Kapitulo 15
Antitipiko, Modernon-Agew ya Edom so Napalin
1, 2. Panon so panmoria na Amalsa ed mabiskeg iran inayuraan a nasyones, tan anto so determinasyon nen Jehova unong ed propesiya nen Isaias?
NATAN et say mundo so nagkalalon armadon mabiskeg nen say nensaman. Saray ayuran nuklar na nasyones so peteg a kigtot ed mismon kiwawala na katooan. Panon, sirin, so panmoria na Amalsa na atooan a pamilya, si Jehova a Dios, ed kipapasen? Saya so mabitar a nibaga ed kapitulo 34 ya propesiya nen Isaias, a nilukas ed saray salitan:
2 “Asingger kayo, sikayon nasyones, pian ondengel; tan sikayoran ulop na nasyon, imanoen yo. Ondengel komon so dalin tan ontalineng so karga to, say mabungan dalin tan amin a bunga to. Ta si Jehova so walaan na sanok a sumpad amin a nasyones, tan onsanok a sumpad amin ya inayuraan da. Sikara so igana to ed kadederal; sikara so iyawat to ed managpatey. Tan say inatey da so nibantak; tan no nipaakar ed saraya bangkay da, say banget da so onsengaw; tan saray kapalandeyan so natunaw ed dala ra. Tan amin na saramay inayuraan na katawenan so nabulok. Tan saray katawenan [andian na epekton gobierno na too] so nalukot, a singa lukot na libro; tan say inayuraan da so nalenes, a singa say bulong so nalenes a napelag ed ubas tan singa nalenes a higos a manlapud kiew a higos.” (Isaias 34:1-4) Peteg a nakaukolan a propesiya!
3. (a) Diad anto so akatawagan na nasyones a talinengen, tan akin a si Jehova so manepenepeg a mangiganggan ed sikara? (b) Anto so mangipanengneng a saray nasyones so agtinmalineng?
3 Say Manamalsa na talba so walaan na pisangsangan ed saray nasyones natan. Sikato no akin a saray nasyones so atawag ya ontalineng ed niletneg-ed-Biblian mensahe ya impaiyabawag to ed sankamundoan nanlapulad 1919. Nepeg a sikara so ontalineng ed walan ibaga to diad panamegley na saray Tastasi to. Balet say kurang na saray nagagawa ed mundo so mamaneknek ya agda ginawa so ontan, tan saray Tastasi to so nileglemew na nasyones, a nilablabay da so Nasyones Unidas tan aliwan say mangatatawen a Panarian ed lima na nitronon Anak to, say “Prinsipe na Kareenan.”
Propesiya nen Isaias a Sumpad Edom
4, 5. (a) Sioparay Edomitas, tan anton awawey so inala ra ed kalason-ya-agin nasyon da, say Israel? (b) Anto sirin so inggeter nen Jehova nipaakar ed Edom?
4 Say onkukurang ed limog na saray ulop na nasyones natan et sakey a partikular a responsablen elemento. Satan ya elemento so intipo na nasyon na Edom, a sikato so espesipikon abitla ed sarayan propesiya. Saray Edomita so kapolian nen Esau, ya angilako na inkapanguloan to ed kalason ton agi to, si Jacob, diad “tinapay tan lauya.” Diad saman ya inkagawa et sinmabin si Esau so atawag na Edom, kabaliksan to so “Ambalanga.” (Genesis 25:24-34) Lapud sikato so sinandian nen Jacob ed mablin kanepegan ed inkapanguloan, si Esau so nanggulan tuloy ed kalason to. Si Edom so nagmaliw ya agla nakuyong a kabusol na kadaanan a nasyon na Israel, odino Jacob, anggaman sikara so lason-a-sanagin nasyones. Nisengeg ed sayan pambusol ed saray totoo na Dios, inawat nen Edom so kanepegan a sanok nen Jehova, say Dios na Israel, tan inggeter To so maandon katawtaw na Edom. Sayan madibinon geter so nidatak ed saray salita nen propeta Isaias:
5 “Ta diad katawenan et say kampilan ko so peteg a nainum. Nia! Diad Edom et sikato so onlasor, tan diad totoon ingganak ed kadederal ed inkaalas. Si Jehova so walaan na kampilan; sikato so napano na dala; sikato so natabaan ed taba, diad dala na saray kordero tan kanding a kalakian, diad taba na saray batok na kalakian a karnero. Ta si Jehova so walaan na bagat ed Bozra [sankaprominentian a syudad na Edom], tan baleg a panagpatey ed dalin na Edom.”—Isaias 34:5, 6.
6. (a) Akin a nayarian nen Jehova a salitaen so pangisingwat to ed “kampilan” to a sumpad Edom “ed katawenan”? (b) Sanen say panarian na Juda so inataki na Babilonia, anton aliwan-inaagin awawey so impatnag na Edom ed saray totoo nen Jehova?
6 Say dalin na maisip-ed-panagpatey a nasyon na Edom so nainum ed dilin dala ra diad panamegley na “kampilan” nen Jehova. Inukopaan na Edom so atagey, kapalandeyan a pasen. (Jeremias 49:16) Sirin diad kagawa na panagpatey ed satan a dalin, nayarian nen Jehova a maretraton ibaga a sikato so mangisingwat na kampilan na panangukom to “ed katawenan.” Say Edom so mabiskeg a naayuraan, tan say puersa na armada to so mansasakusak ed tawen-kaatagey a palandey pian salimbengan so bansa a sumpad saray managlubak. Sirin say armada na Edom so matukotukoy a tinawag na “say inayuraan na katawenan.” Balet say mabiskeg ya Edom so agtinmulong ed kalason-ton-agin nasyon, say Israel, sanen sikato so inataki na saray armada na Babilonia. Imbes, say Edom so nanliket diad impakanengneng ed inkaderal na panarian na Juda tan sinugsugan to ni ingen iray managdesyang ed sikato. (Salmo 137:7) Say inkaliput na Edom so sinmabi ed punto na impangusil to ed saray sinansakey ya ombabatik ed bilay da tan inyawat to ra ed kabusol. (Abdias 10-14) Implano na saray Edomitas a samsamen so ataynanan a dalin na saray Israelitas, a nansalitan sipapangta a sumpad si Jehova.—Ezequiel 35:10-15.
7. Panon so panmoria na Dios na Israel ed sililiput a kondukta na nasyon na Edom?
7 Kasin sayan aliwan inaagin kondukta ed biang na saray Edomitas ed pinilin totoo to so naimano nen Jehova, say Dios na kadaanan ya Israel? Andi. Sikato no akin a say puso na Dios so angabrasa ed gagala na “sakey ya agew na panangibales” tan “sakey a taon na pananumang” diad pamales ed saman so mauges a ginawa ed mangaraldalin a muyongan to, a tinawag na Sion. Kuan na propesiya: “Ta si Jehova so walaan na sakey ya agew na panangibales, sakey a taon na pananumang nipaakar ed makanepegan a kaso [ed arap na Korte na Talba] diad Sion.”—Isaias 34:8; Ezequiel 25:12-14.
8. (a) Siopa so inusar nen Jehova a mangitarok na pananusa ed Edom? (b) Anto so impasakbay nen propeta Abdias nipaakar ed Edom?
8 Ag-abayag kayari inkaderal na Jerusalem, inggapo nen Jehova ya ibalikas so matunong a panangibales to ed saray Edomitas diad panamegley na ari na Babilonia, si Nabucodonosor. (Jeremias 25:8, 15, 17, 21) Sanen saray armada na Babilonia so sinmumpa ed Edom, anggapo so makapangisalba ed saray Edomitas! Saray armada na Babilonia so angigeba ed saray Edomitas a manlapud saray mabaton katagyan da. Saman so “sakey a taon na pananumang” ed Edom. Singa impasakbay nen Jehova ed panamegley na sananey a propeta: “Lapud karawalan ed si agim a Jacob, kibabaing so manakbong ed sika, tan sika so napegpeg ya andi-geter. . . . Diad nengneng a ginawam, sikato so nagawa ed sika. Say nengneng na impangipasen mo so ompawil ed tapew na ulom.”—Abdias 10, 15.
9. Siopa so antitipikon modernon-agew ya Edom, tan akin?
9 Saya met so mangisindag na awawey nen Jehova ed antitipikon modernon-agew ya Edom. Siopa itan? Bueno, diad koma-20 siglo, siopa so angipangulo ed panagmodmora tan panamasegsegang ed saray ariripen nen Jehova? Agta say apostatan Kakristianoan diad panamegley na saray makinon a kleron klase to? On! Say Kakristianoan, say nanarian na palson Inkakristiano, so angipaatagey na inkasikato ed saray kaatagey na palandey ed kurakurang na mundo. Sikato so sakey ya atagey a kabiangan na muyongan a sistema na bengabengatla na katooan, tan saray relihyon to so manibukel na dominantin parte na Babilonia a Baleg. Balet inggeter nen Jehova so “sakey a taon na pananumang” a sumpad antitipiko, modernon-agew ya Edom nisesengeg ed inkapasang ed totoo to, saray Tastasi to.
Pansumpalan a Singa ed Edom
10. Panon so paneskribe na Isaias 34:9, 10 ed nansumpalan na Edom, balet diad siopa so aplikaan na propesiya natan?
10 Legan ya imanoen tayo so malaknab nin kabiangan na sayan propesiya nen Isaias, walad kaisipan tayo so Kakristianoan natan: “Saray ilog to so magmaliw ya alkitran, tan say dabok to so magmaliw ya asupre; tan say dalin to so magmaliw a mandarlang ya alkitran. Diad labi odino diad agew et agnaerep; diad andi-geter a panaon et say asewek to so mamaatagey a naynay.” (Isaias 34:9, 10) Say dalin na Edom so niretrato sirin a singa magmaliw a naklangan a singano saray ilog a managos ed alkitran tan singano say dabok to so asupre, tan insan sarayan napoolan a sustansya so ondalang.—Ipareng so Apocalipsis 17:16.
11, 12. Manlapud mapropetikon salaysay a niiter ed Isaias 34:10-15, anto so pagmaliwan na dalin na Edom, tan panon kabayag so pantultuloy na ontan a kipapasen na dalin?
11 Itultuloy na propesiya nen Isaias: “Manlapud kailalakan ya angga ed kailalakan et sikato so nakelangan; ando lan ando et anggapo so ondalan ed sikato. Tan saray pelikano tan say puerko so mangayarian ed sikato, tan say andukey-layag a kulayot tan saray wawak so manayam ed sikato; tan iyunat to ed tapew to so paltik na kaapaan tan say bantawin na kapalis. Saray angkabli to—anggapo so tawagen da na inkaari a mismo, tan saray mismon piprinsipe to so magmaliw ya anggapo. Diad saray ayaman ton ilang et ontubo iray sabitan, saray kamiing tan saray tala ed akutaan a pasen to; tan sikato so magmaliw ya ayaman a pasen na saray dyakal, say saban na saray abestros. Tan saray atap ya ayep ed amagan pasen so miabet ed saray mantagloong ya ayayep, tan anggan saray uhas-kanding a demonyo so ontawag ed kaiba to. On, say olimaw so peteg ya ompasen diman tan makaromog na painawaan a pasen. Ditan et say uleg a pana so manggawa na ubong to tan maniknol.”—Isaias 34:10-15.
12 Say Edom so magmaliw a sakey a dalin na “kaapaan” no nipaakar ed saray totoo. Sikato so magmaliw a mankibalatar ed saray atap ya ayep lambengat, kamanokan, tan saray uleg. Sayan naklangan a kipapasen na dalin so mantultuloy, a singa ibabaga na bersikulo 10, “ando lan ando.” Anggapo so kipawil na datin manaayam to.—Abdias 18.
13. Anto so nipasakbay a para ed Kakristianoan ed “libro nen Jehova,” tan anto, espesipiko, so sayan libro?
13 Agaylan makapasinagem a pansumpalan so inyanino na saya ed modernon-agew a kapetekan na Edom—say Kakristianoan! Pinaneknekan to so inkasikaton ampaipait a kabusol nen Jehova a Dios, a saray Tastasi to so maruksan pinasegsegang to. Sirin sayan onsasabin kadederal to sakbay na Armagedon so nipasakbay “ed libro nen Jehova.” (Isaias 34:16) Espesipiko, sayan “libro nen Jehova” et say libro na awaran to, ya indetalye toray nagawgawa a mipalinewan ed saramay kakabusol to tan saray manamairap ed totoo to. Say nisulat “ed libro nen Jehova” nipaakar ed kadaanan ya Edom so tinmua, tan saya so mangarantiya a say propesiya a singa onaplika ed Kakristianoan, say modernon-agew ya Edom, so ontua met.
14. Anto so ag-inawat na saray antitipikon Edomitas natan, tan anton ehemplo na totoo nen Jehova so agda tinumbok?
14 Saray antitipikon Edomitas natan so ag-angawat ed si Jehova a Dios a bilang Ari legan na sayan “kasampotan na sistema na bengabengatla.” Nagkalalo ni, lapud say Kakristianoan so ontan lan manunan kabiangan na Babilonia a Baleg, sikato so nigana a minabang ed saray bakbak to. Sikato so agtinmulok ed ganggan nen Jehova ya “ompaway” ed Babilonia a Baleg. (Apocalipsis 18:4) Agto inalig so ehemplo na nakdaan na espiritual iran Israelitas odino ed saman so “baleg ya ulop” na “arum a karnero.”
15, 16. Anto so asingger ya arapen na Kakristianoan, a singa nipasakbay ed Apocalipsis 17 tan 18 tan Isaias 34?
15 Say asingger ya arapen na Kakristianoan so maudiem a peteg. Gagawaen to so anggaan na nayarian to a mamareen ed saray pulitikal a kakaaro to tan amperen toran mandaragup ed agresibon ikiwas a sumpad sikato, diad sigpot a kaderal to, balet andi-kakanaan!
16 Unong ed Apocalipsis kapitulo 17 tan 18, say Makapanyarin-amin a Dios, si Jehova, so mangikarga ed kapusoan da a mangiter ed saray pulitikal tan militaryan biskeg ed inaayep ya aksion a sumpad Babilonia a Baleg ed amin na saray relihyoson kabiangan to, a pati say Kakristianoan. Saya so manlinis ed interon dalin ed saray bogus ya Inkakristiano. Say kipapasen na Kakristianoan so magmaliw a singa saman so maudiem a kipapasen ya adeskribe ed Isaias 34. Sikato so anggapo la a managmak ed lawas mananalon “bakal na baleg ya agew na Dios a Makapanyarin-amin” a sumpad saray nasyones, ya aneral ed Babilonia a Baleg. Say antitipikon Edom, say Kakristianoan, so sigpot a napalin ed tapew na dalin, “ando lan ando.”