Kapitulo 14
No Panon So Igapo na “Balon Katawenan tan Balon Dalin”
1. (a) Diad Biblia, anto so mabetbet ya atukoy a bilang “katawenan”? (b) Diad arum iran balikas, anto so kabaliksan na “dalin”?
1 Say pakasalambit ed katawenan so manggawa ed dakel a totoon manisip ed paway a liwang, say bulan tan bibitewen. Isisiglaot met na Biblia so “tawen” ed pananguley. (Gawa 7:49) No maminsan et uusaren to so balikas a “saray katawenan” a panukoy ed Dios a mismo a bilang Soberano ed Talba. (Daniel 4:26; Mateo 4:17) Anggan saray gobierno na totoo so atukoy a bilang “katawenan,” lapud saraya so mangitatandoro na sakey a posisyon a wala ed tagey na saray uuleyan da. (2 Pedro 3:7) Mipadpara, say “dalin” so mabetbet a kabaliksan to so globo, balet nayarin tukoyen to met so atooan a sosyedad. (Genesis 11:1; Salmo 96:1) Say pikakabat ed saya so ontulong ed sikayon mangapresya ed kakanaan na makapaliket iran sipan nipaakar ed “balon katawenan tan balon dalin.” Arum ed sarayan sipan so walaan na inmunan kasumpalan diad saray agew na kadaanan ya Israel.
‘Manggayaga ed Palsaen Ko’
2. Akin ya inabuloyan nen Jehova so Israel a nadestiero, balet anto so impasakbay to?
2 Say nasyon na Israel so akisipanan ed Dios, a mabintan akipaknan ontulok ed sikato. Balet ta sikara so nagmaliw a malamang. Nisengeg ed saya, impakabat nen Jehova ya ekalen to so pananalimbeng to, a say Jerusalem so abuloyan ton naderal tan saray totoo so nadestiero ed Babilonia. (Isaias 1:2-4; 39:5-7) Balet sikato met so sipapangasin angipasakbay ed kipawil na nagbabawin nakdaan.—Isaias 43:14, 15; 48:20.
3. Anto so kabaliksan na sipan ed Isaias 65:17?
3 Lapud inkaseguro na saya, sinalita nen Jehova itan ya arapen a kipawil a singano sikato la so agawa, a kuanto: “Nia palsaen ko so balon katawenan tan balon dalin; tan saray gendat a bengatla so agla nanonotan, nisay onsabi ni ed puso. Balet manliket, sikayon totoo, tan manggayaga ed ando lan ando ed saman so palsaen ko. Ta nia palsaen ko so Jerusalem a pansengegan na gayaga tan saray totoo to a sengegan na panliket.” (Isaias 65:17, 18) Kabaliksan na saya so kililiktar ed saraman so nagbabawin Israelitas.
4. (a) Kapigan so insabi na nipasakbay a kililiktar? (b) Anto so “balon katawenan” tan say “balon dalin” ed saman?
4 Anggaman say ontan a bengatla so singa imposibli ed panmoria na too, say mabiskeg a Babilonia so naplag ed saray Medo tan Persiano nen 539 K.K.P. Saray Judios so nisilong ed balon gobierno, “balon katawenan.” Si Ciro a Baleg so anumpal ed prominentin betang ed satan a “balon katawenan.” Anggaman si Ciro so agnagmaliw a Judion proselita, binidbir to a sikato so inabuloyan nen Jehova a nawalaan na pakauley ya agamilen tan sikato so ingganggan nen Jehova a mangipaalagey-lamet ed templo na Jerusalem. (2 Awaran 36:23; nengnengen so Isaias 44:28.) Diman ed Jerusalem nen 537 K.K.P., si Gobernador Zerubbabel tan si Atagey a Saserdoten Jeshua so nanserbi met a prominente ed saman a ginogobiernon “balon katawenan,” tan say nipawil a Judion nakdaan so anibukel na “balon dalin,” alinisan a sosyedad ya angiletneg-lamet ed puron panagdayew ed dalin.—Esdras 5:1, 2.
5, 6. (a) Anto so mangiter na ebidensya a sikara so tuan apasimbalon totoo? (b) Sanen sikara so binaat nen Jehova, panon a say kiwas so duma ed samay sakbay na inkadestiero ra?
5 A singa nipatnag ed kanonotan tan puso et sikara so apasimbalon totoo, kinaukolan dan iyuna iray intereses na puron panagdayew ed bilay da, a tuan pagalangan da so inkasoberano nen Jehova tan ontalineng ed saray propetas to. Matukoy ed saya, diad limog na saray ununan bengatla a ginawa ra sanen sikara so akasabi ed Juda et say “pangipaalagey na altar ed Dios na Israel” tan say pangiyapay na saray bagat.—Esdras 3:1-6.
6 Sanen saray materyalistikon tendensya tan takot ed too so angamper ed kasumpal na panangipaalagey ed templo, saray totoo so binaat nen Jehova diad panamegley na saray propetas to, tan sikara so angimano. (Aggeo 1:2, 7, 8, 12; 2:4, 5) Saginonor, sanen nipabitar so seryoson insaew da a manumpal ed nakakaukolan na Ganggan nipaakar ed panangasawa, saray totoo so ametek ed dalan da. (Esdras 10:10-12) Imbes ya awalaan na saray mata a, piguratibo, agmakanengneng tan layag a telek ed salita na Dios, naeksperiensia ra so espiritual ya inkatambal tan inusar daray pakayari ra a mitukoyan ed linawa nen Jehova. (Ipareng so Isaias 6:9, 10 ed 35:5, 6.) Bilang nansumpalan, sikara so pinaaligwas nen Jehova a mitukoyan ed saray sipan a naromog ed Isaias 65:20-25.
7. Panoy pikabat tayo a wala so malaknab a kasumpalan na propesiya nen Isaias?
7 Balet sikato ’tan ya amin kasi so kasumpalan na propesiya nipaakar ed “balon katawenan tan balon dalin”? Peteg ya andi. Imbaga nen Kristianon apostol Pedro a saray inmunan-siglon Kristianos so magunaet a manatalaran ed malaknab a kasumpalan. (2 Pedro 3:13) Say aalagden da so natan et nipaparungtal ed arap na mata tayo. Diad anton dalan? Misiglaot ed saray agawgawa a managlawi ed inkitrono na Babaleg a Ciro, say niglorian Jesu-Kristo.
8. (a) Kapigan so impangitarok nen Jehova ed sayan “balon katawenan” diad kiwawala, tan panon so kipareng na saya ed inmunan kasumpalan na propesiya? (b) Panon a say pimemembro ed “balon katawenan” so nantultuloy ya apalaknab?
8 A singa anengneng tayo la, saman so nen 1914 a si Jehova a Dios so angipabtang ed Anak to na pakauley ya onggapon manuley ed pegley na kakabusol to. Say abayaglan-inalagar a “balon katawenan” so linmesa ed saman. Say agawa so nagkalalon makapakelkelaw nen saray agawgawan misiglaot ed inkiliktar na kadaanan ya Israel. (Salmo 110:2; Daniel 7:13, 14) Say gobiernon nianak nen 1914 so peteg a nanuley ed tawen a mismo, tan sikato so inikdan na Dios na pakauley ed interon dalin. Say impamalaknab ed sayan gobierno so agawa ed saginonor diad inkioli na saray alanaan-na-espiritun patumbok nen Kristo (ya inatey la) a magmaliw ya arari tan saserdote ed tawen a kaiba ra so Katawan da. Legan a saray arum a membro na satan a Panarian a klase so akasumpal ed mangaraldalin a bilay da, sikara met so niarum ed ombabaleg a membro na “balon katawenan.” (1 Tesalonica 4:14-17; Apocalipsis 14:13) Diad kaplesan et say baleg a bilang na saray kaiban mananawir nen Kristo so aktibo la natan ed satan a mangatatawen a Panarian. Saray nianak-ed-espiritun Kristianos sirin so nikasakey ed si Kristo a manibukel na Balon Jerusalem, a nipaakar ed satan et imbaga nen Jehova: “Nia palsaen ko so Jerusalem a sengegan na panggayaga tan say totoo to so sengegan na panliket.”—Isaias 65:18.
9. Anto so “nansengegan na panliket” a pinawala nen Jehova a mismo diad dalin nen 1919?
9 Aliwa lambengat ed katawenan noagta ontan met ed dalin a pinawala nen Jehova so “sengegan na panliket.” Say nakdaan a mananawir na Panarian so siansia nin wala ed mangaraldalin ya eksena. Kaleganan na Guerra Mundial I saray klero na Kakristianoan so angipaarap na palson panamakasalanan a sumpad saray Bible Students tan saray membro na Mananguley ya Ulop da so sinentensyaan na andukey a pampriso. Balet nen 1919 et sikara so nibulos, a diad tua et awayangan a manlapud inkakautibon insugsog na Babilonia a Baleg. Diad intulong na espiritu nen Jehova, sikara lamet so naorganisa a bilang totoon nideboton sigpot diad puron panagdayew tan diad saray intereses na Panarian na Dios.
10. (a) Panon a saray tatalaran na sarayan espiritual ya Israelitas so miduma a manlapud saraman so awayangan a Judios nen 537 K.K.P.? (b) Anton kimey so inter nen Jehova ed sikara a gawaen? (c) Panon a sikara so siyayaman a benindisyonan to legan a sikara so wadia ed dalin, tan panon a saray nisitan kasulatan so aneskribre ed kipapasen a panggagayaan da?
10 Saray ilalo ra tan iilaloan da, anggaman kuan, so miduma ed saraman so Judios a pinmawil ed dilin dalin da nen 537 K.K.P. Saray membro na espiritual ya Israel so onnenengneng ed arapen diad sakey a tawir a “nigana ed katawenan” a para ed sikara. (1 Pedro 1:3-5) Ingen sakbay a sikara so peteg a makaawat ed satan a tumang, wala so kimey a pagagawa nen Jehova ed sikara. Nipaakar ed saya, mapropetikon imbaga to: “Iyan koray salitak ed sangim, tan diad anino na limak et sika so peteg a sakbongan ko, ta pian itanem so katawenan tan iletneg so letnegan na dalin tan ikuan ed Sion, ‘Sika so katooan ko.’” (Isaias 51:16) Inyan toray “salita” to, say mensahe to, diad sangi na saray ariripen to pian saratan so iyabawag da ed sankadalinan. Tekep na talek et inggapo ran ipakabat a say Dios so angitanem na “balon katawenan” ed ontan lan kabiskeg ya agnayarian na totoo nisay dedemonyo a baguten. Say dalan na impideneng nen Jehova ed saray manangilaman na mangatatawen a Sion so malinlinew ya angibiig ed sikara a bilang totoo to. Miduma ed espiritual tan moral ya impankibalatar a kipapasen na mundo, say “dalin” ya inukopaan na espiritual ya Israel, say uma na kimey, so nagmaliw a pasen a binulaslasan na espiritual a kablian tan kimkimey. Sikato so espiritual a paraiso! (Isaias 32:1-4; 35:1-7; 65:13, 14; Salmo 85:1, 8-13) Balet anto so nipaakar ed “balon dalin” a nipasakbay ed Isaias 65:17?
Panagparaan a para ed “Balon Dalin”
11. (a) Nagkalautla nanlapud kapigan a si Jehova so mangipaparaan ed saray prospektibon membro “ed balon dalin”? (b) Diad anton totoon anaynan ed kadaanan a Babilonia so angiyanino ed sikara?
11 Ginmapo nagkalautla nen 1935, ginawa nen Jehova so membro na espiritual ya Israel a makanengneng a sinmabi so panaon diad katipon na baleg ya ulop na totoo a walaan na ilalo ed maandon bilay diad sakey a Paraison dalin. Nipareng ed “melag a pulok” na mananawir ed Panarian, sikara so peteg a nagmaliw a baleg ya ulop. (Apocalipsis 7:9, 10) Saraya, met, so nitarok ed espiritual a paraiso. Sikara so inyanino na aliwan-Israelitas a tinmaynan ed Babilonia a kaiba daray Judios nen 537 K.K.P. tan ontan met ed saraman so nanggawa na ontan ed saginonor. (Esdras 2:58, 64, 65; 8:17, 20) Amin na sayan baleg ya ulop na modernon-agew a tastasi nen Jehova a walaan na mangaraldalin ya ilalo so prospektibon membro na “balon dalin.”
12. Panon a saray totoo so nipaparaan natan ta pian sikara so magmaliw a manepeg a pundasyon na “balon dalin”?
12 Saramay makaliktar ed baleg a kairapan tan niiyan ed arap da so ilalo ed ayadyarin atooan a bilay so peteg a manibukel na pundasyon na saman a “balon dalin,” a sikara so ununan membro na satan. Importante a say pundasyon so mabiskeg. Sirin, natan a mismo et sikara so nibabangat a nagnap ed saray dalan nen Jehova. Sikara so natutulongan a makagamor na impapuson apresasyon ed salisalan na sankatalbaan ya inkasoberano. Nanaaralan da no panon a makana so ‘panmatalek ed si Jehova diad amin a puso ra tan ag-onsaral ed dilin pakatalos da.’ (Uliran 3:5, 6) Walaan ira na pankanawnawan mamaneknek ed inkasikara a maseseg tan matoor a mananuporta ed Panarian na Dios diad pibiang a nagnap diad panangipulong ed “sayan maong a balita na panarian” natan. (Mateo 24:14) Sikara so makakaeksperiensia ed kabaliksan na pagmaliw a kabiangan na sankagloboan a sosyedad a pankikimeyan a mankakasakey na saray totoo ed amin a nasyones tan lenguahe tan rasa diad maaron impanaagi. (Juan 13:35; Gawa 10:34, 35) Kasin personal ya iyaaplikam ed inkasika pian nagunggunaan a nagnap ed sayan programa na edukasyon? Para ed amin a manggawa na ontan, makapakelkelaw ya ilalo so manatalaran ed arapen.
Say “Balon Dalin” So Magmaliw a Petepeteg
13. Panon a say isasabi na “balon dalin” so mas lalon babaleg a kasumpalan na sipan nen Jehova nen samay agawa nen 537 K.K.P.?
13 Say unor, sigpot a kasumpalan na sipan nen Jehova diad pangitarok ed kiwawala na “balon dalin” so mas lalon abalbaleg nen saman so agawa nen 537 K.K.P. Aliwa lambengat a saramay manibukel na “balon dalin” so totoon nabulos a manlapud Baleg a Babilonia, noagta diad interon sankamundoan ya imperyo na palson relihyon a sikato so naderal ed ando lan ando. (Apocalipsis 18:21) Sayan matunong ya atooan a sosyedad—say “balon dalin”—so agliktuben na saray nasyones a mamabalaw ed si Jehova tan mamapasegsegang ed saray ariripen to, a singa tua ed inmunan kasumpalan na propesiya nen Isaias. Amin a gobierno na too, lapud agda insuko ed inkasoberano nen Jehova, so naandi la ed kiwawala, tan say peles a marelmeng a sosyedad na too so sigpot lan napegpeg ed dalin. (Daniel 2:44; Uliran 2:21, 22) Legan ya onggapo so matunong a Balon Sistema na Dios, say alenleneg a totoon manayam ed planetan Dalin et saraman so mangidadayew ed si Jehova, a panliliketan da so daladalan to.—Salmo 37:4, 9.
14. (a) Kapigan so kasumpal na 2 Pedro 3:13 tan Apocalipsis 21:1? (b) Anto so piduma nipaakar ed saray kipapasen a kikiwasan ed saman na “balon tawen”? (c) Siopa so nisakup ed “balon dalin”?
14 Sikato so diad satan a maglorian panaon ya impaarap nen apostol Pedro so imano ed komaduan apuyanan a sulat to. (2 Pedro 3:13) Ituturo to so parehon makapasagyat ya ilalo, si apostol Juan so angireport na detalye ed puyan a niiter ed sikato, a kuanto: “Anengneng ko so balon tawen tan balon dalin; ta say gendat a tawen tan say gendat a dalin so linmabas la, tan say dayat so anggapo la.” (Apocalipsis 21:1) Sano asumpal la so baleg a kairapan tan si Satanas tan saray demonyos to so nimedmer la ed kaaralman, onggapo so sakey a balon panaon. Say mauges ya impluensya nen Satanas tan saray demonyos to so naandi la. Say interon sistema na bengabengatla to so aderal la. Say “balon tawen” so mangitarok la ed satan na maaron gagala nen Jehova a para ed saray pinalsa to ya anggapo la so pisasalet na saray gobierno a mangipupulisay ed inkasoberano nen Jehova. Diad silong na satan a “balon tawen” et sakey a tuan “balon dalin,” a tinibukel na “baleg ya ulop” ya anginatnatan na Dios na mablin ilalo ed andi-anggaan a bilay ed sankagloboan a Paraiso na kalimgasan, inkadaakan, liket tan kareenan. Sano onsabi so inggeter na Dios a panaon diad kapaoli na saray totoon inaatey, saraya met so nawalaan na pankanawnawan magmaliw a kabiangan na satan a “balon dalin” a panayaman na inkatunong.—Apocalipsis 20:12, 13.
15. Akin a say sipan ed Apocalipsis 21:3, 4 so importante ed sikayo?
15 Nipaakar ed samay itatarya na Dios ed katooan ed satan, nadngel nen apostol Juan iyan anunsyo a manlapud tawen: “Nia! Say tolda na Dios so wala ed katooan, tan sikato so manayam ed sikara, tan sikara so magmaliw a totoo to. Tan say Dios a mismo so wala ed sikara. Tan punasen to so amin a lua ed kamataan da, tan anggapo la so patey, anggapo la so pannangis nisay pandageyem nisay ot-ot. Saray gendat a bengatla so linmabas la.” (Apocalipsis 21:3, 4) Agaylan satan so makapaligsan bilay!
16. Antoran tatalaran no nipaakar ed arapen so nipaliing ed saray kapusoan tayo diad saray sipan ed (a) Isaias 11:6-9? (b) Isaias 35:1-7? (c) Isaias 65:20-25? (d) Siopa so manggawa ed sarayan makapaliket ya iilaloan a posibli ed sikatayo?
16 Saray kipapasen a wala ed Eden tan saray milagron ginawa nen Jesus so mangiter na makapaliket ya ensayo ed no anto so nengneng na bilay ed satan a “balon dalin.” Niarum ni, saray nengneng na propesiya ed Isaias 11:6-9 tan Isa 35:1-17 tan Isa 65:20-25 so makaromog na pisikal a kasumpalan ed satan, diad baleg a kabendisyonan na matulok a katooan. Agaylan makarepresko so pagmaliwan na satan sano saray makanan nakakaukolan a kipapasen ed espiritual a bunigas tan aligwas so napanggayagaan a dingan na inkayadyari ed pisikal tan kanonotan ed sakey a dalin a diad amin a pamaakaran et nagmaliw a Paraiso! Diad ontan ya ilalon makapakelaw a niiyan ed arap tayo, agaylan lalon ikasil tayoray boses tayo diad pisasalamat ed si Jehova, say Baleg a Manamalsa na amin!