Pansiansiam ya Mabiskeg so Espiritualidad Mo Legan Kan Mangaala na Kaaruman ya Edukasyon

1-2. (a) No mangala kay kaaruman ya edukasyon, antoy itultuloy mon gawaen? (b) Antoy labay ya ibaga na “mantultuloy . . . ya onabante diad saya lanlamang a dalan”? (Filipos 3:16)

WALA ray agagi ya nandesisyon ya mangala ray kaaruman ya edukasyon ka-graduate dad high school. Makatulong kuno itan pian makalmo ray trabaho ya pansuporta dad sarili da legan iran manlilingkor ed si Jehova. Sika ey? No buo lay desisyon mo ya mangalay kaaruman ya edukasyon, antoy gawaen mo pian nasegurom ya mansiansian maapit so relasyon mo ed si Jehova? (Sant. 4:8a) Seguro nen elementary tan high school ka ni, wala la ray alampasan mon subok ed pananisiam. Natan ya mangala ka lay kaaruman ya edukasyon, ‘itultuloy mo labat so onabante diad saya lanlamang a dalan.’ Labay ton ibaga, ituloy mo labat so matoor ya panlilingkor mod si Jehova ya singa gagawaen mo la.—Basaen so Filipos 3:16.

² Diad Griegon lenguahe, amay “onabante diad saya lanlamang a dalan” et ontutukoy ed bansa-bansag ya panmamartsa na saray sundalo. No mangala kay kaaruman ya edukasyon, singa ka saratan ya sundalo. Aga nayari ya akaalagey ka labat tan anggapoy gagawaen mo. Kaukolan mon seguroen ya say espiritualidad mo et paabante, aliwan paatras. Pantongtongan tayo ed sayan artikulo so apatiran prinsipyo ed Biblia ya makatulong ed sika. Antam la irayan prinsipyo tan inyaplikam la iraya nensaman. Kanian ituloy mo labat ya iyaplika iraya legan kan mangaala na kaaruman ya edukasyon tan anggan no asumpal ka lan nanaral.

AGMO PAPAULYANAN SO ESPIRUTUAL YA ROTINAM

3. Antoy sakey ya subok no mangala kay kaaruman ya edukasyon?

³ Antoy subok? No mangala kay kaaruman ya edukasyon, seguradon dakel so kaukolan mon gawaen kada agew. Siempre, natural met labat ya labay mon seryosoen so panaaral mo. Pero say problema, ompan aliwa lan manuna ed bilay mo so panaglingkor mod si Jehova, ya anggad punton napaulyanan mo lay pipiaral, panagpulong, panag-personal study, tan panagpikasim.—Apo. 2:4.

4. Antoy makatulong pian nasegurom ya ‘dakel so gagawaen mo ed kimey na Katawan’? (1 Corinto 15:58)

⁴ Basaen so 1 Corinto 15:58. Pian tuloytuloy ya onandar so bisikleta, agka dapat ontutundan man-pedal. Ontan met ed panaglingkor mod si Jehova. Pian tuloytuloy kan onabante, importante ya ‘dakel so gagawaen mo ed kimey na Katawan.’ Segurom sirin ya aliwan kerakera so oras ya usaren mo parad si Jehova. Tandaan mo ya say sankaimportantian ed bilay mo et say panlingkor ed sikato, aliwan say pagiging estudyante. (Mat. 22:37) Oniay imbaga na kabataan ya sister ya si Samantha: “Im-promise kod sarilik ya no nalikas kon napapaulyanan ko lay panlilingkor kod si Jehova lapud panaaral ko, agak manduaran isip ya ontundan manaral.”

5. Antoy gawaen mo pian mansiansia kan aktibo ed panaglingkor mod si Jehova?

⁵ Antoy gawaen mo antis kan mangala na kaaruman ya edukasyon? Natan ni labat et segurom la ya manuna si Jehova ed bilay mo. Tepetan moy sarilim: ‘Antoy planok ya gawaen pian seguradon lanang ak ya makapiaral, makapanpulong, tan makapan-personal study?’ (Jos. 1:8; Mat. 28:​19, 20; Heb. 10:25) Nonot mo met iray apalabas ya taon na impanaral mo. Antoy ginawam pian niyunam nin siansia so panaglingkor mod si Jehova? No pawilen mo man, wala kasi mas marakep komon ya ginawam? No wala, panon mo ’tan ya nagawaan diad sayay pangalam na kaaruman ya edukasyon? Komon ta desidido kan mansiansian aktibo ed panaglingkor ed si Jehova anggano mangaala kay kaaruman ya edukasyon. Seryosom so panaral mo, pero agmon balot isasakripisyo so panagdayew mo.a—Mat. 6:24.

6. Panon mon nausisa so sarilim? (Nengnengen met so litrato.)

⁶ No ginmapo ka lan manaral, importante ya ipanaon mon usisaen so sarilim. Singa bilang, kada bulan, tepetan moy sarilim: ‘Anto ey, kasin manuna nid bilay ko si Jehova?’ Agmo ibabaliwala iray sinyalis ya apektado lay espiritualidad mo. Singa bilang, kasin lanang kan atrasado ed aral? Kasin ayos labat ed sika ya agka makapiaral? No peles na aral, kasin say sankanonot mo et saray assignment mod eskuelaan? Kasin kontento ka lan miaral diad Zoom? Likas mo met so panagpikasim tan panagbasam na Biblia. Kasin inapura tan matalag la? Say panagpulong mo ey, kasin natatabangan ka la tan labay mo lay onsempet ya tampol? No nanenengneng mo la irayan sinyalis, kiwas ka lan tampol. Agka ompapayag ya lapud panaaral mo et napaulyanan mo lay panagdayew mo ed si Jehova.

‘BANTAYAN MOY ABILIDAD MON MANNONOT’

7. Antoy nayarin epekto na kaaruman ya edukasyon ed panagnonot mo?

⁷ Antoy subok? Wala ray kurso ya say ibabangat da et “pilosopiya tan maapan panagpalikdo,” singa say ateismo tan ebolusyon. (Col. 2:8) Wala ra ingey teacher ya say ipapaseseg dad estudyante da et mantiwala labat irad sarili da. Onia kunoy nanonotan na sakey ya kabataan ya brother nen manaaral ni: “Tua wala ray balon nanaaralan mi, pero iimpluensyaan da met so panagnonot mi. Dakel so ibabangat da ya kontra ed panagnonot nen Jehova. Singa bilang, basta mansagpot ka kuno, maong so pansumpalan mo. Sinmabi laingen ed punto ya inisip kon agko la kailangan si Jehova. Nantiwala ak lad sarilik, tan irap ko lay mantiwala ed sikato.”

8. Akin et importante ya ‘bantayan moy abilidad mon mannonot’? (Proverbio 5:​1, 2)

⁸ Basaen so Proverbio 5:​1, 2. Bibilinen ka na Biblia ya ‘bantayan moy abilidad mon mannonot.’ Akin et kaukolan mo itan ya bantayan? On ta labay nen Satanas ya dutakan o impluensyaan so panagnonot mo pian onkapuy so pananisiam. (1 Ped. 5:8) Normal labat ed saray totoo ed mundo natan so manggaway imoral. Dakel so agmanisia ed Dios tan ibabaga ra ya basta labat linmesa so bilay. Papapawayen da ni ingen ya no ontay panagnonot mo, matalino ka. Pero diad tua, ibabaga na Biblia ya “say karunongan na sayan mundo et inkamakulangkulang ed Dios.”—1 Cor. 3:​18-20.

9. Antoy gawaen mo pian nabantayan moy abilidad mon mannonot?

⁹ Antoy gawaen mo antis kan mangala na kaaruman ya edukasyon? Maabig no natan ni labat et seguroen mo la ya talagan kombinsido ka ed saray bangat na Biblia. Tepetan moy sarilim: ‘Akin et manisia ak ya walay Dios? Akin et baleg so tiwalak ya say Biblia et Salita na Dios? Akin et kombinsido ak ya mas maong so pansumpalan ko no unoren koy ibabaga na Biblia nen say ibabaga na saray totoo ed mundo?’ Nonot mo met iray apalabas ya taon na impanaral mo. Kasin dawdawit kan anisia nen anengneng mo ya kokkombinsido iray kaklasem ed teorya na ebolusyon? Kasin makakaibeg ka ed saray mauges ya gagawaen da? No pawilen mo man ya panaon, anto komoy ginawam pian agka naimpluensyaan? Panon mo itan ya nagawaan natan? Komon ta gawam so anggaay nayarian mo ya bantayan so abilidad mon mannonot legan kan mangaala na kaaruman ya edukasyon.—2 Tim. 2:​16-18.b

10. Antoy gawaen mo pian tuloytuloy mon naprotektaan so abilidad mon mannonot?

¹⁰ No ginmapo ka lan manaral, importante ya lanang mon usisaen so sarilim. Tepetan moy sarilim: ‘Kasin tanggap ko la iray gagawaen na totoo ed kaliberliber ko, anggano amtak ya mauges iratan? No say aaralen min pilosopiya et kontra ed panagnonot nen Jehova, kasin nalikas kon tampol? Kasin kombinsido ak nin siansia ya say Panarian na Dios labat so solusyon ed saray problema ed mundo?’ Agka ompapayag ya naimpluensyaan na arum so panagnonot mo. Agmo sirin papaulyanay panag-personal study’m. No lanang mon basaen so Biblia tan mandalepdep ka, mansiansian mabiskeg so pananisiam tan naprotektaan moy abilidad mon mannonot.—1 Tim. 4:15.

USAR MOD SANKAABIGAN SO PANAON MO

11. Antoy sakey nin subok no mangala kay kaaruman ya edukasyon?

¹¹ Antoy subok? Mangalay dakel ya oras so kaaruman ya edukasyon. Seguradon na-busy ka no asingger lay exam yo odino walay project ya kaukolan mon ipasa. No agmo amtan apag-apagen so oras mo, nakesawan tan na-stress ka. Tan ompan mansakit ka ni ingen no agmo asikasoey laman mo.

12. Pian nibagan ‘uusaren mod sankaabigan so panaon mo,’ anto ray kaukolan mon ikdan na panaon? (Efeso 5:​15, 16)

¹² Basaen so Efeso 5:​15, 16. Pian ‘nausar mod sankaabigan so panaon mo,’ importante ya balanse ka. Tua kaukolan moy manaral, pero agmo lilingwanan ya kaukolan mo met ya ikdan na panaon iray agagi tan saray kapamilyam. (Sal. 133:1; Pro. 18:1) Tan siempre, dapat manuna nin siansia so espiritual ya pankaukolan mo. (Mat. 6:33) No wala lay trabahom, agmo ’tan papaulyanan, tan mitulongan ka met ed saray kimey ed abung. Anggano busy ka, segurom ya sustoy ugip mo tan makakapan-exercise ka. (Ecl. 4:6; 1 Tim. 4:8) Nagawaan mo irayan amin no antam ya apag-apagen so oras mo.

13. Antoy gawaen mo pian nausar mod sankaabigan so panaon mo?

¹³ Antoy gawaen mo antis kan mangala na kaaruman ya edukasyon? Ibabaga na Biblia ya baleg so nitulong na pamplano pian nagawaan tayo ray kaukolan tayon gawaen. (Pro. 21:5) Kanian natan ni labat, manggawa ka lay realistikon eskedyul. Nonot moy apalabas iran taon na impanaral mo. Kasin nibagam ya inusar mod sankaabigan so panaon mo? No andi, antoy gawaen mo natan pian seguradon dugay pangusar mod oras mo? On, antis kan onggapon manaral, segurom la ya walay marakep ya eskedyul mo tan kontroladom so oras mo.c

14. Anto ray itepet mod sarilim?

¹⁴ No ginmapo ka lan manaral, usisam ya lanang no panon mon uusaren so panaon mo. Tepetan moy sarilim: ‘Kasin nakokompletok ni ugip ko tan makakapan-exercise ak? Kasin makakapi-bonding ak nid saray agagi? Kasin naipapasak ed dugan oras so assignment ko? No andi, antoy rason? Kasin lapud dakel ya talagay gagawaen ko odino lapud mapaleen ak? Kasin naiimano na saray kapamilyak tan kakaarok ya aliway panguusar kod panaon ko?’ No nalikas mo ya kulang so disiplinam ed sarilim o kaukolan mon umanen so eskedyul mo, kiwas kan tampol. Kerew kay tips ed saray kabat mo ya dugay panguusar da ed panaon da.—Pro. 11:14.

‘MIULOP KAD SARAY MARUNONG’

15. Anto ni sakey ya subok ya arapen mo no mangala kay kaaruman ya edukasyon?

¹⁵ Antoy subok? Ompan itagar ka na saray kaklasem ya onakar kayari klase yo. Ompan labay mo met iran pagbigyan, ta siempre magaan lay loob mod sikara lalo la ta mabetbet kayon saniba diad klase. Ompan onsabi ni ingen ed punto ya mas magaan lay loob mod sikara nen saray agagi. Pero kaukolan moy manalwar. Anggano sankaklase kayo, aliwan pareho so prinsipyo yod bilay. No diman mo ra mas nakakaiba, mas baleg so tsansa ya naalig moy panagnonot da. (1 Cor. 15:33) Ontan so agawad si Michael ya apat taon ya nan-apprentice pian magmaliw ya electrician. Kuan to: “Diad loob na sakey simba, masulok ya 40 oras ya kaibak iray katrabahok. Bastos so panagsalita da, aliwliwa ray dedengelen dan musika, tan anggapoy respeto dad saray bibii. Agko aliklikas ya naalisan da ak la manaya.”

16. Antoy naaralan tayo ed Proverbio 13:20?

¹⁶ Basaen so Proverbio 13:20. Malinlinew so punto na sayan teksto: No mauges so impluensya na saray nakakaulop tayo, aliway pansumpalan tayo, pero ‘no miulop tayod marunong, magmaliw tayon marunong.’ On, walan-walay epekto ed sikatayo na saray nakakaulop tayo, balanglan maong o mauges. Kanian say pilim ya kakaaro et aramay sankanonot day pankaabigan mo tan singa sika ya interon puson manlilingkor ed si Jehova.—Sal. 101:​6, 7; 119:63.

17. Antoy gawaen mo pian naiwasan mo iramay mauges so impluensya ra?

¹⁷ Antoy gawaen mo antis kan mangala na kaaruman ya edukasyon? Maabig no natan ni labat et desidido ka lan limitaan so pipiulop mod saray kaklasem. Oniay imbaga nen Trenton: “Mabait ak ed saray kaklasek. Pero agak mimila ed saray lakad da kayari klase mi. Kaklasek ira, pero aliwan malet ya kaaro so turing kod sikara.” Antoy gawaen mo pian nasegurom ya walay limitasyon na pipiulop mod saray kaklasem? Pian naebatan mo itan, nonot mo no antoy ginawam diad apalabas iran taon na impanaral mo. Kasin nibagam ya limitado labat so impiulop mod saray kaklasem? No andi, antoy gawaen mo natan pian agla ’tan naulit? Komon ta diad pangalam na kaaruman ya edukasyon et tuloytuloy kan ‘miulop ed saray marunong’ tan iwasan moy miulop ed saramay agda inaro si Jehova.d

18. Anto ray nepeg mon itepet ed sarilim legan kan mangaala na kaaruman ya edukasyon? (Nengnengen met so litrato.)

¹⁸ Lanang mon usisaen so sarilim. Panapanaon et tepetan moy sarilim: ‘Kasin maap-apit lay liknaan ko ed saray kaklasek? Kasin nanaalig ko lay panagsalita, panagnonot, tan ugali da? No si Aman Jehova so natepetan, antoy naoobserbaan tod siak ey?’ (Sal. 1:1) No alikas mon nanaalisan ka la, kiwas kan tampol! Paelet moy pikakaarom ed saramay inar-aro day Jehova ya singa sika. Tan anggad posible, pulongan mo ray kaklasem. Lapud nakakaibam ira ed eskuelaan, tsansam la ya ibangat ed sikara so katuaan.

IPARAAN MO LAY SARILIM

19. Panon mon niparaan so sarilim pian nalampasan mo ray subok ed pangalam na kaaruman ya edukasyon? Mangiter na ilustrasyon.

¹⁹ No say sakey et onlan man-hiking, kaukolan to nin iparaan so sarili to. Anggano agto amta so amin ya posiblin nagawa, seguroen to la ya maksil so laman to, kompletoy isulong tan gamit to, tan amta toy gagala na pan-hiking to—amay makasabi ed laen to. Ontan met so nepeg mon gawaen no mangala kay kaaruman ya edukasyon. Iparaan mo lay sarilim—pabiskeg moy pananisiam, ‘isulong moy kompleton armas ya inter na Dios,’ tan tandaan mo ya say gagalam ed panaral mo et pian nigloriam si Jehova, aliwan pian nibagan walay asumpal mo ed sayan mundo.—Efe. 6:​11-13; 1 Cor. 9:​26, 27; 10:31.

20. Antoy gawaen mo pian ‘tuloytuloy mon nasubok no kasin wala ka ed pananisia’?

²⁰ Oniay bilin na Biblia ed sikatayo: “Itultuloy yon suboken no kasin wala kayo ed pananisia; itultuloy yon paneknekan no anto kayo.” (2 Cor. 13:5) Iyaplikam itan legan kan mangaalay kaaruman ya edukasyon. Agmo lilingwanan iramay apantongtongan tayo. Lanang mon usisaen so sarilim: Kasin agmo napapaulyanan so espiritual ya rotinam? Kasin babantayan moy abilidad mon mannonot pian agka naimpluensyaan na karunongan na sayan mundo? Kasin uusaren mod sankaabigan so panaon mo? Kasin papaeleten moy pikakaarom ed saray agagi tan papaliisan moy miulop ed saramay mauges so impluensya ra? Kaukolan mon itepet iraya ed sarilim, balanglan maneeskuela ka ni, mantratrabaho ka la, o antokaman so situasyon mo. Komon ta pansiansiaen mon mabiskeg so pananisiam. No ontan so gawaen mo, makaseguro ka ya bendisyonan nen Jehova so amin ya sagpot mo!—Pro. 3:​5, 6.