Anto so Gagala na Bilay?​—Panon Mon Naromog Itan?

Kapitulo 4

Intapat na Kakristianoan so Dios tan say Biblia

1, 2. Akin ya agla igagalang na arum a totoo so Biblia, balet anto so ibabaga na Biblia?

Pinaliisan na totoo ed dakel a daldalin so Biblia tan agda la itan igagalang lapu ed mauges a kondukta na saraman so mangibabagan manutumbok ed satan. Diad pigaran daldalin nibabagan say Biblia so libron angitonton ed bakal, libro na amputin too, tan libron manusuporta ed kolonialismo. Balet lingo iratan a panmoria.

² Say Biblia, ya insulat ed Pegley Bukig, so agmanusuporta ed kolonial iran bakal tan maagum ya impanganamot a ginawa diad ngaran na Inkakristiano ed loob na abayag a panaon. Misunian, diad pamasa ed Biblia tan panaral ed bangabangat na tuan Inkakristiano ya imbangat nen Jesus, natalosan mo a pirmin kokondenaen na Biblia so pambabakal, imoralidad, tan say panag-anamot ed arum. Say lingo et walad saray maagum a totoo, aliwan say Biblia. (1 Corinto 13:1-6; Santiago 4:1-3; 5:1-6; 1 Juan 4:7, 8) Kanian agyo abuloyan so lingon kondukta na maagum a totoo a manbibilay a sumlang ed maabig a simbawa na Biblia a mangamper ed sikan mangungguna manlapud saray kayamanan to.

3. Antoy ipapanengneng na saray katuaan ed awaran nipaakar ed Kakristianoan?

³ Nibilang ed saramay agmanbibilay unong ed Biblia et saray totoo tan nasyones na Kakristianoan. Say “Kakristianoan” so naukeran bilang kabiangan na mundo a no iner et ontatalona so Inkakristiano. Kaslakan lawari et diad Mamasagur a mundo pati saray sistema na iglesia to, a nagmaliw a prominenti nen ngalngali komapat a siglo K.P. Dakel lan siglo a niwala so Biblia ed Kakristianoan, tan ibabaga na klero to ya ibabangat da itan tan sikara kunoy manangilaman na Dios. Balet kasin ibabangat na klero tan saray misionaryo na Kakristianoan so katuaan? Kasin saray kiwas da so talagan mangilalaman ed Dios tan say Biblia? Talaga kasin ontatalona so Inkakristiano ed Kakristianoan? Andi. Nanlapulad inkibantog na relihyon to nen komapat a siglo, say Kakristianoan so apaneknekan a nagmaliw a kabusol na Dios tan say Biblia. On, ipapanengneng na saray katuaan ed awaran ya intalirak lay Kakristianoan so Dios tan say Biblia.

Saray Kontra ed Biblia a Doktrina

4, 5. Antoran kontra ed Biblia a doktrina so imbangat na saray relihyon?

⁴ Saray manunaan a doktrina na Kakristianoan so agnibase’d Biblia noagta ed kadaanan iran mito—saramay diad Gresya, Ehipto, Babilonia, tan arum ni. Saray bangat a singa say nisipor ya ag-ipatey na kamarerwa na too, magnayon a kapairap ed impiernon apuy, purgatoryo, tan say Trinidad (taloran persona ed saksakey a Dios) so agnaromog ed Biblia.

⁵ Alimbawa, konsideraen pay bangat a say mauges a totoo so nadusan maando diad mangapuy-apoy ya impierno. Antoy liknaan mo ed sayan ideya? Kabkabusol itan na dakel. Agmakatunongan parad sikara a say Dios et maando ton dusaen so totoo, a pantultuloyen toran pirmin manot-ot. Say ontan a marukduksan ideya so kontra ed Dios na Biblia, ta say “Dios sikato so aro.” (1 Juan 4:8) Say Biblia so malinew a satan a bangat so ‘agbalot linmoob ed puso’ na Makapanyarin-amin a Dios.—Jeremias 7:31, NW; 19:5; 32:35.

6. Panon a susuppiaten na Biblia so bangat ya imortal a kamarerwa?

⁶ Dakel a relihyon natan, pati saray iglesia na Kakristianoan, so mangibabangat a saray totoo so walaan na imortal a kamarerwa, a diad ipapatey et onla ed tawen odino impierno. Ag-iya ibabangat na Biblia. Imbes, malinlinew ya ibabaga na Biblia: “Saray mabilay amta ra a sikara ompatey ira; balet saray inaatey agda amta so bengatla, . . . ta anggapo so gawa, no kanonotan, no pakaamta, no kakabatan, dia ed Sheol [say lubok], a laen mo.” (Eclesiastes 9:5, 10) Tan inkuan na salmista a diad ipatey na too et “ompawil ed dalin to; dia ed satan lanlamang ya agew saray nonot to natawtaw ira.”—Salmo 146:4.

7. Anto so dusa di Adan tan Eva lapud impanumlang ed ganggan na Dios?

⁷ Nonoten met, a sanen sinumlang di Adan tan Eva so ganggan na Dios, say dusa et aliwan imortalidad. Nagmaliw komon itan a tumang, aliwan sakey a dusa! Imbes, nibaga’d sikaran ‘ompawil [ira] ed dalin, ta sikato so angalaan ed sikara.’ Impaganetget na Dios ed si Adan: “Lapud sika et dabok ka, dia ed dabok ompawil ka.” (Genesis 3:19) Kanian, say bangat a nisipor ya ag-ipatey na kamarerwa so anggapo ed Biblia noagta binayes na Kakristianoan manlapud totoon aliwan-Kristiano a nambilay sakbay da.

8. Panon a susuppiaten na Biblia so doktrinan Trinidad na Kakristianoan?

⁸ Ontan met, ililitrato na doktrinan Trinidad na Kakristianoan so Dios bilang misteryoson talora-ed-sakey a Dios. Balet satan a bangat so agmet naromog ed Biblia. Singa bilang, diad Isaias 40:25, malinew ya inkuan na Dios: “Siopa sirin so pangiparaan yo ed siak, pian nipara ak komon ed sikato?” Mapatnag so ebat: Anggapo so makapipara ed sikato. Ontan met, simplin inkuan na Salmo 83:18: “Say ngaran mo a bukbukor et Jehova, Sankatagyan ka ed amin a dalin.”—Nengnengen met so Isaias 45:5; 46:9; Juan 5:19; 6:38; 7:16.

9. Antoy nibaga tayo nipaakar ed saray bangat na Biblia tan nipaakar ed saray bangat na saray iglesia na Kakristianoan?

⁹ Saray bangat na Biblia nipaakar ed Dios tan saray gagala to so malinew, mainomay a talosan, tan makatunongan. Balet saray bangat na saray iglesia na Kakristianoan so andi. Alodloor ni, susumlangen da so Biblia.

Agmaridios Iran Kiwas

10, 11. Diad antoran paraan a saray bangat na Biblia et midumaan ed saramay bangat na iglesia na Kakristianoan?

¹⁰ Niarum ni ed pangibabangat na palso iran doktrina, intapat na Kakristianoan so Dios tan say Biblia diad panamegley na saray kiwas to. Say ginawa na saray klero tan saray relihyon ed linmabas iran siglo, tan gagawaen da ni angga ed panaon tayo, so sumlang ed kakaukolanen na Dios ed Biblia tan ed imbangat tan ginawa na Manangiletneg na Inkakristiano, si Jesu-Kristo.

¹¹ Singa bilang, imbangat nen Jesus ed saray patumbok to ya agmibali ed mapolitikan pakurang na sayan mundo nisay milanlanor ed saray bakal to. Imbangat to met iran magmaliw a manangaroy-kareenan, magmaliw a matulok ed ley, aroen day kapara ran totoo a bulos manlapud antokaman a panangidumaduma, mabulos ni ingen a mangisakripisyo na dilin bilay da imbes a pateyen so arum.—Juan 15:13; Gawa 10:34, 35; 1 Juan 4:20, 21.

12. Antoy imbaga nen Jesus a mangibiig ed tuan Kristianos?

¹² On, imbangat nen Jesus a say panangaro ed arum a totoo so magmaliw a tanda a mangibiig ed tuan Kristianos manlapud palson Kristianos, saray mankuankuanan. Inkuan to ed saramay ontumbok ed sikato: “Sakey a balo a ganggan so iter ko ed sikayo, a manaaroan so sakey tan sakey ed sikayo; salanti unong na impangarok ed sikayo, pian manaaroan met so sakey tan sakey ed sikayo. Lapu ed saya amin a too nabirbiran da’ya sikayoray babangatan ko, no wala so aro yo ed sakey tan sakey.”—Juan 13:34, 35; 15:12.

13, 14. Antoy mangipapanengneng a saray relihyon ed Kakristianoan so agmangilalaman ed Dios?

¹³ Ingen, diad inlabas na saray siglo, saray klero na Kakristianoan so akibabali ed politika tan sinuportaan daray bakal na nasyones da. Sinuportaan da ni ingen so mankalaban iran dapag ed saray bakal ed loob na Kakristianoan, singa say duaran sankamundoan a bakal ed sayan siglo. Diad saraman a labanan saray klero ed balang dapag so angipikasi ed pambiktorya, tan saray membro na sakey a relihyon ed sakey a bansa so akipateyan ed karelihyonan da ed sananey a bansa. Balet ontan so ibabaga na Biblia a kiwas na ananak nen Satanas, aliwan say ananak na Dios. (1 Juan 3:10-12, 15) Kanian, anggaman saray klero tan saray patumbok da a mankuan a Kristiano, sinumlang daray bangat nen Jesu-Kristo, ya angibaga’d saray patumbok to ya ‘ipireg so kampilan.’—Mateo 26:51, 52.

¹⁴ Diad loob na saray siglo saray iglesia so akikomplot ed mapolitika iran pakayari na Kakristianoan sanen tinalo, inaripen, tan minudmora na saratan a nasyon so arum a totoo legay panaon na imperyalismo. Ontan so kipapasen ed Aprika diad dakel a siglo. Asagmakan met itan ed Tsina, sanen pinilit a sinakop na Mamasagur a nasyones, a singa sanen Opium Wars tan say Boxer Rebellion.

15. Antoran kaugsan so ginawa la na Kakristianoan?

¹⁵ Saray relihyon na Kakristianoan so manunaan ed panamasegsegang, panagpairap, tan panamatey ni ingen ed saramay agmiaabobon ed sikara legan na saraman a siglo na awaran ya atawag a Dark Ages. Legan na Inkisisyon, a nambayag ed loob na nilasus a taon, saray marukduksan agamil, singa say panagpairap tan panamatey, so inautorisaan tan impaakseb sumpad desenti, inosentin totoo. Saray manggagawa et saray klero tan papatumbok da, ya amin et mankuan a Kristiano. Nanggunaetan da ni ingen a deralen so Biblia ta pian agnabasa na kabanyakan a totoo itan.

Aliwan Kristiano

16, 17. Akin a nibaga tayon saray iglesia et aliwan Kristiano?

¹⁶ Andi, saray nasyon tan iglesia na Kakristianoan so aliwan Kristiano nensaman, tan natan. Aliwa iran lingkor na Dios. Ibabaga na apuyanan a Salita to ed sikara: “Ipapaliwawa ra ya amta ra so Dios; ingen dia ed saray gawa sikato so benegan da, a sikara so karimdimla tan masugnar, tan agda nayarian so manggawa na antokaman a gawan maabig.”—Tito 1:16.

¹⁷ Inkuan nen Jesus a say palson relihyon so nibiig ed panamegley na gagawaen to, saray bunga to. Inkuanto: “Manalwar kayo ed saray aliwan tuan propetas, ya onla’rad sikayo a sikakawes na kawes na karnero, balet dia ed loob da sikaray lobon mangasiba. Napatnag yora lapud saray bunga ra. . . . Ontan met ya amin a maong a kiew mangiter na maong a bunga; sabalet so aderal a kiew mangiter na aliwan maong a bunga; say maong a kiew agnayarin manbunga na mauges a bunga, et agmet nayarian na aderal a kiew so manbunga na maong a bunga. Balang kiew ya agmanbunga na maong a bunga sikato so nabatang tan ibuntok ed apuy. Kanian dia ed saray bunga ra so nibiig yo [iray palson propeta].”—Mateo 7:15-20.

18. Anto so nansumpalan manlapud saray bangat tan kiwas na Kakristianoan?

¹⁸ Diad ontan, panamegley na imbangat ed sikara tan gagawaen da, saray iglesia na Kakristianoan so angidemostra a tila so ibabaga ran manisia ra ed Biblia tan ed pagmaliw a matakot ed Dios tan Kristiano. Intapat da so Dios tan say Biblia. Diad panggagawa’d satan, pinasyodot da so minilyon a totoo tan pinabeneg daran manisia ed Supremon Persona.

19. Kasin say insaew na Kakristianoan et kabaliksan ton say Dios tan say Biblia so sinmaew?

¹⁹ Balet, say insaew na saray klero tan iglesia na Kakristianoan, ontan met ed insaew na arum a relihyon ed paway na Kakristianoan, et agto kabaliksan a sinmaew so Biblia. Nisay kabaliksan ton say Dios et sinmaew. Imbes, ibabaga ed sikatayo na Biblia so nipaakar ed kiwawala na Supremon Persona tan mangiyaansakit ed sikatayo tan ed arapen tayo. Ipapanengneng to no panon ton tumangan so matuan-impanpuson totoon malabay a manggaway duga, a malabay a makanengneng ed italona na inkahustisya tan kareenan ed intiron dalin. Ipapanengneng to met no akin ya iyaabuloy na Dios so karelmengan tan kairapan tan panon ton ekalen diad dalin iramay mamapasakit ed kapara ran too, ontan met ed saramay mankuan a manlilingkor ed sikato balet ta andi met.