Kapitulo 19
Say Onsasabin “Bakal na Baleg ya Agew na Dios a Makapanyarin-amin”
1. (a) Anto so magano lan obligaen na saray nasyones ya isulat na Makapanyarin-amin a Dios “ed libro na saray Bakal nen Jehova,” tan anto itan a libro? (b) Diad anton bakal so nadampot na satan a libro ed engranden pantok?
SARAY nasyones so akasabin siansia ed panaon sano dagdagen da so Makapanyarin-amin a Dios a mangisulat na engranden kasampotan “ed libro na saray Bakal nen Jehova.” (Numeros 21:14) Satan a literal a libro so sakey a rekord na saray bakal ya akibakalan nen Jehova a nisesengeg ed totoo to. Mapatnag a satan so abasa nen Moises. Say libro so nayarin walaan na gapowan to ed matalonan impibakal nen Abraham a sumpa ed saray arari ya akautibo ed si Lot, a si Jehova so akibakal a nisesengeg ed si Abraham. (Genesis 14:1-16, 20) Magano la natan, “say libro na saray Bakal nen Jehova” so nitarok ed engranden pantok to diad sakey a balon kapitulon niarum—say awaran na sankamagloriaan a pambiktorya to. Satan “so bakal na baleg ya agew na Dios a Makapanyarin-amin” diad Armagedon, say kasampotan no nipaakar ed sayan sistema na bengabengatla. (Apocalipsis 16:14, 16) Say interon “libro” so mangipanengneng a say Makapanyarin-amin a Dios so agbalot ni atalo ed pilalaban, odino bakal.
2, 3. (a) Nanlapulad gapo na Inkakristiano, anto so tua no nipaakar ed pilalaban nen Jehova ed militaryan “bakabakal”? (b) Anto so mamapetang ed si Jehova a mibakal a nisengeg ed saray ariripen to ed panaon tayo?
2 Tua, manlapud gapo na Inkakristiano ya anggad natan, si Jehova so analimbeng ed totoo to diad panamegley na anggan dinan ya arum a militaryan bakabakal. Agnin balot akibakal si Jehova a nisesengeg ed saray Kristianon tastasi to a singa ginawa to ed Israel diad leksab na Mosaicon Ganggan. Balet say panaon so onsabi ed asingger lan arapen sano sikato so mibakal a militar a nisesengeg ed saray debosyonadon ariripen to ed saray modernon panaon. Anto so mamarngat ed satan a bakal diad Armagedon?
3 Sakbay na iterak na bakal na Dios, say Babilonia a Baleg, say sankamundoan ya imperyo na palson relihyon, so aderal la ed satan. Si Satanas a Diablo tan saray sumpa-ed-relihyon a pulitikal iran managderal ed Babilonia a Baleg so onsanok ed katuaan a saray Tasi nen Jehova so alenleneg a relihyoson grupo a makaliktar. Saray manuley na mundo so ag-akagegemtan ed kalat da a sakey a mundon andian na dios. Sirin, natan, onabante ed inyupo-upot a panangataki ed saray managdayew ed si Jehova, a say sankatalbaan ya inkasoberano to so imburi ra tan minudmora ra! Sirin sikara so peteg a mibabakal a sumpad Dios.—Apocalipsis 17:14, 16; Ipareng so Gawa 5:39.
Itultuloy nen “Jehova na Saray Ehersitos” So Kurakurang na Militar
4. (a) Panon so ikiwas nen Jehova ed panangataki nen Gog? (b) Anto so pansumpalan na satan a kiwas, a mitukoyan ed ngaran a “Jehova na saray ehersito”?
4 Si Satanas a Diablo, say simbolikon Gog na Magog, so mangipangulo ed sayan panangataki ed saray totoo nen Jehova. Sano usaren nen Gog so ateistikon armada to a mangataki ed totoo nen Jehova, a manamsan tan maneral ed sikara, si Jehova so onsalet tan mibakal a nisesengeg ed totoo to, a singa nipasakbay ed Ezequiel 38:2, 12, 18-20. Say kiwas nen Jehova so nipasakbay met ed Zacarias 14:3: “Si Jehova so peteg ya onla tan mibakal a sumpad saratan a nasyones a singa ed agew na pibabakal to, diad agew na pilalaban to.” Diad onia et say Dios na Biblia so mangiter na sakey a pantasi ed amin a modernon nasyones a sikato nin siansia so sakey a Mibabakal a Dios, unong a singa kipapasen to ed saray agew na kadaanan ya Israel, sanen, a singa nikurit ed Hebreon Kasulatan, sikato so adeskribe a bilang “Jehova na saray ehersitos” ed 260 danay.—Salmo 24:10; 84:12.
5, 6. (a) Anton bakal so ombetag natan, tan siopa so mangipangulo ed mangatatawen ya armada diad bakal? (b) Anton salaysay so iter nen apostol Juan ed saray mangatatawen ya armadan onla ed bakal?
5 Sano onsabi “so baleg ya agew na Dios a Makapanyarin-amin,” sikato la so panaon “na bakal” a mananda ed satan ya agew. Sinyasan nen Jehova so Field Marshal to, si Jesu-Kristo. Diad ngaran nen Jehova, sikato tan saray mangatatawen ya armada na nilaksalaksan angheles so ondagsa ed bakal, a singano mangabkabayo ed saray kabayo na bakal. (Judas 14, 15) Singa sakey a managbalita ed bakal, si apostol Juan so angiter ed sikatayo na masakbay a salaysay na panagmisimisin pambiktorya a nagamoran na Field Marshal nen Jehova “diad bakal na baleg ya agew na Dios a Makapanyarin-amin”:
6 “Anengneng ko so tawen a nilukas, tan, nia! sakey a kabayon amputi. Tan say sakey ya akayurong ed tapew to so atawag na Matoor tan Matua, tan sikato so mangukom tan manggawa ed bakal diad inkatunong. Saray mata to so singa ra mandarlang ya apuy, tan diad tapew na ulo to et dakerakel a balanget . . . Ontan met, saray inayuraan a wala ed tawen so manumtumbok ed sikato diad saray kabayon amputi, tan sikara so akakawes na amputi, malinis, pinon lienso. Tan pinmaway ed sangi to so makdem ya andukey a kampilan, pian kabilen toray nasyones ed satan, tan pastolan tora ed tayukor a balatyang. Igatin-gatin to met so panagpespesan na alak na petang na sanok na Dios a Makapanyarin-amin. Tan diad akinpaway a kawes to, anggan diad tapi to, sikato so walaan na ngaran a nisulat, Ari na arari tan Katawan na kakatawan.”—Apocalipsis 19:11-16.
7. Anto so ituro na pangigatin-gatin ed simbolikon panagpespesan na sanok na Dios a para ed saray nasyones?
7 Say maarin Field Marshal, si Jesu-Kristo, so mangipangulo ed mangatatawen ya armada diad pambiktorya a sumpad amin a nantetekep a kakabusol ed Armagedon. Satan a lawak na bakal so pagmaliwen ton sakey ya abalbaleg a panagpespesan na alak! Lapud say Ari na arari so “mangigatin met ed panagpespesan na alak na petang na sanok na Dios a Makapanyarin-amin,” saya so mananda a saray nasyones so sigpot a namesmes. Sikara so nibantak a singa aluton ubas diad abalbaleg a “panagpespesan na alak,” a “say petang na sanok na Dios a Makapanyarin-amin” so nitarok ed sikara diad panagmisimisin epekto. Saray mangatatawen ya armada so mikasakey diad pangigatin-gatin “ed baleg a panagpespesan na alak na sanok na Dios.”—Apocalipsis 14:18-20.
8. Panon so paneskribe nen Jehova ed saray taktika to ed bakal?
8 Saray Tasi nen Jehova ed dalin so agmamemben na “kampilan” a sumpad saray armadas nen Gog, noagta si Jehova so manggawa ed satan. Saya so bakal to! Tan natan a siansia et saray nasyones ed sayan abante ed siensia ed mundo so makanengneng ed sikato a mibakal! Ontalineng legan a dedeskribien toray taktika to ed bakal: “‘Tawagen ko so sakey a kampilan a sumpad sikato [Gog] ed amin a kapalandeyan ko,’ so kuan na Soberanon Katawan a Jehova. ‘Say kampilan na balang sakey so onsumpa ed dilin agi to. Tan itarok ko so inkasiak diad panangukom ed sikato, diad salot tan diad dala; tan diad delap tan uran na bato, apuy tan asupre so iyuran ko ed sikato tan diad saray ulop to tan diad saray dakerakel a totoo a wala ed sikato. Tan peteg ya itandorok so inkasiak tan pasantosen ko so inkasiak tan ipakabat ko so inkasiak diad arap na dakel a nasyones; tan naamtaan da a siak si Jehova.’”—Ezequiel 38:21-23.
Saray Madibinon Ayura So Nausar a Sumpad Kabusol
9. Anto so arum ed saray ayura na pibabakal ya usaren nen Jehova a sumpad saray kakabusol to?
9 Bilang ayura na bakal, usaren nen Jehova iray puersa na palsa: delap na uran, batobaton makapatey ed kabaleg, uran na apuy tan asupre, pugso na saray danum a manlapud kaaralman na dalin, tan saray kirmat. Diad kiddiam na paraan na Dios ed kapatey na saray kakabusol to, say liwawa so ontanlan mabiskeg ed agew tan diad labi a say natural ya agew tan bulan so ompatnag ya agla nakaukolan ed iliwawa. Sikato so singano nandeen, ya agkinmiwas a singa manangiter na liwawa noagta iyaabuloy to so masnag iran pabanto nen Jehova a mangiparungtal na managliwawan pakayari. (Habacuc 3:10, 11) Si Jehova so walaan na daakan iran natural a biskeg ya usaren to ed pibakal.—Josue 10:11; Job 38:22, 23, 29.
10. Unong ed Zacarias 14:12, anto ni so usaren nen Jehova diad onsasabin “agew na bakal”?
10 Diad onsasabin “agew na bakal,” si Jehova so mangusar met ed salot tan “bakbak.” Insulat nen propeta Zacarias so nipaakar ed saya: “Saya so mansumpal a bakbak a pamakbak nen Jehova ed amin a totoon peteg a manggawa na inayuraan a kimey a sumpad Jerusalem: Wala so kaupot na laman na sakey, legan a sikato so manalalagey ed sali to; tan saray mismon mata na sakey so naupot ed saray abut da, tan say mismon dila na sakey so naupot ed sangi to.”—Zacarias 14:12.
11. Anto so nagawa sano “say bakbak” so mangabil ed saray mibabakal a mangaataki ed totoo nen Jehova?
11 Balanglan “say bakbak” so literal odino andi, pepeen toray sangi a lukas a mangibesngaw na saray makapakebbiew a panaktakot! Diladilan naupot! Saray biskeg na pakanengneng so ontunda, ta pian saray makdem-impanmatan manangataki so mangabil a litdem. Matamatan naupot! Saray taklay na makapanyarin mibabakal so naandian na biskeg legan a sikara so akatanyareg ed sali ra—aliwan legan a sikara so mandukdukol ed dalin a singa bangkay. Say laman ya amunggos ed pukepukel da so naupot!—Ipareng so Habacuc 3:5.
12. Panon a “say bakbak” so mangapekta ed saray kampo na militar na kabusol tan kagawaan?
12 “Say bakbak” a mangabil a bigla ed saray kampo na militar. Saray kagawaan ed panangataki so agmakagalaw! (Zacarias 14:15; ipareng so Exodo 14:24, 25.) Diad pangipanengneng ed inkaandi-kana na saray kagawaan na militar diad saray salita na Zacarias 14:6: “Nagawa ed satan ya agew ya anggapo so mablin liwawa—saray bengatla so onawet.” Anggapo so mangatatawen a liwawa na madibinon pabor ya onsinag ed sikara. Saray artipisyal a liwawa na modernon siensia so agmangekal ed kabilungetan na madibinon agpanamalabo. Saray panangikurang a bengatla so agnapagalaw, unong a sikara so pinaawet na betel—kinmigtel.
13. Anto so mangarum ed kakebbiewan ya igewgew nen Jehova ed limog na saray manangataki?
13 Amin na saya so makapakebbiew! Balet niarum ed kakebbiewan et say kagutgot a pangewgew na Dios ed limog na saray manangataki. Say inkasaksakey da ed kiwas a sumpad saray Tasi nen Jehova so nabuyak. Singa saray gladiator a walaan na manamulag a takuko ed saray kauloan diad arena na Romano, sikara so mangabil ed balang sinansakey ya agmakanengneng. Say makapatey a gutgotan so malaknab legan a sikara so mibiang ed pampapateyan ed balang sinansakey.—Zacarias 14:13.
14. (a) Panon kalaknab so panagpatey ed satan a panaon, tan panon a saray kamanokan tan ayayep so mibiang diad saray gungguna ed pambiktorya nen Jehova? (b) Anton awawey so wala ed saray niliktar diad “saraman so pinatey nen Jehova”?
14 Say palaspas a panagpatey ed satan ya agew na saray agew so abalbaleg, lapud saray puersan nidasig ed dapag nen Gog ed satan a bakal so abalbaleg. (Apocalipsis 19:19-21) Satan so peteg a sankamundoan a gutgotan, lapud anggapo so pasen ed dalin a makaliktar ed panagderal. Nagkalalo ni, saraman so inatey ed Armagedon so agnikutkot ed saray lubok a walaan na saray tanda a pakanodnonotan ed sikara. Saray manok ed amin a nengneng tan ayayep na uma so mibiang diad gungguna na pananalo na Dios tan, ontan met, ontulong diad panlinis ed dalin a manlapud dakel iran bangkay ya atakatak ed dalin a singa guano, agnapaney-eyan, agnikutkot, kagula na saray niliktar. (Ezequiel 39:1-5; 17-20; Apocalipsis 19:17, 18) “Saramay pinatey nen Jehova” so makagamor na maandon kibabaing ed inkasikara.—Jeremias 25:32, 33; Isaias 66:23, 24.
Naparakep So Ngaran nen Jehova
15. Anton matalonan agawa so nasumpal ed satan, tan diad anton epekto ed ngaran nen Jehova?
15 Sirin, si “Jehova na saray ehersito” ed panamegley na Field Marshal to, si Jesu-Kristo, so makagamor na ag-ompatey a gloria ed inkasikato. Say sankabalgan a nagawa ed sankatalbaan ya awaran so diad satan et nasumpal—say kaalangon na sankatalbaan ya inkasoberano nen Jehova tan say kapasantos na sagradon ngaran to. (Ezequiel 38:23; 39:6, 7) Si Jehova so manggawa na sakey a ngaran ed inkasikato a palampasan to so antokaman ya adeskribe “ed libro na saray Bakal nen Jehova” tan diad Hebreon Kasulatan na Masanton Biblia. (Ipareng so Isaias 63:12-14.) Agaylan inkarakep so sakey a ngaran a gawaen nen Jehova ed inkasikato diad panamegley na makapataktakot a pambiktorya “ed bakal na bakal na baleg ya agew na Dios a Makapanyarin-amin”! Masayaksak et amin na saray manangaro ed satan a ngaran so diad satan et dayewen da ed ando lan ando, ya ikanta ra so dayew to!
16. Nisengeg ed onsasabin “bakal na baleg ya agew na Dios a Makapanyarin-amin,” anton pikakasi so niyapay a nisengeg ed “baleg ya ulop”?
16 Onabante, sirin, ed kiwas na bakal, O Jehova na ehersito, a walad dapag mo so maarin Anak mon Jesu-Kristo! (Salmo 110:5, 6) Komon ta saray matoor a tastasim ed dalin so magmaliw a magayagan tastasi na andi-kaparan pambiktorya ed panamegley na Arim a Jesu-Kristo diad “bakal na baleg ya agew na Dios a Makapanyarin-amin.” Komon ta say “baleg ya ulop” so malikeliket ya “ompaway ed baleg a kairapan” a magmaliw a mangaraldalin a tastasim ed ando lan ando. (Apocalipsis 7:14) Diad silong na maaron panangasikasom, komon ta sikara so makaliktar ya onloob ed anggapoy-bakal a Milenyon Uley na mananalon “Prinsipe na Kareenan” mo. Komon ta sikara so magmaliw a nanengneng a pantasi ed saray napaolin inaatey diad kaalangon na inkasoberano a sikato so manepenepeg a kayarian mo ed amin a talba. Salamat ed sika diad impangisulat ed engranden kasampotan “na libro na saray Bakal nen Jehova.” Diad andi-anggaan a panaon, komon ta sayan salaysay na andi-kaparan pambiktorya so mansiansia ed saray kuritan na sankatalbaan ya awaran!