Kapitulo 14
Kayari na Balon Sipan—Say Milenyon Panarian
1, 2. (a) Diad siopa so nayarin kiparengan natan na saray nilaksalaksan manangungguna ed kikukurang na balon sipanan? (b) Anto so ibabaga na saray termino na balon sipanan?
Nilaksalaksan totoo ed sankadalinan so angawat la ed saray engranden gungguna a manlapud kikukurang na balon sipanan, anggaman sikara so agkabiangan na satan. Sikara so singa saray aliwan-Israelitan nanayam ed Israel legan na saray agew sanen say Mosaicon Ganggan a sipanan so mankukurang ni. (Exodo 20:10) Panon ya onia so kipapasen ed ontan lan ondadaak a minilmilyon iran manangungguna a nikasakey ed nakdaan na espiritual iran Israelitas natan?
2 Diad propesiya ed Jeremias 31:31-34, say Sakey ya angidatak ed saray termino na balon sipanan so angikuan: “Ipasen ko so ganggan ko ed dalem da, tan diad puso ra et isulat ko. Tan siak so magmaliw a Dios da, tan sikara a dili so magmaliw a totook.”
3. (a) Diad anton nengneng so inkiiter ed Israel na ganggan na daan a Mosaicon sipanan? (b) Sakbay a ginmapon nisulat so Kristianon Griegon Kasulatan, iner so angisulatan na Dios ed saray ganggan na balon sipanan?
3 Diad kipapasen na Ganggan a sipanan, si Jehova a Dios, diad panamegley nen propeta Moises a bilang manamegley, so angiter ed silalaman ya Israel “na insulat-na-liman kaletan . . . , a tinugyop na saray geter.” (Colosas 2:14) Anto, anggaman kuan, so nipaakar ed ganggan na balon sipanan? Say Manamegley to so agmangiyukit ed satan diad bato, odino mangisulat ed satan diad sakey a manuskrito. Say Manamegley to so ag-angitilak na saray dilin sulat to. Naseguro tayo no anto so ganggan na balon sipanan a manlapud apuyanan a Kristianon Griegon Kasulatan. (2 Timoteo 3:16) Balet anggan diad sakbay na inggapon kisulat na saratan a Griegon Kasulatan, manlapud ngalngalin 41 K.P., inggapo la nen Jehova a Dios ya isusulat so ganggan to ed balon sipanan. Kapigan? Diad samay agew na Pentecostes, 33 K.P. Iner? Eksakto ed pasen ya abayaglan insipan ton pangisulatan: “Ipasen koray ganggan ko ed kanonotan da, tan diad kapusoan da et isulat ko.”—Hebreos 8:10.
4. Say impangisulat na Dios ed ganggan to diad puso tan impangipasen to ed saratan diad kanonotan na ariripen to so nawalaan na antoran maabig ya epekto?
4 Lapud nisulat ed puso, saratan a ganggan so ag-ontundan aroen na saramay manguunor ed saratan. No saratan a ganggan so nipasen “ed kanonotan da,” sikara so mairap dan nalingwanan. Sirin, saray mananumpal ed saratan a ganggan so mangikuan, ed saray salita na Salmo 119:97: “Agaylan inarok so ganggan mo! Amin ya agew et sikato so dalepdepen ko.” Manlapud sankadaleman da, inteen da so panangaro ra ed saray ganggan nen Jehova a singa niiter ed panamegley na Manamegley to, si Jesu-Kristo. Sirin, tekep na maptek a motibasyon, sikara so determinadon mamemben ed saratan a mabmablin ganggan. Saya so onaplika ed “melag a pulok” a wala ed balon sipanan tan diad “baleg ya ulop” na “arum a karnero” ya, anggapo ed balon sipanan, noagta diad leksab to.—Ipareng so 1 Juan 5:3; Juan 14:15.
Wala ed Unaan So Salisalan ed Panarian!
5. Anto so impasakbay na Manamegley na balon sipanan ed Mateo 24:12-14?
5 Saray manamemben na balon sipanan so ag-onkapuy ed impasakbay na Manamegley, si Jesu-Kristo, a bilang kabiangan na “tanda . . . na kasampotan na sistema na bengabengatla”: “Lapud idaak na kaugsan et say aro na babaleg a bilang so ombetel. Balet say mansungdo ya anggad kasampotan et sikato so nilaban. Tan sayan maong a balita na panarian so nipulong ed amin a panaayaman a dalin ya onkanan pantasi ed amin a nasyones.”—Mateo 24:3, 12-14.
6. (a) Kasin say Mateo 24:14 so sakey lambengat a propesiya? (b) Siopa so angala ed satan a mas nagkalalo nen say propetiko, tan anto so nayarin nibaga nipaakar ed panagsungdo ra?
6 Sayan unor a balikas nipaakar ed sankadalinan a panagtasi ed Panarian so aliwa lambengat a pasakbay. Sikato so sakey a direktiba ed saray babangatan to a manbibilay ed “kasampotan na sistema na bengabengatla.” Sikato so sakey a giya a para ed dugan kurang na kiwas ya angga ed nagnap ya anggaan na sakey a sistema na bengabengatla ya andian na aro tan atabek na kaugsan ed inkalapagan, aliwa lambengat ed agpanagrespeto ed Ganggan na Dios. Siopa natan so apaneknekan a tuan Kristianos, a manusumpal ed saratan a salita nen Jesu-Kristo a bilang direktiba ed sikara? Saray maawaran a katuaan a dinmaak nanlapulad 1919 so simamatuan onebat, “Saray Tasi nen Jehova”! Say edukasyonal a kampanya ra ed Biblia nipaakar ed Panarian so sankabalgan ed kuritan, tan impanengneng da so panagsungdo ed satan legan na apalabas a 67 taotaon. Kada taon, satan so ombubulaslas ed kaawang tan biskeg.
7, 8. (a) Kaleganan na Guerra Mundial I, anto so sinali nen Satanas a gawaen ed saraman so wala ed balon sipanan? (b) Diad kayari-bakal a panaon, panon so inlukso ed unaan na salisalan ed Panarian?
7 Sinali nen Satanas a Diablon amperen iyan mabiskeg ya edukasyonal a kampanya ed Biblia diad pamunas to ed melag a nakdaan na espiritual iran Israelitas legan na Guerra Mundial I. Sikato so sinmaew! Tampol, kayari na inkaliing da a nanlapud singa-inatey a kipapasen ed samay tiagew na 1919, ginawa ra so inmunan kayari-bakal a kumbension ed Cedar Point, Ohio, nen Setyembre ed saman a taon. Diad komaduan kumbension ed Cedar Point nen Setyembre 1922, say salisalan ed Panarian so linmukso ed unaan. Diad komapat ya agew na saman a kumbension, apauloan na “Say Agew,” say presidente na Watch Tower Society so angitarok ed makapaliing a paliwawa to ed engranden pantok diad impangikelyaw:
8 “Sirin ompawil ed lawak, O sikayoran anak na Sankatageyan! Ibalkes yo so ayura yo! Manalisto, sililiing, aktibo, manpakpel. Manmatoor tan tuan tastasi na Katawan. Onabante ed bakal ya anggad kada seklang na Babilonia so mankibalatar. Iyabawag so mensahe a malaknab. Say mundo so nepeg a mikabat a si Jehova so Dios tan si Jesu-Kristo so Ari na arari tan Katawan na kakatawan. Saya so agew na saray agew. Nia, say Ari so manuley! Sikayoray manangipalapag ya ahente to. Sirin iyabawag, iyabawag, iyabawag so Ari tan say Panarian to.”
Pikakabat ed Si Jehova a Lalon Natebetebek
9. (a) Lapud idadaak na ebidensya nipaakar ed satan a matunong a gobierno, saray totoo so nepeg a mangala na anton talindeg? (b) Saraman so mangaala na maapabor a talindeg so nanaikdan na anton pikakabat?
9 Masulok lan 70 taon natan nanlapulad inkitrono nen Kristo ed pakayari na Panarian nen 1914. Nanlapulad saman, say ebidensya nipaakar ed matunong a gobierno na Dios so dinmaak na balbaleg. Saray totoo ed mundo na katooan so nepeg ya ontalindeg nipaakar ed salisalan ed Panarian, balanglan diad dapag na Panarian odino sumpad satan. Tan saraman so ontalindeg ed dapag na satan a madibinon gobierno so nasusumpal ed sikara irayan makanan salita na balon sipanan: “Agda la bangatan so balang sakey a kaiba to tan balang sakey ya agi to, a kuan da, ‘Kabaten si Jehova!’ lapud amin da so mikabat ed siak, manlapud kamelamelagan ed sikara ya anggad kabalbalgan ed sikara.”—Jeremias 31:34.
10. (a) Sirin diad silong na anton designasyon so ginapoan na nakdaan na espiritual iran Israelitas a mangabrasa ed “arum a karnero”? (b) Anton pikakabat so gamoran na “arum a karnero”?
10 Nen 1935 et say nakdaan na espiritual iran Israelitas so ginmapon mangaabrasa ed “arum a karnero” na Maabig a Pastol diad aktibon pikakasakey ed sikara diad “sakey a pulok” ed leksab nen Jesu-Kristo, amin da so Tastasi nen Jehova. Insan saratan ya “arum a karnero,” a ginmapon manitibukel na “baleg ya ulop” ya andian na akauna-lan-inggeter a bilang, so anakbat, a kaiba na nailalak-ed-espiritun nakdaan, a “manumpal ed saray ganggan na Dios” tan manggawa “ed kimey na panagtasi ed si Jesus.” (Apocalipsis 7:9-17; 12:17) Sirin nanlapulad gapo nen 1935, sarayan “arum a karnero” so akapikabat met ed si Jehova a “manlapud kamelamelagan ed sikara ya anggad kabalbalgan ed sikara.”
11. Panon a say Kristianon pikakabat ed si Jehova so miduma tan magmaong nen say samay wala ed saray Judios ed leksab na Ganggan a sipanan?
11 Diad anton dalan, anggaman kuan, a say Kristianon pikakabat ed si Jehova so miduma tan magmaong nen say pikakabat a walad saray Judios ed leksab na daan a Mosaicon Ganggan a sipanan? Say mangatatawen a Managgawa na balon sipanan so mangibaga ed sikatayo: “Ta perdonaen ko so impakalukso ra, tan say kasalanan da so agko la nonoten.” (Jeremias 31:34; Hebreos 8:12) Saya so nisesengeg ed katuaan a say balon sipanan so niletneg ed magmaong a bagat ed panamegley na magmaong a Manamegley. (Hebreos 8:6; 9:11, 12, 22, 23) Say magmaong a bagat na magmaong a Manamegley so agla nakaukolan ya uliten, a singa dia ed tinaon ya Agew na Pananakbong ed leksab na daan a Mosaicon Ganggan a sipanan. (Hebreos 10:15-18) Nisengeg ed amin na saya, say pikakabat ed si Jehova a wala ed saraman so wala ed dalem tan ed leksab na balon sipanan so peteg a magmaong, lalon makapayaman, lalon makatebek, lalon nagnap nen say pikakabat ed Dios a wala ed saray Judios ed leksab na Ganggan a sipanan.
12. Manuna ed amin, anton talindeg so okupaan nen Jehova ed saraman so inloob ed balon sipanan tan diad saraman so wala ed leksab to?
12 Manuna ed amin, si Jehova a Dios, say Managgawa-na-Sipanan, so Ari ed saraman so iloob to ed balon sipanan tan diad saraman so ipasen to ed leksab to. (Mateo 5:34, 35; Jeremias 10:7) Si apostol Pablo, 1,850 taon sakbay a si Jesus so nitronon Ari ed katawenan nen 1914, so angituro ed inkaari nen Jehova diad saraman so manguunor ed ganggan na balon sipanan, a kuanto: “Natan dia ed Ari na andi-anggaan, agnaderal, agnanengneng, say alenleneg a Dios, so galang tan gloria ed ando lan ando. Amen.”—1 Timoteo 1:17.
Say Milenyon Panarian Kayari “na Baleg a Kairapan”
13. (a) Kapigan tan diad antoran sirkumstansya a say “baleg ya ulop” ed nagnap a sukat so onloob ed saray bendisyon ya onagus a manlapud balon sipanan? (b) Anton engranden gagala so agegemtan la na balon sipanan?
13 Say “baleg ya ulop” na “arum a karnero,” ya anggapo ed balon sipanan noagta wala ed leksab to, so onnengneng ed arapen diad pakaliktar a mabilay a manlapud “baleg a kairapan.” Kayari kaderal na sayan peles a sistema na bengabengatla, sikara so manggayaga, ed sanlibon taon, ya uley nen Jesu-Kristo tan saray kakaiba ton mananawir ed alinisan a dalin. (Apocalipsis 7:9-14) Sirin say gagala na balon sipanan so agegemtan, salanti say pamawala na “sakey a katooan a para ed nikabiig a kayarian” pian magmaliw a mananawir na mangatatawen a Panarian. (1 Pedro 2:9; Gawa 15:14) Diad panamegley na Panarian na Dios, saray bendisyon so onagus ed sigpot a sukat diad “baleg ya ulop” na niliktar ya “arum a karnero.” Si Satanas a Diablo tan say agnanengneng a demonyon muyongan to so nibantak ed kaaralman tan agla makayarin misasalet.—Apocalipsis 21:1-4; 20:1-3.
14. Anton maabig a panagparaan so wala ed niliktar a “baleg ya ulop”?
14 Say niliktar a “baleg ya ulop” na “arum a karnero” so nawalaan na maabig a panagparaan diad pambilay ed balon sistema na bengabengatla. Singa say nakdaan na saray espiritual ya Israelitas, nakaukolan dan kabaten so Dios a “manlapud kamelamelagan ed sikara ya anggad kabalbalgan ed sikara.” (Jeremias 31:34) Diad pikakasi ed Dios, say manuuley ya Ari so angikuan ya aminsan: “Saya et kabaliksan to so andi-anggaan a bilay, say pangala ra na pikakabat ed sika, say alenleneg a tuan Dios, tan ed saman so imbakim, si Jesu-Kristo.” (Juan 17:3) Sirin sayan sankatalbaan a pikakabat ed si Jehova a Dios so mankimey a para ed andi-anggaan a kilalaban. Saya so tua ya aliwa lambengat ed “laman” a nilaban a mabilay a manlapud “baleg a kairapan” noagta ontan met ed saray binilbilyon a totoon inaatey a makadngel ed boses na Ari tan ompaway a manlapud saray pakanodnonotan a lubok da. Amin a nakaukolan a pikakabat ed si Jehova so nipanabang ed saratan a napaoli.—Mateo 24:21, 22; Juan 5:28, 29; Apocalipsis 20:11-15.
15. Akin a say pananumpal ed balon sipanan so agmansumpal ed anggan anton kapirdian ed “baleg ya ulop” na “arum a karnero”?
15 Makapaliket, say pananumpal ed balon sipanan na Dios ed engranden aligwas so agmansumpal ed pakapirdian ed “baleg ya ulop” na malakarneron totoon makaliktar ed kadederal na sayan mauges a sistema na bengabengatla. Noag ingen, lukasan to so dalan ed lalon babaleg iran bendisyon dian mismo ed alinisan a dalin a kayarian dan tawiren tan sikara so nawalaan na ununan pibiang diad pamasimbalo ed sankagloboan a Paraiso. (Mateo 25:34; Lucas 23:43) Magano la, saraman so manederal na dalin so naandi la, “balet saramay maniilalo ed si Jehova so mangayarian na dalin. . . . Saray mauyamo so mangayarian ed dalin, tan sikara a peteg so makaromog na liket diad inkadaakan na kareenan.” (Salmo 37:9-11) Itandoro so Milenyon Panarian nen Jehova a Dios diad panamegley na “Prinsipe na Kareenan” ya ontumbok ed pananumpal ed balon sipanan!