gutahura ivyo yiga?

Uko urushiriza kugira uruhara mu bijanye n’ukumenyerezwa kw’umwana wawe, haba mu bintu bisanzwe canke mu vy’Imana, ni ko umwana wawe azorushiriza kuronka akaryo ko kuroranirwa.—Imigani 22:6.

[Ifoto ku rup. 22]

Guheba ishure ni cokimwe no gusimba ukava mw’igariyamoshi ikiriko iragenda utarashika iyo uriko uraja

    Ibitabu vy’ikirundi (1983-2026)
    Sohoka
    Injira
    • Ikirundi
    • Rungika
    • Uko vyoza bimeze
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Amasezerano agenga ikoreshwa
    • Ibijanye no kugumya ibanga
    • Gutunganya ibijanye no kugumya ibanga
    • JW.ORG
    • Injira
    Rungika